Biện Pháp Quản Lý Hoạt Động Dạy Học Ở Các Trường Mầm Non Thị Xã Sơn Tây

Luận văn thạc sĩ giáo dục phân tích vnu ued biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở các trường mầm non thị xã sơn tây thành phố hà nội, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Đỗ Thị Tường Vân
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Thị Minh Hằng
• Trường học: Trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản Lý Giáo Dục
• Đề tài: Biện Pháp Quản Lý Hoạt Động Dạy Học Ở Các Trường Mầm Non Thị Xã Sơn Tây – Thành Phố Hà Nội
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sỹ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• NHỮNG TỪ VẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN
• MỤC LỤC
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở CÁC TRƢỜNG MẦM NON
• 1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 1.2. Một số khái niệm cơ bản
• 1.3. Quản lý giáo dục
• 1.4. Quản lý nhà trường
• 1.5. Hoạt động dạy học
• 1.6. Quản lý hoạt động dạy học
• 1.7. Quản lý của Hiệu trưởng trường mầm non
• 1.8. Vai trò, nhiệm vụ, quyền hạn của Hiệu trưởng trường mầm non
• 1.9. Quản lý hoạt động dạy học ở trường mầm non
• 1.10. Nội dung QL hoạt động dạy học ở trường mầm non
• 1.11. Kết luận Chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CỦA HIỆU TRƯỞNG Ở CÁC TRƢỜNG MẦM NON THỊ XÃ SƠN TÂY
• 2.1. Khái quát lịch sử, điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội thị xã Sơn Tây
• 2.2. Khái quát về Giáo dục và Đào tạo của thị xã Sơn Tây
• 2.3. Tình hình chung về GD&ĐT thị xã Sơn Tây
• 2.4. Thực trạng Giáo dục mầm non thị xã Sơn Tây
• 2.5. Thực trạng quản lý dạy học của Hiệu trưởng trong các trường mầm non thị xã Sơn Tây
• 2.6. Xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện kế hoạch dạy học ở các trường mầm non
• 2.7. Quản lý thực hiện mục tiêu chăm sóc – giáo dục trẻ trong các trường mầm non
• 2.8. Quản lý thực hiện nội dung, chương trình CS-GD trẻ trong các trường mầm non
• 2.9. Quản lý hoạt động dạy học trên lớp của giáo viên ở các trường mầm non
• 2.10. Quản lý bồi dưỡng chuyên môn cho GV trong trường MN
• 2.11. Quản lý cơ sở vật chất hỗ trợ hoạt động dạy học trong trường MN
• 2.12. Giám sát, kiểm tra, đánh giá hoạt động dạy học ở các trường mầm non
• 2.13. Một số thuận lợi và khó khăn trong quản lý dạy học của Hiệu trưởng trường mầm non
• 2.14. Nhận xét chung về thực trạng quản lý dạy học của Hiệu trưởng ở các trường mầm non thị xã Sơn Tây. Những điểm mạnh và hạn chế
• 2.15. Kết luận Chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CỦA HIỆU TRƯỞNG Ở CÁC TRƢỜNG MẦM NON THỊ XÃ SƠN TÂY
• 3.1. Một số nguyên tắc đề xuất biện pháp
• 3.2. Đảm bảo tính mục đích
• 3.3. Đảm bảo tính phát triển
• 3.4. Đảm bảo tính toàn diện
• 3.5. Đảm bảo tính khả thi
• 3.6. Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng trong các trường mầm non thị xã Sơn Tây
• 3.7. Chỉ đạo nghiêm túc việc xây dựng kế hoạch dạy học trong trường mầm non
• 3.8. Quản lý việc thực hiện mục tiêu giáo dục trẻ trong trường mầm non
• 3.9. Quản lý thực hiện nội dung chương trình dạy học cho trẻ trong trường mầm non
• 3.10. Quản lý hoạt động trên lớp của GV
• 3.11. Đổi mới công tác bồi dưỡng hoạt động dạy học cho giáo viên mầm non
• 3.12. Khai thác và sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất hỗ trợ hoạt động dạy học trong trường mầm non
• 3.13. Đẩy mạnh công tác giám sát, kiểm tra, đánh giá hoạt động dạy học ở trường mầm non
• 3.14. Ý kiến về mức độ cần thiết và tính khả thi của các nhóm biện pháp
• 3.15. Kết luận Chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ, HÌNH

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Biện Pháp Quản Lý Hoạt Động Dạy Học Tại Trường Mầm Non Sơn Tây

Quản lý hoạt động dạy học tại trường mầm non Sơn Tây là một nhiệm vụ quan trọng nhằm nâng cao chất lượng giáo dục cho trẻ em. Việc áp dụng các biện pháp quản lý hiệu quả không chỉ giúp cải thiện chất lượng giảng dạy mà còn tạo ra môi trường học tập tích cực cho trẻ. Trong bối cảnh hiện nay, việc đổi mới phương pháp giảng dạy và quản lý là cần thiết để đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục.

1.1. Khái Niệm Về Quản Lý Hoạt Động Dạy Học

Quản lý hoạt động dạy học là quá trình tổ chức, điều hành và kiểm tra các hoạt động giáo dục nhằm đạt được mục tiêu giáo dục. Điều này bao gồm việc xây dựng kế hoạch giảng dạy, tổ chức các hoạt động học tập và đánh giá kết quả học tập của trẻ.

1.2. Vai Trò Của Hiệu Trưởng Trong Quản Lý Dạy Học

Hiệu trưởng đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý hoạt động dạy học. Họ không chỉ là người lãnh đạo mà còn là người định hướng và hỗ trợ giáo viên trong quá trình giảng dạy. Sự lãnh đạo hiệu quả của hiệu trưởng sẽ tạo ra động lực cho giáo viên và nâng cao chất lượng giáo dục.

II. Những Thách Thức Trong Quản Lý Hoạt Động Dạy Học Tại Trường Mầm Non

Quản lý hoạt động dạy học tại trường mầm non Sơn Tây đối mặt với nhiều thách thức. Những vấn đề này có thể ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục và sự phát triển của trẻ. Việc nhận diện và giải quyết các thách thức này là rất cần thiết.

2.1. Thiếu Cơ Sở Vật Chất Hỗ Trợ Hoạt Động Dạy Học

Cơ sở vật chất là yếu tố quan trọng trong việc tổ chức hoạt động dạy học. Nhiều trường mầm non tại Sơn Tây vẫn còn thiếu thốn về trang thiết bị, điều này ảnh hưởng đến chất lượng giảng dạy và học tập của trẻ.

2.2. Khó Khăn Trong Việc Đào Tạo Giáo Viên

Đào tạo giáo viên là một trong những thách thức lớn. Nhiều giáo viên chưa được trang bị đầy đủ kiến thức và kỹ năng cần thiết để thực hiện các phương pháp giảng dạy hiện đại, điều này làm giảm hiệu quả của hoạt động dạy học.

III. Phương Pháp Quản Lý Hoạt Động Dạy Học Hiệu Quả Tại Trường Mầm Non

Để nâng cao chất lượng giáo dục tại trường mầm non Sơn Tây, cần áp dụng các phương pháp quản lý hiệu quả. Những phương pháp này sẽ giúp cải thiện hoạt động dạy học và tạo ra môi trường học tập tích cực cho trẻ.

3.1. Xây Dựng Kế Hoạch Dạy Học Chi Tiết

Kế hoạch dạy học cần được xây dựng chi tiết, rõ ràng và phù hợp với nhu cầu của trẻ. Việc này giúp giáo viên có định hướng rõ ràng trong quá trình giảng dạy và đảm bảo đạt được mục tiêu giáo dục.

3.2. Tăng Cường Đào Tạo Và Bồi Dưỡng Giáo Viên

Đào tạo và bồi dưỡng giáo viên là rất quan trọng. Cần tổ chức các khóa đào tạo thường xuyên để giáo viên cập nhật kiến thức và kỹ năng mới, từ đó nâng cao chất lượng giảng dạy.

IV. Ứng Dụng Công Nghệ Trong Quản Lý Hoạt Động Dạy Học

Công nghệ thông tin đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý hoạt động dạy học. Việc ứng dụng công nghệ không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý mà còn tạo ra môi trường học tập hiện đại cho trẻ.

4.1. Sử Dụng Phần Mềm Quản Lý Giáo Dục

Phần mềm quản lý giáo dục giúp hiệu trưởng theo dõi và đánh giá hoạt động dạy học một cách hiệu quả. Điều này giúp tiết kiệm thời gian và nâng cao chất lượng quản lý.

4.2. Tích Hợp Công Nghệ Trong Giảng Dạy

Việc tích hợp công nghệ vào giảng dạy giúp giáo viên tạo ra các bài học sinh động và hấp dẫn hơn. Điều này không chỉ thu hút sự chú ý của trẻ mà còn giúp trẻ tiếp cận kiến thức một cách dễ dàng hơn.

V. Kết Quả Nghiên Cứu Về Quản Lý Hoạt Động Dạy Học Tại Trường Mầm Non

Nghiên cứu về quản lý hoạt động dạy học tại trường mầm non Sơn Tây đã chỉ ra nhiều kết quả tích cực. Những biện pháp quản lý hiệu quả đã được áp dụng và mang lại những thay đổi rõ rệt trong chất lượng giáo dục.

5.1. Cải Thiện Chất Lượng Giáo Dục

Chất lượng giáo dục đã được cải thiện đáng kể nhờ vào việc áp dụng các biện pháp quản lý hiệu quả. Trẻ em đã có những tiến bộ rõ rệt trong học tập và phát triển.

5.2. Tăng Cường Sự Hợp Tác Giữa Giáo Viên Và Phụ Huynh

Sự hợp tác giữa giáo viên và phụ huynh đã được tăng cường, tạo ra một môi trường học tập tích cực cho trẻ. Phụ huynh cũng tham gia nhiều hơn vào các hoạt động giáo dục của trường.

VI. Kết Luận Và Định Hướng Tương Lai Trong Quản Lý Hoạt Động Dạy Học

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy rằng việc quản lý hoạt động dạy học tại trường mầm non Sơn Tây cần tiếp tục được cải thiện và đổi mới. Định hướng tương lai sẽ tập trung vào việc nâng cao chất lượng giáo dục và phát triển toàn diện cho trẻ.

6.1. Định Hướng Phát Triển Chương Trình Giáo Dục

Cần phát triển chương trình giáo dục phù hợp với nhu cầu và sự phát triển của trẻ. Điều này sẽ giúp trẻ có nền tảng vững chắc cho việc học tập sau này.

6.2. Tăng Cường Đầu Tư Vào Cơ Sở Vật Chất

Đầu tư vào cơ sở vật chất là rất cần thiết để tạo ra môi trường học tập tốt nhất cho trẻ. Cần có các chính sách hỗ trợ từ chính quyền địa phương để cải thiện điều kiện học tập.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Giáo dục mầm non là bậc học nền tảng đặt nền móng cho sự phát triển toàn diện của trẻ em về thể chất, trí tuệ và nhân cách. Tại thị xã Sơn Tây thuộc thành phố Hà Nội, quy mô giáo dục mầm non trong giai đoạn 2008 - 2013 ghi nhận sự tăng trưởng nhanh chóng với 15 trường công lập, 2 trường quân đội, 1 trường tư thục, cùng 28 nhóm trẻ và 6 lớp mẫu giáo độc lập. Tổng số trẻ đến trường năm học 2012 - 2013 đạt 7.930 trẻ, nâng tỷ lệ huy động trẻ mẫu giáo lên 96,0% và trẻ 5 tuổi đạt 100%. Đứng trước yêu cầu đổi mới chương trình giáo dục mầm non theo Thông tư 17/2009/TT-BGDĐT, vai trò của người cán bộ quản lý, đặc biệt là Hiệu trưởng, giữ vị trí quyết định đến chất lượng dạy học và chăm sóc trẻ.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là giải quyết những bất cập trong công tác chỉ đạo chuyên môn, kiểm tra đánh giá và quản lý cơ sở vật chất tại địa phương. Mục tiêu cụ thể là hệ thống hóa cơ sở lý luận, khảo sát đánh giá toàn diện thực trạng quản lý hoạt động dạy học tại 15 trường mầm non công lập trên địa bàn thị xã Sơn Tây, từ đó đề xuất hệ thống biện pháp quản lý đồng bộ và khả thi. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào chu kỳ 5 năm từ năm 2008 đến năm 2013. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi trực tiếp góp phần nâng cao tỷ lệ trẻ đạt kênh A về thể lực lên 95,3%, giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng xuống còn 4,2%, đồng thời chuẩn hóa năng lực sư phạm cho đội ngũ 579 giáo viên tại địa bàn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng thuyết quản lý hành chính của Henri Fayol kết hợp với lý thuyết tiếp cận hệ thống trong quản lý giáo dục hiện đại. Hoạt động quản lý dạy học được tiếp cận như một hệ thống hoàn chỉnh gồm bốn chức năng cốt lõi: lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, chỉ đạo điều hành và kiểm tra đánh giá. Khung mô hình phân tích tập trung vào mối quan hệ tương tác biện chứng giữa chủ thể quản lý là Hiệu trưởng và đối tượng quản lý gồm đội ngũ giáo viên, nhân viên, học sinh, cùng các điều kiện cơ sở vật chất và môi trường xã hội.

Luận văn làm rõ 4 khái niệm nền tảng:

• Quản lý giáo dục: Hệ thống tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý nhằm vận hành bộ máy giáo dục theo mục tiêu phát triển nhân cách toàn diện cho người học.
• Quản lý nhà trường: Sự vận dụng linh hoạt các chức năng quản lý để huy động, khai thác tối ưu mọi nguồn lực sư phạm, tài chính và thiết bị nhằm thực hiện kế hoạch đào tạo.
• Hoạt động dạy học mầm non: Quá trình phối hợp tương tác giữa hoạt động tổ chức, hướng dẫn của giáo viên và hoạt động vui chơi, trải nghiệm chủ động của trẻ theo nguyên tắc học bằng chơi, chơi mà học.
• Quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng: Chuỗi các tác động sư phạm có định hướng của Hiệu trưởng lên nội dung, phương pháp, hình thức dạy học, bồi dưỡng chuyên môn và kiểm tra đánh giá nhằm đạt chuẩn đầu ra giáo dục.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp đa dạng các nguồn dữ liệu sơ cấp và thứ cấp được thu thập trong giai đoạn từ năm 2008 đến năm 2013. Dữ liệu thứ cấp bao gồm các báo cáo tổng kết năm học của Phòng Giáo dục và Đào tạo thị xã Sơn Tây, hồ sơ lưu trữ chuyên môn của 15 trường mầm non công lập và các văn bản chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phương pháp điều tra xã hội học bằng phiếu hỏi với cỡ mẫu khảo sát gồm 220 người, bao gồm 22 cán bộ quản lý (18 Hiệu trưởng, 4 Phó Hiệu trưởng) và 198 giáo viên trực tiếp đứng lớp. Phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp thuận tiện được áp dụng để đảm bảo tính đại diện cho cả khu vực trung tâm đô thị lẫn các xã ngoại thành của thị xã Sơn Tây. Lý do lựa chọn phương pháp thống kê toán học mô tả để xử lý số liệu là nhằm lượng hóa chính xác mức độ nhận thức, tần suất thực hiện các hoạt động chuyên môn và kiểm định mức độ tương quan giữa tính cấp thiết và tính khả thi của các giải pháp đề xuất.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực trạng quản lý hoạt động dạy học tại 15 trường mầm non công lập thị xã Sơn Tây giai đoạn 2008 - 2013 mang lại những phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, công tác phổ cập và chất lượng nuôi dưỡng ghi nhận bước tiến rõ rệt. Tỷ lệ trẻ ăn bán trú tại trường tăng từ 80,1% năm học 2008 - 2009 lên 83,2% năm học 2012 - 2013. Tỷ lệ trẻ phát triển bình thường đạt kênh A tăng 2,4%, từ 92,9% lên 95,3%, trong khi tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng giảm mạnh từ 7,1% xuống còn 4,2%. Tỷ lệ huy động trẻ 5 tuổi ra lớp hoàn thành 100% tại 15/15 xã, phường.

Thứ hai, việc chuyển đổi sang chương trình giáo dục mầm non mới đạt độ phủ tuyệt đối. Năm học 2008 - 2009 chỉ có 2 trường thí điểm với 8 nhóm lớp và 43 giáo viên; đến năm học 2012 - 2013 đã nhân rộng thành công tới 24 cơ sở giáo dục mầm non, 195 nhóm lớp với 441 giáo viên và 6.643 trẻ theo học.

Thứ ba, cơ cấu trình độ cán bộ quản lý và giáo viên có sự chuyển biến tích cực nhưng còn mất cân đối. Đội ngũ cán bộ quản lý đạt 100% trên chuẩn, trong đó trình độ Đại học chiếm 90,5% vào năm 2013. Về phía giáo viên, tỷ lệ đạt trình độ Đại học tăng từ 18,4% năm 2008 lên 35,1% năm 2013, trình độ Cao đẳng chiếm 12,8%, còn lại 52,1% giữ trình độ Trung cấp. Tuy nhiên, tỷ lệ giáo viên hợp đồng ngoài biên chế còn chiếm tới 49,4% (286 trên tổng số 579 người).

Thảo luận kết quả

Thực trạng khảo sát cho thấy nguyên nhân giúp chất lượng chăm sóc giáo dục mầm non Sơn Tây nâng cao bắt nguồn từ sự chỉ đạo sát sao của Phòng Giáo dục và Đào tạo cùng sự nỗ lực chuẩn hóa đội ngũ quản lý với 100% cán bộ quản lý đã hoàn thành bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý giáo dục. Tuy nhiên, công tác quản lý của Hiệu trưởng vẫn bộc lộ những điểm nghẽn lớn. Khâu xây dựng kế hoạch năm học còn mang tính rập khuôn, sao chép văn bản cấp trên và chưa sát với điều kiện thực tế của từng điểm trường lẻ. Đội ngũ giáo viên dưới 30 tuổi chiếm tỷ lệ cao với 51,1%, dù nhiệt tình nhưng còn thiếu kinh nghiệm xử lý tình huống sư phạm tích hợp, trong khi nhóm giáo viên lớn tuổi gặp rào cản lớn khi ứng dụng công nghệ thông tin vào bài giảng điện tử.

Dữ liệu khảo sát thực trạng có thể được trực quan hóa hiệu quả thông qua biểu đồ cột chồng thể hiện sự chuyển dịch cơ cấu trình độ giáo viên từ năm 2008 đến 2013 và bảng ma trận đối chiếu mức độ cấp thiết và tính khả thi của 7 nhóm giải pháp. Việc so sánh với các nghiên cứu quản lý giáo dục mầm non tại các quận nội thành cho thấy thị xã Sơn Tây chịu thêm áp lực về khoảng cách địa lý khi nhiều trường có từ 3 đến 4 điểm trường phân tán, đòi hỏi Hiệu trưởng phải phân cấp quyền hạn quản lý mạnh mẽ hơn cho các tổ trưởng chuyên môn.

Đề xuất và khuyến nghị

Để khắc phục các hạn chế và nâng cao năng lực quản lý dạy học của Hiệu trưởng, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược:

Thứ nhất, chỉ đạo đổi mới quy trình lập kế hoạch dạy học theo định hướng thực tiễn. Hiệu trưởng chủ trì tổ chức đánh giá chẩn đoán nhu cầu đầu năm học, giao quyền chủ động cho tổ chuyên môn xây dựng kế hoạch giáo dục theo chủ đề. Mục tiêu đạt 100% kế hoạch dạy học có tiêu chí đo lường cụ thể, hoàn thành trong tháng 8 hàng năm trước thềm năm học mới.

Thứ hai, chuẩn hóa và nâng cao hiệu quả hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên. Ban giám hiệu phối hợp với các tổ chuyên môn xây dựng chương trình bồi dưỡng theo chuyên đề đổi mới phương pháp lấy trẻ làm trung tâm và ứng dụng công nghệ thông tin. Mục tiêu phấn đấu nâng tỷ lệ giáo viên đạt trình độ Đại học lên trên 50% trong giai đoạn 3 năm, đồng thời đảm bảo 100% giáo viên sử dụng thành thạo giáo án điện tử và phần mềm dinh dưỡng.

Thứ ba, đẩy mạnh khai thác, hiện đại hóa cơ sở vật chất và thiết bị dạy học. Hiệu trưởng tăng cường công tác xã hội hóa giáo dục, huy động các nguồn lực hợp pháp để kiên cố hóa 100% phòng học (thay thế 6,5% phòng học bán kiên cố), trang bị bổ sung đồ dùng, đồ chơi tự tạo đạt chuẩn cho 195 nhóm lớp trong lộ trình 2 năm.

Thứ tư, tái cấu trúc hoạt động kiểm tra, đánh giá sư phạm theo Chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non. Ban giám hiệu chuyển từ hình thức kiểm tra hành chính định kỳ sang kiểm tra đột xuất, tư vấn hỗ trợ và đánh giá sự tiến bộ thực chất của học sinh. Mục tiêu thực hiện kiểm tra chuyên đề tối thiểu 2 lần mỗi học kỳ đối với 100% giáo viên đứng lớp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho 4 nhóm đối tượng:

• Cán bộ quản lý và Hiệu trưởng các trường mầm non: Cung cấp khung năng lực và cẩm nang hành động thực tế để thiết kế kế hoạch dạy học, tổ chức sinh hoạt tổ chuyên môn và đánh giá giáo viên chuẩn xác theo quy định của ngành giáo dục.
• Cán bộ quản lý Phòng và Sở Giáo dục và Đào tạo: Cung cấp nguồn số liệu khảo sát thực chứng và cơ sở thực tiễn để hoạch định chính sách tuyển dụng, quy hoạch mạng lưới trường lớp và bố trí ngân sách đào tạo nâng chuẩn giáo viên cho khu vực đô thị vệ tinh.
• Giảng viên và học viên cao học chuyên ngành Quản lý giáo dục: Sử dụng làm tài liệu tham khảo chuyên sâu, phục vụ giảng dạy các học phần quản lý chuyên môn mầm non và làm mô hình tham chiếu cho các đề tài nghiên cứu liên quan.
• Giáo viên mầm non cốt cán và Tổ trưởng chuyên môn: Nắm bắt các tiêu chí đánh giá chuẩn nghề nghiệp, nâng cao kỹ năng thiết kế hoạt động học tích hợp và chủ động tham gia vào quy trình quản lý chất lượng của nhà trường.

Câu hỏi thường gặp

Hiệu trưởng trường mầm non đóng vai trò gì trong việc quản lý hoạt động dạy học? Hiệu trưởng đóng vai trò kép vừa là nhà quản lý điều hành hành chính, vừa là thủ lĩnh chuyên môn định hướng học thuật. Cụ thể, Hiệu trưởng trực tiếp phê duyệt kế hoạch giáo dục, điều phối các nguồn lực sư phạm, kiểm tra đánh giá chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ và chịu trách nhiệm pháp lý cao nhất về chuẩn đầu ra của nhà trường theo Điều lệ trường mầm non.

Thực trạng tỷ lệ giáo viên hợp đồng tại Sơn Tây ảnh hưởng thế nào đến chất lượng dạy học? Tỷ lệ giáo viên hợp đồng chiếm tới 49,4% với 286 trên 579 người trong năm học 2012 - 2013 tạo ra tâm lý thiếu an tâm công tác và nguy cơ biến động nhân sự liên tục. Thực trạng này đòi hỏi Hiệu trưởng phải áp dụng các biện pháp quản lý linh hoạt, đảm bảo đầy đủ chế độ đãi ngộ, tạo động lực thi đua để giữ chân giáo viên giỏi.

Giải pháp nào giúp nâng cao kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin cho giáo viên lớn tuổi? Nghiên cứu đề xuất giải pháp bồi dưỡng chuyên môn theo mô hình cặp đôi hỗ trợ, phân công giáo viên trẻ thành thạo công nghệ kèm cặp giáo viên trên 45 tuổi (chiếm 15% tổng số giáo viên). Kết hợp tổ chức các buổi hội thảo chuyên đề thiết kế bài giảng điện tử tương tác định kỳ 2 tuần một lần tại tổ chuyên môn.

Làm thế nào để đánh giá tính khả thi của các biện pháp quản lý được đề xuất? Tính khả thi được kiểm định thông qua việc lấy ý kiến trưng cầu từ 22 cán bộ quản lý và 198 giáo viên tại 15 trường mầm non. Kết quả phân tích thống kê cho thấy sự đồng thuận cao với hệ số tương quan dương giữa mức độ cần thiết và tính khả thi của 7 nhóm giải pháp, đạt tỷ lệ nhất trí trên 85%.

Việc chuyển đổi sang chương trình giáo dục mầm non mới cần ưu tiên nguồn lực nào? Chương trình giáo dục mầm non mới ưu tiên phát triển toàn diện 5 lĩnh vực theo hướng tích hợp. Do đó, nguồn lực cần ưu tiên hàng đầu là nâng chuẩn năng lực sư phạm của đội ngũ giáo viên qua công tác bồi dưỡng thường xuyên, kết hợp đầu tư đồng bộ đồ dùng đồ chơi tự tạo tại 100% các nhóm lớp học.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng trường mầm non theo quan điểm tiếp cận hệ thống và quản lý chất lượng giáo dục.
• Nghiên cứu phản ánh trung thực thực trạng giáo dục mầm non thị xã Sơn Tây giai đoạn 2008 - 2013 với các số liệu thực chứng từ 15 trường mầm non công lập và 220 phiếu khảo sát.
• Hệ thống 4 nhóm giải pháp quản lý đồng bộ được đề xuất có tính khoa học, tính mục đích và khả năng ứng dụng thực tiễn cao cho các cơ sở mầm non.
• Lộ trình triển khai khuyến nghị chia thành hai giai đoạn: ngắn hạn 1 năm tập trung đổi mới kế hoạch và bồi dưỡng chuyên môn; trung hạn 3 năm tập trung hiện đại hóa cơ sở vật chất và chuẩn hóa đội ngũ.
• Các nhà quản lý giáo dục và cán bộ quản lý trường mầm non hãy áp dụng ngay khung biện pháp này vào thực tiễn nhà trường để nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục thế hệ tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung chính của luận văn đƣợc trình bày trong 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trƣởng ở trƣờng mầm non Chƣơng 2: Thực trạng quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trƣởng ở các trƣờng mầm non thị xã Sơn Tây – Thành phố Hà Nội Chƣơng 3: Biện pháp quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trƣởng ở các trƣờng mầm non thị xã Sơn Tây – Thành phố Hà Nội 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở CÁC TRƢỜNG MẦM NON 1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề Trong những năm gần đây, một số Luận văn thạc sĩ khoa học quản lý giáo dục cũng nhƣ những vấn đề về lý luận và thực tiễn đã nghiên cứu, đề xuất các biện pháp nâng cao chất lƣợng giáo dục mầm non; biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục mầm non. Điển hình có các công trình tiêu biểu nhƣ: - "Một số biện pháp quản lý hoạt động giáo dục trẻ mẫu giáo của Hiệu trƣởng các trƣờng mầm non quận 10 - Thành phố Hồ Chí Minh" - Vũ Thị Thu Thảo, TPHCM, 2005. - "Các biện pháp tăng cƣờng QL đội ngũ giáo viên của Hiệu trƣởng trƣờng mầm non Quận Tân Bình - Thành phố Hồ Chí Minh" - Trần Thị Kim Thoa, HCM, 2006.

- “Biện pháp xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý trƣờng mầm non Quận Tân Phú thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2005 – 2010” - Nguyễn Thị Vân Anh, HCM, 2006. - "Biện pháp quản lý chuyên môn của Phòng GD&ĐT đối với các trƣờng mầm non Quận Tân Bình - Thành phố Hồ Chí Minh" - Phạm Thị Phƣớc, HCM, 2008. - Tác giả Đặng Bá Lãm (2005) trong cuốn “Quản lý Nhà nƣớc về giáo dục – lý luận và thực tiễn” giới thiệu một số bài viết của các nhà quản lý, chuyên gia giáo dục, các nhà khoa học, nghiên cứu các vấn đề đổi mới quản lý giáo dục, thực trạng công tác quản lý giáo dục ở nƣớc ta và của một số nƣớc trên thế giới. - Tác giả Đặng Quốc Bảo (2000) Hệ trƣờng Cán bộ quản lý giáo dục và đào tạo: “Vấn đề và giải pháp” - Kỷ yếu hội thảo về công tác đào tạo bồi dƣỡng 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] cán bộ quản lý và công chức ngành giáo dục trong thời kỳ mới có bài “Đào tạo, bồi dƣỡng cán bộ quản lý giáo dục thế kỷ XXI” (18, Tr.

Bùi Thị Việt, lƣợc dịch – Thông tin khoa học giáo dục mầm non có bài “Một số cách tiếp cận về đổi mới nội dung giáo dục mầm non”. Các tác giả đã tiếp cận nghiên cứu các vấn đề về GDMN với nhiều đề tài đa dạng và phong phú. Tuy nhiên, nghiên cứu về QLDH của Hiệu trƣởng trong trƣờng mầm non chƣa đƣợc quan tâm đề cập. Vì vậy nghiên cứu đề tài ”Biện pháp quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng ở các trường mầm non thị xã Sơn Tây- Thành phố Hà Nội” là vấn đề cần thiết đáp ứng yêu cầu đổi mới công tác quản lý, nâng cao chất lƣợng CS- GD trẻ ở các trƣờng mầm non thị xã Sơn Tây nói riêng và chất lƣợng CS- GD trẻ tại cơ sở giáo dục nói chung.

Một số khái niệm cơ bản 1. Quản lý Thuật ngữ Quản lý đƣợc định nghĩa theo nhiều cách khác nhau trên cơ sở những cách tiếp cận khác nhau: - Theo quan điểm triết học, quản lý đƣợc xem nhƣ một quá trình liên kết thống nhất giữa cái chủ quan và cái khách quan để đạt mục tiêu nào đó. - Theo quan điểm kinh tế, F.W Taylor - nhà quản lý ngƣời Mỹ cho rằng: “Quản lý là cải tạo mối quan hệ giữa ngƣời với ngƣời, giữa ngƣời với máy móc và quản lý là nghệ thuật biết rõ ràng, chính xác cái gì cần làm và làm cái đó nhƣ thế nào bằng phƣơng pháp tốt nhất, rẻ nhất”. - Theo quan điểm của Đảng: “Quản lý là sự tác động liên tục có tổ chức, có định hƣớng của chủ thể (ngƣời quản lý, ngƣời tổ chức quản lý) lên khách thể (đối tƣợng quản lý) về các mặt chính trị, văn hóa, xã hội, kinh tế… bằng một hệ thống luật lệ, các chính sách, các nguyên tắc, các phƣơng pháp và các biện pháp cụ thể nhằm tạo ra môi trƣờng và điều kiện cho sự phát triển của đối tƣợng [13, tr.

15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Các nghiên cứu trong nƣớc cũng đƣa ra những giải thích không giống nhau về Quản lý: - Theo Đặng Vũ Hoạt, Hà Thế Ngữ ở tác phẩm “ Những vấn đề cốt yếu trong quản lý” (1987): “ Quản lý là một quá trình định hƣớng, quá trình có mục tiêu, quản lý một hệ thống nhằm đạt đƣợc những mục tiêu nhất định. Những mục tiêu này đặc trƣng cho trạng thái mới của hệ thống mà ngƣời quản lý mong muốn” [19, tr. - Tác giả Phan Văn Kha: “Quản lý là một quá trình lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra công việc của các thành viên thuộc một hệ thống, đơn vị và việc sử dụng các nguồn lực phù hợp để đạt đƣợc các mục đích đã định” [20, rr. Từ những quan niệm về Quản lý nêu trên, ta có thể hiểu: Quản lý là quá trình tác động có chủ định, có định hướng của chủ thể quản lý tới đối tượng quản lý nhằm tạo cho sự vận hành trong tổ chức đạt được mục tiêu đã đề ra.

Theo định nghĩa trên, Quản lý có một số đặc điểm: - Là một hoạt động hƣớng đích, có mục tiêu xác định. - Quản lý thể hiện mối quan hệ giữa hai bộ phận: chủ thể quản lý và đối tƣợng quản lý là tƣơng tác giữa chủ thể và hệ thống. Chủ thể QL là cá nhân hoặc tổ chức làm nhiệm vụ quản lý, điều khiển, còn đối tƣợng quản lý là bộ phận chịu sự quản lý. Mối quan hệ này là quan hệ ra lệnh - phục tùng, không đồng cấp và có tính bắt buộc.

- Quản lý bao giờ cũng là quản lý con ngƣời. - Quản lý là sự tác động mang tính chủ quan dựa trên quy luật khách quan. - Quản lý luôn liên quan đến việc trao đổi thông tin. Tất cả mọi hoạt động quản lý đều dựa trên cơ sở những thông tin thu nhận và đã đƣợc chọn lọc, xử lý.

- Quản lý có tính thích ứng cao đối với sự biến động của môi trƣờng. Các chức năng của quản lý: Quản lý có 4 chức năng cơ bản: lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra. Trong 4 chức năng trên thì lập kế hoạch là nền tảng của QL, chức năng tổ chức là công cụ, chức năng lãnh đạo là quá trình tác 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] động điều hành phấn đấu đạt đƣợc các mục tiêu của tổ chức, chức năng kiểm tra là đánh giá kết quả của việc thực hiện các mục tiêu của tổ chức nhằm tìm ra những mặt ƣu điểm, hạn chế để điều chỉnh việc lập kế hoạch tổ chức và lãnh đạo. Môi trường Lập kế hoạch Tổ chức Quá trình quản lý Kiểm tra Lãnh đạo Sơ đồ 1.

Mối quan hệ giữa các chức năng quản lý * Chức năng lập kế hoạch: Đây là giai đoạn đầu tiên và quan trọng nhất trong chu trình quản lý, kế hoạch hóa là tổ chức công việc theo kế hoạch, đƣa mọi hoạt động giáo dục vào công tác kế hoạch có mục tiêu cụ thể, biện pháp rõ ràng xác định các điều kiện, nguồn lực để thực hiện mục tiêu trong thời gian nhất định của hệ thống quản lý. * Chức năng tổ chức: Là quá trình sắp xếp và phân bổ công việc một cách khoa học hợp lý cho các bộ phận, các thành viên để mọi ngƣời hoạt động một cách hào hứng nhằm thực hiện mục tiêu đang xây dựng, duy trì cơ cấu nhất định về vai trò, nhiệm vụ, vị trí công tác. Trong chu trình QL thì tổ chức là giai đoạn đƣa vào thực hiện những ý tƣởng đã đƣợc kế hoạch hóa để thực hiện từng bƣớc đƣa nhà trƣờng đến mục tiêu. * Chức năng lãnh đạo, chỉ đạo, điều khiển: Là quá trình tác động đến các thành viên của tổ chức, là những hành động xác lập quyền chỉ huy, sự can thiệp của lãnh đạo trong toàn bộ quá trình QL, huy động, điều hành mọi lực lƣợng thực hiện kế hoạch trong trật tự, làm cho họ nhiệt tình tự giác, nỗ lực phấn đấu để nhanh chóng đƣa nhà trƣờng đạt đƣợc các mục tiêu nhất định.

17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] * Chức năng kiểm tra: Là chức năng cơ bản và quan trọng của QL. Kiểm tra là một quá trình thiết lập và thực hiện các cơ chế thiết thực để đảm bảo đạt đƣợc các mục tiêu của tổ chức. Kiểm tra không những giúp cho việc đánh giá thực chất trạng thái đạt đƣợc của nhà trƣờng khi kết thúc một kì kế hoạch mà còn có tác dụng tích cực cho việc chuẩn bị cho năm học sau. Việc kiểm tra cá nhân một nhóm hay một tổ chức nhằm giám sát, đánh giá và xử lý kết quả đạt đƣợc của tổ chức so với mục tiêu QL đã định nếu biết sẽ điều chỉnh, uốn nắn hoạt động.

Quá trình kiểm tra có trình tự nhƣ sau: Xây dựng các chỉ tiêu chuẩn mực hoạt động; So sánh, đối chiếu đo lƣờng việc thực hiện nhiệm vụ với chỉ tiêu, chuẩn mực; Đánh giá thực hiện các chỉ tiêu đối với kế hoạch, nếu sai lệch sẽ điều chỉnh hoạt động, thậm chí điều chỉnh chuẩn mực hoặc mục tiêu. Quản lý giáo dục Quản lý giáo dục là một bộ phận của quản lý xã hội, mặc dù có những đặc điểm riêng biệt song cũng chịu sự chi phối của mục tiêu quản lý xã hội. Khái niệm quản lý giáo dục có nhiều cách biểu đạt khác nhau tùy theo những phƣơng diện nghiên cứu và tiếp cận của nhà nghiên cứu về quản lý giáo dục nhƣng cơ bản đều thống nhất với nhau về nội dung và bản chất. - Theo PV Khuđôminxki: “Quản lý giáo dục là tác động có hệ thống, có kế hoạch, có ý thức và mục đích của các chủ thể quản lý ở các cấp khác nhau đến tất cả các khâu của hệ thống nhằm mục đích bảo đảm việc giáo dục cộng sản chủ nghĩa cho thế hệ trẻ, bảo đảm sự phát triển toàn diện, hài hòa của họ” [ 31, tr .