Biện Pháp Kiểm Tra Chuyên Môn Của Hiệu Trưởng Các Trường Trung Học Phổ Thông Tại Thành Phố Nam Định

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnu ued biện pháp kiểm tra chuyên môn của hiệu trưởng các trường trung học phổ thông thành phố nam, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Biện Pháp Kiểm Tra Chuyên Môn Của Hiệu Trưởng Trường Trung Học Phổ Thông Tại Nam Định
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Nam Định

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. Lý do chọn đề tài
• 2. Mục đích nghiên cứu
• 3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
• 4. Giả thuyết khoa học
• 5. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 6. Giới hạn nghiên cứu
• 7. Các phương pháp nghiên cứu
• 8. Đóng góp mới của đề tài nghiên cứu
• 9. Cấu trúc luận văn
• 1. Chương 1: Cơ sở lý luận về kiểm tra chuyên môn của Hiệu Trưởng Trường Trung học Phổ Thông
• 1.1. Tổng quan vài nét về lịch sử vấn đề nghiên cứu
• 1.2. Một số khái niệm cơ bản liên quan đến đề tài
• 1.2.1. Khái niệm quản lý
• 1.2.2. Khái niệm quản lý giáo dục, quản lý nhà trường
• 1.2.3. Khái niệm quản lý chuyên môn
• 1.2.4. Khái niệm kiểm tra và đánh giá trong quản lý giáo dục
• 1.3. Kiểm tra, đánh giá trong quản lý giáo dục
• 1.3.1. Chức năng kiểm tra đánh giá
• 1.3.2. Yêu cầu của kiểm tra đánh giá, giáo dục
• 1.3.3. Các kỹ thuật kiểm tra
• 1.3.4. Nội dung kiểm tra của hiệu trưởng trong nhà trường
• 1.3.5. Một số đặc điểm của công tác kiểm tra ở nhà trường
• 1.4. Kết luận chương 1
• 2. Chương 2: Thực trạng kiểm tra chuyên môn của Hiệu trưởng ở các Trường trung học phổ thông Trên địa bàn thành phố Nam Định
• 2.1. Thực trạng phát triển giáo dục trung học phổ thông ở thành phố Nam Định
• 2.1.1. Các chủ trương phát triển giáo dục của Đảng bộ, chính quyền địa phương
• 2.1.2. Thực trạng phát triển giáo dục trung học phổ thông ở thành phố Nam Định
• 2.2. Thực trạng công tác kiểm tra chuyên môn của người Hiệu trưởng các trường trung học phổ thông ở thành phố Nam Định
• 2.2.1. Thực trạng về kế hoạch kiểm tra chuyên môn
• 2.2.2. Thực trạng về nội dung kiểm tra chuyên môn
• 2.2.3. Thực trạng về hình thức kiểm tra chuyên môn
• 2.2.4. Thực trạng về phương pháp kiểm tra chuyên môn
• 2.2.5. Tác động của công tác kiểm tra đối với việc nâng cao năng lực chuyên môn của giáo viên
• 2.3. Đánh giá về công tác kiểm tra chuyên môn của Hiệu trưởng ở trường trung học phổ thông thành phố Nam Định
• 2.3.1. Nhận thức về công tác kiểm tra của cán bộ quản lý và giáo viên
• 2.3.2. Nghiệp vụ kiểm tra chuyên môn của Hiệu trưởng
• 2.3.3. Vấn đề chỉ đạo công tác kiểm tra chuyên môn của Hiệu trưởng
• 2.3.4. Sự tự đánh giá của Hiệu trưởng
• 2.3.5. Ý kiến của chuyên gia về công tác kiểm tra chuyên môn của Hiệu trưởng
• 2.4. Nguyên nhân của vấn đề tồn tại
• 2.4.1. Từ quá trình đào tạo
• 2.4.2. Từ Hiệu trưởng
• 2.4.3. Từ tổ chuyên môn
• 2.4.4. Từ giáo viên
• 2.4.5. Từ Sở Giáo dục và Đào tạo
• 2.5. Một số gương làm tốt công tác kiểm tra chuyên môn của Hiệu trưởng các trường trung học phổ thông tại thành phố Nam Định
• 2.6. Kết luận chương 2
• 3. Chương 3: Một số biện pháp kiểm tra chuyên môn của Hiệu trưởng ở các trường trung học phổ thông trên địa bàn thành phố Nam Định
• 3.1. Mục tiêu cần đạt của công tác kiểm tra chuyên môn
• 3.2. Tiêu chí để kiểm tra, đánh giá
• 3.2.1. Tiêu chuẩn đánh giá từng nội dung kiểm tra quy chế chuyên môn
• 3.3. Các biện pháp tăng cường công tác kiểm tra chuyên môn
• 3.3.1. Lập kế hoạch kiểm tra giáo viên thực hiện quy chế chuyên môn
• 3.3.2. Tổ chức thực hiện kế hoạch
• 3.3.3. Chỉ đạo thực hiện kế hoạch
• 3.3.4. Kiểm tra việc thực hiện kế hoạch
• 3.4. Điều kiện và quy trình
• 3.4.1. Điều kiện vật chất
• 3.4.2. Điều kiện về con người
• 3.4.3. Quy trình kiểm tra thực hiện quy chế chuyên môn
• 3.5. Đánh giá về các biện pháp - cách thức kiểm tra chuyên môn đã đề xuất
• 3.5.1. Đánh giá của giáo viên
• 3.5.2. Đánh giá của Hiệu trưởng
• 3.5.3. Đánh giá của Sở Giáo dục
• 3.6. Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp - cách thức kiểm tra chuyên môn đã đề xuất
• 3.7. Kết luận chương 3
• PHẦN KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• 1. Khuyến nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về biện pháp kiểm tra chuyên môn của hiệu trưởng

Biện pháp kiểm tra chuyên môn của hiệu trưởng trường trung học phổ thông (THPT) tại Nam Định đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục. Việc kiểm tra không chỉ giúp đánh giá năng lực giảng dạy của giáo viên mà còn là công cụ để cải thiện quy trình giảng dạy. Hiệu trưởng cần có những biện pháp cụ thể để thực hiện công tác này một cách hiệu quả.

1.1. Khái niệm kiểm tra chuyên môn của hiệu trưởng

Kiểm tra chuyên môn của hiệu trưởng là quá trình đánh giá năng lực giảng dạy của giáo viên thông qua các hình thức khác nhau. Điều này bao gồm việc theo dõi, đánh giá và phản hồi về hoạt động giảng dạy của giáo viên nhằm nâng cao chất lượng giáo dục.

1.2. Vai trò của kiểm tra chuyên môn trong giáo dục

Kiểm tra chuyên môn không chỉ giúp phát hiện những điểm yếu trong giảng dạy mà còn tạo cơ hội cho giáo viên phát triển. Qua đó, hiệu trưởng có thể đưa ra các biện pháp hỗ trợ phù hợp để nâng cao năng lực giảng dạy của giáo viên.

II. Thách thức trong việc kiểm tra chuyên môn của hiệu trưởng tại Nam Định

Mặc dù có nhiều biện pháp kiểm tra chuyên môn, nhưng hiệu trưởng tại Nam Định vẫn gặp phải nhiều thách thức. Những khó khăn này có thể ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục và sự phát triển của giáo viên.

2.1. Thiếu sự đồng bộ trong quy trình kiểm tra

Nhiều trường THPT tại Nam Định chưa có quy trình kiểm tra chuyên môn đồng bộ. Điều này dẫn đến việc hiệu trưởng không thể đánh giá chính xác năng lực của giáo viên, từ đó ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục.

2.2. Nhận thức chưa đầy đủ về vai trò của kiểm tra

Một số hiệu trưởng chưa nhận thức rõ vai trò của kiểm tra chuyên môn trong việc nâng cao chất lượng giáo dục. Điều này dẫn đến việc họ không chú trọng đến công tác kiểm tra, làm giảm hiệu quả quản lý chuyên môn.

III. Phương pháp kiểm tra chuyên môn hiệu quả cho hiệu trưởng

Để nâng cao hiệu quả kiểm tra chuyên môn, hiệu trưởng cần áp dụng các phương pháp phù hợp. Những phương pháp này không chỉ giúp đánh giá chính xác năng lực giảng dạy mà còn tạo động lực cho giáo viên.

3.1. Lập kế hoạch kiểm tra chi tiết

Lập kế hoạch kiểm tra chi tiết giúp hiệu trưởng có cái nhìn tổng quan về hoạt động giảng dạy của giáo viên. Kế hoạch này cần bao gồm các tiêu chí đánh giá rõ ràng và cụ thể.

3.2. Sử dụng công nghệ trong kiểm tra

Việc áp dụng công nghệ vào quy trình kiểm tra có thể giúp hiệu trưởng thu thập dữ liệu một cách nhanh chóng và chính xác. Các công cụ trực tuyến có thể hỗ trợ trong việc theo dõi và đánh giá hoạt động giảng dạy.

IV. Ứng dụng thực tiễn của biện pháp kiểm tra chuyên môn

Các biện pháp kiểm tra chuyên môn đã được áp dụng tại nhiều trường THPT ở Nam Định và đã mang lại những kết quả tích cực. Việc này không chỉ giúp nâng cao chất lượng giáo dục mà còn tạo ra môi trường học tập tích cực cho giáo viên và học sinh.

4.1. Kết quả từ việc áp dụng biện pháp kiểm tra

Nhiều trường đã ghi nhận sự cải thiện rõ rệt trong chất lượng giảng dạy sau khi áp dụng các biện pháp kiểm tra chuyên môn. Giáo viên cảm thấy được hỗ trợ và có động lực hơn trong công việc.

4.2. Phản hồi từ giáo viên về công tác kiểm tra

Phản hồi từ giáo viên cho thấy họ đánh giá cao sự quan tâm của hiệu trưởng đối với công tác kiểm tra chuyên môn. Điều này tạo ra sự gắn kết giữa giáo viên và ban lãnh đạo nhà trường.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai

Việc kiểm tra chuyên môn của hiệu trưởng tại các trường THPT ở Nam Định cần được cải thiện và phát triển hơn nữa. Các biện pháp kiểm tra cần được điều chỉnh để phù hợp với thực tiễn và nhu cầu của giáo viên.

5.1. Đề xuất các biện pháp cải tiến

Cần có các biện pháp cải tiến trong quy trình kiểm tra chuyên môn để nâng cao hiệu quả quản lý. Điều này bao gồm việc đào tạo cho hiệu trưởng về kỹ năng kiểm tra và đánh giá.

5.2. Tương lai của kiểm tra chuyên môn tại Nam Định

Tương lai của kiểm tra chuyên môn tại Nam Định sẽ phụ thuộc vào sự đổi mới và cải tiến trong công tác quản lý giáo dục. Việc này sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và phát triển bền vững cho ngành giáo dục.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quản lý giáo dục tại bậc trung học phổ thông giữ vai trò then chốt trong việc chuẩn hóa chất lượng nguồn nhân lực cho sự nghiệp công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước. Tại thành phố Nam Định, cái nôi giáo dục với 12 trường trung học phổ thông công lập và bề dày hơn 12 năm liên tục nhận cờ thi đua dẫn đầu toàn quốc từ Bộ Giáo dục và Đào tạo, công tác quản lý dạy học luôn được xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Tuy nhiên, thực tiễn vận hành cho thấy công tác kiểm tra chuyên môn của Hiệu trưởng vẫn còn nhiều khoảng trống bất cập. Gần 100% số giáo viên khi được kiểm tra định kỳ đều được xếp loại tốt hoặc xuất sắc trên sổ sách lưu trữ, nhưng chất lượng thực thi quy chế chuyên môn trên lớp học lại chưa thực sự đồng bộ.

Vấn đề cốt lõi xuất phát từ việc nhiều Hiệu trưởng có xu hướng khoán trắng công tác kiểm tra cho Phó Hiệu trưởng và Tổ trưởng chuyên môn, thiếu hẳn quy trình phúc tra và công cụ định lượng chuẩn xác. Nhằm giải quyết triệt để thực trạng này, đề tài nghiên cứu tập trung xác lập hệ thống cơ sở lý luận, khảo sát toàn diện thực trạng tại 12 trường trung học phổ thông công lập trên địa bàn thành phố Nam Định trong giai đoạn từ năm học 2004-2005 đến năm học 2006-2007.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp mang tính đồng bộ và khả thi nhằm tối ưu hóa chức năng kiểm tra của người đứng đầu nhà trường. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài thể hiện qua việc chuẩn hóa 5 nội dung kiểm tra quy chế chuyên môn, giúp giảm thiểu tỷ lệ đánh giá hình thức, trực tiếp nâng cao năng lực sư phạm cho hơn 350 giáo viên và chuẩn hóa năng lực quản trị cho đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết quản lý hệ thống của M. Kondakov và Harold Koontz, kết hợp với các nguyên lý quản lý giáo dục Việt Nam được phát triển bởi Giáo sư Phạm Minh Hạc và Giáo sư Nguyễn Ngọc Quang. Trong khoa học quản lý, kiểm tra là 1 trong 4 chức năng cơ bản hợp thành chu trình quản trị khép kín: Kế hoạch hóa, Tổ chức, Chỉ đạo và Kiểm tra. Kiểm tra đóng vai trò là kênh thông tin liên hệ ngược giúp chủ thể quản lý đo lường kết quả thực tế, so sánh với các chuẩn mực pháp quy để kịp thời điều chỉnh các sai lệch.

Khung lý thuyết của đề tài xây dựng dựa trên 3 khái niệm nền tảng: Quản lý giáo dục, Quản lý nhà trường và Quản lý chuyên môn. Trong đó, quản lý chuyên môn là hệ thống các tác động có mục đích của Hiệu trưởng vào việc thực thi 5 khâu quy chế trọng yếu: chuẩn bị giáo án (1 giáo án trên mỗi giờ dạy), thực hiện phân phối chương trình, tổ chức kiểm tra và chấm chữa bài, tiến hành thí nghiệm thực hành, và công tác tự bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ. Ngoài ra, mô hình đánh giá đa chiều ICPP (Input - Context - Process - Product) được tích hợp để xem xét toàn diện sự phát triển năng lực của nhà giáo thay vì chỉ chấm điểm hành chính đơn thuần.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp khảo sát chọn mẫu phân tầng toàn diện tại toàn bộ 12 trường trung học phổ thông công lập trên địa bàn thành phố Nam Định. Quy mô cỡ mẫu điều tra bao gồm 427 đối tượng trực tiếp, phân bổ cụ thể thành: 12 Hiệu trưởng, 15 Phó Hiệu trưởng, 46 Tổ trưởng chuyên môn và 354 Giáo viên trực tiếp giảng dạy. Nguồn dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ hệ thống sổ sách kiểm tra, báo cáo tổng kết năm học và bảng phân loại chất lượng giáo dục 3 khối lớp 10, 11, 12 với quy mô trên 4.000 học sinh mỗi khối.

Phương pháp xử lý số liệu chính là thống kê toán học kết hợp phân tích tần số, tỷ lệ phần trăm và kiểm định tính khả thi bằng thang đo mức độ. Việc lựa chọn phương pháp này xuất phát từ yêu cầu phải định lượng hóa chính xác mức độ nhận thức, đo lường sự tương thích giữa đánh giá của cán bộ quản lý với phản hồi của giáo viên, từ đó đảm bảo các biện pháp đề xuất đạt độ tin cậy khoa học cao. Timeline thu thập, đối chiếu dữ liệu và khảo nghiệm chuyên gia được tiến hành chặt chẽ trong suốt 3 năm học liên tiếp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, mức độ nhận thức của đội ngũ về tầm quan trọng của kiểm tra chuyên môn đạt mức rất cao. Kết quả xử lý dữ liệu cho thấy 82,5% cán bộ và giáo viên khẳng định việc kiểm tra hoạt động giảng bài là rất quan trọng, 17,5% cho là quan trọng và 0% đánh giá không quan trọng. Đối với khâu soạn bài, có 75% đối tượng khảo sát nhận định rất quan trọng và 25% đánh giá quan trọng. Các nội dung khác như bồi dưỡng chuyên môn và thực hành thí nghiệm cũng đạt tỷ lệ đồng thuận cao với lần lượt 72% và 66,3% đánh giá ở mức rất quan trọng.

Thứ hai, tồn tại sự chênh lệch lớn giữa nhận thức lý thuyết và thực tiễn triển khai. Mặc dù 100% cán bộ quản lý đều có trình độ đào tạo đạt chuẩn đại học trở lên và có thâm niên công tác dày dạn, nhưng hình thức kiểm tra trực tiếp của Hiệu trưởng lại chiếm tỷ lệ rất thấp. Hơn 70% số lượt dự giờ và kiểm tra hồ sơ giáo án được ủy quyền hoàn toàn cho Phó Hiệu trưởng và Tổ trưởng chuyên môn. Việc kiểm tra đột xuất chỉ chiếm dưới 15% tổng số lần kiểm tra trong năm học, làm suy giảm tính răn đe và phòng ngừa sai phạm.

Thứ ba, công tác đánh giá chuyên môn còn mang tính hình thức và thiếu tiêu chí định lượng rõ ràng. Qua phân tích sổ lưu trữ thanh kiểm tra tại 12 trường học, tỷ lệ giáo viên được xếp loại tốt đạt gần 100%, không phản ánh đúng những hạn chế trong đổi mới phương pháp dạy học phân ban và ứng dụng thiết bị thí nghiệm.

Thảo luận kết quả

Khi mô tả dữ liệu thông qua Bảng phân bố nhận thức 427 khách thể và Biểu đồ hình cột so sánh tần suất kiểm tra, có thể thấy rõ độ vênh lớn giữa nhu cầu được tư vấn chuyên môn của giáo viên với thời lượng kiểm tra thực tế của người đứng đầu. Nguyên nhân chủ yếu là do Hiệu trưởng bị quá tải bởi các công việc sự vụ hành chính, quản lý tài chính và xây dựng cơ sở vật chất trường chuẩn quốc gia. Bên cạnh đó, các trường còn thiếu một hệ thống chỉ báo đánh giá chi tiết cho từng môn học và chưa xây dựng được cơ chế phúc tra độc lập.

So sánh với các nghiên cứu quản lý chuyên môn tại tỉnh Bắc Ninh hay Thanh Hóa trong cùng thời kỳ, hiện tượng khoán trắng công tác kiểm tra cho cấp phó và tâm lý nể nang, né tránh va chạm là vấn đề phổ biến tại nhiều cơ sở giáo dục. Kết quả nghiên cứu này nhấn mạnh rằng kiểm tra không chỉ là công cụ giám sát hành chính mà bản chất là hoạt động tư vấn, thúc đẩy nâng cao năng lực sư phạm. Do đó, việc tái cấu trúc quy trình kiểm tra theo hướng chuẩn hóa tiêu chí là đòi hỏi tất yếu để nâng cao chất lượng giáo dục thực chất.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả khảo sát thực trạng, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm nhằm tăng cường hiệu lực kiểm tra chuyên môn của Hiệu trưởng:

• Xây dựng kế hoạch kiểm tra chuyên môn đồng bộ theo chu trình 3 cấp: Lập kế hoạch năm chi tiết từ tháng 9 đến tháng 5, cụ thể hóa thành kế hoạch tháng và lịch kiểm tra tuần niêm yết công khai. Mục tiêu đạt 100% giáo viên được kiểm tra toàn diện và tối thiểu 30% được kiểm tra chuyên đề đột xuất trong mỗi năm học do Hiệu trưởng trực tiếp phê duyệt và điều hành.
• Chuẩn hóa bộ tiêu chí và chỉ báo định lượng đánh giá 5 khâu chuyên môn: Ban hành bảng điểm chi tiết cho việc chuẩn bị bài giảng, kỹ thuật lên lớp, chấm chữa bài kiểm tra, sử dụng đồ dùng thí nghiệm và kế hoạch tự bồi dưỡng. Mục tiêu giảm 50% độ lệch sai số do đánh giá cảm tính, hoàn thành áp dụng ngay từ đầu học kỳ 1 do Hội đồng chuyên môn chủ trì.
• Kiện toàn và bồi dưỡng nghiệp vụ cho Ban kiểm tra chuyên môn nội bộ: Tuyển chọn đội ngũ giáo viên cốt cán giỏi nghề, có phẩm chất trung thực để tham gia ban kiểm tra. Tổ chức tập huấn nghiệp vụ đánh giá sư phạm tối thiểu 2 đợt mỗi năm học dưới sự chỉ đạo của Hiệu trưởng và hướng dẫn từ Sở Giáo dục và Đào tạo.
• Thiết lập quy trình kiểm tra 4 bước và tăng cường công tác phúc tra: Thực hiện nghiêm ngặt quy trình gồm Chuẩn bị - Kiểm tra trực tiếp - Nhận xét tư vấn - Phúc tra sau kiểm tra. Chỉ tiêu thực hiện phúc tra tối thiểu 20% các trường hợp sau kết luận kiểm tra để đảm bảo các kiến nghị khắc phục sai lệch được thực thi triệt để trong vòng 30 ngày.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Hiệu trưởng và Phó Hiệu trưởng các trường trung học phổ thông: Cung cấp khung năng lực quản trị, kỹ thuật lập kế hoạch kiểm tra 3 cấp và phương pháp điều hành ban kiểm tra nội bộ trường học hiệu quả.
• Tổ trưởng chuyên môn và giáo viên cốt cán: Nắm vững 5 tiêu chuẩn đánh giá quy chế chuyên môn, từ đó nâng cao chất lượng sinh hoạt chuyên môn tổ nhóm và chuẩn bị hồ sơ bài giảng đạt chuẩn.
• Cán bộ quản lý tại Sở và Phòng Giáo dục và Đào tạo: Cung cấp nguồn dữ liệu thực chứng và hệ thống tiêu chí kiểm định chất lượng dạy học để phục vụ công tác thanh tra, chỉ đạo chuyên môn cấp tỉnh, thành phố.
• Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý giáo dục: Tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp nghiên cứu khảo sát phân tầng trên 427 khách thể và khung lý thuyết đánh giá ICPP trong quản lý trường học.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao Hiệu trưởng không nên ủy quyền hoàn toàn việc kiểm tra chuyên môn cho cấp phó?
Kiểm tra là 1 trong 4 chức năng cốt lõi của người đứng đầu đơn vị. Khi Hiệu trưởng trực tiếp kiểm tra sẽ nắm bắt chính xác chất lượng đội ngũ, tạo động lực làm việc nghiêm túc cho giáo viên và đưa ra các quyết định quản lý nhân sự chuẩn xác. Việc ủy quyền tuyệt đối dễ dẫn đến tình trạng mất kiểm soát chất lượng thực tế.

Hệ thống tiêu chí ICPP hỗ trợ đánh giá giáo viên như thế nào?
Mô hình ICPP giúp đánh giá toàn diện nhà giáo dựa trên 4 yếu tố: Đầu vào năng lực ban đầu (Input), Bối cảnh công tác (Context), Quá trình nỗ lực giảng dạy (Process) và Sản phẩm chất lượng học sinh đạt được (Product). Cách tiếp cận này loại bỏ việc đánh giá phiến diện qua một vài tiết dự giờ đơn lẻ.

Những nội dung nào là trọng tâm nhất khi kiểm tra quy chế chuyên môn?
Nghiên cứu chỉ rõ 5 nội dung trọng tâm cần kiểm tra gồm: chuẩn bị giáo án đủ 1 bài trên 1 tiết dạy, thực hiện đúng phân phối chương trình, chấm chữa bài công bằng chính xác, thực hành thí nghiệm đầy đủ và tinh thần tự bồi dưỡng chuyên môn của giáo viên.

Quy mô mẫu khảo sát 427 người tại 12 trường THPT có ý nghĩa gì?
Cỡ mẫu 427 người đại diện đầy đủ cho 4 nhóm chủ thể quản lý và thực thi (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng, Tổ trưởng chuyên môn, Giáo viên) tại toàn bộ các trường trung học phổ thông công lập trên địa bàn thành phố Nam Định. Quy mô này đảm bảo tính đại diện cao và độ tin cậy thống kê chuẩn xác cho các kết luận nghiên cứu.

Làm thế nào để loại bỏ bệnh thành tích trong kiểm tra chuyên môn nội bộ?
Cần áp dụng bộ tiêu chí định lượng rõ ràng, kết hợp kiểm tra đột xuất không báo trước và bắt buộc thực hiện quy trình phúc tra sau kiểm tra. Đồng thời, cần chuyển đổi mục đích kiểm tra từ xử phạt hành chính sang tư vấn, hỗ trợ chuyên môn cho giáo viên.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về chức năng kiểm tra chuyên môn của Hiệu trưởng trường trung học phổ thông trong bối cảnh đổi mới giáo dục.
• Khảo sát thực chứng trên 427 cán bộ, giáo viên tại 12 trường công lập thành phố Nam Định, chỉ rõ 3 điểm nghẽn lớn trong công tác kiểm tra nội bộ.
• Đóng góp hệ thống 4 nhóm biện pháp đồng bộ, chuẩn hóa 5 tiêu chí đánh giá quy chế chuyên môn và thiết lập quy trình kiểm tra 4 bước khép kín.
• Kế hoạch triển khai tiếp theo cần tập trung ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý hồ sơ sổ sách và mở rộng tập huấn nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ quản lý cốt cán.
• Các nhà quản lý giáo dục và hiệu trưởng các trường trung học phổ thông hãy áp dụng ngay bộ tiêu chí và quy trình kiểm tra chuyên môn này để nâng cao chất lượng dạy học thực chất tại đơn vị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM TRA CHUYÊN MÔN CỦA HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG THPT 1. `TỔNG QUAN VÀI NÉT VỀ LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU: Đã có nhiều nhà khoa học giáo dục có những công trình nghiên cứu về giáo dục, quản lý giáo dục, vai trò chức năng của người Hiệu trưởng. và mới chỉ đề cập tới lĩnh vực kiểm tra đánh giá quá trình dạy - học đặc biệt là quá trình học tập của học sinh. Một số nhà khoa học mới chỉ đề cập tới vai trò, ý nghĩa của hoạt động kiểm tra và coi kiểm tra là một chức năng trong công tác quản lý của nhà quản lý chứ chưa có một công trình nghiên cứu nào đề cập sâu sắc tới vấn đề kiểm tra, kiểm tra chuyên môn của người Hiệu trưởng như: "Cơ sở lý luận của khoa học quản lý giáo dục" của M.

Công trình nghiên cứu về "Quản lý giáo dục quốc dân ở địa bàn huyện, quận" của nhà lý luận giáo dục Xô Viết - Khuđôminsky; công trình nghiên cứu "Những vấn đề cốt yếu của quản lý" của nhà khoa học giáo dục Mỹ - Hanold Koontz. 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Ở Việt Nam đã có rất nhiều công trình nghiên cứu về quản lý, quản lý nhà trường nói chung và quản lý hoạt động dạy học nói riêng. của các nhà nghiên cứu khoa học giáo dục, các thầy cô giáo trong nhà trường sư phạm nhưng cũng mới chỉ đề cập tới công tác kiểm tra chuyên môn dưới góc độ chức năng kiểm tra đánh giá công tác quản lý của mỗi nhà quản lý ở từng nhà trường. Trong những năm gần đây một số luận văn Thạc sĩ khoa học giáo dục chuyên ngành quản lý giáo dục bước đầu đã có nghiên cứu tới thực trạng và biện pháp quản lý chuyên môn ở các trường học từ cấp mầm non đến tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông có đề cập tới chức năng kiểm tra chuyên môn của Hiệu trưởng như: "Các biện pháp quản lý chuyên môn của Hiệu trưởng các trường tiểu học ở Quảng Nam" - Nguyễn Đăng Hưng (1999); "Thực trạng và biện pháp quản lý chuyên môn của Hiệu trưởng trường phổ thông trung học miền núi Thanh Hoá nhằm nâng cao kết quả dạy học" - Lương Hữu Hồng (2000); "Một số biện pháp quản lý chuyên môn của Hiệu trưởng nhằm góp phần nâng cao kết quả học tập cho học sinh trung học phổ thông thị xã Sơn La" - Nguyễn Khắc Tâm (2000); "Một số biện pháp quản lý hoạt động chuyên môn của Sở Giáo dục - Đào tạo tỉnh Bắc Ninh đối với các trường trung học phổ thông ngoài công lập" - Nguyễn Nho Hoài (2004).

Kiểm tra chuyên môn của Hiệu trưởng trong các nhà trường là một hoạt động không thể thiếu được nhằm nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục trong mỗi nhà trường, đồng thời nó còn mang ý nghĩa quan trọng đó là bồi dưỡng đội ngũ nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, năng lực sư phạm cho giáo viên. Mặt khác kiểm tra chuyên môn trong nhà trường tạo ra việc thực hiện quy chế, quy định chuyên môn của giáo viên mang tính nghiêm túc, ổn định hơn. Công tác kiểm tra chuyên môn thì gặp nhiều khó khăn về chỉ đạo, tổ chức thực hiện. trong mỗi nhà trường.

10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Do đó đề tài nghiên cứu này mong muốn qua nghiên cứu thực trạng công tác kiểm tra chuyên môn của Hiệu trưởng các trường THPT thành phố Nam Định đề xuất được một số biện pháp kiểm tra chuyên môn có tính hệ thống và khả thi nhằm tăng cường công tác kiểm tra chuyên môn của Hiệu trưởng các trường THPT để nâng cao chất lượng hoạt động chuyên môn ở mỗi nhà trường. MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI: 1. Khái niệm quản lý: Người ta có thể tiếp cận khái niệm quản lý từ nhiều góc độ khác nhau. Đó là cai quản, chỉ huy, lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra theo góc độ tổ chức, theo góc độ điều khiển học từ quản lý là lái, điều khiển, điều chỉnh.

Theo cách tiếp cận hệ thống thì quản lý là sự tác động của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý (hay là đối tượng quản lý) nhằm tổ chức phối hợp hoạt động của con người trông các quá trình sản xuất xã hội để đạt được mục đích nhất định. Các Mác đã lột tả bản chất của quản lý là: "Nhằm thiết lập sự phối hợp giữa những công việc cá nhân và thực hiện những chức năng chung, nảy sinh từ sự vận động của toàn bộ cơ chế sản xuất khác với sự vận động của các bộ phận riêng lẻ của nó. Một người độc tấu vĩ cầm tự điều khiển lấy mình còn một dàn nhạc thì cần phải có nhạc trưởng".Ăng ghen tập 23, trang 342). Như vậy theo Các Mác quản lý là loại lao động sẽ điều khiển mọi quá trình lao động, phát triển xã hội.

PGS Nguyễn Văn Lê - Học viện Chính trị Quốc gia quan niệm: "Quản lý một cơ sở kinh doanh với tư cách là một hệ thống xã hội, là khoa học và nghệ thuật tác động vào từng thành tố của hệ thống bằng những phương pháp thích hợp, nhằm đạt các mục tiêu đề ra cho hệ và từng thành tố của hệ". Theo GS Nguyễn Minh Đạo "Quản lý là sự tác động liên tục, có tổ chức, có định hướng của chủ thể lên khách thể và các mặt: chính trị, văn hoá, kinh tế, xã hội, giáo dục. bằng một hệ thống các luật định, chính sách, 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] nguyên tắc, phương pháp, biện pháp cụ thể nhằm tạo ra môi trường và điều kiện cho sự phát triển của đối tượng". Đặng Vũ Hoạt và GS Hà Thế Ngữ cho rằng: "Quản lý là một quá trình định hướng, quá trình có mục tiêu, quản lý một hệ thống nhằm đạt được những mục tiêu nhất định".

Ý kiến của GS Mai Hữu Khuê "Hoạt động quản lý là một dạng hoạt động đặc biệt của người lãnh đạo mang tính tổng hợp của các loại lao động trí óc, liên kết bộ máy quản lý thành một chỉnh thể thống nhất điều hoà phối hợp các khâu và các cấp quản lý làm cho hoạt động nhịp nhàng đưa đến hiệu quả". Quan điểm của GS Nguyễn Bá Sơn "Quản lý là sự tác động có hướng đích của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý bằng một hệ thống các giải pháp nhằm thay đổi trạng thái của đối tượng, quản lý đưa hệ thống tiếp cận mục tiêu cuối cùng phục vụ lợi ích của con người". Hay theo PGS Trần Quốc Thành: "Quản lý là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý để chỉ huy điều khiển hướng dẫn các quá trình xã hội, hành vi và hoạt động của con người nhằm đạt tới mục đích, đúng với ý chí nhà quản lý phù hợp với quy luật khách quan" (Bài giảng khoa học quản lý đại cương). Như vậy, khái niệm quản lý bao gồm những khía cạnh sau: - Đối tượng tác động của quản lý là một hệ thống xã hội hoàn chỉnh như một cơ thể sống bao gồm nhiều yếu tố liên kết hữu cơ theo một quy luật nhất định tồn tại trong thời gian, không gian cụ thể (gọi là môi trường quản lý).

Hệ thống quản lý gồm các thành tố: chủ thể quản lý, khách thể quản lý, cơ chế quản lý (hình thức quản lý) và mục tiêu quản lý. - Chủ thể quản lý tạo ra các tác động quản lý, còn khách thể quản lý tạo ra các sản phẩm có giá trị sử dụng, hiện thực hoá mục tiêu quản lý và thoả mãn mục đích của nhà quản lý. Cơ chế quản lý chính là hình thức quản lý những phương thức mà nhờ nó hoạt động quản lý được thực hiện và quan hệ 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] tương tác giữa chủ thể quản lý và khách thể quản lý được vận hành, điều chỉnh để đạt đến mục tiêu quản lý". Có thể mô hình hoá cấu trúc quản lý bằng sơ đồ sau: MÔI TRƯỜNG QUẢN LÝ MỤC TIÊU QUẢN LÝ Chủ thể quản lý Cơ chế quản lý Khách thể quản lý (Hình thức quản lý) Sơ đồ 1: Cấu trúc hệ thống quản lý được đặt trong môi trường quản lý - Mục tiêu cuối cùng của quản lý là chất lượng, sản phẩm vì lợi ích phục vụ con người.

Người quản lý tựu trung lại là nghiên cứu khoa học, nghệ thuật giải quyết các mối quan hệ giữa con người với nhau vô cùng phức tạp không chỉ giữa chủ thể và khách thể trong hệ thống mà còn có mối quan hệ tương tác với các hệ thống khác cũng song song tồn tại trong môi trường quản lý: Theo công thức Mqh = n(n - 1) trong đó n là số lượng các yếu tố (hay thành viên) tham gia hệ thống. Các mối quan hệ này phát sinh rất nhanh theo cấp số nhân. Ví dụ: n=3 thì Mqh = 3(3 - 1) = 6, n = 6 thì Mqh = 6(6 - 1) = 30. Ta dễ dàng nhận thấy các yếu tố n tham gia vào hệ thống chỉ tăng lên 2 lần thì tổng các mối quan hệ tăng lên gấp 5 lần.

Quản lý theo ý nghĩa của điều khiển học là sự tác động chống lại Entrôpy của một hệ thống nhằm đưa hệ thống đến những mục tiêu xác định. Một cách tổng quát nhất có thể định nghĩa về quản lý như sau: Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra. Khái niệm quản lý giáo dục, quản lý nhà trường: 1. Quản lý giáo dục: 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Khoa học quản lý giáo dục là một phân ngành của khoa học quản lý, chính vì vậy cũng như khoa học quản lý, nó được tiếp cận dưới nhiều góc độ khác nhau.

Với phạm vi của đề tài chúng tôi chỉ xin đề cập tới khái niệm quản lý giáo dục trong hệ thống giáo dục quốc dân mà cốt lõi của hệ thống là cơ sở các trường học. Hiện nay, định nghĩa thế nào là quản lý giáo dục tuy chưa hoàn toàn thống nhất với nhau nhưng đã có nhiều ý kiến cơ bản đồng nhất với nhau. Quản lý giáo dục theo nghĩa rộng nhất là quản lý quá trình hình thành và phát triển nhân cách con người trong các chế độ chính trị, xã hội khác nhau mà trách nhiệm là của Nhà nước và hệ thống đa cấp của ngành Giáo dục từ Trung ương đến các địa phương là Bộ Giáo dục, Sở Giáo dục, Phòng Giáo dục và đơn vị cơ sở là các nhà trường.