V ỆN N TR QU MN PHAN VĂN THÁM SỰ B ẾN ĐỔ N ÂN S N QU N Ủ N ƢỜ V ỆT N M ỆN N Y QU LỄ Ộ TRUYỀN T N LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÀNH: CHỦ NGHĨA DUY VẬT BIỆN CHỨNG VÀ DUY VẬT LỊCH SỬ HÀ NỘI - 2024 V ỆN N TR QU MN PHAN VĂN THÁM SỰ B ẾN ĐỔ N ÂN S N QU N Ủ N ƢỜ V ỆT N M ỆN N Y QU LỄ Ộ TRUYỀN T N LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÀNH: CHỦ NGHĨA DUY VẬT BIỆN CHỨNG VÀ DUY VẬT LỊCH SỬ Mã số: 9229002 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. ĐẶNG QUANG ĐỊNH 2. LÊ THỊ CHIÊN HÀ NỘI - 2024 LỜ M ĐO N Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và được trích dẫn đầy đủ theo quy định. Tác giả Phan Văn Thám MỤC LỤC MỞ ĐẦU 1 hƣơng 1: TỔN QU N TÌN ÌN N ÊN ỨU L ÊN QU N ĐẾN ĐỀ TÀ LUẬN ÁN 7 1. Các công trình nghiên cứu liên quan đến những vấn đề lý luận chung về nhân sinh quan, nhân sinh quan của người Việt Nam qua lễ hội truyền thống 7 1. Các công trình nghiên cứu liên quan đến thực trạng biến đổi nhân sinh quan của người Việt Nam qua lễ hội truyền thống 12 1. Các công trình nghiên cứu liên quan đến quan điểm và giải pháp phát huy những biến đổi tích cực, hạn chế những biến đổi tiêu cực nhân sinh quan của người Việt Nam qua lễ hội truyền thống 23 1. Khái quát các công trình khoa học đã tổng quan và những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu 28 hƣơng 2: MỘT S VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ SỰ BIẾN ĐỔ N ÂN SINH QUAN CỦ N ƢỜI VIỆT NAM HIỆN NAY QUA LỄ HỘI TRUYỀN TH NG 33 2. Nhân sinh quan người Việt Nam qua lễ hội truyền thống 33 2. Sự biến đổi nhân sinh quan của người Việt Nam hiện nay qua lễ hội truyền thống - Quan niệm và nội dung chủ yếu 55 2. Những nhân tố tác động đến sự biến đổi nhân sinh quan của người Việt Nam qua lễ hội truyền thống 64 Chƣơng 3: SỰ BIẾN ĐỔ N ÂN S N QU N Ủ N ƢỜI VIỆT NAM HIỆN NAY QUA LỄ HỘI TRUYỀN TH NG - THỰC TRẠNG VÀ VẤN ĐỀ ĐẶT RA 80 3. Thực trạng sự biến đổi nhân sinh quan của người Việt Nam hiện nay qua lễ hội truyền thống 80 3. Vấn đề đặt ra từ thực trạng biến đổi nhân sinh quan của người Việt Nam hiện nay qua lễ hội truyền thống 123 hƣơng 4: QU N Đ ỂM VÀ Ả P ÁP Ủ YẾU P ÁT UY NHỮNG BIẾN ĐỔ T ỰC, HẠN CHẾ NHỮNG BIẾN ĐỔI T ÊU Ự TRON N ÂN S N QU N Ủ N ƢỜI VIỆT NAM HIỆN NAY QUA LỄ HỘI TRUYỀN TH NG 133 4. Quan điểm phát huy những biến đổi tích cực, hạn chế những biến đổi tiêu cực trong nhân sinh quan của người Việt Nam hiện nay qua lễ hội truyền thống 133 4. Một số giải pháp chủ yếu phát huy những biến đổi tích cực, hạn chế những biến đổi tiêu cực trong nhân sinh quan của người Việt Nam hiện nay qua lễ hội truyền thống 140 KẾT LUẬN 166 DANH MỤ Á ÔN TRÌN K O ĐÃ ÔN B CỦA TÁ Ả Ó L ÊN QU N ĐẾN ĐỀ TÀ LUẬN ÁN 168 DANH MỤ TÀ L ỆU THAM KHẢO 169 PHỤ LỤC DANH MỤ Á BẢNG Bảng 2.1: Thống kê lễ hội ở Việt Nam 44 Bảng 3.1: Số lượng khách du lịch nước ngoài đến Việt Nam (2022-2023) 81 Bảng 3.2: Số lượt khách về dự lễ Giỗ Tổ Hùng Vương (2016-2024) 82 Bảng 3.3: Tỉ lệ hộ nghèo của cả nước (2019-2023) 86 Bảng 3.4: Thu nhập bình quân đầu người một tháng theo giá hiện hành cả nước và phân theo vùng (2019 - 2023) 87 Bảng 3.5: Hệ số chênh lệch về thu nhập bình quân 1 người/1 tháng giữa nhóm hộ giàu nhất và nhóm hộ nghèo nhất lần lượt tăng lên qua 11 lần khảo sát mức sống (2002, 2004, 2006, 2008, 2010, 2012, 2014, 2016, 2018, 2020, 2022) 108 1 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Nhân sinh quan là hệ thống quan niệm về ý nghĩa, mục đích cuộc sống con người, phản ánh điều kiện sống, điều kiện sinh hoạt của mỗi con người, mỗi cộng đồng người ở những giai đoạn lịch sử nhất định. Mỗi cá nhân hay cộng đồng người có nhân sinh quan khác nhau, do sự khác nhau về tri thức, kinh nghiệm và môi trường sống, … do đó, nhân sinh quan cũng biến đổi trong những điều kiện lịch sử nhất định. Sự biến đổi nhân sinh quan của mỗi người hay cộng đồng người được thể hiện qua nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội, trong đó có đời sống tinh thần của xã hội. Nhân sinh quan của người Việt Nam là hệ thống những quan niệm về ý nghĩa, mục đích cuộc sống, phản ánh điều kiện sống, văn hoá, điều kiện sinh hoạt của người Việt Nam. Trải qua các giai đoạn lịch sử, nhân sinh quan của người Việt Nam được hình thành, biến đổi, phát triển rất phong phú, đa dạng, nhất là trong lĩnh vực tinh thần của đời sống xã hội, trong đó có lễ hội truyền thống. Nhân sinh quan của người Việt Nam biểu hiện qua lễ hội truyền thống đó là hệ thống những quan niệm về cuộc sống; về sự trân trọng, lòng biết ơn; về ước mong, hy vọng có cuộc sống ấm no, hạnh phúc, những giá trị tốt đẹp ấy đã định hướng cho sự phát triển tốt đẹp của con người, là cơ sở cho sự vững bền của dân tộc Việt Nam qua suốt hàng ngàn năm lịch sử. Nhân sinh quan của người Việt Nam qua lễ hội truyền thống cũng có nhiều biến đổi qua sự thay đổi bởi điều kiện kinh tế - xã hội và yếu tố lịch sử, văn hoá. Sự biến đổi được thể hiện trên cả hai phương diện, đó là biến đổi tích cực và biến đổi tiêu cực. Ở phương diện biến đổi tích cực, lễ hội truyền thống đã hun đúc, bồi đắp thêm lòng yêu quê hương, đất nước, lòng tự hào, tự tôn dân tộc, cố kết cộng đồng, tình đoàn kết yêu thương giúp đỡ lẫn nhau, sống có nghĩa, có tình, thể hiện lòng biết ơn sâu sắc đối với tiền nhân, đặc biệt là những người có công xây dựng và bảo vệ quê hương, đất nước, sống có ước mơ, hoài bão, xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc để thực hiện được khát vọng xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc. Ở phương diện biến đổi tiêu cực, trong quan niệm của một bộ phận cá nhân đã xuất hiện tư 2 tưởng xem nhẹ sự tưởng nhớ, lòng biết ơn, xem nhẹ những giá trị đạo đức truyền thống tốt đẹp, chạy theo lối sống thực dụng, vị kỷ, vật chất tầm thường, … hiện tượng lợi dụng lễ hội để tiến hành các hoạt động mê tín, dị đoan, trục lợi làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống văn hoá, tinh thần của người Việt Nam. Sự biến đổi đó đã tác động mạnh mẽ đến thái độ, hành vi, cách ứng xử của con người, ảnh hưởng tiêu cực tới việc xây dựng con người mới Việt Nam hiện nay, làm cản trở quá trình xây dựng và phát triển chủ nghĩa xã hội ở nước ta. Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng đã chỉ rõ: “Đạo đức, lối sống trong gia đình, học đường, xã hội có mặt xuống cấp đáng lo ngại, gây bức xúc cho xã hội”[17; T.72]; “Có hiện tượng thương mại hoá các hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo ở một số nơi”[17; T. Sự biến đổi nhân sinh quan của người Việt Nam qua lễ hội truyền thống đang đặt ra nhiều vấn đề lý luận và thực tiễn cần được nghiên cứu sâu sắc hơn. Từ đó đưa ra quan điểm định hướng và giải pháp phát huy những biến đổi tích cực, hạn chế những biến đổi tiêu cực trong nhân sinh quan của người Việt Nam hiện nay qua lễ hội truyền thống, góp phần xây dựng, phát triển đời sống tinh thần của người Việt Nam hiện nay. Đây là vấn đề vừa có ý nghĩa lý luận lâu dài và ý nghĩa thực tiễn cấp thiết. Xuất phát từ yêu cầu đó, nghiên cứu sinh chọn đề tài: “Sự biến đổi nhân sinh quan của người Việt Nam hiện nay qua lễ hội truyền thống” để nghiên cứu trong luận án tiến sĩ triết học. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2. Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở phân tích những vấn đề lý luận và thực trạng biến đổi nhân sinh quan của người Việt Nam qua lễ hội truyền thống, luận án đề xuất một số quan điểm và giải pháp phát huy những biến đổi tích cực và hạn chế những biến đổi tiêu cực trong nhân sinh quan của người Việt Nam hiện nay qua lễ hội truyền thống, góp phần xây dựng đời sống tinh thần lành mạnh, tiến bộ, vì mục tiêu xây dựng xã hội văn minh, hạnh phúc, theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Nhiệm vụ nghiên cứu Để đạt được mục đích trên, luận án cần thực hiện các nhiệm vụ sau: 3 - Nghiên cứu tổng quan những vấn đề liên quan đến đề tài luận án; chỉ rõ những kết quả chính mà các tác giả đi trước đã thực hiện, xác định những nội dung luận án tiếp tục nghiên cứu. - Phân tích, làm rõ những vấn đề lý luận về sự biến đổi nhân sinh quan của người Việt Nam qua lễ hội truyền thống. - Phân tích, đánh giá thực trạng, chỉ ra nguyên nhân và những vấn đề đặt ra từ thực trạng biến đổi nhân sinh quan của người Việt Nam hiện nay qua lễ hội truyền thống. - Đề xuất quan điểm và giải pháp phát huy những biến đổi tích cực và hạn chế những biến đổi tiêu cực trong nhân sinh quan của người Việt Nam hiện nay qua lễ hội truyền thống. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 3. Đối tượng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu của luận án là: sự biến đổi nhân sinh quan của người Việt Nam hiện nay qua lễ hội truyền thống. Phạm vi nghiên cứu - Về thời gian: luận án nghiên cứu sự biến đổi nhân sinh quan của người Việt Nam hiện nay qua lễ hội truyền thống từ khi đất nước đổi mới, năm 1986 đến nay. - Về không gian: lễ hội là một chủ đề nghiên cứu rất rộng lớn, đòi hỏi phải có nhiều cách tiếp cận và nghiên cứu dưới nhiều lát cắt khác nhau.
VẤN ĐỀ BIẾN ĐỔI NHÂN SINH QUAN CỦA NGƯỜI VIỆT NAM QUA LỄ HỘI TRUYỀN THỐNG
Khám phá sự biến đổi nhân sinh quan của người Việt qua lễ hội truyền thống hiện nay. Bài viết phân tích thực trạng, quan điểm và giải pháp phát huy giá trị văn hóa.
Trường đại học
Viện Triết họcChuyên ngành
Chủ Nghĩa Duy Vật Biện Chứng Và Duy Vật Lịch SửNgười đăng
Ẩn danhThể loại
Luận án tiến sĩPhí lưu trữ
45 PointMục lục chi tiết
THÔNG TIN CHI TIẾT
Tác giả: Phan Văn Thám
Người hướng dẫn: Đặng Quang Định
Trường học: Viện Triết học
Chuyên ngành: Chủ Nghĩa Duy Vật Biện Chứng Và Duy Vật Lịch Sử
Đề tài: Sự Biến Đổi Nhân Sinh Quan Người Việt Nam Qua Lễ Hội Truyền Thống
Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
Năm xuất bản: 2024
Địa điểm: Hà Nội
Biến đổi nhân sinh quan người Việt qua lễ hội truyền thống: Nghiên cứu & Giải pháp khám phá sự thay đổi trong cách người Việt nhìn nhận thế giới và giá trị sống thông qua các lễ hội truyền thống. Tài liệu này đi sâu vào phân tích những tác động của quá trình hội nhập và hiện đại hóa lên các lễ hội, đồng thời đề xuất các giải pháp để bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa cốt lõi. Đọc tài liệu này, bạn sẽ hiểu rõ hơn về sự chuyển biến trong tư duy và hành vi của người Việt, từ đó có những hành động phù hợp để giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.
Để hiểu sâu hơn về các khía cạnh văn hóa liên quan đến lễ hội truyền thống, bạn có thể tham khảo thêm các tài liệu khác. Ví dụ, bạn có thể tìm hiểu về "Luận văn thạc sĩ văn hóa học lễ hội làng vọng nguyệt trong đời sống người dân xã tam giang huyện yên phong tỉnh bắc ninh" để khám phá vai trò của lễ hội làng trong đời sống cộng đồng. Bên cạnh đó, "Luận văn bảo tồn và phát huy giá trị lễ hội đua ngựa gò thì thùng ở xã an xuân huyện tuy an tỉnh phú yên" sẽ cung cấp cái nhìn chi tiết về việc bảo tồn một lễ hội đặc thù. Ngoài ra, nếu bạn quan tâm đến việc bảo tồn các loại hình nghệ thuật truyền thống gắn liền với lễ hội, hãy xem "Skkn vận dụng dạy học theo hướng tích hợp qua dự án bảo tồn và phát huy nghi lễ chầu văn và lễ hội phủ dầy nam định". Các tài liệu này sẽ giúp bạn có cái nhìn toàn diện hơn về vấn đề biến đổi nhân sinh quan qua lễ hội truyền thống và các giải pháp bảo tồn văn hóa.
Trích đoạn nội dung tài liệu
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ