Chương 1: Một số van dé lý luận vệ việc bao hộ quyên tác giả, quyền liên quan đổi với tác phẩm NET (Non-fungible Token) Chương2: Một số van đề pháp ly đặt ra trong việc bao hộ quyền tac giả, quyền. liên quan đôi với tác phẩm NET (Non-fungible Token) Chương 3: Thực trang và một số kiên nghĩ hoàn thiện pháp luật về việc bảo hô quyền tác gid, quyền liên quan đối với tác phẩm NET (Non-fungible Token) “ NOI DUNG CHU ONG 1: MOT SÓ VAN DE LÝ LUAN VE VIỆC BAO HO QUYỀN TAC GIA, QUYEN LIEN QUAN DOI VOI TAC PHAM NFT (NON-FUNGIBLE TOKEN) 1. Khái quát chung về quyền tác giả, quyền liên quan 1. Khải niệm quyền tác giả “Quyên tác gia” là một khái niệm pháp ly tương đối phức tạp, nên việc phân tích khái niém này cần phải được xem xét dưới góc nhìn của khoa hoc pháp lý, tức là theo quy định của pháp luật.
Trước hết, dé đưa ra một định nghĩa chính xác nhật cho thuật ngữ này, ta phải xem xét và đánh giá nguén góc pháp lý của no! T quá trình hình thành trai dai suốt dong chây lịch sử của xã hội loài ngoài, những tư đuy đầu tiên về QTG được hình thanh và phát triển từ thời cỗ dai dựa trên ý niệm về quyên sở hữu, lúc đầu là quyền sở hữu đố: với vật thé chứa đựng tác phẩm. Dén thé ki XVIII, tý thuyết về quyền sở hữu cho các lao động trí óc, được gọi là Thuyết quyén SHTT (hay sở hữm tinh than) lân đầu xuất hién và được ghi nhân trong hệ thống pháp luật của mét số quốc gia như Anh, Pháp, Mỹ,. có ý nghĩa giúp phân tiệt bản thảo của tác phẩm (vật thé hữu hinl) với tác phẩm (sản phẩm vô hình) và đã chỉ ra môi quan hệ chặt chế giữa tác gid với tác phẩm. Vé cách tiép cân, trên thê giới hién nay tôn tại những cách tiép cân khác nhau đôi với khai mệm QTG cũng như đối với chủ thể được bảo hộ QTG, phân biệt theo hai hệ thong? (1) Hệ thông Common Law (sử dụng thuật ngữ “C opyright”) thiên về ghi nhận và bảo hô các quyên lợi kinh té (ma trọng tâm 1a quyền sao chép tác phẩm) của người sở hữu QTG (copyright owner) khi khai thác, sử dung tác phẩm và (2) hệ thống Civil Law (sử dụng thuật ngữ “author's right”) dồn trong tâm bảo vệ vào quyên của người sáng tao tác phẩm với việc khang định người sáng tạo có các quyền đôi với tác phẩm, đặc biệt là các quyên tinh thân (moral rights) của tác gid được chú trong và ! Đố Thi Hang Hanh; TS.
Vũ Thủ Phương La hướng din 2019), “Bảo hộ quyền tic giả đổi với các tác phim nghé thuật của Việt Nam trong môi trường kỹ thuật so”, Luận văn thạc sĩ Luật học, Trường Daihoc Luật Hà Noirs. * Florian Moritz & Dr. Daniela Mohr, What Are the Differences beneeen Siaopean Copyright and US. Copyright? Nguôn https JAvvw copytrack.conveuropean-us- copyright-difference ngày truy cập 1/11/2023.
6 đặc biệt bão vềŠ Những cách tiệp cân khác nhau nay về cơ bản đã thê hiên quan điểm. lập pháp ưu tiên quyên lợi của tác giả hơn hay của những chủ thể khai thác giá trị kinh tế của tác phẩm hơn Tuy nluên, di theo cách tiệp cân nào thi các quốc gia trên thê giới đều thông nhất ở điểm chung QTG lả pham vi các quyền (bao gom cả quyên nhân thân và quyền. tài sân) của chủ thé (bao gồm tác giả va chủ sở hữu QTG) đối với tác phẩm của họ được pháp luật ghi nhận và bảo hộ. Vé cơ bản: “QTG là qrgên của tổ chức, cả nhân đổi với tác phẩm do mình sáng tạo ra hoặc sở hint một loại quyên chính đáng của nHững người sáng tao, nhữmg người tham gia vào hoạt đồng văn hoá.
nghệ thuật, Co quan điểm cho ra “QTG nỏi chưng được hiểu là quyén đồc quyển được pháp luật trao cho tác gid đối với một tác phẩm là kết quả của hoạt động sáng tao của chính minh gồm: quyền sao chép tác phẩm và quyền phân phối hoặc phố biến tác phẩm đến công ching bằng bat ly phương thức hoặc bat ig phương tiên nào, và cũng còn được hiểu là quyên về việc cho phép người khác sử cing tác phẩm theo những cách thức cu thể“. V oi quan điểm nay, tác giả đã phân biệt rõ giữa quyền kinh. tế và quyền tinh thân, hai loại quyên này hợp lại thành QTG. Đặc biệt, quan điểm nay đông tình với hệ thông Civil law khi coi trong bảo vệ quyền của chủ thé sáng tạo, nhan manh đền quyên lợi về mặt tinh thân mà tác giả của tác phẩm sẽ được hưởng, Tại Việt Nam, “copyright” hay “author’s rights” đều có thé được sử dụng dé chi QTG.
Đông hành cùng sự phát triển của pháp luật Viet Nam, các quy đính về linh vực QTG đang dân được hoàn thiện và đây đủ hơn Chê đính QTG được ghi nhận trong các van bản pháp luật như Hiền pháp, Luật SHTT và các văn ban đưới luật có liên quan khác. Trong Luật SHTT Việt Nam luận hành, định nghia QTG được nêu rõ nhu sau: “Quyền tác giả là quyền của các cá nhân, tô chức đối với các tác phẩm văn ° Ronan, Desay (2016), Rethinkang copyright: Istory, theory,kanguage, Elhwtrd Elgar Publishing, tr 24 * Kiều Thi Thanh (2007), “Báo hd pháp lí 3yw%E1%BB%S0n-tac-Eif6 1% BAY A2/ tray cập lần cuôingày 1/11/2033 “Nguyen, Thị Thm Hương (2020), Bei hộ quoentắc giã đốt với các tác phẩm điện ảnh và ace tiến trổ Công 1 Cổ pin Phát trên tuyên thông quảng cáo MAC Viét Naw Luin vin Thạc sĩ Luật học, Trường Đại học Lait Hi Nội tr © Quản Tain An (2009), Béio hộ quyển tác giã quyển hiên quem trong mãi trường lý thuật số - Một số vấn dé WN luận và tye tien, Luin văn Thạc sĩ Luật học, Trường Daihoc Luật Hà Nội. 7 học, nghệ thuật. khoa học do họ sáng tạo ra hoặc là chit sở hini?.
Từ định nghia trên, có thê hiểu QTG được trao cho các chủ thé là tác giả và chủ sở hữu QTG, dong thời QTG bảo vệ các độc quyên của tác giá, chủ sở hữu tác phẩm khi khai thác lợi ich vat chất và tinh thân từ các sản phẩm văn học, nghệ thuật do ho sảng tạo ra và sở hữu. QTG được pháp luật ghi nhén và bão hô, cụ thể là các căn cứ, điều kiên dé xác lập QTG; các quyền nhânthân và tài sản của tác giã, chủ sở hữuQTG cũng như các nghia vụ khi các chi thể khác muốn sử dụng khai thác tác phẩm, các giới hạn va thời han bảo hộ, quy đính trình tu, thủ tục cũng như các biện pháp pháp ly dé bảo vệ QTG khi có hành vĩ xâm phạm Š Bên canh đó, QTG là một bộ phân tương đổi độc lập của quyên sở hữu trí tuê với những đặc trung riêng của no trong môi tương quan với quyên sở hữu công nghiệp Tác giả dong quan điểm với hướng đính nghiia khái niém QTG trong Luật SHTT năm 2005, bởi 1¢ sự bảo hộ pháp lý QTG bang những quy đính cho phép và bảo dam cho tac gia được hưởng các quyên nhân thân và các quyên tai sản từ sự sáng tao tác phẩm có ý ngiữa rất lớn trong việc khuyên khích tác giả tim tòi, nghiên cứu sáng tạo nhiêu tác phẩm văn học, nghệ thuật, khoa học có giá trị, góp phần đảm bảo phát triển văn hoá, xã hội. Bên canh đó, sự khẳngđịnh này còn tao ra sựtin tưởng. cần có cho tác giả và chủ sở hữu tác pham trong việc bảo vệ sự ven toàn cho tác phẩm của họ.
Đặc biệt hon bắt ky sản phẩm nao khác, tác pham được tạo ra từ sự sáng tạo, từ trí óc và ban tay của tác giả đã chứa đựng nhiéu chi phi, công sức trí tuệ của ho và vi thé, ho xúng đáng được hưởng quyên loi về vat chất và tinh than nhằm bu đắp lại những công sức ma họ Đỗ ra. 1112 Đặc đêm quyển tác giả Thứ nhất. QTG có đổi tương là những tácphẩm mang tinh sáng tao, được bảo hé không phu thuộc vào giá trị nội ding và giá tri nghệ thuật Theo quy định hiện hành, đôi tượng QTG bao gồm tác phẩm văn học, nghệ thuật, khoa học”. là thành quả lao động sáng tao của tác gid và được thé hiện dưới hình thức nhét định: ˆ Khoản 2 Điều 4 Luật Sở hữu trí tuệ 20055 (siteđổi bổ sưng năm: 2009, 2019, 2022).
Vi Thị Hii Yên chế nhiệm đề tái Nguyễn MinhTuần, [etal] 010), Baio hộ eon tác giả và quyển liên quanở Việt Nem trước yêu cẩu hot nhấp kenh tế quốc 18,Dé tải nghiên cim khoa học cap Trường, Trường Daihoc Luật Hi Nội,tr. * Khoản 1 Điều 3 Luật SHTThiện hình. Như vay, moi cá nhân đều co quyền sáng tao văn học, nghệ thuật, khoa học, họ sẽ đương nhién có QTG đổi với sản phẩm đỏ, bat ké nó được thể hiện dưới hình thức nao, nội dung là gì, có giá tri hay không Chi can tác phẩm được tạo nên trực tiếp từ lao đông trí tué của tác giả, không phải sao chép từ người khác, thi sẽ phát sinh QTG Vé cơ bản, thi hau hết QTG đều được bảo hộ. Tuy nhiên, cân lưu ý rằng QTG cũng được bảo hộ theo nguyên.
tắc chung đó là “không di ngược lại loi ich dân tộc. bôi nhọ vĩ nhân, xúc phạm danh dự. nhân phẩm người khác, vi phạm pháp luật. trái đạo đức xã hội.
“10, Thứ hai, QTG tập trưng bảo hộ lành thức thé hiện của tác phẩm QTG chỉ được giới han trong pham vi thê luận cụ thé của tác phẩm. Điều đó có nghiia là, QTG chỉ phát sinh đối với những tác phẩm có tôn tại và có thé cảm nhận được bằng cách nay hay cách khác. QTG loại không bao gồm ý tưởng của tác giả khi sáng tạo tác phẩm bởi không ai có thé biết được suy nghi của người khác nêu họ không thể hiện chúng Nhũng ý tưởng, kể cả cách sắp xếp, trình bay đã có trong suy nghii của tác giả nhung chưa được thé hiện re bên ngoài bằng hình thức nhật định thì không có căn cứ đã công nhận va bảo hô những, điều chưa được bộc lộ ra bên ngoài đó. Sự sáng tạo của tác giả không chỉ đem lai cho tác giả quyền ma còn nhằm chống lai sự sao chép va sử dung trái phép.
QTG có cơ chỗ xác lập tự đồng Hay nói cách khác, việc xác lập QTG không yêu cầu chủ thể mang quyên thực biên bất kỷ thủ tục đăng ký, định danh hay phải đáp ứng thé thức nhất định Ngay từ khi tác phẩm được sáng tao ra bằng hoạt động lao động trí óc, tác giả được bảo hộ về mặt pháp ly và có các quyên của người sáng tạo mà không phụ thuộc vào thé thức, thủ tuc đăng ký nào.