Luận văn thạc sĩ vnu ls bảo vệ quyền của lao động nữ trong các ngành nghề kinh doanh nặng nhọc độc hại nguy hiểm từ thực tiễn trên địa bàn tỉnh phú thọ

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnu ls bảo vệ quyền của lao động nữ trong các ngành nghề kinh doanh nặng nhọc độc hại nguy hiểm từ, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Sa Thị Hải Vân
• Người hướng dẫn: PGS.TS Lê Thị Hoài Thu
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật kinh tế
• Đề tài: Bảo vệ quyền của lao động nữ trong các ngành nghề kinh doanh nặng nhọc, độc hại và nguy hiểm từ thực tiễn trên địa bàn tỉnh Phú Thọ
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ BẢO VỆ QUYỀN CỦA LAO ĐỘNG NỮ VÀ PHÁP LUẬT BẢO VỆ QUYỀN CỦA LAO ĐỘNG NỮ TRONG CÁC NGÀNH NGHỀ KINH DOANH NẶNG NHỌC, ĐỘC HẠI VÀ NGUY HIỂM
• 1.1. Khái quát chung về bảo vệ quyền của lao động nữ
• 1.2. Quyền của lao động nữ
• 1.3. Khái niệm bảo vệ quyền của lao động nữ
• 1.4. Ý nghĩa bảo vệ quyền của lao động nữ
• 1.5. Pháp luật bảo vệ quyền của lao động nữ trong các ngành nghề kinh doanh nặng nhọc, độc hại và nguy hiểm
• 1.6. Khái niệm pháp luật bảo vệ quyền của lao động nữ trong các ngành nghề kinh doanh nặng nhọc, độc hại và nguy hiểm
• 1.7. Nội dung pháp luật về bảo vệ quyền của lao động nữ trong các ngành nghề kinh doanh nặng nhọc, độc hại và nguy hiểm
• 1.8. Các biện pháp bảo vệ quyền của lao động nữ trong các ngành nghề kinh doanh nặng nhọc, độc hại và nguy hiểm
• 1.9. Bảo vệ quyền của lao động nữ trong các trong các ngành nghề kinh doanh nặng nhọc, độc hại và nguy hiểm theo kinh nghiệm một số nước trên thế giới và gợi mở cho Việt Nam
• KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÁC QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT LAO ĐỘNG HIỆN HÀNH VỀ BẢO VỆ QUYỀN CỦA LAO ĐỘNG NỮ TRONG CÁC NGÀNH NGHỀ KINH DOANH NẶNG NHỌC, ĐỘC HẠI VÀ NGUY HIỂM TỪ THỰC TIỄN TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN SUPE PHỐT PHÁT VÀ HÓA CHẤT LÂM THAO TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH PHÚ THỌ
• 2.1. Bảo vệ quyền việc làm của lao động nữ
• 2.2. Bảo vệ quyền của lao động nữ về HĐLĐ
• 2.3. Bảo vệ quyền được đảm bảo về tiền lương và thu nhập
• 2.4. Bảo vệ quyền nhân thân
• 2.5. Bảo vệ quyền trong lĩnh vực Bảo hiểm xã hội
• 2.6. Các biện pháp bảo vệ quyền của lao động nữ
• 2.7. Biện pháp bồi thường thiệt hại
• 2.8. Biện pháp xử lý vi phạm hành chính
• 2.9. Biện pháp giải quyết tranh chấp
• 2.10. Xử lý kỷ luật lao động đối với lao động nữ
• 2.11. Thực trạng bảo vệ quyền của lao động nữ trong các ngành nghề kinh doanh nặng nhọc, độc hại và nguy hiểm tại Công ty cổ phần Supe phốt phát và Hóa chất Lâm Thao trên địa bàn tỉnh Phú Thọ
• KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÁC QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT LAO ĐỘNG VỀ BẢO VỆ QUYỀN CỦA LAO ĐỘNG NỮ TRONG CÁC NGÀNH NGHỀ KINH DOANH NẶNG NHỌC, ĐỘC HẠI VÀ NGUY HIỂM TỪ THỰC TIỄN TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN SUPE PHỐT PHÁT VÀ HÓA CHẤT LÂM THAO TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH PHÚ THỌ
• 3.1. Những yêu cầu đặt ra cho việc nâng cao hiệu quả các quy định của pháp luật lao động về bảo vệ quyền của lao động nữ trong các ngành nghề kinh doanh nặng nhọc, độc hại và nguy hiểm
• 3.2. Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả các quy định pháp luật bảo vệ quyền của lao động nữ trong các ngành nghề kinh doanh nặng nhọc, độc hại và nguy hiểm
• 3.3. Đảm bảo tính đầy đủ, thống nhất, đồng bộ trong các quy định của pháp luật bảo vệ quyền của lao động nữ trong các ngành nghề kinh doanh nặng nhọc, độc hại và nguy hiểm
• 3.4. Các quy định pháp luật bảo vệ quyền của lao động nữ trong các ngành nghề kinh doanh nặng nhọc, độc hại và nguy hiểm cần phải phù hợp với nhu cầu lao động và đặc thù của công việc
• 3.5. Các quy định pháp luật bảo vệ quyền của lao động nữ trong các ngành nghề kinh doanh nặng nhọc, độc hại và nguy hiểm phải phù hợp với thông lệ quốc tế
• 3.6. Một số kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả các quy định pháp luật lao động bảo vệ quyền của lao động nữ trong các ngành nghề kinh doanh nặng nhọc, độc hại và nguy hiểm từ thực tiễn tại Công ty cổ phần Supe phốt phát và hóa chất Lâm Thao trên địa bàn tỉnh Phú Thọ
• 3.6.1. Về các quy định pháp luật
• 3.6.2. Về tổ chức thực hiện
• KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• KẾT LUẬN CHUNG
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG

Tóm tắt

I. Tổng quan về bảo vệ quyền lao động nữ trong ngành nghề nặng nhọc tại Phú Thọ

Bảo vệ quyền lao động nữ trong các ngành nghề nặng nhọc là một vấn đề cấp thiết tại tỉnh Phú Thọ. Với sự gia tăng số lượng lao động nữ tham gia vào các lĩnh vực này, việc đảm bảo quyền lợi cho họ trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Pháp luật Việt Nam đã có những quy định cụ thể nhằm bảo vệ quyền lợi của lao động nữ, nhưng thực tế vẫn còn nhiều thách thức cần giải quyết.

1.1. Quyền của lao động nữ trong ngành nghề nặng nhọc

Lao động nữ có quyền được bảo vệ sức khỏe, an toàn lao động và quyền lợi về tiền lương. Các quy định pháp luật hiện hành đã ghi nhận những quyền này, nhưng việc thực thi vẫn còn nhiều bất cập.

1.2. Ý nghĩa của việc bảo vệ quyền lao động nữ

Bảo vệ quyền lao động nữ không chỉ giúp nâng cao chất lượng cuộc sống của họ mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của xã hội. Điều này thể hiện rõ trong các chính sách lao động hiện hành.

II. Thách thức trong việc bảo vệ quyền lao động nữ tại Phú Thọ

Mặc dù có nhiều quy định pháp luật, nhưng việc thực thi bảo vệ quyền lao động nữ trong ngành nghề nặng nhọc tại Phú Thọ vẫn gặp nhiều khó khăn. Các vấn đề như phân biệt đối xử, điều kiện làm việc không an toàn vẫn tồn tại.

2.1. Thực trạng phân biệt đối xử với lao động nữ

Nhiều lao động nữ vẫn phải đối mặt với sự phân biệt trong việc tuyển dụng và đãi ngộ. Điều này ảnh hưởng đến tâm lý và hiệu suất làm việc của họ.

2.2. Điều kiện làm việc không an toàn

Nhiều ngành nghề nặng nhọc không đảm bảo các tiêu chuẩn an toàn lao động, dẫn đến rủi ro cho sức khỏe của lao động nữ. Cần có các biện pháp khắc phục hiệu quả.

III. Phương pháp bảo vệ quyền lao động nữ trong ngành nghề nặng nhọc

Để bảo vệ quyền lợi cho lao động nữ, cần áp dụng các phương pháp hiệu quả từ cả phía doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước. Việc nâng cao nhận thức và đào tạo là rất cần thiết.

3.1. Đào tạo và nâng cao nhận thức cho lao động nữ

Cần tổ chức các khóa đào tạo về quyền lợi và nghĩa vụ của lao động nữ, giúp họ hiểu rõ hơn về các quy định pháp luật và cách bảo vệ quyền lợi của mình.

3.2. Tăng cường giám sát và thanh tra

Cơ quan chức năng cần tăng cường công tác thanh tra, giám sát việc thực hiện các quy định về bảo vệ quyền lao động nữ tại các doanh nghiệp.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Công ty cổ phần Supe phốt phát và Hóa chất Lâm Thao

Công ty cổ phần Supe phốt phát và Hóa chất Lâm Thao là một trong những doanh nghiệp lớn tại Phú Thọ, nơi có nhiều lao động nữ làm việc trong các ngành nghề nặng nhọc. Việc thực hiện các quy định bảo vệ quyền lợi cho lao động nữ tại đây cần được đánh giá và cải thiện.

4.1. Thực trạng bảo vệ quyền lao động nữ tại công ty

Công ty đã có những chính sách nhất định để bảo vệ quyền lợi cho lao động nữ, nhưng vẫn còn nhiều vấn đề cần khắc phục để đảm bảo quyền lợi cho họ.

4.2. Kết quả nghiên cứu và đề xuất giải pháp

Nghiên cứu cho thấy cần có các giải pháp cụ thể để cải thiện điều kiện làm việc và bảo vệ quyền lợi cho lao động nữ tại công ty, từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho bảo vệ quyền lao động nữ

Bảo vệ quyền lao động nữ trong ngành nghề nặng nhọc tại Phú Thọ là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, doanh nghiệp và lao động nữ để thực hiện hiệu quả các quy định pháp luật.

5.1. Tầm quan trọng của việc bảo vệ quyền lao động nữ

Việc bảo vệ quyền lao động nữ không chỉ là trách nhiệm của nhà nước mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội. Cần có sự chung tay từ mọi phía.

5.2. Định hướng phát triển trong tương lai

Cần tiếp tục hoàn thiện các quy định pháp luật và nâng cao nhận thức của cộng đồng về quyền lợi của lao động nữ, từ đó tạo ra môi trường làm việc an toàn và công bằng hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Lực lượng lao động nữ tại Việt Nam hiện chiếm khoảng 50% lực lượng lao động xã hội với tỷ lệ tham gia đạt mức 72%, thuộc nhóm dẫn đầu khu vực theo ước tính của Tổ chức Lao động Quốc tế. Tuy nhiên, việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nữ giới khi làm việc trong các ngành nghề nặng nhọc, độc hại và nguy hiểm vẫn đối mặt với nhiều rủi ro nghiêm trọng về sức khỏe sinh sản, an toàn thân thể và bình đẳng thu nhập.

Đề tài tập trung nghiên cứu thực trạng thực thi pháp luật lao động đối với nhóm lao động nữ đặc thù, lấy trọng tâm khảo sát tại Công ty Cổ phần Supe phốt phát và Hóa chất Lâm Thao trên địa bàn tỉnh Phú Thọ. Mục tiêu chính là làm rõ các luận cứ khoa học, phân tích sự tương thích giữa hệ thống quy phạm pháp luật với thực tiễn sản xuất công nghiệp, từ đó xác định các lỗ hổng chính sách cần khắc phục.

Địa bàn tỉnh Phú Thọ là một trung tâm công nghiệp trọng điểm với quy mô dân số hơn 1,4 triệu người, trong đó nguồn nhân lực trong độ tuổi lao động đạt khoảng 800.000 người, chiếm 60% dân số toàn tỉnh. Nghiên cứu đánh giá toàn diện các số liệu và hồ sơ thực thi pháp luật trong giai đoạn từ năm 2012 đến năm 2016 theo khung khổ Bộ luật Lao động năm 2012.

Kết quả nghiên cứu mang lại ý nghĩa thiết thực cho việc hoàn thiện chính sách an sinh xã hội, hướng đến mục tiêu giảm thiểu 100% các trường hợp bố trí sai danh mục cấm sử dụng lao động nữ, bảo đảm 100% quyền lợi về thai sản và cải thiện điều kiện làm việc cho hàng nghìn công nhân nữ trong ngành công nghiệp hóa chất.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết quyền con người trong pháp luật lao động quốc tế kết hợp cùng lý thuyết bảo hộ lao động đặc thù theo giới. Bên cạnh đó, quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về vai trò của phụ nữ trong nền sản xuất công nghiệp và sự cần thiết phải bảo vệ chức năng tái sản xuất sức lao động được vận dụng làm kim chỉ nam xuyên suốt.

Mô hình nghiên cứu kết hợp giữa phân tích quy chuẩn pháp lý và đối chiếu chuẩn mực quốc tế. Hệ thống tham chiếu bao gồm các công ước quan trọng của Liên hợp quốc và Tổ chức Lao động Quốc tế như Công ước CEDAW năm 1979 về xóa bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử với phụ nữ, Công ước số 45 năm 1937 về cấm sử dụng lao động nữ dưới hầm lò, Công ước số 100 năm 1951 về trả công bình đẳng, Công ước số 111 năm 1958 về phân biệt đối xử và Công ước số 184 năm 2001 về an toàn vệ sinh lao động.

Nội dung lý thuyết làm sáng tỏ 4 khái niệm trung tâm:

1. Quyền của lao động nữ trong quan hệ lao động.
2. Khái niệm ngành nghề, công việc kinh doanh nặng nhọc, độc hại và nguy hiểm.
3. Cơ chế bảo vệ quyền nhân thân và quyền an toàn vệ sinh lao động đặc thù.
4. Biện pháp pháp lý bảo đảm thực hiện quyền lợi về tiền lương và bảo hiểm xã hội.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn bao gồm các văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước, dữ liệu thứ cấp từ báo cáo nhân sự, hồ sơ an toàn lao động tại Công ty Cổ phần Supe phốt phát và Hóa chất Lâm Thao trong giai đoạn từ năm 2012 đến năm 2015, cùng các báo cáo tổng kết của Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh Phú Thọ.

Cỡ mẫu khảo sát thực địa bao gồm 150 lao động nữ trực tiếp làm việc tại các phân xưởng sản xuất axit, phân lân, bao bì đóng gói và 30 cán bộ quản lý, đại diện tổ chức công đoàn cơ sở. Phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng được áp dụng nhằm đảm bảo tính đại diện cho từng dây chuyền sản xuất có yếu tố nguy hại khác nhau.

Phương pháp phân tích luật học so sánh kết hợp cùng phương pháp thống kê mô tả và tổng hợp - quy nạp được lựa chọn. Lý do áp dụng tổ hợp phương pháp này là nhằm đánh giá chính xác mức độ tương thích giữa quy định pháp luật Việt Nam với kinh nghiệm của các quốc gia trong khu vực Đông Nam Á như Thái Lan, Malaysia và Philippines, đồng thời lượng hóa được thực trạng vi phạm và thực thi quyền lợi của lao động nữ tại nhà máy trong mốc thời gian nghiên cứu hoàn thành năm 2016.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, việc thực thi danh mục nghề, công việc cấm sử dụng lao động nữ theo Thông tư 26/2013/TT-BLĐTBXH còn bộc lộ điểm nghẽn. Tại đơn vị nghiên cứu, toàn bộ 35 công việc cấm tuyệt đối đối với nữ giới và 39 công việc cấm đối với phụ nữ mang thai hoặc nuôi con nhỏ đã được rà soát, tuy nhiên vẫn có khoảng 12% lao động nữ tại các bộ phận phụ trợ phải tiếp xúc gián tiếp với môi trường phát sinh bụi độc và hơi axit.

Thứ hai, chế độ tiền lương và phụ cấp độc hại cơ bản tuân thủ đúng mức sàn luật định. Cụ thể, người lao động làm việc trong môi trường nặng nhọc, độc hại được nhận mức lương cao hơn tối thiểu 5%, và môi trường đặc biệt độc hại cao hơn ít nhất 7% so với công việc bình thường có cùng độ phức tạp. Dù vậy, chế độ bồi dưỡng hiện vật chưa thực sự bù đắp được mức độ suy giảm sức khỏe sau nhiều năm công tác.

Thứ ba, quy định về thời giờ làm việc và nghỉ ngơi được đảm bảo với thời lượng 6 giờ/ngày, giảm 2 giờ so với ngày làm việc tiêu chuẩn. Đối với lao động mang thai từ tháng thứ 7, tỷ lệ được giảm 1 giờ làm việc mỗi ngày đạt trên 90%. Tuy nhiên, việc điều chuyển sang công việc nhẹ hơn chỉ đạt khoảng 45% do đặc thù dây chuyền sản xuất hóa chất khép kín, khó bố trí vị trí thay thế tương đương.

Thứ tư, vai trò của công đoàn trong việc ký kết Thỏa ước lao động tập thể đạt mức độ bảo vệ quyền nhân thân trên 80%. Ngược lại, công tác đào tạo nghề dự phòng để nữ công nhân chuyển đổi công việc trước tuổi nghỉ hưu gần như đạt tỷ lệ 0% do thiếu vắng chế tài bắt buộc người sử dụng lao động.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của các tồn tại nêu trên bắt nguồn từ việc bãi bỏ quy định bắt buộc doanh nghiệp lập kế hoạch đào tạo nghề dự phòng từng có trong Nghị định 23/1996/NĐ-CP, dẫn đến sự thiếu chủ động từ phía người sử dụng lao động. Thêm vào đó, áp lực chi phí sản xuất khiến việc đầu tư đổi mới công nghệ nhằm giảm thiểu yếu tố độc hại còn chậm.

Khi so sánh với pháp luật của Philippines hay Brunei, quy định của Việt Nam thiên về cấm đoán sử dụng lao động nữ thay vì mở rộng điều kiện bảo hộ linh hoạt kết hợp giám sát chặt chẽ. Cách tiếp cận này vô hình trung tạo ra rào cản tiếp cận việc làm thu nhập cao cho nữ giới.

Các số liệu thực trạng có thể được hệ thống hóa trực quan thông qua biểu đồ cột thể hiện mức độ tuân thủ quy chuẩn thời giờ làm việc và bảng ma trận đối chiếu 74 chức danh nghề độc hại, hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện kiểm toán pháp lý định kỳ một cách chính xác.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật lao động. Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội cần sớm bổ sung điều khoản quy định trách nhiệm pháp lý bắt buộc của doanh nghiệp trong việc trích lập ngân sách đào tạo nghề dự phòng cho 100% lao động nữ làm việc trong môi trường độc hại, hoàn thành lộ trình sửa đổi trước năm 2018.

Thứ hai, chuẩn hóa quy trình kiểm soát môi trường lao động tại cơ sở sản xuất. Ban An toàn vệ sinh lao động tại Công ty Cổ phần Supe phốt phát và Hóa chất Lâm Thao cần phối hợp với Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh Phú Thọ nâng tần suất quan trắc nồng độ bụi apatit, khí độc SO2 từ 6 tháng/lần lên 3 tháng/lần, hướng tới mục tiêu giảm 100% nguy cơ mắc bệnh nghề nghiệp cho công nhân nữ.

Thứ ba, thiết lập cơ chế chuyển đổi vị trí làm việc an toàn cho phụ nữ mang thai. Doanh nghiệp cần xây dựng danh mục các vị trí công việc hành chính, kiểm nghiệm nhẹ nhàng để tiếp nhận 100% lao động nữ mang thai từ tháng thứ 7 hoặc nuôi con dưới 12 tháng tuổi, thực hiện đồng bộ trong quý I hàng năm dưới sự giám sát của Công đoàn cơ sở.

Thứ tư, áp dụng chính sách khuyến khích kinh tế và ưu đãi thuế. Bộ Tài chính cần phối hợp ban hành hướng dẫn khấu trừ từ 5% đến 10% chi phí tính thuế thu nhập doanh nghiệp đối với các khoản đầu tư xây dựng nhà tắm, phòng vắt trữ sữa mẹ và cải thiện điều kiện vi khí hậu phục vụ trực tiếp cho lao động nữ tại các nhà máy công nghiệp nặng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, Ban Lãnh đạo, cán bộ Pháp chế và phòng Nhân sự tại các doanh nghiệp hóa chất, khai khoáng và sản xuất phân bón. Tài liệu cung cấp căn cứ để chuẩn hóa quy chế nội bộ, thiết lập Thỏa ước lao động tập thể đúng luật và tránh các rủi ro bị xử phạt vi phạm hành chính từ 20 đến 50 triệu đồng.

Thứ tư, cán bộ Công đoàn các cấp và đại diện người lao động. Luận văn cung cấp luận cứ thực tiễn và khung pháp lý vững chắc để nâng cao năng lực thương lượng, bảo vệ quyền lợi về thai sản, tiền lương và an toàn lao động cho nữ đoàn viên.

Thứ ba, cơ quan quản lý nhà nước như Thanh tra Lao động, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh Phú Thọ và các tỉnh công nghiệp. Nghiên cứu mang đến bức tranh thực tế về 74 chức danh nghề cấm sử dụng lao động nữ, hỗ trợ xây dựng kế hoạch thanh kiểm tra chuyên đề đạt hiệu quả cao.

Thứ tư, giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Luật kinh tế, Luật lao động và Xã hội học. Công trình là nguồn tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa luật học so sánh quốc tế và phân tích tình huống thực tế tại doanh nghiệp quy mô lớn.

Câu hỏi thường gặp

Lao động nữ làm việc trong môi trường nặng nhọc, độc hại được rút ngắn thời giờ làm việc ra sao?
Theo quy định pháp luật, thời giờ làm việc bình thường của lao động nữ trong điều kiện nặng nhọc, độc hại được giảm xuống tối đa không quá 6 giờ/ngày, giảm 2 giờ so với mức 8 giờ/ngày của điều kiện thường. Khi mang thai từ tháng thứ 7, họ được giảm thêm 1 giờ làm việc mỗi ngày mà vẫn hưởng nguyên lương.

Mức tiền lương và phụ cấp độc hại của lao động nữ được quy định như thế nào?
Mức lương của lao động nữ làm nghề nặng nhọc, độc hại phải cao hơn ít nhất 5%, và đối với nghề đặc biệt nặng nhọc, độc hại phải cao hơn ít nhất 7% so với mức lương công việc bình thường có độ phức tạp tương đương. Người sử dụng lao động phải bảo đảm nguyên tắc trả lương bình đẳng, không phân biệt giới tính.

Doanh nghiệp có được quyền chấm dứt hợp đồng với lao động nữ mang thai trong ngành hóa chất không?
Người sử dụng lao động tuyệt đối không được sa thải hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động đối với lao động nữ vì lý do kết hôn, mang thai, nghỉ thai sản hoặc nuôi con dưới 12 tháng tuổi theo Điều 155 Bộ luật Lao động 2012, trừ trường hợp doanh nghiệp chấm dứt hoạt động hoàn toàn.

Danh mục công việc cấm sử dụng lao động nữ gồm những ngành nghề cơ bản nào?
Căn cứ Thông tư 26/2013/TT-BLĐTBXH, danh mục gồm 35 công việc cấm sử dụng lao động nữ nói chung như nấu rót kim loại trên 0,5 tấn, làm việc thường xuyên dưới hầm mỏ, mang vác trên 50kg, cùng 39 công việc cấm đối với nữ mang thai nhằm bảo đảm an toàn thai nhi và chức năng sinh sản.

Vai trò của Thỏa ước lao động tập thể tại Công ty Supe Phốt phát Lâm Thao thể hiện qua điểm nào?
Thỏa ước lao động tập thể tại nhà máy là cơ sở pháp lý quan trọng giúp bảo đảm chế độ bồi dưỡng hiện vật bằng sữa và đường, duy trì khám sức khỏe định kỳ 2 lần/năm cho hơn 1.000 lao động nữ và thực hiện cam kết bố trí việc làm an toàn cho phụ nữ sau thai sản.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện các chuẩn mực quốc tế và quy định pháp luật Việt Nam về bảo vệ quyền của lao động nữ trong môi trường lao động khắc nghiệt.
• Phản ánh trung thực thực trạng áp dụng danh mục 74 công việc độc hại và chế độ đãi ngộ tại Công ty Cổ phần Supe phốt phát và Hóa chất Lâm Thao.
• Phân tích nguyên nhân cốt lõi dẫn đến khoảng trống chính sách trong việc đào tạo nghề dự phòng và điều chuyển công việc cho phụ nữ mang thai.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp mang tính khả thi cao, gắn liền trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước và doanh nghiệp sản xuất.
• Cung cấp mô hình tham chiếu thực tiễn cho công tác bảo vệ quyền lợi của hơn 800.000 lao động trên địa bàn tỉnh Phú Thọ.

Đóng góp chính của công trình là luận giải thành công sự kết hợp giữa lý thuyết quyền con người và thực tiễn sản xuất công nghiệp nặng tại địa phương. Định hướng tiếp theo trong giai đoạn 2017 - 2020 cần mở rộng khảo sát sang các ngành luyện kim, dệt may và khai khoáng trên phạm vi toàn quốc. Các doanh nghiệp và cơ quan chức năng cần nhanh chóng áp dụng các khuyến nghị để xây dựng môi trường lao động an toàn, bình đẳng và phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 KHÁI QUÁT CHUNG VỀ BẢO VỆ QUYỀN CỦA LAO ĐỘNG NỮ VÀ PHÁP LUẬT BẢO VỆ QUYỀN CỦA LAO ĐỘNG NỮ TRONG CÁC NGÀNH NGHỀ KINH DOANH NẶNG NHỌC, ĐỘC HẠI VÀ NGUY HIỂM 1. Khái quát chung về bảo vệ quyền của lao động nữ 1. Quyền của lao động nữ Khi tham gia vào quan hệ lao động, lao động nữ có những quyền nhất định và đƣợc gọi là quyền của lao động nữ. Dƣới góc độ pháp lý, quyền là khả năng của chủ thể đƣợc hƣởng gì, đƣợc làm gì, đƣợc đòi hỏi hay yêu cầu gì và đƣợc pháp luật khái quát thành quy phạm pháp luật.

Cũng có thể hiểu rằng, quyền của con ngƣời đã đƣợc nhà nƣớc quy định trong các quy phạm pháp luật và đƣợc đảm bảo bằng sức mạnh quyền lực nhà nƣớc. Nhƣ vậy, quyền của lao động nữ là năng lực pháp lý của lao động nữ đƣợc làm những gì pháp luật cho phép trong quan hệ lao động, với mục đích thỏa mãn những yêu cầu, đòi hỏi mà đƣợc pháp luật ghi nhận và đảm bảo thực hiện bằng sức mạnh quyền lực nhà nƣớc. Pháp luật quốc tế cũng nhƣ luật pháp ở mỗi quốc gia đều công nhận và bảo đảm quyền của lao động nữ. Ủy ban Quyền con ngƣời của Liên hợp quốc đã phân chia nhóm quyền con ngƣời trong lĩnh vực lao động thuộc nhóm quyền dân sự và dƣới góc độ pháp luật lao động “Quyền của người lao động phải được đảm bảo như quyền con người” [30].

Tuyên ngôn quốc tế về nhân quyền năm 1984 cũng ghi nhận quyền làm việc, quyền tự do lựa chọn việc làm phù hợp với năng lực và điều kiện của mỗi cá nhân, quyền đƣợc chăm sóc sức khỏe trong lao động, quyền đƣợc hƣởng các điều kiện làm việc chính đáng và thuận 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] lợi, quyền đƣợc hƣởng lƣơng bằng nhau, quyền đƣợc nghỉ ngơi, bảo vệ chống thất nghiệp. là những quyền con ngƣời cơ bản trong pháp luật lao động. Ngoài ra, quyền bình đẳng nam nữ cũng là một nội dung quan trọng nhằm bảo vệ nữ giới trong mọi quan hệ của đời sống xã hội. Công ƣớc CEDAW về xóa bỏ tất cả các hình thức phân biệt đối xử chống lại phụ nữ là Công ƣớc quốc tế điển hình có nội dung bảo vệ quyền lợi của lao động nữ một cách r ràng và triệt để.

Công ƣớc đã đề cập tới việc bảo vệ quyền lao động nữ trên nhiều lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội nhằm xóa bỏ sự phân biệt đối xử giữa nam và nữ và xây dựng một chƣơng trình hành động thúc đẩy quyền bình đẳng của phụ nữ. Bên cạnh đó Công ƣớc quốc tế về quyền chính trị, xã hội, văn hóa năm 1966 của Liên hợp quốc cũng quy định nam nữ có quyền bình đẳng trong mọi hoạt động kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội. Nhƣ vậy, ta thấy rằng, quyền của lao động nữ đƣợc thể hiện trong rất nhiều lĩnh vực khác nhau. Trong pháp luật lao động, luôn tồn tại quan hệ lao động giữa một bên là NSDLĐ và một bên là NLĐ.

Lao động nữ là một bên chủ thể trong quan hệ lao động. Do vậy, khi xem xét vấn đề quyền của lao động nữ ta phải đặt trong mối quan hệ với NSDLĐ. Xét về mối quan hệ giữa lao động nữ và NSDLĐ ta có thể thấy, ngƣời lao động nữ thƣờng ở vị thế yếu hơn và phải phụ thuộc rất nhiều vào NSDLĐ. Lao động nữ là ngƣời trực tiếp thực hiện các hoạt động sản xuất nên phải đối mặt với những rủi ro xảy ra trong quá trình lao động.

Hơn thế nữa, lao động nữ chiếm số đông trong lực lƣợng sản xuất và là một trong những yếu tố quan trọng của quan hệ sản xuất. Còn NSDLĐ ở vị thế cao hơn, họ nắm trong tay quyền quản lý, điều hành, chi phối NLĐ. Lao động nữ với nhiều đặc thù về sức khỏe, tâm sinh lý, tuổi tác, trình độ… sẽ có nhiều hạn chế nhất định trong quan hệ lao động với NSDLĐ. Vì vậy, lao động nữ rất cần đƣợc pháp luật bảo vệ nhằm tạo nền tảng và cơ sở vững chắc khi tham gia vào các quan hệ pháp luật lao động.

Pháp luật lao 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] động thƣờng tập trung vào bảo vệ quyền của lao động nữ trong các lĩnh vực, nhƣ: việc làm, tiền lƣơng, bảo vệ tính mạng, danh dự nhân phẩm, đời sống… Tóm lại, bảo vệ quyền của lao động nữ là việc pháp luật lao động ghi nhận các quyền của lao động nữ trong quan hệ lao động và các biện pháp đảm bảo việc thực hiện các quyền của lao động nữ. Khái niệm bảo vệ quyền của lao động nữ Bảo vệ quyền lao động nữ là phòng ngừa và chống lại mọi sự xâm hại đến danh dự, nhân phẩm, tính mạng, sức khỏe, quyền và lợi ích hợp pháp của lao động nữ từ phía NSDLĐ trong quan hệ lao động. Xuất phát từ đặc điểm của ngƣời phụ nữ ngoài việc thực hiện những nghĩa vụ lao động họ còn phải đảm nhận chức năng làm mẹ. Những đặc điểm riêng về giới tính cho việc thực hiện chức năng làm mẹ của họ (nhƣ sức khỏe, tâm sinh lý) chỉ phù hợp trong những điều kiện lao động nhất định.

Vì vậy, các quy định riêng cho lao động nữ vừa nhằm mục đích đảm bảo quyền làm việc của phụ nữ đƣợc bình đẳng về mọi mặt với nam giới đồng thời tạo điều kiện cho họ thực hiện tốt hai chức năng: chức năng lao động và chức năng làm mẹ, chăm sóc, bảo vệ, nuôi dạy thế hệ tƣơng lai của đất nƣớc. Bảo vệ NLĐ nói chung và lao động nữ nói riêng là vấn đề rất phức tạp. Bảo vệ lao động nữ không chỉ là bảo vệ bản thân họ trong quá trình tồn tại mà còn phải bảo vệ cuộc sống của họ với những mối quan hệ nhất định với tự nhiên và xã hội. Hiểu theo nghĩa rộng, bảo vệ lao động nữ có thể bao gồm mọi quá trình nhằm phòng ngừa, chống lại các nguy cơ xâm hại đến con ngƣời và cuộc sống của họ.

Trong phạm vi BLLĐ, vấn đề bảo vệ lao động nữ chủ yếu đƣợc xem xét trên nghĩa hẹp trong mối quan hệ của họ với ngƣời sử dụng lao động, chống lại các nguy cơ bị bóc lột sức lao động, bị đối xử bất công hay phải lao động trong điều kiện không đảm bảo. Nhƣ vậy có thể hiểu bảo vệ lao động nữ là phòng ngừa và chống lại mọi sự xâm hại đến danh dự nhân phẩm, 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] thân thể và quyền lợi hợp pháp của lao động nữ, từ phía ngƣời sử dụng lao động trong quan hệ lao động. Để bảo vệ NLĐ nói chung và lao động nữ nói riêng cần phải có các biện pháp cụ thể để bảo vệ. Biện pháp bảo vệ lao động nữ là các biện pháp do PLLĐ quy định để các nội dung bảo vệ đƣợc bảo đảm thực hiện.

Đồng thời với các nội dung bảo vệ lao động nữ thì các biện pháp bảo vệ cũng đƣợc quy định. Các biện pháp bảo vệ lao động nữ rất đa dạng, đƣợc sử dụng đan xen với nhau trong quá trình thực hiện mục đích bảo vệ lao động nữ. Để bảo vệ quyền lao động nữ đã có rất nhiều công ƣớc, văn kiện, công ƣớc quốc tế ra đời, nhƣ: Tuyên ngôn Quốc tế về nhân quyền năm 1948 đã ghi nhận quyền bình đẳng nam nữ, con ngƣời có quyền làm việc, quyền tự do lựa chọn công việc phù hợp, quyền đƣợc chăm sóc sức khỏe, quyền đƣợc hƣởng lƣơng bằng nhau… Tiếp đó, Công ƣớc quốc tế về các quyền chính trị, văn hóa và xã hội năm 1996 của Liên Hợp Quốc cũng nêu cao tinh thần bình đẳng nam nữ trong mọi hoạt động kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội. Đặc biệt, Công ƣớc CEDAW- Công ƣớc về xóa bỏ tất cả các hình thức phân biệt đối xử chống lại phụ nữ- đã đi sâu vào vấn đề bảo vệ quyền lợi cho lao động nữ trên nhiều lĩnh vực cụ thể, đồng thời thúc đẩy quyền bình đẳng của nữ giới bằng một chƣơng trình hành động r ràng và hiệu quả.

Ý nghĩa bảo vệ quyền của lao động nữ Thứ nhất, bảo vệ quyền của lao động nữ đồng nghĩa với việc tạo nguồn lực phát triển kinh tế một cách ổn định nhất. Có thể nói nguyên tắc bảo vệ ngƣời lao động nữ đóng một vai trò quan trọng trong định hƣớng phát triển nguồn nhân lực. Thứ hai, bảo vệ quyền của lao động nữ nhằm phát huy nhân tố con ngƣời. Điểm khác biệt giữa con ngƣời với các loại động vật khác là khả năng tƣ duy.

Nhờ có khả năng tƣ duy mà khi tham gia vào quá trình sản xuất, tiếp 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] cận với các tƣ liệu sản xuất con ngƣời mới có cơ hội gợi mở những khả năng sáng tạo của mình. Khả năng này chỉ có thể phát huy hiệu quả khi mà những quyền lợi cơ bản của họ đƣợc bảo đảm. Mặt khác để khả năng này phát triển toàn diện, cần sự đảm bảo đƣợc những nhu cầu cơ bản của cuộc sống mỗi ngƣời lao động. Những yêu cầu đó chỉ có thể có đƣợc khi chúng ta thực thi nguyên tắc bảo vệ ngƣời lao động đúng cách, đúng mực và hiệu quả.

Chẳng hạn nhƣ chế độ nghỉ ngơi, chế độ thai sản, tiền lƣơng,… và nhiều ƣu đãi khác. Thứ ba, nguyên tắc bảo vệ ngƣời lao động thể hiện tinh thần nhân đạo, đảm bảo công bằng xã hội. Bảo vệ ngƣời lao động nữ không nhằm tạo ra sự khác biệt, đối xử bất bình đẳng đối với ngƣời sử dụng lao động vì mục tiêu chính trị hay giai cấp mà nhằm bình ổn quan hệ lao động ở cán cân ngang bằng. Nhà nƣớc cần phải đảm bảo quyền làm việc của lao động nữ, có chính sách khuyến khích ngƣời sử dụng lao động nữ, tạo điều kiện để lao động nữ có việc làm thƣờng xuyên, áp dụng rộng rãi chế độ làm việc theo thời gian biểu linh hoạt, làm việc không trọn ngày, trọn tuần hoặc giao việc tại nhà; đƣợc từng bƣớc cải thiện điều kiện lao động, nâng cao trình độ nghề nghiệp, chăm sóc sức khỏe, tăng cƣờng phúc lợi về vật chất và tinh thần cho lao động nữ.

Nghiên cứu quá trình sản xuất của xã hội tƣ bản chủ nghĩa C.Mác đã đề cập đến việc làm của lao động nữ.Mác nhận định rằng, khi sản xuất công nghiệp hình thành, máy móc có khả năng thay thế một số công việc nặng nhọc và lao động nữ có thể tham gia vào quá trình sản xuất tƣ bản với những công việc mà họ có thể đảm đƣơng đƣợc, phù hợp với sức khỏe của họ.