Bảo Đảm Quyền Khai Sinh và Khai Tử Trong Hoạt Động Công Chứng

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnu ls bảo đảm quyền khai sinh khai tử trong hoạt động công chứng, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải thiện thực tiễn.

• Tác giả: Nguyễn Văn Phong
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Thị Quế Anh
• Trường học: Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Dân Sự Và Tố Tụng Dân Sự
• Đề tài: Bảo Đảm Quyền Khai Sinh, Khai Tử Trong Hoạt Động Công Chứng
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ QUYỀN KHAI SINH, KHAI TỬ
• 1.1. Khái niệm, đặc điểm, ý nghĩa và vai trò của quyền nhân thân
• 1.2. Khái niệm quyền nhân thân
• 1.3. Đặc điểm của quyền nhân thân
• 1.4. Vai trò của quyền nhân thân
• 1.5. Khái niệm, ý nghĩa của quyền khai sinh, khai tử
• 1.6. Khái niệm quyền khai sinh, khai tử
• 1.7. Sự tác động và ảnh hưởng của quyền khai sinh, khai tử tới các quyền nhân thân khác
• 1.8. Nội dung cơ bản của quyền khai sinh khai tử
• 1.9. Quá trình phát triển của quyền khai sinh, khai tử theo pháp luật Việt Nam
• 1.9.1. Quyền khai sinh, khai tử trong giai đoạn trước năm 1975
• 1.9.2. Quyền khai sinh, khai tử trong giai đoạn từ năm 1975 đến trước 2005
• 1.9.3. Quyền khai sinh, khai tử trong giai đoạn từ năm 2005 đến nay
• 1.10. Mối quan hệ của quyền khai sinh, khai tử với hoạt động công chứng
• 1.11. Bảo đảm quyền khai sinh khai tử với hoạt động công chứng
• 1.12. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VIỆT NAM VỀ QUYỀN KHAI SINH, KHAI TỬ VÀ THỰC TRẠNG BẢO ĐẢM TRONG HOẠT ĐỘNG CÔNG CHỨNG
• 2.1. Quy định của pháp luật Việt Nam về quyền khai sinh, khai tử
• 2.1.1. Quy định của pháp luật về quyền khai sinh
• 2.1.2. Quy định pháp luật về khai tử
• 2.2. Mối quan hệ giữa quyền khai sinh, khai tử và hoạt động công chứng
• 2.3. Thực trạng bảo đảm quyền khai sinh, khai tử trong hoạt động công chứng
• 2.3.1. Thực tiễn áp dụng các quy định về quyền khai sinh trong hoạt động công chứng
• 2.3.2. Thực tiễn áp dụng các quy định pháp luật về quyền khai tử trong hoạt động công chứng
• 2.3.3. Những khó khăn, hạn chế trong việc bảo đảm quyền khai sinh, khai tử trong hoạt động công chứng
• 2.4. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ BẢO ĐẢM QUYỀN KHAI SINH KHAI TỬ TRONG HOẠT ĐỘNG CÔNG CHỨNG
• 3.1. Phương hướng hoàn thiện pháp luật về bảo đảm quyền đăng ký khai sinh, khai tử trong hoạt động công chứng
• 3.2. Giải pháp hoàn thiện pháp luật và kiến nghị nâng cao hiệu quả bảo đảm quyền khai sinh, khai tử trong hoạt động công chứng ở Việt Nam hiện nay
• 3.3. Giải pháp hoàn thiện pháp luật về quyền khai sinh, khai tử trong hoạt động công chứng ở Việt Nam hiện nay
• 3.4. Giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về khai sinh, khai tử trong hoạt động công chứng
• 3.5. Tiểu kết chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Bảo Đảm Quyền Khai Sinh và Khai Tử Trong Công Chứng

Bảo đảm quyền khai sinh và khai tử là một trong những vấn đề quan trọng trong hoạt động công chứng tại Việt Nam. Quyền khai sinh và khai tử không chỉ là quyền nhân thân cơ bản mà còn là điều kiện tiên quyết để thực hiện các quyền khác của công dân. Việc bảo đảm quyền này trong hoạt động công chứng giúp nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các cơ quan chức năng trong việc thực thi pháp luật.

1.1. Khái Niệm Về Quyền Khai Sinh và Khai Tử

Quyền khai sinh và khai tử được quy định trong Bộ luật Dân sự năm 2015. Quyền khai sinh là quyền của mỗi cá nhân được ghi nhận sự tồn tại hợp pháp, trong khi quyền khai tử là việc xác nhận sự chấm dứt tồn tại của một cá nhân. Cả hai quyền này đều có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công dân.

1.2. Vai Trò Của Công Chứng Trong Bảo Đảm Quyền Khai Sinh và Khai Tử

Công chứng đóng vai trò quan trọng trong việc xác nhận và bảo đảm quyền khai sinh và khai tử. Các công chứng viên có trách nhiệm thực hiện các thủ tục cần thiết để đảm bảo quyền lợi của công dân, đồng thời giúp giảm thiểu các tranh chấp pháp lý liên quan đến quyền nhân thân.

II. Thách Thức Trong Việc Bảo Đảm Quyền Khai Sinh và Khai Tử

Mặc dù có nhiều quy định pháp luật về quyền khai sinh và khai tử, nhưng thực tế vẫn tồn tại nhiều thách thức trong việc thực hiện. Những khó khăn này chủ yếu đến từ nhận thức của người dân và sự thiếu hụt trong việc thực thi pháp luật.

2.1. Nhận Thức Của Người Dân Về Quyền Khai Sinh và Khai Tử

Nhiều người dân vẫn chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của việc đăng ký khai sinh và khai tử. Điều này dẫn đến tình trạng chậm trễ trong việc thực hiện các thủ tục cần thiết, ảnh hưởng đến quyền lợi của họ.

2.2. Hạn Chế Trong Quy Định Pháp Luật

Một số quy định pháp luật hiện hành còn thiếu rõ ràng, gây khó khăn cho các công chứng viên trong việc thực hiện nhiệm vụ. Việc thiếu hướng dẫn cụ thể cũng làm giảm hiệu quả của hoạt động công chứng trong việc bảo đảm quyền khai sinh và khai tử.

III. Phương Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Bảo Đảm Quyền Khai Sinh và Khai Tử

Để nâng cao hiệu quả bảo đảm quyền khai sinh và khai tử trong hoạt động công chứng, cần có những giải pháp cụ thể và đồng bộ từ các cơ quan chức năng.

3.1. Tăng Cường Đào Tạo và Nâng Cao Nhận Thức

Cần tổ chức các chương trình đào tạo cho công chứng viên và cán bộ tư pháp về quyền khai sinh và khai tử. Đồng thời, cần có các chiến dịch truyền thông để nâng cao nhận thức của người dân về quyền lợi của họ.

3.2. Hoàn Thiện Quy Định Pháp Luật

Cần xem xét và sửa đổi các quy định pháp luật liên quan đến quyền khai sinh và khai tử để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả trong thực tiễn. Việc này sẽ giúp giảm thiểu các vướng mắc trong quá trình thực hiện.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu

Việc áp dụng các quy định về quyền khai sinh và khai tử trong hoạt động công chứng đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, vẫn cần tiếp tục nghiên cứu và cải tiến để đáp ứng tốt hơn nhu cầu thực tiễn.

4.1. Kết Quả Thực Tiễn Từ Các Địa Phương

Nhiều địa phương đã áp dụng thành công các quy định về quyền khai sinh và khai tử, giúp người dân dễ dàng tiếp cận các dịch vụ công chứng. Những mô hình này cần được nhân rộng và áp dụng trên diện rộng.

4.2. Đánh Giá Tác Động Đến Quyền Lợi Của Công Dân

Việc bảo đảm quyền khai sinh và khai tử không chỉ giúp công dân thực hiện quyền lợi hợp pháp mà còn góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và sự phát triển bền vững của xã hội.

V. Kết Luận và Tương Lai Của Quyền Khai Sinh và Khai Tử

Bảo đảm quyền khai sinh và khai tử trong hoạt động công chứng là một nhiệm vụ quan trọng, cần được thực hiện một cách đồng bộ và hiệu quả. Tương lai của quyền này phụ thuộc vào sự nỗ lực của cả hệ thống pháp luật và sự tham gia tích cực của cộng đồng.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Quyền Khai Sinh và Khai Tử

Quyền khai sinh và khai tử không chỉ là quyền cơ bản mà còn là nền tảng để thực hiện các quyền khác của công dân. Việc bảo đảm quyền này sẽ góp phần xây dựng một xã hội công bằng và văn minh.

5.2. Định Hướng Phát Triển Trong Tương Lai

Cần có những chính sách và biện pháp cụ thể để tiếp tục cải thiện và nâng cao hiệu quả bảo đảm quyền khai sinh và khai tử trong hoạt động công chứng, đáp ứng yêu cầu phát triển của xã hội.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quyền khai sinh và khai tử là hai sự kiện hộ tịch mang tính khởi nguyên và kết thúc của một cá nhân, giữ vai trò nền tảng xác lập tư cách chủ thể trong 100% các quan hệ pháp luật dân sự. Theo các thống kê thực tiễn, việc chậm trễ hoặc phát sinh sai sót trong đăng ký hộ tịch vẫn chiếm tỷ lệ từ 15% đến 20% tại các địa bàn nông thôn và miền núi, tạo ra hệ lụy nghiêm trọng cho việc xác lập giao dịch dân sự. Trong hoạt động công chứng, hơn 80% các hồ sơ liên quan đến phân chia di sản thừa kế, chuyển nhượng quyền sử dụng đất và ủy quyền định đoạt tài sản đòi hỏi phải chứng minh nhân thân thông qua giấy khai sinh hoặc giấy khai tử.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là làm rõ cơ sở lý luận và thực trạng áp dụng các quy định pháp luật về bảo đảm quyền khai sinh, khai tử trong mối quan hệ hữu cơ với hoạt động công chứng tại Việt Nam. Mục tiêu cụ thể là phân tích các quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015, Luật Hộ tịch năm 2014, Luật Công chứng năm 2014 cùng các văn bản hướng dẫn thi hành; chỉ ra những điểm nghẽn trong việc áp dụng chứng thư hộ tịch tại các tổ chức hành nghề công chứng. Phạm vi nghiên cứu bao quát hệ thống pháp luật Việt Nam từ giai đoạn trước năm 1975 đến năm 2019, tập trung đánh giá sâu giai đoạn từ khi Bộ luật Dân sự năm 2015 có hiệu lực. Nghiên cứu mang ý nghĩa học thuật và thực tiễn sâu sắc, góp phần hoàn thiện khung pháp lý, bảo đảm an toàn pháp lý cho trên 95% các giao dịch dân sự có yếu tố nhân thân và thúc đẩy tiến trình cải cách thủ tục hành chính tư pháp quốc gia.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng 02 nền tảng lý thuyết chủ đạo gồm: Lý thuyết quyền con người trong luật học quốc tế (Human Rights Theory) và Lý thuyết an toàn pháp lý trong giao dịch dân sự (Legal Certainty Theory). Lý thuyết quyền con người khẳng định quyền khai sinh là quyền tự nhiên tối cao được ghi nhận tại Điều 7 Công ước Liên hợp quốc về Quyền trẻ em năm 1989 và Điều 24 Công ước Quốc tế về các Quyền Dân sự và Chính trị năm 1966. Trong khi đó, lý thuyết an toàn pháp lý giải thích vai trò của công chứng viên như một thẩm phán phòng ngừa, bảo đảm tính xác thực và giá trị chứng cứ tuyệt đối của giao dịch theo quy định tại Điều 2 Luật Công chứng năm 2014.

Mô hình nghiên cứu làm sáng tỏ 04 khái niệm pháp lý cốt lõi:

• Quyền nhân thân: Quyền dân sự phi tài sản gắn liền với mỗi cá nhân, không thể chuyển giao theo Điều 25 Bộ luật Dân sự năm 2015.
• Đăng ký khai sinh: Thủ tục hành chính tư pháp xác nhận sự hiện diện của một cá nhân, ghi nhận họ tên, quốc tịch, dân tộc và cấp số định danh cá nhân theo Điều 14 Luật Hộ tịch năm 2014.
• Đăng ký khai tử: Thủ tục pháp lý xác nhận sự kiện chết, chấm dứt năng lực pháp luật dân sự và mở thời điểm thừa kế theo Điều 30 Bộ luật Dân sự năm 2015.
• Bảo đảm quyền trong hoạt động công chứng: Cơ chế kiểm tra, đối chiếu thông tin nhân thân nhằm công nhận hiệu lực pháp lý của hợp đồng, giao dịch.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp gồm hệ thống văn bản quy phạm pháp luật qua 03 giai đoạn lịch sử (trước 1975, 1975 - 2005, và từ 2005 đến 2019), kết hợp dữ liệu sơ cấp từ 150 hồ sơ công chứng và báo cáo nghiệp vụ hộ tịch thực tế. Phương pháp chọn mẫu có chủ đích (purposive sampling) với cỡ mẫu 150 vụ việc điển hình tại các Phòng Công chứng, Văn phòng Công chứng và Ủy ban nhân dân cấp xã thuộc thành phố Hà Nội và một số tỉnh lân cận được áp dụng để bao quát các vướng mắc phổ biến.

Phương pháp phân tích bao gồm: phương pháp duy vật biện chứng, phương pháp tổng hợp - phân tích quy phạm, phương pháp so sánh luật học và phương pháp thống kê đối chiếu. Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này nhằm đặt quyền khai sinh, khai tử trong tiến trình vận động lịch sử, đồng thời đánh giá định lượng chính xác mức độ tương thích giữa pháp luật nội dung (Bộ luật Dân sự) và pháp luật hình thức (Luật Hộ tịch, Luật Công chứng). Toàn bộ quá trình nghiên cứu được thực hiện trong khung thời gian 24 tháng (từ năm 2017 đến năm 2019).

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, tỷ lệ thất lạc, sai lệch hoặc không có giấy tờ hộ tịch gốc chiếm khoảng 28,5% trong các hồ sơ khai nhận di sản thừa kế đối với những trường hợp sinh hoặc chết trước năm 1975. Quy định tại Điều 26 Nghị định số 123/2015/NĐ-CP và Thông tư số 15/2015/TT-BTP dù đã mở rộng cơ chế đăng ký lại khai sinh dựa trên giấy tờ tùy thân, học bạ cũ nhưng vẫn làm tăng thời gian xác minh thực tế lên từ 05 đến 15 ngày làm việc.

Thứ hai, sự không thống nhất thông tin họ tên, ngày tháng năm sinh giữa Giấy khai sinh với Chứng minh nhân dân hoặc Sổ hộ khẩu xuất hiện ở khoảng 12% trường hợp thực hiện giao dịch chuyển nhượng bất động sản. Sự bất cập này buộc công chứng viên phải từ chối hoặc yêu cầu đính chính hộ tịch theo Điều 7 Nghị định số 123/2015/NĐ-CP, làm phát sinh chi phí và kéo dài quy trình công chứng thêm 30% thời gian so với quy định chuẩn.

Thứ ba, việc thực thi quy định đăng ký khai sinh, khai tử lưu động theo Điều 14 Thông tư số 15/2015/TT-BTP đạt hiệu quả thực tế rất cao, giúp giảm tới 45% tỷ lệ trẻ em chưa được đăng ký khai sinh tại các vùng sâu, vùng xa có điều kiện kinh tế khó khăn. Thời hạn giải quyết tối đa 05 ngày làm việc tại cơ sở đã tạo điều kiện bảo đảm quyền có họ tên, quốc tịch cho trẻ sơ sinh có cha mẹ bị khuyết tật hoặc đang chấp hành án phạt tù.

Thứ tư, thiếu hụt cơ sở dữ liệu dùng chung khiến rủi ro pháp lý đối với công chứng viên tăng khoảng 35% khi phải công chứng văn bản phân chia di sản dựa trên văn bản cam đoan người thừa kế duy nhất trong trường hợp người để lại di sản chết không có Giấy chứng tử hoặc không trích lục được hộ tịch cũ.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của các hạn chế trên xuất phát từ yếu tố lịch sử chiến tranh chia cắt đất nước kéo dài, sự thay đổi liên tục của các biểu mẫu hộ tịch qua từng giai đoạn và thói quen chưa coi trọng việc đăng ký khai tử đúng hạn của người dân. Dữ liệu nghiên cứu có thể được minh họa trực quan qua Bảng so sánh chế độ hộ tịch 3 thời kỳ và Biểu đồ phân bổ các dạng sai lệch thông tin nhân thân trong hồ sơ công chứng.

+-------------------------------------------------------------------------------+
|                      BẢNG SO SÁNH CHẾ ĐỘ HỘ TỊCH VÀ CÔNG CHỨNG                |
+----------------------+--------------------+-----------------------------------+
| Giai đoạn lịch sử    | Quy định pháp lý   | Thực trạng áp dụng công chứng     |
+----------------------+--------------------+-----------------------------------+
| Trước năm 1975       | Sắc lệnh, Bộ Dân   | Hồ sơ thất lạc nhiều, khó trích   |
|                      | luật giản yếu      | lục, tỷ lệ sai lệch họ tên ~30%   |
+----------------------+--------------------+-----------------------------------+
| Từ 1975 đến 2005     | NĐ 83/1998/NĐ-CP,  | Chưa có cán bộ chuyên trách,      |
|                      | BLDS 1995          | không cấp lại bản chính gây nghẽn |
+----------------------+--------------------+-----------------------------------+
| Từ 2005 đến nay      | BLDS 2015, Luật Hộ | Cơ sở dữ liệu đang số hóa, liên   |
|                      | tịch 2014          | thông điện tử đạt khoảng 35-40%   |
+----------------------+--------------------+-----------------------------------+

So sánh với nghiên cứu năm 2013 của Nguyễn Thị Thùy Trang tại huyện Thanh Trì (Hà Nội), kết quả nghiên cứu này chỉ ra rằng dù Luật Hộ tịch năm 2014 và Bộ luật Dân sự năm 2015 đã cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính, nhưng cơ chế kết nối và chia sẻ dữ liệu trực tiếp giữa cơ quan tư pháp - hộ tịch cấp xã với các tổ chức hành nghề công chứng vẫn là rào cản lớn nhất gây ách tắc giao dịch.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện quy định pháp luật bằng việc ban hành Thông tư liên tịch giữa Bộ Tư pháp và Bộ Công an nhằm chuẩn hóa quy trình sử dụng văn bản cam đoan và người làm chứng trong trường hợp người để lại di sản chết trước năm 1975 không lưu trữ được sổ hộ tịch, hoàn thành mục tiêu ban hành trước quý 4 năm 2024.

Thứ hai, đẩy nhanh tiến độ liên thông 100% Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử toàn quốc với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và mạng lưới phần mềm quản lý công chứng. Chủ thể thực hiện là Cục Hộ tịch, quốc tịch, chứng thực phối hợp với Cục Bổ trợ tư pháp (Bộ Tư pháp), đặt mục tiêu cho phép 100% công chứng viên tra cứu trực tuyến thông tin khai sinh, khai tử từ năm 2025.

Thứ ba, rút ngắn thời hạn xác minh việc lưu giữ sổ hộ tịch từ 05 ngày làm việc xuống còn tối đa 02 ngày làm việc khi tiếp nhận đề nghị kiểm tra đăng ký lại khai sinh theo khoản 2 Điều 26 Nghị định số 123/2015/NĐ-CP, thông qua việc ứng dụng chữ ký số và chuyển gửi văn bản điện tử giữa các Ủy ban nhân dân cấp xã.

Thứ tư, tăng cường thanh tra, kiểm tra và tổ chức tối thiểu 02 khóa đào tạo chuyên sâu hàng năm cho đội ngũ công chức tư pháp - hộ tịch và công chứng viên về kỹ năng nhận diện giấy tờ hộ tịch giả mạo, phương pháp đối chiếu địa danh hành chính thay đổi qua các thời kỳ, nhằm kéo giảm trên 90% lỗi sai sót hành chính trong hồ sơ giao dịch.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Công chứng viên và Trợ lý công chứng: Nắm vững căn cứ pháp lý để kiểm tra tính hợp lệ của giấy khai sinh, giấy chứng tử và giải quyết chuẩn xác các hồ sơ khai nhận di sản thừa kế phức tạp.
• Công chức Tư pháp - Hộ tịch cấp xã và Phòng Tư pháp cấp huyện: Vận dụng quy trình đăng ký khai sinh lưu động, đăng ký lại khai sinh và xử lý linh hoạt các trường hợp trẻ bị bỏ rơi, mang thai hộ theo đúng Nghị định số 123/2015/NĐ-CP.
• Giảng viên, Học viên cao học và Nghiên cứu sinh ngành Luật Dân sự: Sử dụng làm tài liệu nghiên cứu chuyên sâu về mối quan hệ giữa quyền nhân thân, pháp luật hộ tịch và pháp luật công chứng chứng thực.
• Luật sư và Chuyên viên tư vấn pháp lý: Khai thác giải pháp tháo gỡ tranh chấp tài sản, đất đai xuất phát từ việc thiếu chứng cứ hộ tịch hoặc mâu thuẫn nhân thân giữa các hàng thừa kế.

Câu hỏi thường gặp

Trẻ sơ sinh sống dưới 24 giờ có bắt buộc phải làm thủ tục khai sinh và khai tử không? Căn cứ khoản 3 Điều 30 Bộ luật Dân sự năm 2015, trẻ em sinh ra mà sống được từ 24 giờ trở lên mới chết thì bắt buộc phải đăng ký khai sinh và khai tử. Trường hợp trẻ sống dưới 24 giờ thì không bắt buộc phải khai sinh và khai tử, trừ trường hợp cha đẻ, mẹ đẻ có yêu cầu chính đáng.

Thời hạn xác minh khi đăng ký lại khai sinh tại Ủy ban nhân dân cấp xã khác nơi đăng ký trước đây là bao lâu? Theo Điều 26 Nghị định số 123/2015/NĐ-CP, trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày tiếp nhận, Ủy ban nhân dân nơi yêu cầu gửi văn bản xác minh; cơ quan nơi đăng ký trước đây có 05 ngày làm việc để trả lời; sau đó trong 03 ngày làm việc công chức hộ tịch tiến hành cấp giấy khai sinh nếu đủ điều kiện.

Khi mất toàn bộ giấy chứng tử của người chết trước năm 1975 thì văn bản công chứng thừa kế được xử lý thế nào? Công chứng viên sẽ yêu cầu người yêu cầu công chứng cung cấp giấy tờ thay thế như gia phả, trích lục sổ dòng họ, xác nhận của người làm chứng hoặc văn bản xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú cuối cùng theo đúng hướng dẫn tại Điều 9 Thông tư số 15/2015/TT-BTP.

Thẩm quyền đăng ký khai sinh cho trẻ bị bỏ rơi được quy định cụ thể tại cơ quan nào? Theo Điều 14 Nghị định số 123/2015/NĐ-CP, Ủy ban nhân dân cấp xã nơi trẻ bị bỏ rơi có trách nhiệm lập biên bản, niêm yết công khai trong 07 ngày liên tục tại trụ sở và tiến hành đăng ký khai sinh cho trẻ thông qua cá nhân hoặc tổ chức đang tạm thời nhận nuôi dưỡng.

Giấy khai sinh có giá trị pháp lý như thế nào trong hoạt động công chứng giao dịch dân sự? Giấy khai sinh là chứng thư hộ tịch gốc có giá trị pháp lý cao nhất xác định huyết thống, độ tuổi và năng lực hành vi dân sự của chủ thể tham gia giao dịch. Đây là căn cứ bắt buộc để công chứng viên xác định tư cách đại diện theo pháp luật hoặc diện thừa kế theo Điều 651 Bộ luật Dân sự năm 2015.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quyền nhân thân, khẳng định quyền khai sinh và khai tử là nền tảng khởi nguồn cho việc bảo đảm 100% quyền dân sự của công dân.
• Phân tích sắc bén thực trạng áp dụng pháp luật giai đoạn 2015 - 2019, vạch rõ 04 nhóm vướng mắc lớn về dữ liệu hộ tịch trong thực tiễn công chứng hợp đồng, giao dịch.
• Đóng góp hệ thống giải pháp liên ngành đồng bộ, kết hợp chặt chẽ giữa sửa đổi quy phạm pháp luật hộ tịch với hiện đại hóa công nghệ thông tin trong quản trị tư pháp.
• Đề ra lộ trình 03 giai đoạn từ năm 2023 đến năm 2025 để hoàn thành số hóa và liên thông dữ liệu hộ tịch - công chứng trên phạm vi toàn quốc.
• Các cơ quan quản lý tư pháp, tổ chức hành nghề công chứng và chuyên gia luật học cần tích cực tham khảo, ứng dụng kết quả nghiên cứu này để nâng cao chất lượng bảo đảm quyền con người trong thực tiễn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Khái quát chung về quyền khai sinh, khai tử. Chương 2: Thực trạng pháp luật Việt Nam về quyền khai sinh, khai tử và thực trạng bảo đảm trong hoạt động công chứng. Chương 3: Phương hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả bảo đảm quyền khai sinh, khai tử. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng 1: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ QUYỀN KHAI SINH, KHAI TỬ 1.

Khái niệm, đặc điểm, ý nghĩa và vai trò của quyền nhân thân 1. Khái niệm quyền nhân thân Quyền nhân thân à một quyền dân sự của cá nhân, i n quan mật thiết đến quyền con người. Tiếp cận quyền nhân thân không thể không tiếp cận đến quyền dân sự, quyền con người. Quyền nhân thân à một oại quyền dân sự đặc biệt, có thể nói à một oại quyền dân sự gắn với mỗi chủ thể từ khi chủ thể đó h nh thành cho đến khi chấm dứt, không còn tồn tại.

Xã hội phát triển àm cho các quan hệ xã hội trở n n phức tạp, đa dạng và biến hóa hơn, đồng thời do nhu cầu sản xuất, sinh hoạt, duy tr cuộc sống xã hội dần h nh thành nhiều các chủ thể với các h nh thức tổ chức khác nhau. Cá nhân à chủ thể chủ yếu, trung tâm trong mọi quan hệ xã hội, tuy nhi n xã hội cũng đã h nh thành và pháp uật đã công nhận nhiều oại chủ thể khác. Pháp uật dân sự quy định các chủ thể của quan hệ pháp uật dân sự gồm: cá nhân, pháp nhân, tổ hợp tác, hộ gia đ nh, Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Quyền nhân thân à một oại quyền con người, tuy nhi n quyền nhân thân không chỉ gắn với con người với tư cách à cá nhân trong các quan hệ pháp uật dân sự.

Trong Từ điển Luật học của Viện Khoa học pháp ý, Bộ Tư pháp định nghĩa về quyền nhân thân à: Quyền dân sự gắn liền với mỗi cá nhân mà không thể chuyển giao cho người khác, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Quyền nhân thân bao gồm: quyền có họ tên; quyền xác định dân tộc; quyền của cá nhân đối với hình ảnh; quyền được bảo đảm an toàn về tính mạng, sức khỏe, thân thể; quyền được bảo vệ nhân phẩm, danh dự, uy tín; quyền đối với bí mật đời tư; quyền kết hôn, quyền ly hôn, quyền có quốc tịch; quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo; quyền tự do đi lại, cư trú; quyền lao động; quyền tự do sáng tạo, quyền tác giả đối với tác phẩm; quyền đối với các đối tượng sở hữu công nghiệp [31, tr. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Theo quy định của BLDS năm 2015, quyền nhân thân được quy định như sau: Điều 25. Quyền nhân thân 1.

Quyền nhân thân được quy định trong Bộ luật này là quyền dân sự gắn liền với mỗi cá nhân, không thể chuyển giao cho người khác, trừ trường hợp luật khác có liên quan quy định khác. iệc xác lập, thực hiện quan hệ dân sự liên quan đến quyền nhân thân của người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi phải được người đại diện theo pháp luật của người này đồng ý theo quy định của Bộ luật này, luật khác có liên quan hoặc theo quyết định của Tòa án. iệc xác lập, thực hiện quan hệ dân sự liên quan đến quyền nhân thân của người bị tuyên bố mất tích, người đã chết phải được sự đồng ý của vợ, chồng hoặc con thành niên của người đó; trường hợp không có những người này thì phải được sự đồng ý của cha, mẹ của người bị tuyên bố mất tích, người đã chết, trừ trường hợp Bộ luật này, luật khác có liên quan quy định khác. [4, Điều 25] Một quan điểm khác khi xây dựng khái niệm về quyền nhân thân: quan điểm của TS.

L Đ nh Nghị trong uận án tiến sĩ Luật học Quyền bí mật đời tư theo quy định của pháp luật dân sự iệt Nam (năm 2008), tác giả đã xây dựng khái niệm về quyền nhân thân tr n hai phương diện khách quan và chủ quan. Nghĩa khách quan: "Quyền nhân thân được hiểu là một phạm trù pháp lý bao gồm tổng hợp các quy phạm pháp luật do Nhà nước ban hành, trong đó có nội dung quy định cho các cá nhân có các quyền nhân thân gắn liền với bản thân mình và đây là cơ sở để cá nhân thực hiện quyền của mình" [21]. Theo nghĩa chủ quan, tác giả cho rằng "quyền nhân thân là quyền dân sự chủ quan gắn liền với cá nhân do Nhà nước quy định cho mỗi cá nhân và cá nhân không thể chuyển giao quyền này cho người khác trừ trường hợp pháp luật có quy định khác" [21]. Có 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] thể thấy tác giả đồng t nh với quan điểm của nhà àm uật khi xây dựng khái niệm về quyền nhân thân.

Từ những lập luận và phân tích trên, tác giả xin đưa khái niệm về quyền nhân thân như sau: Quyền nhân thân là quyền dân sự gắn liền với mỗi chủ thể, không định giá được bằng tiền và không thể chuyển giao cho chủ thể khác trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Đặc điểm của quyền nhân thân Quyền nhân thân à quyền dân sự gắn iền với cá nhân mà không thể chuyển giao cho chủ thể khác. Quyền nhân thân có các đặc điểm sau đây: Thứ nhất, quyền nhân thân à một quyền dân sự và à một quyền dân sự đặc biệt. Con người à nhân vật trung tâm của xã hội và uôn à đối tượng hướng tới của các cuộc cách mạng tiến bộ trong ịch sử xã hội oài người.

Dưới góc độ pháp uật dân sự th cá nhân à chủ thể chủ yếu, thường xuy n, quan trọng và phổ biến của quan hệ dân sự. Các quyền mà pháp uật quy định cho cá nhân à v con người và hướng tới con người, trong đó có các quyền nhân thân. Sở dĩ nói quyền nhân thân à quyền dân sự đặc biệt và các quyền này gần như chỉ thuộc về cá nhân, trong khi đó các quyền khác (quyền tài sản) có thể thuộc về chủ thể khác (pháp nhân, hộ gia đ nh). B n cạnh các quyền nhân thân được BLDS quy định thuộc về cá nhân, có trường hợp ngoại ệ đặc biệt quyền nhân thân có thể thuộc về pháp nhân Thứ hai, mọi cá nhân đều có sự b nh đẳng về quyền nhân thân.

Mọi người đều có quyền nhân thân kể từ khi họ được sinh ra, không phân biệt giới tính, tôn giáo, thành phần giai cấp. Chúng ta thấy quyền nhân thân có một sự khác biệt cơ bản với quyền tài sản v quyền b nh đẳng về mặt dân sự không quy định tất cả mọi người đều có khả năng hưởng những quyền như nhau. Nguyên tắc b nh đẳng về mặt dân sự có nghĩa à mọi cá nhân đều có những quyền như nhau, đó không phải à một khả năng trừu tượng mà à một thực tế. Lợi ích của quyền nhân thân được quy định như một thực tế chứ không phải à quy định mang tính hình thức.

8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Thứ ba, quyền nhân thân có tính chất phi tài sản. Quyền nhân thân không bao giờ là tài sản, chỉ có quyền nhân thân gắn với tài sản hay không gắn với tài sản mà thôi. Vì không phải là tài sản nên quyền nhân thân không bao giờ trị giá được thành tiền. Về mặt pháp lý, chúng ta cần phân định rõ tính chất phi tài sản của quyền nhân thân.

Sáng chế hay giải pháp hữu ích do con người sáng tạo nên mang giá trị kinh tế, chứ bản thân "Quyền tự do sáng tạo" không phải là tài sản, không mang giá trị kinh tế. Thứ tư, quyền nhân thân uôn gắn iền với cá nhân, không thể chuyển giao cho chủ thể khác. Pháp uật dân sự thừa nhận quyền nhân thân à quyền dân sự gắn iền với mỗi cá nhân mà không thể chuyển dịch cho chủ thể khác. Các quyền dân sự nói chung, quyền nhân thân nói ri ng à do Nhà nước quy định cho các chủ thể dựa tr n điều kiện kinh tế - xã hội nhất định.

Do vậy về mặt nguy n tắc, cá nhân không thể chuyển dịch quyền nhân thân cho chủ thể khác, nói cách khác thì quyền nhân thân không thể à đối tượng trong các giao dịch dân sự giữa các cá nhân. Quyền nhân thân à một quyền nằm trong nội dung năng ực pháp uật dân sự của cá nhân. Pháp uật dân sự quy định cho các cá nhân có các quyền nhân thân à một sự tuy n bố chính thức về các quyền con người cụ thể được pháp uật thừa nhận. Việc pháp uật quy định cho cá nhân có các quyền nhân thân khác nhau à dựa vào các điều kiện kinh tế - xã hội.

Do vậy, ở mỗi giai đoạn khác nhau của ịch sử xã hội oài người, phụ thuộc vào bản chất giai cấp, chế độ chính trị xã hội. mà quyền nhân thân của cá nhân được quy định một cách khác nhau. Quyền nhân thân do Nhà nước "trang bị" cho cá nhân, Nhà nước không cho phép bất cứ cá nhân nào àm thay đổi hay chấm dứt quyền đó. Vai trò của quyền nhân thân Thứ nhất, quyền nhân thân là đối tượng được giải quyết dưới nhiều góc độ: triết học, chính trị học, sử học, văn học, uật học.

BLDS quy định các quyền nhân thân à sự khẳng định của Nhà nước trong việc tôn vinh và bảo vệ các giá trị tinh thần của con người. Dưới góc độ khoa học pháp ý, việc ghi nhận các quyền nhân thân đánh dấu sự phát triển, hoàn thiện của hệ thống pháp uật ở mức độ cao. Con 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] người à mục ti u của mọi cuộc cách mạng, sự ghi nhận các quyền của cá nhân, trong đó có quyền nhân thân trong một văn bản pháp uật có hiệu ực pháp ý cao của Nhà nước ta thể hiện tính ưu việt của Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong việc bảo vệ các quyền của con người. Xã hội ngày càng phát triển, điều kiện kinh tế xã hội có nhiều thay đổi theo hướng tích cực th các giá trị tinh thần của con người càng được chú trọng.

Trong bối cảnh quốc tế hiện nay, việc ghi nhận các quyền nhân thân một ần nữa khẳng định bản chất của Nhà nước ta - đó à Nhà nước của dân, do dân và v dân.