Chương 1. KHÁI QUAT CHUNG VE BAO DAM QUYỀN CUA NGƯỜI CHUYEN GIGI 11. Khái niệm bảo đảm quyền của người chuyển giới 1.1 Dink ughia quyều của người chuyểu giới Quyền là khái niệm khoa học pháp lí ding để chỉ những điều ma pháp luật công nhận và đâm bảo thực hiện đổi với cá nhân, tô chức dé theo đó cá nhân được hưởng, được làm, được đòi hỏi ma không ai được ngăn can, han chế. Các quyền cơ ban của công din có một ý ngifa rat quan trong đối với môi công dân và cả Nhà nước, là cơ sở dé nha nước có thé ban hành các quy dinh về các quyên cụ thể của công dân trong văn ban quy pham pháp luật cụ thé.
Quyên cơ ban của công dân. thường được xuất phát từ các quyên tư nhiên thiêng liêng và bat khả xâm pham của cơn người nhu quyền sống, quyên bình đẳng, quyền tự do mưu câu hạnh phúc và là các quyền được hau hệt các quốc gia trên thé giới thừa nhận. Đối với khái niém “giới”, đây là một khái miệm phản ánh các đặc điểm về bản thân, nhận thức và vai trò xã hội mà mét cá nhân xác định cho bản thân minh theo các kiểu hành vi, quan điểm, và định kién được xác đính xã hội là phù hop với nam, nữ hoặc các danh từ khác. Không như khái niém về “giới”, giới tính sinh học chỉ xoay quanh, dé cập dén những biéu lộ sinh hoc đặc trưng của mét người, bao gồm nhiễm sắc thể, tuyến sinh đục hay bộ phân sinh duc trong và ngoài,.
để xác định là nam hay nữ. Giới tinh thể hiện những đặc điểm sinh học của nam và nữ, có tính chat bam sinh mà chính bản thân họ không thé lựa chon, tự nhiên, hình thành, tiền đổi tuân theo quy luật sinh học, gắn liên với cá nhân tử khi sinh ra đến khi chết đ. Dé xác định giới tính của một người, có thé dua vào các đặc điểm như nhiễm sắc thé, bộ phận sinh duc,. tuy nhiên trong xã hội, một nhóm các cá nhân đang sống và có nhân điện minh có giới tính khác với giới tính sinh hoc hiện có và có mong muén được sông đúng với giới tính theo nhận điện giới của minh.
Nhu câu này hoàn toàn là nhu câu tự nhiên mặc dù là nhu câu chủ quan nhưng lại phát sinh và tên tại một cách khách quan, bất ké các yêu tô khách ngăn cén hay cho phép. Như vậy, nhu câu nay cũng sẽ không xuất hién hoặc biên mật khi không có sư thừa nhận của xã hội, mà xã hội phải qua một quá trình vận động va phát triển nhân thức, từ đó công nhận 7 nu câu chuyển đổi Bới tinh của người chuyển giới ở các quốc gia. Những người chuyển giới được mô tả là những người khi sinh ra đã mang sẵn một giới tính sinh hoc (dua vào cơ quan sinh duc dé phân biệÐ nhung tâm lí của những người này cảm nhận rằng giới tinh của họ không giống với giới tính ma thê xác ho dang có. Thuật ngữ “hôi chứng bức bối về giới” với ý nghia “trong tâm tưởng hic nào cũng nghĩ mình thuộc về giới ngược lại với giới ma minh đang mang và khao khát mong muôn được mang giới đó” là tình trang chung của đa số người chuyển giới.
Như vay, đa số cộng đông người chuyên giới đều mong muốn được phép thể hiện giới, thực hiện phẫu thuật chuyển giới và được công nhận, bảo vệ quyên lợi dưới góc độ pháp lý. Tại Việt Nam, theo bảo cáo của Bộ Y tế năm 2017Ì, trải qua nhiêu cuộc nghiên cứu, thu về nhiêu kết quả mang tính tích cực, chuyển giới đã được kết luận thực chất không phải là một dang rối loạn tâm thân Tiếp tục với những nghiên cứu mang tính quốc tế, vào ngày 18 tháng 5 năm 2019, Tổ chức Y tê Thé giới (WHO) đã chính thức thừa nhận rằng chuyên giới không phải là một rối loạn tâm ly trong phiên bản thứ 11 của "Hệ thống phân loại bệnh tật của WHO" (International Classification of Diseases - ICD-11). Trước đó, trong phiên bản ICD-10, chuyên giới được phân loại như một tôi loạn tam thân với tên gợi "Rồi loạn nhận thức về giới tinh". Tuy nhiên, trong ICD-11, chuyển giới đã được di chuyên vào một phân loại mới, được gọi là "Van dé sức khỏe liên quan đến giới tính" (Gender Incongruence), với việc gỡ bỏ nhấn rồi loan tâm thân.
Quyết đính nay của WHO đã gop phan tăng cường sự chấp nhận và đảm bảo quyên lợi của người chuyển go trên toàn thê giới, giúp giảm bớt ky thi và cung cap một co sở y tê và xã hội công bằng hơn cho họ. Một số đặc điểm về người chuyên giới gồm: (1) Vé khía canh sinh học, người chuyển giới được sinh ra với một giới tinh sinh học bình thường, hoàn chỉnh (phân biệt rõ là nam hay nữ) nhưng lại có cảm nhận và mong muốn giới tính của minh không trùng với giới tính sinh học dang có. ` Bộ Y tế, Bio cáo thục trạng về người có mong nmon chuyển đổi giới tính (người chuyển giới) tại Việt Nam. vả hệ thông pháp Mật có liên quan, 2017 8 €) Và khía cạnh tâm lý, không cân phải phẫu thuật chuyển đổi giới tính thì mới được xem là người chuyên giới Mat người có nhận thức, mong muốn có giới tinh ngược lại so với giới tinh sinh hoc của minh sẽ được xem là người chuyển giới.
Œ) VỆ khía cạnh xã hội, đa sô các trường hợp như nam giới thường hay giã/cãi trang lam nữ giới hoặc ngược lei là người chuyến giới. Nhiéu người cho rằng người chuyển giới là điều bat bình thường, là sự bệnh hoạn và cần bi bai trừ. Theo các nghiên cứu độc lập, báo cáo của Bộ Y té và các sô liệu thông kê được công bô từ nhiều nguồn khác nhau thi người chuyển giới là người dé bị tên thương và gánh chiu các rủi ro về yté, giáo duc, việc lam, hôn nhân gia định. Như vậy, người chuyển giới được hiểu là người nhận có dạng giới, thong muôn mình có giới tính khác với giới tính sinh học khi sinh ra, cơ thể không có khiêm khuyết về giới tính.
Co thé thay, cũng giống như các chủ thê khác trong xã hôi, quyên của người chuyển giới trước hết là những nhu câu, khả nẽng, đặc quyền tự nhiên vên có của cơn người bình thường Đặc biệt, đối với đổi tượng là người chuyển giới, nhóm người này cảng can được bảo đảm về mặt pháp lý một cách toàn điện và day đủ như những nhóm người yêu thê khác vì ly do địa vị xã hội kém của họ. Vé sự công bằng trong quyên được sông và được tự do, người chuyên giới là người bình thường như moi cá nhân khác trong xã hội có khả năng thực hién các ng†ĩa vụ và được quyên hưởng các quyên bình đẳng, ngang bằng như những người khác. Một trong những quyền quan trọng nhất là quyên được công nhận và tôn trọng Xã hội cần nhìn nhân. người người chuyển giới như người bình thường với đây đủ các quyền và nghia vụ, không được phép muệt thị, xúc phạm hoặc coi ho như những bệnh nhân lệch lạc về tâm thên Như vậy, quyền được công khai xu hướng tính duc, bản dang giới của mình và sống theo bản năng của xu hướng tính duc, bản dang giới do là một phan của tự do.
Nhưng trên thực tế người chuyển giới khi công khai xu hướng tính dục, ban dang giới thực hiện “quyền tư do” nói trên lại gap nhiều sự can trở đến từ các thành kiên xã hôi và các quan điểm sai lâm dẫn đến những thiệt thời cho ho. Ngoài ra, quyền của người chuyên giới có các quyên đặc thù so với các quyền con người nói chung là quyền của một người được tự do và tự quyết định về việc thay đổi giới r=) tính của minh từ giới tính sinh học (giới tính ma ho được gin khi sinh) sang giới tính ma họ cảm thay phản ánh đúng nhật với bản thân minh va được công nhận với giới tính mới đó. Quyền nay bao gồm quyên lựa chọn va trải nghiệm các phương pháp va quy trình để thực hiện chuyển đổi giới tính bao gồm cả việc sử dung hormone, phẫu thuật và thay đổi, công nhân trên dia vị pháp lý, văn hóa và xã hôi dé phần ánh giới tinh mới của họ. Như vậy, từ những phân tích đã nêu trên, ta có thé rút ra kết luận như sau : “Quyển của người chuyên giới là một phẩn của quyền con người, xuất phát từ các nhu cẩu cơ ban của người chuyên giới nhur quyền được sống quyền tự do, mưu cẩu hamh phúc và được công nhận giới tính mới trong dia vi pháp lý, văn hóa và xã di.
Khải niém bao dam quyều cia người chnyén giới trong die thao luật Theo quan niém chung “bđo đảm là làm cho chắc chắn thực hiện được, giữ gin được hoặc có đẩy dit những gì cần thiết”. Ở góc độ ngôn ngữ, bao đảm có nghĩa là công cụ, điệu kiện hay những hoạt đồng cân thiết có tính bé sung, hỗ tro, gữ gin cho một vật. một hiện tượng hay mat việc lam gi đây để dat được kết quả mong đợi. Bão dam quyền của người chuyển giới thực chất chính là một phân của bão đấm quyên cơn người.
Dưới tư cách là mét con người có đây đủ tư cách pháp nhân, đương nhiên người chuyển giới cũng có quyên hưởng và được bảo dam tật cả những quyên ma các công dân khác đều có, đặc biệt là quyền được sông đúng voi ban chat của minh, được công nhận bởi xã hồi và pháp luật và chồng phân biệt đối xử. Dựa vào các đặc điểm sinh học và vị trí xã hội của người chuyên giới, người chuyển giới cần phải được bảo dim một cách chat chế về các quyên được tiếp cận. và truy cập vào các dich vụ y tế nhằm được bảo dam quyên lợi về an toàn sức khỏe Ngoài ra, đây cũng lả một nhóm người trong xã hội dé có rủi ro bị phân biệt đối xử và có nguy cơ phải đối mặt với bao lực nên việc dim bảo quyền con người đưới các khía cạnh pháp luật và giáo duc là điều vô cùng cân thiết. Bảo đảm an toàn va bảo vệ khỏi bạo lực và ky thi là một phan khéng thé thiêu của cả bảo đâm quyền con 10 người và quyên của người chuyển giới, do đó việc có chính sách pháp luật và biện pháp bảo vệ chất chế là rất quan trong, những người có hành vi vi pham tới quyền cơn người của công đông người chuyển giới sẽ phải chiu trách nhiệm trước pháp luật với hành vi của mình nÍnư những công dân khác ma không có sự bất bình đẳng ở đây.