Chương 1: Tổng quan Dua ra lý do hình thành đề tai Mục tiêu nghiên cứu Y nghĩa thực tiễn của dé tai Phương pháp nghiên cứu Chương 2: Cơ sở lý thuyết - Tim hiểu lý thuyết về mua hàng Các tiêu chí quan trọng trong lựa chọn nhà cung ứng Các lý thuyết về ra quyết định Lý thuyết về phương pháp AHP Chương 3: Phân tích thực trạng và tình huéng của công ty PVM - - Giới thiệu công ty PVM - Phan tích thực trạng nhà máy PVM Chương 4: Xây dựng các tiêu chí lựa chọn nhà cung cấp và phân tích so sánh các phương án thay thế - _ Xây dựng các tiêu chí lựa chon nhà cung cấp - Phan tích và so sánh các phương án dựa trên phương pháp AHP Chương 5: Kết luận và kiến nghị - Kết luận - Kiến nghị - Dé xuất hướng nghiên cứu tiếp theo 15 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYET Trong chương này, tác giả sẽ trình bày cơ sở lý thuyết về mua hàng, các tiêu chi quan trọng trong lựa chọn nhà cung cấp. Dong thời chương này cũng giới thiệu cơ sở lý thuyết vé ra quyết định, lý thuyết phương pháp AHP và kỹ thuật phân tích AHP. LÝ THUYET VE MUA HÀNG Nhiều yếu tố trong thị trường toàn cầu hóa ngày nay đã ảnh hưởng tới nhiều công ty, do đó công ty nghiên cứu để tìm ra những ưu thế cạnh tranh của chính họ. Và một trong những cái tạo nên ưu thế cạnh tranh của công ty đó chính là nghiên cứu tập trung vào chuỗi cung ứng.
Trong số những hoạt động liên quan đến chuỗi cung ứng, mua hàng là một trong những chiến lược quan trọng nhất bởi vì nó giúp cho công ty có cơ hội giảm chi phí, kéo theo đó là tăng lợi nhuận. Một nhiệm vụ quan trọng trong các chức năng của phòng mua hàng là lựa chọn nhà cung cấp. Ở hau hết các ngành công nghiệp, chi phí của nguyên vật liệu va các thành phần khác chiếm phan trăm lớn nhất trong chi phí cấu thành nên một sản phẩm. Nhiều năm trước đây, phương pháp truyền thống để lựa chọn nhà cung ứng dựa trên tiêu chí duy nhất là giá cả (Degraeve & Roodhooft, 1999).
Tuy nhiên, khi các công ty nhận ra sự nhân mạnh chỉ dựa trên duy nhất một tiêu chí giá cả trong việc lựa chọn nha cung ứng như vậy là không hiệu quả. Từ đó các công ty chuyển qua phương pháp lựa chọn nhà cung ứng dựa trên đa tiêu chí một cách toàn diện hơn. Gần đây, những tiêu chí lựa chọn nhà cung cấp trở nên phức tạp hợp bởi vì những vấn đề liên quan tới môi trường, xã hội, chính trị và sự hài lòng của khách hàng, bên cạnh những van dé truyền thống như chất lượng, giao hang, chi phí và dịch vụ. Việc nhận ra những tiêu chí thích hợp cho việc lựa chọn nhà cung ứng có thé lam những khác biệt chiến lược đến trách nhiệm của tổ chức dé cung cấp những cải tiễn liên tục dé làm hài lòng khách hang dẫn đến việc nghiên cứu dé tìm những cách mới và tôt hơn cho việc đánh giá và lựa chọn nhà cung ứng.
16 Theo Chopra va Meindl (2007), định nghĩa chuỗi cung ứng là tat cả các giai đoạn liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp tới việc thỏa mãn nhu cầu của khách hàng. Những giai đoạn đó bao gồm: khách hang, nha bán lẻ, đại lý bán sỉ hoặc đại lí phân phối, nha sản xuất và nhà cung ứng (Hình 2. Riêng đối với một tô chức, thì chuỗi cung ứng gồm tất cả các chức năng liên quan tới việc thực hiện yêu cầu và nhu cầu của khách hàng.Những chức năng nay bao g6m mua hang, phát triển sản phẩm, tiếp thị, vận hành, tài chính và dịch vụ khách hàng. Nhà Nhà máy Nhà bán Nhà bán Khách cung ứng sỉ lẻ Hình 2.1: Chuỗi cung ứng Mua hàng trong tổ chức thường xoay quanh tất cả các hoạt động liên quan tới quá trình mua.
Theo Van Weele (2005), những hoạt động này gồm có: Xác định nhu cầu, chọn lựa nhà cung ứng, thảo luận giá cả thích hợp, thương lượng những điều khoản hợp đồng, xuất hợp đồng hoặc xuất đơn đặt hang, đảm bảo giao hang đúng hạn.2 bên dưới mô tả những hoạt động của quá trình mua hàng. a —— Nguồn '| ` Cung cấp _ ` Mua bàng ' Hình 2.2: Những hoạt động cua quá trình mua hàng (Weele, 2005) 17 Một trong những chức năng quan trọng nhất của mua hàng là lựa chọn nhà cung ứng cho những hàng hóa cần mua mà đáp ứng được những tiêu chuẩn được yêu cầu.3 bên dưới mô tả quá trình lựa chọn và đánh giá nhà cung ứng. Bước 4: Xác định nhu cầu Xác định những ke đinh hid Xác định những cho việc lựa chọn yéu câu và tiêu : nhà cung ứng nhà cung ứng chí quan trọng tiêm năng Bước 5: Hình 2.3: Quy trình đánh giá và lựa chon nhà cung ứng (Monczka, 2005) Trong quy trình lựa chọn va đánh giá nhà cug cấp thì việc xác định những yêu cau, tiêu chí lựa chọn nhà cung ứng và phương pháp đánh giá của quá trình ra quyết định lựa chọn là hai giai đoạn quan trọng và phức tạp nhất. Đề lựa chọn nhà cung ứng thỏa mãn những tiêu chí là phức tạp, đôi khi những tiêu chí đó thỉnh thoảng có thể đối nghịch lẫn nhau.
Các tiêu chí lựa chọn nhà cung ứng sẽ có thé thay đối, va nó tùy thuộc vào mục tiêu và ngành nghề của công ty.1 bên dưới thể hiện xếp hạng những tiêu chí quan trọng trong quá trình đánh giá và lựa chọn nhà cung ứng. Bảng xếp hạng này được Dickson thực hiện khảo sát vào năm 1966 với 273 người trưởng phòng mua hàng. Kết quả của nghiên cứu cho thấy mức độ quan trọng của từng tiêu chí.Năm 1991, Weber tiễn hành khảo sát lại những tiêu chí đánh giá nay va mức độ quan trong của từng tiêu chí có thay đối so với nghiên cứu của Dickson năm 1966.1: Tiêu chí lựa chọn nhà cung ứng Xếp hạng Nghiên | Nghiên của Weber & Tiêu chí lựa chọn nhà cung ứng Dickson | cộng sự (1966) (1991) | 3 Chất lượng (Quality) 2 2 Giao hang (Delivery) 3 10 Lich su (Performance history) 4 23 Chinh sach bao hanh (Warranties and claim policicies) 5 4 Nang lực sản xuất ( Production facilities and capabilities) 6 1 Gia ca (Net price) 7 6 Kha năng kỹ thuật (Technical capability) 8 9 Tinh hinh tai chinh ( Financial position) 9 16 Tuân thủ quy trình đâu giá (Bidding procedural compliance) 10 18 Hệ thông thông tin (Communication system) 11 S Danh tiếng và xếp hạng trong ngành (Reputation and position in industry) 12 21 Khat vong kinh doanh (Desire for business) 13 7 Quan ly và tô chức (Management and organization) 14 14 Kiém soat van hang (Operational controls) 15 II Dịch vụ sửa chữa (Repair service) 16 12 Thái độ ( Attitude) 17 20 Ấn tượng (Impression) 18 13 Kha nang đóng gói ( Packaging ability) 19 17 Dữ liệu về lao động ( Labor relations records) 20 5 VỊ trí địa lý (Geographical location) 21 22 Doanh thu trong quá khứ (Amount of past business) 22 15 Hỗ tro huân luyện (Training aids) 23 19 Sự sap xếp điêu chỉnh lẫn nhau (Reciprocal arrangements) Như vậy quyết định phương pháp cho việc lựa chọn nhà cung cấp cuối cùng thỏa mãn nhiêu tiêu chí đề ra là một quyêt định da tiêu chí. Vân dé của quá trình ra quyết định đa tiêu chí là chịu sự ảnh hưởng bởi những tiêu chí xung đột lẫn nhau trong lựa chọn nhà cung ứng.
Người ra quyết định phải phân tích, cân nhắc giữa nhiều tiêu chí. Kỹ thuật ra quyết định đa tiêu chí hỗ trợ người ra quyết định trong việc đánh giá các phương án thay thế. Phụ thuộc vào tình trạng mua hàng, các tiêu chí đánh giá lựa chọn nha cung ứng sẽ có tầm quan trọng khác nhau. CAC TIỂU CHÍ QUAN TRỌNG TRONG LUA CHON NHÀ CUNG CAP Tiêu chi đánh giá nhà cung cấp có thé được phân thành 2 loại: định tính va định lượng.
Sự lựa chọn tiêu chí nào còn tùy thuộc vào tình trạng của từng công ty.Tuy nhiên một số tiêu chí cơ bản như giá cả, chất lượng và tình trạng giao hàng là những tiêu chí thường được sử dụng rộng rãi. Sarkar và Mohapatra (2006) đã chỉ ra sự thực hiện (Performance) và năng lực (Capacity) như là 2 thước đo chính cho năng lực của một nhà cung cấp. Sự thực hiện (Performance) được định nghĩa như khả năng của nhà cung cấp đáp ứng những yêu cầu ngăn hạn của người mua hàng về giá cả, chất lượng, dịch vụ, .Còn năng lực (Capacity) được định nghĩa như là tiềm năng của nhà cung cấp có thé tạo đòn bay dem lại những ưu thế cạnh tranh cho người mua hàng về lầu dài.1 đã dé cập đến những tiêu chí co bản của thời kì trước, tuy nhiên trong thế kỷ mới này, với sự toàn cầu hóa diễn ra khắp nơi trên thế giới thì xuất hiện thêm một số những tiêu chí mới (Bảng 2.2) cho việc lựa chọn nha cung cấp phù hợp với xu hướng mua hàng hiện nay chắng hạn như tiêu chí độ tin cậy, độ linh động, trách nhiệm môi trường, xã hội, kha năng đáp ứng JIT,.2: Tan suât xuất hiện của các tiêu chí trong quá trình lựa chon nhà cung ứng (Thiruchelvam& Tookey, 2011) Tân Tân .