chương 1, khóa luận đã tập trung làm rõ với người đọc cơ sở hình thành và các bước phân tích đánh giá mà tác giả sẽ sử dụng trong khóa luận của mình. Việc nắm rõ các bước phân tích đánh giá và cơ sở hình thành vấn đề là bước đệm cho việc hiểu và nắm được những phân tích, đánh giá sau đó của tác giả trong khóa luận này. Từ đó, người đọc sẽ có thể hiểu được nhằm đưa khóa luận này vào tư liệu tham khảo khi tham gia thị trường chứng khoán và giúp các doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu nông nghiệp tại Việt Nam tham khảo cho chiến lược kinh doanh khi đối mặt với những thông tin vĩ mô. 19 CHƢƠNG 2 LƢỢC KHẢO CÁC NGHIÊN CỨU Chương 2 của khoá luận sẽ tập trung tóm tắt các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước đã công bố có liên quan đến phương pháp nghiên cứu và thông tin cuộc chiến Nga và Ukraine lên giá cổ phiếu của các doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu nông nghiệp tại Việt Nam.
Chương 2 sẽ cung cấp cho đọc giả các bảng số liệu, hình ảnh, trích dẫn nêu rõ xuất xứ của tài liệu nghiên cứu, nêu rõ nhận định của tác giả nhằm củng cố cho mục đích nghiên cứu. Tổng quan về lý thuyết thị trƣờng hiệu quả Năm 1953, Kendall là người đầu tiên sử dụng thuật ngữ bước đi ngẫu nhiên trong lý thuyết tài chính, đã quan sát 22 chỉ số chứng khoán Anh và giá cả hàng hóa Mỹ để tìm ra chu kỳ giá thường xuyên, từ đó ông nhận thấy giá cả dường như tuân theo bước đi ngẫu nhiên, chúng có thể tăng hoặc giảm vào bất cứ ngày đặc biệt nào, bất kể những gì đã xảy ra vào ngày hôm trước. Sau đó việc nghiên cứu hiệu quả thị trường chứng khoán đã phổ biến vào những năm 1960. Khái niệm này bắt đầu xuất hiện trong những bài nghiên cứu của một nhà toán học người Pháp, Louis Bachelier.
Ông tìm hiểu về chứng khoán và các hàng hóa khác để xem chúng có dao động ngẫu nhiên hay không? Đến năm 1969 lý thuyết “thị trường hiệu quả” được biết đến một cách chính thức bởi Eugene Fama, ông cho rằng “Thị trường hiệu quả là thị trường được điều chỉnh rất nhanh chóng bởi các thông tin mới”. Sau đó vào năm 1970 và 1991, ông đã làm rõ hơn lý thuyết thị trường hiệu quả một cách chi tiết với ba dạng: dạng yếu, dạng bán mạnh và dạng mạnh. Trong cuốn sách “Thị trường vốn hiệu quả:Đánh giá lý thuyết và công việc thực nghiệm” của ông xuất bản vào năm 1970, ông phát biểu rằng: “Một thị trường có hiệu quả khi giá cả luôn phản ánh đúng theo thông tin có sẵn.” Khi thông tin được công bố dẫn đến nảy sinh suất sinh lợi bất thường là một ví dụ điển hình cho lý thuyết thị trường hiệu quả. Đến Peterson (1989), dựa trên lý thuyết thị trường hiệu quả, sự công bố thông tin nên bao gồm sự thay đổi giá cổ phiếu trước và sau sự kiện.
Giai đoạn trước sự kiện dùng để đo lường sự rò rỉ thông tin và phân tích sự ảnh hưởng, ngược lại giai đoạn sau sự kiện dùng để đo lường độ trễ trong việc thị trường tiếp nhận thông tin. Các nghiên cứu thực nghiệm trƣớc đây Trước đây đã có rất nhiều bài nghiên cứu theo phương pháp nghiên cứu sự kiện dùng để đánh giá mức độ tác động của các sự kiện ảnh hưởng thế nào giá cổ phiếu, tỷ suất sinh lợi bất thường, điển hình như: Nghiên cứu của Fama, Fisher, Jensen và Roll (1969) lần đầu được sử dụng mô hình nghiên cứu sự kiện vào năm 1969 và sau đó Brown và Warner (1985) cũng sử dụng mô hình nghiên cứu sự kiện để làm rõ tác động của 1 sự kiện cụ thể (ví dụ như công bố thông tin sáp nhập, thay đổi nhân dự cấp cao, kế hoạch chia cổ tức,…) đến giá cổ phiếu. Võ Xuân Vinh và Đặng Bửu Kiếm (2017) nghiên cứu xem xét phản ứng của thị trường thông qua giá cổ phiếu với thông tin miễn nhiệm nhân sự cấp cao bao gồm hội đồng quản trị và ban giám đốc lại không tìm thấy sự thay đổi của lợi nhuận bất thường trong ngày diễn ra sự kiện nhưng lại tìm ra ngay sau ngày sự kiện, giá cổ phiếu có sự hồi phục tạm thời mang tính kĩ thuật và đưa ra kết luận thông tin bị rò rỉ, sự thay đổi giá cổ phiếu là tạm thời và không có mức giá cân bằng mới nào được xác lập trong khoảng thời gian 15 ngày sau sự kiện. Võ Xuân Vinh và Đặng Bửu Kiếm (2016) cũng có nghiên cứu xem xét phản ứng của thị trường với thông tin thay đổi cổ phiếu trong danh mục quỹ Market Vectors Vietnam ETF trên thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn 2009 đến 2015.
Nghiên cứu chỉ ra thị trường không có phản ứng với thông tin thay đổi cổ phiếu và tỷ trọng trong danh mục quỹ VNM tại ngày công bố thông tin nhưng thị trường có phản ứng ở trước và sau ngày công bố thông tin, sự thay đổi có xảy ra và giữ ở mức cân bằng mới thấp hơn trong khoảng thời gian 15 ngày sau ngày sự kiện tăng tỷ trọng nắm giữ cổ phiếu được công bố nhưng với sự kiện hạ tỷ trọng cổ phiếu thì kết quả không có ý nghĩa thống kê nên chưa có bằng chứng thống kê cho thấy giá cổ phiếu tồn tại mức ở cân bằng mới. 21 TÓM TẮT CHƢƠNG 2 Trên cơ sở lý luận của chương 1, sinh viên đã tập trung phân tích giải thích và mô tả cụ thể cho người đọc nắm được lý thuyết cơ bản và hiểu được phương pháp mà tác giả sẽ sử dụng trong bài viết để phân tích, đánh giá ảnh hưởng của thông tin Nga và Ukraine xung đột chính trị lên giá cổ phiếu của các doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu nông nghiệp tại Việt Nam. Qua đó, người đọc có thể hiểu được từ cơ sở dữ liệu nào và chạy dữ liệu theo các bước như thế nào để ra được kết quả ở phần phân tích, đánh giá của chương 3. 22 CHƢƠNG 3 PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Chương 3 tập trung nêu rõ về không gian và thời gian diễn ra dự kiện và bài khóa luận nghiên cứu.
Tác giả đã cho đọc giả thấy được các dữ liệu sử dụng trong bài được thu thập từ nguồn nào và tác giả sử dụng phương pháp nào để nghiên cứu, các bước và cách thức thực hiện nghiên cứu. Từ đó làm nền tảng để đọc giả hiểu những phân tích của tác giả ở chương 4. Thời gian và địa điểm nghiên cứu Khóa luận tập trung nghiên cứu tác động của cuộc chiến Nga và Ukraine lên nhóm cổ phiếu doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu nông nghiệp tại Việt Nam. Khóa luận sẽ nghiên cứu sự kiện trong khung thời gian từ ngày 15/12/2021 đến ngày 15/03/2022 với ngày diễn ra sự kiện là ngày 15/02/2022, theo khung ước lượng là 50 ngày và khung sự kiện 41 ngày từ [-20; +20].
Dữ liệu nghiên cứu Dữ liệu của các đối tượng nghiên cứu, cụ thể là giá chứng khoán của các công ty đã niêm yết trên thị trường chứng khoán: LTG (Công ty cổ phần Tập đoàn Lộc Trời ); PAN (Công ty cổ phần Tập đoàn PAN); TAR (Công ty cổ phần Nông nghiệp Công nghệ cao Trung An); NSC (Công ty cổ phần Tập đoàn Giống cây trồng Việt Nam); HAG (Công ty cổ phần Hoàng Anh Gia Lai); HNG (Công ty cổ phần Nông nghiệp Quốc tế Hoàng Anh Gia Lai); NAF (Công ty cổ phần Nafoods Group); AFX (Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu Nông sản Thực phẩm An Giang); AGM (Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu An Giang); SJF (Công ty cổ phần Đầu tư Sao Thái Dương) và chỉ số VNINDEX và thời gian xảy ra các sự kiện trên, số liệu được thu thập từ website của HOSE (Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM), HNX và Upcom (Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội) và từ trang báo điện tử CafeF11 trong khoảng thời gian từ 1/11/2021 đến 15/03/2022. Sự kiện Nga và Ukraine xung đột chính trị được ghi nhận trực tiếp từ 1 Kênh thông tin Kinh tế- tài chính Việt Nam là chuyên trang dẫn đầu trong mảng tin tức kinh tế, tài chính, thông tin chứng khoán tại Việt Nam được cập nhật liên tục, đầy đủ và chính xác. 23 các công bố chính thức của Chính phủ Nga và Ukraine trên các kênh thông tin điện tử trực thuộc Đài truyền hình Quốc gia Việt Nam. Bài viết phân tích phản ứng của giá chứng khoán theo khung ước lượng 50 ngày và khung sự kiện bao gồm trước và sau ±20 ngày và thông tin Nga và Ukraine xung đột chính trị được công bố.
Phƣơng pháp nghiên cứu sự kiện Được phát triển bởi Fama (1969), mô hình nghiên cứu sự kiện thường được dùng để đo lường mức độ tác động của thông tin khi được công bố của doanh nghiệp ảnh hưởng thế nào đến giá của cổ phiếu xung quanh ngày diễn ra sự kiện. Thông tin được công bố có thể là thay đổi nhân sự, phương án chi trả cổ tức, thay đổi chính sách tiền tệ- tài khóa, thông tin vĩ mô. Thị trường hiệu quả là yếu tố cơ bản quyết định độ dài của khoảng thời gian quan sát trong nghiên cứu. Một thị trường hiệu quả sẽ cho thấy sự phản ánh nhanh chóng bởi giá cổ phiếu khi một thông tin được công bố.
Hình 1: Mô tả khung ước lượng và khung sự kiện của phương pháp nghiên cứu sự kiện (Nguồn: Võ Xuân Vinh & Đặng Bửu Kiếm (2017), Ảnh hưởng của thông tin miễn nhiệm nhân sự cấp cao đến giá cổ phiếu Tạp chí Phát triển Kinh tế, 28(10), 39–55) Bước 1: Xác định sự kiện nghiên cứu sự kiện trong nghiên cứu là thông tin Nga và Ukraine xung đột chính trị. Bảng 1: Thống kê các dữ liệu nghiên cứu.