LỜI MỞ ĐẦU 1. Lý do thực hiện đề tài: Trong điều kiện kinh tế thị trƣờng, các doanh nghiệp muốn tồn tại đứng vững và ngày càng phát triển, đòi hỏi phải có một tiềm lực tài chính mạnh mẽ để tiến hành sản xuất kinh doanh và cạnh tranh hiệu quả. Mặt khác, theo đà phát triển của nền xã hội, các mối quan hệ kinh tế tài chính ngày càng trở nên mới mẻ, phòng phú, đa dạng. Dự án thiếu vốn đầu tƣ; tiến độ thực hiện kéo dài, gây tăng chi phí do trƣợt giá và lạm phát; các chính sách của Nhà nƣớc ảnh hƣởng đến quá trình đầu tƣ,… là những thực trạng mà hầu hết các dự án đầu tƣ đã và đang gặp phải trong thời gian qua.
Điều đó chứng tỏ rằng, hoạt động phân tích tài chính dự án ở nƣớc ta vẫn còn nhiều hạn chế. Phân tích tài chính là công cụ hết sức quan trọng trong việc tạo ra giá trị khổng lồ cho các nhà đầu tƣ, cung cấp các phân tích và đề xuất lời khuyên cho doanh nghiệp và các nhà đầu tƣ. Phân tích tài chính làm giảm bớt các nhận định chủ quan, dự đoán và những trực giác trong kinh doanh, góp phần làm giảm bớt tính không chắc chắn cho các hoạt động kinh doanh. Phân tích tài chính cung cấp những cơ sở mang tính hệ thống và hiệu quả trong phân tích các hoạt động kinh doanh.
Vì vậy chủ đầu tƣ cần phân tích tình hình tài chính quá trình thực hiện dự án, thƣờng xuyên cập nhật thông tin tài chính, dự đoán sự thay đổi các yếu tố trong tƣơng lai liên quan đến tình hình tài chính của dự án, từ đó có các phƣơng pháp điều chỉnh sao cho phù hợp nhất. Các dự án đầu tƣ mới sẽ bắt đầu phân tích tài chính nhƣ thế nào? Các dự án đang đầu tƣ sẽ thực hiện gì để giảm thiểu rủi ro, nâng cao hiệu quả tài chính cho dự án của mình? Để trả lời cho câu hỏi đó tác giả chọn đề tài “Đề xuất hoàn thiện phân tích tài chính dự án đầu tư Dây chuyền sản xuất phân bón phức hợp tại Cà Mau” làm báo cáo luận văn tốt nghiệp thạc sĩ của mình. Luận văn nhằm đề ra một số giải pháp để hoàn thiện phân tích tài chính dự án đầu tƣ để dự án triển khai hiệu quả, đạt đƣợc mục tiêu đề ra trong chiến lƣợc mở rộng sản xuất, đổi mới công nghệ và nâng cao chất lƣợng sản phẩm. Tình hình nghiên cứu liên quan tới đề tài: Phân tích tài chính của dự án là một trong những vấn đề đang đƣợc các doanh nghiệp và các nhà nghiên cứu quan tâm một cách sâu sắc, bởi lẽ sử dụng và quản lý nguồn tài chính hiệu quả ảnh hƣởng lớn đến sự phát triển và tồn tại của một dự án đầu tƣ.
5 Chính vì thế vấn đề phân tích tài chính đƣợc đề cập đƣợc đề cập đến rất nhiều trong các nghiên cứu trong nƣớc (các tạp chí, bài báo khoa học, hội thảo, các sách tham khảo, luận văn, luận án. Trong đó có thể kể đến nhƣ: - Luận văn: “Hoàn thiện công tác thẩm định tài chính dự án đầu tư tại Tổng công ty Cổ phần Dầu khi Việt Nam – chi nhánh Đà Nẵng” của Nguyễn Văn Lành - luận văn thạc sỹ kinh tế tại trƣờng Đại học Đà Nẵng năm 2012. Đề tài đã góp phần hệ thống hóa các lý luận khoa học về thẩm định tài chính dự án trong hoạt độn của tổ chức tín dụng. Đề tài đã cung cấp một nguồn thông tin tham khảo tin cậy phục vụ công tác thẩm định tài chính dự án đầu tƣ và các nghiệp vụ có liên quan.
Đề tài Nâng cao chất lượng thẩm định tài chính dự án tại Công ty Viễn thông Liên tỉnh của thạc sĩ Nguyễn Trung Đông (2011) bảo vệ tại Học viện Tài chính, đã thực hiện việc nghiên cứu thực tiễn hoạt động thẩm định, phân tích tài chính dự án đầu tƣ từ góc độ chủ đầu tƣ là một công ty cụ thể trong ngành viễn thông. Dự án đã thẩm định rõ việc ƣớc lƣợng dòng tiền, chi phí sử dụng vốn, các phƣơng pháp sử dụng trong thẩm định dự án đầu tƣ tại Công ty Viễn thông Liên tỉnh. Trên cơ sở đánh giá thực tiễn thẩm định, đề tài đã rút ra đƣợc những ƣu điểm và hạn chế trong hoạt động thẩm định, đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lƣợng hoạt động thẩm định tại Công ty. Các đề tài trên phần lớn nghiên cứu hoạt động phân tích tài chính dự án đầu tƣ tại một công ty cụ thể, phần lớn là dựa trên thực tiễn lập dự án của một dự án đã đƣợc phân tích trong quá khứ nhằm đánh giá lại tính hợp lý và chất lƣợng của hoạt động phân tích tài chính, từ đó, đề xuất giải pháp nâng cao chất lƣợng của hoạt động phân tích tài chính.
Nhƣ vậy, qua khảo sát của tác giả, có một số lƣợng hạn chế các đề tài nghiên cứu hoạt động phân tích tài chính dự án đầu tƣ trên phạm vi rộng là các thành viên trong một tổng công ty lớn. Các công trình nghiên cứu ngoài nƣớc: Hoàn thiện phân tích tài chính dự án đầu tƣ theo các nghiên cứu ở nƣớc ngoài tập trung nhiều vào kỹ thuật phân tích đánh giá dự án.D & đề cập đến kỹ thuật phân tích dự án, vấn đề giá bóng đƣợc sử dụng trong đánh giá tất cả các hàng hoá và dịch vụ. Curry Steve James A.Mirrlees trong “Hướng dẫn phân tích dự án trong các nước đang phát triển”(1968) xem xét kỹ thuật phân tích chi phí và lợi ích của dự án đầy đủ 6 hơn. Quan điểm của các tác giả là đánh giá dự án bằng kỹ thuật phân tích chi phí – lợi ích là sự ƣớc lƣợng và so sánh các ảnh hƣởng lợi ích của đầu tƣ với các chi phí của nó.
Trong khi đó, Hassan Hakimian John Weiss trong “Phân tích dự án trong các nước đang phát triển” (1993) cũng tập trung vào kỹ thuật phân tích lợi ích và chi phí của dự án đặc biệt tác giả đề cập nhiều đến các phƣơng pháp thẩm định đầu tƣ truyền thống nhƣ: phƣơng pháp hoàn vốn, phƣơng pháp tính lợi nhuận trên vốn, cách tiếp cận dòng tiền chiết khấu. Kỹ thuật phân tích đánh giá dự án phục vụ cho việc ra các quyết định tài chính đƣợc tác giả tập trung xem xét, cho rằng thẩm định dự án đầu tƣ là kỹ thuật phân tích đánh giá dự án. Bản chất của thẩm định dự án đầu tƣ chính là việc đánh giá các đề xuất bằng cách đƣa ra các tính toán lợi ích và chi phí của dự án. Kỹ thuật phân tích lợi ích và chi phí của dự án đƣợc xem xét trên hai quan điểm từ phía tƣ nhân và nhà nƣớc.
Đặc biệt, phân tích lợi ích và chi phí đƣợc đề cập nhiều và áp dụng trong lĩnh vực công cộng. Chính vì vậy, việc phân tích của các tác giả tập trung nhiều vào các kỹ thuật phân tích, đánh giá dự án. Các phƣơng diện khác của công tác thẩm định dự án không hoặc ít đƣợc đề cập đến nhƣ: tổ chức thẩm định, yêu cầu về đội ngũ cán bộ thẩm định, thời gian và chi phí thẩm định. Lumby Stephen trong “Thẩm định đầu tư và các quyết định tài chính” (1994), Erhun Kula, Đại học Tổng hợp London khi bàn về công tác thẩm định dự án đầu tư trong “Đầu tư và thẩm định dự án” (1996) đã nghiên cứu về thẩm định dự án đầu tƣ tập trung vào kỹ thuật phân tích đánh giá lợi ích và chi phí phục vụ cho mục đích tối đa hoá lợi nhuận (tối đa hoá lãi cổ tức cho các cổ đông) hoặc tiến hành phân tích đánh giá lợi ích và chi phí đối với dự án, chƣơng trình thuộc lĩnh vực công cộng.
Nhìn chung đã có rất nhiều những đề tài, công trình nghiên cứu trong và ngoài nƣớc về vấn đề phân tích tài chính trong tổ chức, doanh nghiệp. Các công trình đã chỉ ra rất rõ hệ thống khái niệm, quy trình nội dung cũng nhƣ vai trò của phân tích tài chính doanh nghiệp nói chung và một tổ chức nói riêng. Tuy nhiên các công trình nghiên cứu mới chỉ dừng ở mức khái quát chung về cơ sở lý luận, chƣa đi sâu vào một doanh nghiệp một tổ chức, đặc biệt là một dự án cụ thể. Chính vì vậy, khi nghiên cứu luận văn của mình, tác giả có thể kế thừa những lý luận chung về công tác phân tích tài chính, đồng thời vận dụng vào công tác phân tích tài chính tại dự án đầu tƣ dây chuyền sản xuất phân bón phức hợp tại Cà Mau tạo ra những nét riêng, nét mới của luận văn.
Mục tiêu nghiên cứu: Mục tiêu chung Luận văn nhằm mục đích đƣa ra những giải pháp, kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác phân tích tài chính dự án đầu tƣ Dây chuyền sản xuất phân bón phức hợp tại Cà Mau Mục tiêu cụ thể 1. Hệ thống hoá lý thuyết, quan điểm về phân tích tài chính của dự án đầu tƣ 2. Đánh giá hoạt động phân tích tài chính dự án đầu tƣ xây dựng dây chuyền sản xuất phân bón phức hợp tại Cà Mau 3. Đề ra giải pháp nhằm hoàn thiện công tác phân tích tài chính dự án đầu tƣ xây dựng dây chuyền sản xuất phân bón phức hợp tại Cà Mau trong thời gian tới.
Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu Đối tƣợng nghiên cứu của đề tài Đề tài nghiên cứu phân tích tài chính dự án đầu tƣ xây dựng Dây chuyền sản xuất phân bón phức hợp tại Cà Mau về các nội dung nhƣ: Tỉ suất “r”, tổng mức vốn đầu tƣ, các nguồn tài trợ, các chỉ tiêu phân tích tài chính dự án, đánh giá độ an toàn về mặt tài chính của dự án… Về phạm vi nghiên cứu: Phân tích tài chính dự án đầu tƣ đầu tƣ xây dựng dây chuyền sản xuất phân bón phức hợp tại Cà Mau tại giai đoạn 2018 -2022. Phƣơng pháp nghiên cứu: Luận văn đƣợc nghiên cứu dựa trên lý luận chung và phân tích tài chính dự án đầu tƣ xây dựng. Phƣơng pháp thống kê, mô tả nhằm tập hợp các số liệu và đánh giá thực trạng tình hình phân tích tài chính dự án đầu tƣ xây dựng của Chủ đầu tƣ. Phƣơng pháp đối chiếu, so sánh các số liệu thực tiễn trong quá khứ đánh giá các vấn đề tác động làm sai lệch các số liệu phân tích, đƣa ra những ƣu nhƣợc điểm về vấn đề tài chính của dự án.