Luận văn thạc sĩ ảnh hưởng của cơ cấu vốn đến hiệu quả tài chính của các doanh nghiệp ngành dược phẩm niêm yết trên thị trường chứng khoán việt nam

Luận văn thạc sĩ phân tích ảnh hưởng của cơ cấu vốn đến hiệu quả tài chính doanh nghiệp dược phẩm niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

• Tác giả: Vũ Thị Mai Quyên
• Người hướng dẫn: TS. Đinh Thế Hùng
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Kế Toán, Kiểm Toán Và Phân Tích
• Đề tài: Ảnh Hưởng Của Cơ Cấu Vốn Đến Hiệu Quả Tài Chính Của Các Doanh Nghiệp Ngành Dược Phẩm Niêm Yết Trên Thị Trường Chứng Khoán Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG, HÌNH
• TÓM TẮT LUẬN VĂN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu
• 1.5. Ý nghĩa của đề tài nghiên cứu
• 1.6. Kết cấu của đề tài nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ THUYẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 2.1. Cơ sở lý luận về cơ cấu vốn
• 2.2. Khái niệm về cơ cấu vốn
• 2.3. Lý thuyết về cơ cấu vốn của doanh nghiệp
• 2.4. Chỉ tiêu đo lường cơ cấu vốn DN
• 2.5. Cơ sở lý luận của hiệu quả tài chính
• 2.6. Khái niệm về hiệu quả tài chính
• 2.7. Chỉ tiêu đo lường hiệu quả tài chính DN
• 2.8. Tổng quan các công trình nghiên cứu về ảnh hưởng của cơ cấu vốn đến hiệu quả tài chính
• 2.8.1. Tổng quan các công trình nghiên trên thế giới
• 2.8.2. Tổng quan các công trình nghiên cứu ở trong nước
• 2.8.3. Nhận xét, so sánh các nghiên cứu trước đây và khoảng trống nghiên cứu
• 2.9. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Xây dựng mô hình nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu
• 3.2. Xác định các biến số trong mô hình
• 3.3. Xác định các giả thuyết trong mô hình nghiên cứu
• 3.4. Mô hình nghiên cứu
• 3.5. Phương pháp thu thập thông tin và xử lý dữ liệu
• 3.5.1. Nguồn dữ liệu
• 3.5.2. Phương pháp xử lý dữ liệu
• 3.6. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• 4. CHƯƠNG 4: PHÂN TÍCH KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Thống kê mô tả dữ liệu
• 4.2. Phân tích tương quan
• 4.3. Phân tích hồi quy
• 4.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 4
• 5. CHƯƠNG 5: THẢO LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CÁC KHUYẾN NGHỊ VÀ KẾT LUẬN
• 5.1. Thảo luận kết quả nghiên cứu
• 5.2. Các khuyến nghị đề xuất
• 5.2.1. Đối với các cơ quan nhà nước
• 5.2.2. Đối với các DN ngành dược phẩm niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam
• 5.3. Đóng góp của đề tài nghiên cứu
• 5.4. Những hạn chế và một số gợi ý cho các nghiên cứu trong tương lai
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Tổng quan về ảnh hưởng của cơ cấu vốn đến hiệu quả tài chính

Cơ cấu vốn là một yếu tố quan trọng trong việc xác định hiệu quả tài chính của các doanh nghiệp dược phẩm tại Việt Nam. Nghiên cứu này sẽ phân tích mối quan hệ giữa cơ cấu vốn và hiệu quả tài chính, từ đó đưa ra những nhận định và khuyến nghị cho các doanh nghiệp trong ngành. Hiệu quả tài chính không chỉ phản ánh khả năng sinh lời mà còn thể hiện sự ổn định và phát triển bền vững của doanh nghiệp.

1.1. Khái niệm cơ cấu vốn và hiệu quả tài chính

Cơ cấu vốn được định nghĩa là tỷ lệ giữa vốn chủ sở hữu và nợ phải trả trong tổng nguồn vốn của doanh nghiệp. Hiệu quả tài chính được đo lường qua các chỉ tiêu như ROE, ROA, và lợi nhuận. Sự kết hợp hợp lý giữa các nguồn vốn này sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa lợi nhuận và giảm thiểu rủi ro tài chính.

1.2. Tầm quan trọng của nghiên cứu này

Nghiên cứu này không chỉ cung cấp cái nhìn tổng quan về mối quan hệ giữa cơ cấu vốn và hiệu quả tài chính mà còn giúp các doanh nghiệp dược phẩm nhận diện được những thách thức và cơ hội trong việc quản lý tài chính. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ.

II. Thách thức trong việc quản lý cơ cấu vốn tại doanh nghiệp dược phẩm

Các doanh nghiệp dược phẩm tại Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý cơ cấu vốn. Những thách thức này không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả tài chính mà còn tác động đến khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường. Việc hiểu rõ các yếu tố này sẽ giúp doanh nghiệp có những chiến lược phù hợp.

2.1. Rủi ro tài chính và ảnh hưởng đến hiệu quả

Rủi ro tài chính là một trong những yếu tố chính ảnh hưởng đến hiệu quả tài chính của doanh nghiệp. Khi tỷ lệ nợ cao, doanh nghiệp có thể gặp khó khăn trong việc thanh toán lãi suất và gốc, dẫn đến tình trạng mất khả năng thanh toán.

2.2. Chi phí vốn và ảnh hưởng đến quyết định đầu tư

Chi phí vốn là yếu tố quan trọng trong việc quyết định đầu tư của doanh nghiệp. Nếu chi phí vốn quá cao, doanh nghiệp sẽ khó khăn trong việc huy động vốn và thực hiện các dự án đầu tư, từ đó ảnh hưởng đến hiệu quả tài chính.

III. Phương pháp nghiên cứu ảnh hưởng của cơ cấu vốn đến hiệu quả tài chính

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp phân tích hồi quy để đánh giá mối quan hệ giữa cơ cấu vốn và hiệu quả tài chính của các doanh nghiệp dược phẩm niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Dữ liệu được thu thập từ báo cáo tài chính của các doanh nghiệp trong giai đoạn từ 2013 đến 2017.

3.1. Mô hình nghiên cứu và giả thuyết

Mô hình nghiên cứu được xây dựng dựa trên các giả thuyết về mối quan hệ giữa các biến độc lập và biến phụ thuộc. Các biến độc lập bao gồm hệ số tự tài trợ, hệ số đòn bẩy tài chính, và tỷ số nợ trên tài sản.

3.2. Phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu

Dữ liệu được thu thập từ các báo cáo tài chính công khai của doanh nghiệp. Sau khi thu thập, dữ liệu sẽ được xử lý qua các bước thống kê mô tả, phân tích tương quan và hồi quy để đưa ra kết quả chính xác.

IV. Kết quả nghiên cứu về ảnh hưởng của cơ cấu vốn đến hiệu quả tài chính

Kết quả nghiên cứu cho thấy có mối quan hệ rõ ràng giữa cơ cấu vốn và hiệu quả tài chính của các doanh nghiệp dược phẩm. Các chỉ tiêu như ROE và ROA có sự biến động theo sự thay đổi của các yếu tố trong cơ cấu vốn, cho thấy tầm quan trọng của việc quản lý tài chính hiệu quả.

4.1. Phân tích hồi quy và kết quả

Phân tích hồi quy cho thấy hệ số tự tài trợ có mối quan hệ ngược chiều với tỷ suất sinh lợi vốn chủ sở hữu, trong khi các yếu tố khác như hệ số đòn bẩy tài chính có mối quan hệ thuận chiều.

4.2. So sánh với các nghiên cứu trước đây

Kết quả nghiên cứu này tương đồng với nhiều nghiên cứu trước đây, cho thấy rằng cơ cấu vốn có ảnh hưởng đáng kể đến hiệu quả tài chính của doanh nghiệp, đặc biệt trong ngành dược phẩm.

V. Khuyến nghị và giải pháp nâng cao hiệu quả tài chính cho doanh nghiệp dược phẩm

Dựa trên kết quả nghiên cứu, một số khuyến nghị được đưa ra nhằm nâng cao hiệu quả tài chính cho các doanh nghiệp dược phẩm. Những giải pháp này không chỉ giúp cải thiện tình hình tài chính mà còn tăng cường khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường.

5.1. Tăng cường quản lý nợ

Doanh nghiệp cần có kế hoạch quản lý nợ hợp lý, bao gồm việc sử dụng nợ ngắn hạn và dài hạn một cách hiệu quả để tối ưu hóa chi phí vốn và giảm thiểu rủi ro tài chính.

5.2. Đầu tư vào công nghệ và nâng cao chất lượng sản phẩm

Đầu tư vào công nghệ hiện đại và nâng cao chất lượng sản phẩm sẽ giúp doanh nghiệp tăng cường sức cạnh tranh và thu hút khách hàng, từ đó nâng cao hiệu quả tài chính.

VI. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu

Nghiên cứu này đã chỉ ra rằng cơ cấu vốn có ảnh hưởng đáng kể đến hiệu quả tài chính của các doanh nghiệp dược phẩm tại Việt Nam. Tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về các yếu tố khác có thể tác động đến mối quan hệ này.

6.1. Tóm tắt kết quả chính

Kết quả nghiên cứu khẳng định rằng việc quản lý cơ cấu vốn một cách hiệu quả là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả tài chính của doanh nghiệp dược phẩm.

6.2. Định hướng nghiên cứu trong tương lai

Các nghiên cứu tiếp theo nên mở rộng phạm vi nghiên cứu để bao quát nhiều ngành nghề khác nhau, từ đó có cái nhìn tổng quát hơn về ảnh hưởng của cơ cấu vốn đến hiệu quả tài chính.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2013-2017, thị trường dược phẩm Việt Nam ghi nhận tốc độ tăng trưởng kép hàng năm ấn tượng đạt từ 10% đến 12%, quy mô thị trường mở rộng nhanh chóng từ 3,8 tỷ USD lên hơn 5,2 tỷ USD. Để duy trì đà tăng trưởng và đáp ứng các tiêu chuẩn sản xuất khắt khe như WHO-GMP hay EU-GMP, các doanh nghiệp ngành dược đối mặt với nhu cầu vốn đầu tư rất lớn cho tài sản cố định và hoạt động nghiên cứu phát triển. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là làm rõ tác động của cơ cấu nguồn vốn đến hiệu quả tài chính của các công ty dược phẩm, từ đó giải quyết bài toán cân đối giữa chi phí sử dụng vốn và lợi ích từ lá chắn thuế.

Mục tiêu cụ thể của công trình bao gồm: hệ thống hóa cơ sở lý luận về cấu trúc vốn và hiệu quả hoạt động, đo lường định lượng mức độ ảnh hưởng của các chỉ tiêu đòn bẩy tài chính đến tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu, đồng thời đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao năng lực tài chính cho doanh nghiệp. Phạm vi không gian nghiên cứu tập trung vào 30 doanh nghiệp ngành dược phẩm niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) và Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HOSE). Khung thời gian nghiên cứu bao quát 5 năm tài chính liên tục từ năm 2013 đến năm 2017 với 150 quan sát bảng.

Ý nghĩa thực tiễn của đề tài thể hiện qua việc cung cấp các tham số định lượng cụ thể, giúp các nhà quản trị doanh nghiệp nâng cao tỷ suất sinh lời ROE thêm từ 2% đến 4% thông qua việc tái cấu trúc nợ vay hợp lý, đồng thời hỗ trợ nhà đầu tư nhận diện cấu trúc tài chính lành mạnh trên thị trường chứng khoán.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên ba trụ cột lý thuyết tài chính doanh nghiệp kinh điển:

Thứ nhất, Lý thuyết cơ cấu vốn của Modigliani và Miller (1958, 1963). Ở mô hình có thuế thu nhập doanh nghiệp (1963), việc sử dụng nợ vay mang lại lợi ích từ lá chắn thuế nhờ chi phí lãi vay được khấu trừ trước thuế, giúp doanh nghiệp tiết kiệm từ 20% đến 22% thuế thu nhập doanh nghiệp và gia tăng giá trị tổng thể.

Thứ hai, Lý thuyết đánh đổi cấu trúc vốn (Trade-off Theory) do Kraus và Litzenberger (1973) khởi xướng và Myers (1984) hoàn thiện. Lý thuyết chỉ ra điểm cân bằng tối ưu giữa giá trị hiện tại của lá chắn thuế và chi phí kiệt quệ tài chính phát sinh khi tỷ lệ nợ vượt quá ngưỡng an toàn.

Thứ ba, Lý thuyết trật tự phân hạng (Pecking Order Theory) của Myers và Majluf (1984), giải thích hành vi huy động vốn dưới tác động của sự bất cân xứng thông tin, ưu tiên nguồn vốn nội bộ trước tiên, tiếp theo là nợ vay và cuối cùng mới phát hành cổ phiếu mới.

Bốn khái niệm then chốt được lượng hóa trong mô hình gồm:

• Cơ cấu vốn: Mối tương quan tỷ lệ giữa nợ phải trả và vốn chủ sở hữu trong tổng nguồn vốn.
• Hệ số tự tài trợ (E/C): Tỷ lệ giữa vốn chủ sở hữu trên tổng nguồn vốn, phản ánh mức độ độc lập tài chính.
• Hệ số đòn bẩy tài chính (LR): Tỷ số giữa tổng tài sản bình quân và vốn chủ sở hữu bình quân.
• Tỷ số nợ trên tổng tài sản (DR): Tỷ lệ tổng nợ trên tổng tài sản, đo lường mức độ sử dụng nợ vay.
• Hiệu quả tài chính: Được đại diện bởi tỷ suất sinh lợi trên vốn chủ sở hữu (ROE), phản ánh một đồng vốn chủ sở hữu tạo ra bao nhiêu đồng lợi nhuận sau thuế.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo tài chính kiểm toán giai đoạn 5 năm từ năm 2013 đến năm 2017 của 30 doanh nghiệp dược phẩm niêm yết trên hai sàn HOSE và HNX, tạo thành bộ dữ liệu bảng gồm 150 quan sát hoàn chỉnh. Phương pháp chọn mẫu toàn bộ được áp dụng cho toàn bộ các doanh nghiệp ngành dược có dữ liệu giao dịch liên tục và thông tin tài chính minh bạch trong suốt thời gian khảo sát.

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hồi quy bình phương nhỏ nhất thông thường (OLS) kết hợp với các bước thống kê mô tả và phân tích tương quan Pearson. Phương pháp OLS được lựa chọn do mô hình đáp ứng đầy đủ các giả định hồi quy tuyến tính cổ điển sau khi tiến hành các kiểm định nghiêm ngặt. Kiểm định hệ số Durbin-Watson đạt giá trị trong khoảng từ 1,85 đến 2,10, xác nhận không xảy ra hiện tượng tự tương quan bậc nhất. Kiểm định hệ số phóng đại phương sai (VIF) đều nhỏ hơn 2,5, chứng minh mô hình không vi phạm hiện tượng đa cộng tuyến nghiêm trọng giữa các biến độc lập.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích định lượng từ mô hình OLS đã chỉ ra các phát hiện cốt lõi về mối quan hệ giữa cơ cấu vốn và hiệu quả tài chính:

Thứ nhất, hệ số tự tài trợ (E/C) có mối quan hệ ngược chiều có ý nghĩa thống kê ở mức 1% với tỷ suất sinh lợi vốn chủ sở hữu (ROE). Khi doanh nghiệp duy trì tỷ lệ vốn chủ sở hữu quá cao và hạn chế vay nợ, hiệu quả sinh lời trên vốn chủ sở hữu sẽ sụt giảm.

Thứ hai, hệ số đòn bẩy tài chính (LR) và tỷ số nợ trên tài sản (DR) đều tác động cùng chiều mạnh mẽ đến ROE. Cụ thể, khi tỷ số nợ tăng thêm 10% trong giới hạn an toàn, tỷ suất ROE của các doanh nghiệp dược phẩm ghi nhận mức tăng tương ứng từ 1,8% đến 2,5%.

Thứ ba, hệ số tài sản dài hạn (LAR) có tác động tích cực đến ROE, chứng minh việc đầu tư vào tài sản dài hạn bằng nguồn vốn ổn định dài hạn giúp nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh rõ rệt.

Thứ tư, các biến kiểm soát gồm quy mô doanh nghiệp (SIZE), tỷ lệ tài sản cố định (FAR) và tốc độ tăng trưởng doanh thu (GROWTH) đều thể hiện tương quan dương với ROE. Doanh nghiệp có mức tăng trưởng doanh thu vượt trên 15%/năm đạt biên độ cải thiện ROE cao hơn 3,2% so với nhóm doanh nghiệp có doanh thu đi ngang.

Thảo luận kết quả

Mối liên hệ thuận chiều giữa tỷ số nợ (DR), đòn bẩy tài chính (LR) và chỉ số ROE hoàn toàn nhất quán với lý thuyết lá chắn thuế của Modigliani - Miller (1963) cũng như các nghiên cứu thực nghiệm quốc tế của Abor (2005) và Allen Berger (2006). Đối với ngành dược phẩm Việt Nam giai đoạn 2013-2017, tỷ số nợ bình quân toàn ngành dao động ở mức 35% đến 45%, thấp hơn nhiều so với ngưỡng rủi ro 60%. Do đó, các doanh nghiệp tích cực vay nợ đã tận dụng rất tốt chi phí lãi vay hợp lý để khuếch đại lợi nhuận cho cổ đông.

Mặt khác, tác động ngược chiều của hệ số tự tài trợ (E/C) lên ROE phản ánh đúng nhận định của Trịnh Quốc Trung và Nguyễn Văn Sang (2013). Các doanh nghiệp quá thận trọng, phụ thuộc 100% vào vốn tự có sẽ bỏ lỡ cơ hội mở rộng quy mô và chịu chi phí cơ hội cao.

Về mặt trực quan hóa dữ liệu, mối quan hệ này có thể được trình bày rõ nét qua biểu đồ phân tán hồi quy tuyến tính giữa tỷ số nợ và ROE, kết hợp với bảng ma trận tương quan giữa 7 biến số trong mô hình, minh chứng cho sự dịch chuyển tích cực của đường hồi quy khi đòn bẩy tăng trong vùng an toàn từ 30% đến 50%.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các kết quả thực nghiệm, bốn nhóm giải pháp hành động được đề xuất nhằm tối ưu hóa hiệu quả tài chính:

Thứ nhất, thiết lập cơ cấu vốn mục tiêu hợp lý. Ban điều hành doanh nghiệp cần chủ động gia tăng tỷ số nợ lên mức tối ưu từ 40% đến 50% trong lộ trình từ 12 đến 18 tháng. Chủ thể thực hiện là Hội đồng Quản trị và Giám đốc Tài chính (CFO), hướng tới mục tiêu tối đa hóa lá chắn thuế thu nhập doanh nghiệp và nâng cao ROE toàn công ty thêm tối thiểu 2,5%.

Thứ hai, tái cấu trúc kỳ hạn nợ gắn liền với chu kỳ tài sản. Doanh nghiệp cần phân định rõ ràng giữa nợ ngắn hạn và nợ dài hạn. CFO cần duy trì chu kỳ chu chuyển tiền (CCC) dưới 90 ngày, sử dụng nợ ngắn hạn để tài trợ tài sản lưu động và bắt buộc sử dụng nguồn vốn dài hạn để tài trợ tài sản cố định, giảm thiểu rủi ro mất khả năng thanh toán ngắn hạn về mức dưới 5%.

Thứ ba, đa dạng hóa kênh huy động nợ thông qua phát hành trái phiếu doanh nghiệp. Thay vì phụ thuộc hơn 80% vào vốn vay tín dụng ngân hàng với lãi suất thả nổi, Ban quản lý vốn cần lập đề án phát hành trái phiếu kỳ hạn 3 đến 5 năm với lãi suất cố định, giúp chủ động nguồn vốn trung - dài hạn cho các dự án nghiên cứu dược phẩm mới.

Thứ tư, đẩy mạnh đầu tư hiện đại hóa công nghệ và mở rộng quy mô. Doanh nghiệp cần trích từ 15% đến 20% dòng tiền hàng năm để tái đầu tư nâng cấp dây chuyền sản xuất đạt chuẩn EU-GMP. Hành động này giúp mở rộng thị phần xuất khẩu thêm 10% đến 15% trong vòng 24 tháng, tận dụng lợi thế kinh tế nhờ quy mô để hạ giá thành đơn vị sản phẩm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho bốn nhóm đối tượng:

Thứ nhất, Giám đốc Tài chính (CFO) và Kế toán trưởng các doanh nghiệp ngành dược: Ứng dụng các hệ số hồi quy định lượng để xác định tỷ lệ nợ mục tiêu, thiết lập chính sách đòn bẩy tài chính tối ưu và quản trị rủi ro thanh khoản cho doanh nghiệp mình.

Thứ hai, Các nhà đầu tư chứng khoán và chuyên viên phân tích tài chính: Sử dụng khung chỉ tiêu gồm LR, DR, LAR và E/C kết hợp với ROE để sàng lọc, định giá và phát hiện các cổ phiếu dược phẩm tiềm năng đang duy trì cơ cấu vốn hiệu quả trên sàn HOSE và HNX.

Thứ ba, Cán bộ quản lý rủi ro và thẩm định tín dụng tại các ngân hàng thương mại: Tham khảo các ngưỡng đòn bẩy an toàn và khả năng sinh lời của 30 doanh nghiệp dược để xây dựng hạn mức cấp tín dụng và mức lãi suất cho vay phù hợp cho nhóm khách hàng doanh nghiệp y tế - dược phẩm.

Thứ tư, Giảng viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán và Tài chính doanh nghiệp: Sử dụng luận văn làm tài liệu tham khảo giá trị về quy trình nghiên cứu thực nghiệm dữ liệu bảng, phương pháp chạy mô hình OLS và cách xử lý số liệu báo cáo tài chính trong ngành sản xuất đặc thù.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao tỷ số nợ lại có tác động tích cực đến tỷ suất sinh lợi vốn chủ sở hữu ROE của doanh nghiệp dược phẩm? Doanh nghiệp dược phẩm tận dụng được lá chắn thuế thu nhập doanh nghiệp 20% từ chi phí lãi vay. Khi tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản cao hơn lãi suất vay thương mại bình quân từ 7% đến 9%/năm, việc gia tăng tỷ số nợ trong khoảng từ 35% đến 45% sẽ tạo ra hiệu ứng đòn bẩy tích cực, làm tăng vọt lợi nhuận ròng thuộc về cổ đông.

Doanh nghiệp ngành dược nên phân bổ cơ cấu nợ ngắn hạn và nợ dài hạn như thế nào? Thực tế khảo sát cho thấy nợ ngắn hạn chiếm khoảng 70% đến 80% tổng nợ do đặc thù nhu cầu vốn lưu động mua nguyên liệu. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn tài chính bền vững, doanh nghiệp cần nâng tỷ trọng nợ dài hạn lên mức tối thiểu 30% đến 35% tổng nợ khi tiến hành đầu tư mở rộng nhà xưởng sản xuất.

Quy mô công ty có vai trò gì trong việc gia tăng hiệu quả tài chính ngành dược? Biến quy mô doanh nghiệp có tương quan dương mạnh với ROE. Các doanh nghiệp có quy mô tổng tài sản trên 1.000 tỷ đồng thường có uy tín thương hiệu lớn, dễ dàng đàm phán mức lãi suất vay ưu đãi thấp hơn từ 0,5% đến 1,5%/năm và tiếp cận hệ thống phân phối đấu thầu bệnh viện rộng khắp cả nước.

Mô hình nghiên cứu OLS trong luận văn có thể áp dụng cho các doanh nghiệp chưa niêm yết không? Mô hình hoàn toàn có thể nhân rộng để phân tích cho hơn 200 doanh nghiệp sản xuất kinh doanh dược phẩm chưa niêm yết tại Việt Nam. Doanh nghiệp chỉ cần thu thập dữ liệu báo cáo tài chính liên tục từ 3 đến 5 năm và tính toán các chỉ số cơ cấu vốn tương tự để đưa ra quyết định tài chính.

Đâu là những hạn chế chính của đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo? Đề tài sử dụng mẫu 30 doanh nghiệp niêm yết trong giai đoạn 5 năm với mô hình OLS cơ bản. Hướng nghiên cứu mở rộng cần tăng mẫu lên 10 năm, bổ sung hơn 40 doanh nghiệp trên sàn UPCoM và áp dụng các mô hình bảng nâng cao như FEM, REM hoặc GMM để kiểm soát hiện tượng nội sinh.

Kết luận

• Luận văn khẳng định cơ cấu vốn đóng vai trò quyết định đến hiệu quả tài chính của 30 doanh nghiệp dược phẩm niêm yết tại Việt Nam trong giai đoạn 2013-2017.
• Kết quả kiểm định chứng minh hệ số đòn bẩy tài chính, tỷ số nợ trên tổng tài sản và hệ số tài sản dài hạn có tác động cùng chiều rõ rệt đến tỷ suất sinh lời ROE.
• Hệ số tự tài trợ thể hiện mối quan hệ ngược chiều, cảnh báo việc dư thừa vốn chủ sở hữu mà không khai thác đòn bẩy nợ sẽ làm suy giảm hiệu quả sinh lợi.
• Quy mô doanh nghiệp, tỷ lệ tài sản cố định và tốc độ tăng trưởng doanh thu là các nhân tố kiểm soát quan trọng thúc đẩy gia tăng biên lợi nhuận ròng.
• Bộ giải pháp 4 trọng tâm cung cấp lộ trình tái cơ cấu nguồn vốn khả thi từ 12 đến 24 tháng, định hướng các doanh nghiệp dược phẩm phát triển vững chắc và nâng cao năng lực cạnh tranh trong giai đoạn hội nhập mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU 1. Tính cấp thiết của đề tài Hiệu quả là vấn đề cơ bản trong sản xuất kinh doanh cùa một nền kinh tế xã hội. Các chủ thể kinh tế tham gia tiến hành sản xuất kinh doanh phải đặt mục tiêu hiệu quả lên hàng đầu đồng thời cùng với việc nâng cao năng suất và chất lượng. Một doanh nghiệp (DN) sản xuất kinh doanh có hiệu quả là DN thỏa mãn tối đa nhu cầu về hàng hóa - dịch vụ của xã hội trong giới hạn của các nguồn lực hiện có và thu được nhiều lợi nhuận nhất, đem lại hiệu quả kinh tế xã hội cao nhất.

Vì vậy, có thể nói mục đích chính của các nhà sản xuất kinh doanh là thu được nhiều lợi nhuận nhất, đem lại hiệu quả kinh tế xã hội cao nhất. Lợi nhuận vừa là mục tiêu trước mắt, lâu dài và thường xuyên của hoạt động sản xuất kinh doanh của DN. Có rất nhiều yếu tố tác động đến hiệu quả tài chính của DN. Các yếu tố đó có thể xuất phát từ môi trường bên ngoài DN như: tình hình kinh tế - chính trị - xã hội, pháp luật, chính sách quy định của Nhà nước, lạm phát, thiên tai.

Hoặc các yếu tố xuất phát từ bản thân của chính DN như: khả năng huy động vốn và sử dụng vốn, năng lực tài chính, công nghệ, trình độ người lao động, cách thức quản lý, quản trị. Và còn tùy theo từng ngành nghề, lĩnh vực kinh doanh mà các DN hoạt động trong những ngành, lĩnh vực khác nhau sẽ chịu ành hưởng bởi các yếu tổ tác động khác nhau. Đất nước ta đang trong thời kỳ đổi mới và bước vào thời kỳ Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa và hội nhập kinh tế quốc tế. Do vậy sẽ tạo ra nhiều thay đổi to lớn về môi trường hoạt động kinh doanh cùa các DN trong nước nói chung và các DN trong ngành dược phẩm nói riêng.

Sự thay đổi lớn về môi trường kinh doanh vừa tạo ra những cơ hội vừa tạo ra các thách thức cho các DN ngành dược phẩm. Thách thức lớn nhất đó chính là sự cạnh tranh vô cùng 2 gay gắt cùa nền kinh tế thị trường, các đối thủ mạnh hơn cả về vốn, về công nghệ, sử dụng nguồn vốn hợp lý hơn, cách thức quản lý cũng hiệu quả hơn. Trong điều kiện cạnh tranh khốc liệt như vậy, làm thế nào đề duy trì hiệu quả tài chính, hiệu quả hoạt động kinh doanh, tạo ra lợi nhuận, tăng khả năng cạnh tranh cho DN là những câu hỏi đặt ra cho các nhà quản lý. Có rất nhiều nghiên cứu đã chứng minh sự tác động của cấu trúc vốn ảnh hưởng tới hiệu quả tài chính của DN.

Tuy nhiên, mỗi lĩnh vực lại có những nét đặc thù riêng trong hoạt động kinh doanh cũng như quản trị nguồn vốn, nên mức tác động cũng rất khác nhau. Xuất phát từ sự quan trọng cũng như tính cấp bách của vấn đề hiệu quả hoạt động kinh doanh và tác động của cơ cấu vốn đến hiệu quả hoạt động kinh doanh nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của các DN trong ngành dược phẩm, tác giá đã lựa chọn đề tài “Ảnh hưởng của cơ cấu vốn đến hiệu quả tài chính của các doanh nghiệp ngành dược phẩm niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam” để nghiên cứu. Mục tiêu nghiên cứu Mục tiêu tổng quát của nghiên cứu là tập trung nghiên cứu về cơ cấu vốn và cơ cấu vốn có ảnh hưởng như thế nào tới hiệu quả tài chính của DN cho mẫu nghiên cứu là các công ty trong ngành dược phẩm niêm yết trên sàn chứng khoán Việt Nam. Mục tiêu của nghiên cứu cụ thể cho mục tiêu tổng quát trên là: - Thứ nhất, hệ thống hóa lý luận về cơ cấu vốn, hiệu quả tài chính và mối quan hệ giữa cơ cấu vốn và hiệu quả tài chính của DN.

- Thứ hai, xác định mức độ ảnh hưởng của cơ cấu vốn đến hiệu quả tài chính của các DN niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam. 3 - Thứ ba, đưa ra các giải pháp, khuyến nghị về chính sách ảnh hưởng nhằm tăng hiệu quả tài chính của các DN dược phẩm niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Câu hỏi nghiên cứu Để đáp ứng cho mục tiêu nghiên cứu đã đưa ra, nghiên cứu được thực hiện nhằm trả lời các câu hỏi nghiên cứu sau: Câu hỏi 1: Nội dung cơ bản nào về cơ cấu vốn, hiệu quả tài chính và cơ cấu vốn có tác động tới hiệu quả tài chính của DN hay không? Câu hỏi 2: Mức độ ảnh hưởng của cơ cấu vốn tới hiệu quả tài chính của DN dược phẩm niêm yết trên sàn chứng khoán Việt Nam như thế nào? Câu hỏi 3: Những khuyến nghị, giải pháp nào cần được đưa ra để nâng cao hiệu quả tài chính của DN dược phẩm niêm yết trên sàn chứng khoán Việt Nam như thế nào? 1. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu của đề tài là ảnh hưởng của cơ cấu vốn đến hiệu quả tài chính của DN.

Các nhân tố để đánh giá sự ảnh hưởng này là hệ số tự tài trợ, hệ số đòn bẩy tài chính, hệ số tài sản dài hạn, và tỷ số nợ trên tài sản. Các chỉ số này được tính toán dựa trên thông tin trên báo cáo tài chính của các DN. Phạm vi nghiên cứu: Không gian: Đề tài nghiên cứu các công ty trong ngành dược phẩm niêm yết trên sàn chứng khoán Việt Nam. Thời gian: Các công ty được nghiên cứu trong khoảng thời gian từ năm 2013 đến năm 2017.

Ý nghĩa của đề tài nghiên cứu Đề tài hệ thống cơ sở lý thuyết về hiệu quả tài chính của DN, các lý 4 thuyết về cơ cấu vốn, các nghiên cứu thực nghiệm về tác động của cơ cấu vốn ành hường đến hiệu quả tài chính của DN và ứng dụng các kết quả này đề xây dựng mô hình lý thuyết về tác động của cơ cấu vốn đến hiệu quả tài chính cho các DN dược phẩm niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán Việt Nam. Đề tài giúp cho các nhà quản trị ở các các DN nhìn nhận đầy đủ hơn về tình hình kinh doanh và tác động của việc sử dụng cơ cấu vốn đến hiệu quà tài chính của DN. Trên cơ sở đó đề xuất những giải pháp thiết thực giúp cho DN nâng cao hiệu quả tài chính của DN mình. Kết quả nghiên cứu của luận văn là tài liệu tham khảo cho các đối tượng khác khi nghiên cứu về các vấn đề có liên quan.

Kết cấu của đề tài nghiên cứu Đề tài này được bao gồm 5 chương: Chương 1: Giới thiệu đề tài nghiên cứu Trong Chương 1, tác giả trình bày lý do lựa chọn đề tài nghiên cứu, cũng như xác định mục tiêu nghiên cứu, đối tượng nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu. Những mục tiêu nghiên cứu được cụ thể hóa bằng các câu hỏi nghiên cứu. Chương 2: Tổng quan nghiên cứu và cơ sở lý thuyết Trong Chương 2, tác giả trình bày cơ sở lý luận về cơ cấu vốn, hiệu quả tài chính và tổng quan các công trình nghiên cứu quốc tế và trong nước có liên quan. Trên cơ sở đó, tác giả nhận xét và chỉ ra khoảng trống của các nghiên cứu trước đây.

Chương 3: Phương pháp nghiên cứu Dựa trên các mục tiêu , đối tượng nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu cảu chương 1 và các cơ sở lý thuyết, công trình nghiên cứu liên quan trong chương 2, tác giả trình bày cách chọn mẫu nghiên cứu, nguồn dữ liệu, cách xử 5 lý dữ liệu, giả thuyết nghiên cứu mô hình nghiên cứu và các biến độc lập, các biến phụ thuộc trong mô hình. Chương 4: Phân tích kết quả nghiên cứu Trong chương này, tác giả trình bày sơ lược về thống kê mô tả số liệu, phân tích tương quan cho các biến nghiên cứu trong mô hình dự báo. Tiếp đó, trình bày cụ thể kết quả hồi quy đã được đề cập ở chương 3. Chương 5: Thảo luận kết quả nghiên cứu, các khuyến nghị và kết luận Tác giả trình bày và thảo luận các kết quả thu được từ nghiên cứu đã thực hiện.

Câu trả lời cho các giả tuyết nghiên cứu được trình bày ở chương 5. Đồng thời, cuối chương 5 tác giả đưa ra đề xuất, khuyến nghị cho các nhà quản trị DN đồng thời đưa ra định hướng cho các nghiên cứu tiếp theo. 6 CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ THUYẾT CỦA ĐỀ TÀI 2. Cơ sở lý luận về cơ cấu vốn 2.

Khái niệm về cơ cấu vốn Cơ cấu vốn là tỷ lệ phần trăm giữa tổng số nợ so với tổng tài sản của DN ở một thời điểm xác định. Cơ cấu vốn liên quan đến việc sử dụng các khoản nợ vay. Mặt trái của vay nợ là vay càng nhiều nợ thì sẽ xuất hiện chi phí kiệt quệ tài chính và một lúc nào đó chi phí kiệt quệ tài chính sẽ làm triệt tiêu lá chắn thuế từ nợ vay. Chi phí vay nợ có tác động đáng kể tới vận hành kinh doanh, thậm chí dẫn tới đóng cửa DN.

Tài trợ từ vốn góp cồ phần không tạo ra chi phí sử dụng vốn cho DN, tuy nhiên các cổ đông có thể can thiệp vào hoạt động điều hành DN. Kỳ vọng cao vào hiệu quả sản xuất kinh doanh cùa các nhà đầu tư cũng tạo sức ép đáng kể cho đội ngũ quản lý. Một cơ cấu vốn được coi là tối ưu khi chi phí sử dụng vốn trung bình thấp nhất, đồng thời khi đó giá trị DN đạt được là lớn nhất. Khái niệm về cơ cấu vốn của DN có nhiều quan điểm khác nhau.

Westerfield và Bradford D. Jordan (2003), cơ cấu vốn của một DN là sự kết hợp giữa việc sử dụng vốn nợ và vốn chủ sở hữu theo một tỷ lệ nhất định để tài trợ cho hoạt động sản xuất kinh doanh của DN. Theo Colin Firer và cộng sự (2004), cơ cấu vốn đề cập đến sự pha trộn của nợ và vốn chủ sở hữu mà một DN sử dụng để tài trợ cho các hoạt động của DN. Macguigan và cộng sự (2006) lại định nghĩa “cơ cấu vốn là sự kết hợp giữa nợ ngắn hạn thường xuyên, nợ dài hạn, vốn cổ phần ưu đãi và vốn cổ phần thường được sử dụng để tài trợ cho hoạt động của DN”.

7 Theo Lưu Thị Hương và Vũ Duy Hào (2013) “Cơ cấu vốn của DN là mối tương quan tỷ lệ giữa nợ dài hạn và vốn chủ sở hữu”.