Ẩn Dụ Ý Niệm Về Phụ Nữ Trong Tiếng Việt

Tài liệu nghiên cứu Ẩn dụ ý niệm về phụ nữ trong tiếng việt, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về ., phục vụ nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

• Tác giả: Lương Ngọc Khánh Phương
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Thủy Vĩnh
• Trường học: Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Việt Nam học
• Đề tài: Ẩn Dụ Ý Niệm Về Phụ Nữ Trong Tiếng Việt
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Khám phá ý nghĩa ẩn dụ về phụ nữ trong tiếng Việt 55 ký tự

Trong tiếng Việt, hình ảnh người phụ nữ được thể hiện qua vô vàn những ẩn dụ độc đáo và sâu sắc. Những ẩn dụ về người phụ nữ không chỉ là biện pháp tu từ mà còn phản ánh quan niệm, giá trị văn hóa và cách người Việt Nam nhìn nhận về phái đẹp. Từ những phẩm chất như sự dịu dàng, đảm đang đến những đức tính kiên cường, bất khuất, tất cả đều được khắc họa một cách tinh tế qua ngôn ngữ. Bài viết này sẽ đi sâu vào phân tích những ẩn dụ ý niệm về phụ nữ trong tiếng Việt, khám phá những tầng ý nghĩa ẩn sau những hình ảnh quen thuộc, đồng thời làm nổi bật vai trò và vị thế của người phụ nữ trong xã hội Việt Nam. Việc nghiên cứu này không chỉ có ý nghĩa về mặt ngôn ngữ học mà còn góp phần vào việc bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc.

1.1. Tổng quan về ẩn dụ ý niệm và vai trò của nó

Theo ngôn ngữ học tri nhận, ẩn dụ ý niệm không chỉ là một biện pháp tu từ mà còn là một phương thức tư duy, một cách thức con người nhận thức và hiểu về thế giới xung quanh. Ẩn dụ giúp chúng ta hình dung những khái niệm trừu tượng thông qua những hình ảnh cụ thể, quen thuộc. Trong tiếng Việt, ẩn dụ đóng vai trò quan trọng trong việc thể hiện những quan niệm về người phụ nữ, từ vẻ đẹp ngoại hình đến phẩm chất bên trong. Các ẩn dụ này thường được lấy từ những hình ảnh gần gũi với đời sống như thiên nhiên, đồ vật, hoặc các hoạt động thường ngày.

1.2. Tại sao cần nghiên cứu ẩn dụ về phụ nữ trong tiếng Việt

Nghiên cứu ẩn dụ về phụ nữ trong tiếng Việt là cần thiết vì nó giúp chúng ta hiểu sâu sắc hơn về văn hóa, lịch sử và xã hội Việt Nam. Những ẩn dụ này không chỉ phản ánh cách người Việt Nam nhìn nhận về người phụ nữ mà còn định hình những giá trị và chuẩn mực xã hội liên quan đến phái đẹp. Hơn nữa, việc nghiên cứu này còn góp phần vào việc bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc, đồng thời giúp chúng ta nhận diện và phê phán những định kiến giới còn tồn tại trong xã hội.

II. Thách thức trong việc giải mã ẩn dụ về phụ nữ 58 ký tự

Việc giải mã ẩn dụ về phụ nữ trong tiếng Việt không phải là một nhiệm vụ dễ dàng. Những ẩn dụ này thường mang nhiều tầng ý nghĩa khác nhau, phụ thuộc vào ngữ cảnh sử dụng, kinh nghiệm cá nhân và quan niệm văn hóa. Một số ẩn dụ có thể mang ý nghĩa tích cực, ca ngợi vẻ đẹp và phẩm chất của người phụ nữ, trong khi những ẩn dụ khác lại mang ý nghĩa tiêu cực, thể hiện sự định kiến và phân biệt đối xử. Hơn nữa, một số ẩn dụ đã trở nên quen thuộc đến mức chúng ta không còn nhận ra ý nghĩa ẩn dụ của chúng, điều này gây khó khăn cho việc phân tích và giải thích.

2.1. Sự đa dạng trong cách sử dụng ẩn dụ về phụ nữ

Cách sử dụng ẩn dụ về phụ nữ rất đa dạng, tùy thuộc vào mục đích giao tiếp và đối tượng người nghe. Trong văn học, các nhà văn, nhà thơ thường sử dụng ẩn dụ để tạo ra những hình ảnh đẹp, gợi cảm và giàu ý nghĩa. Trong đời sống hàng ngày, ẩn dụ được sử dụng để diễn tả cảm xúc, đánh giá hoặc phê phán. Sự đa dạng này đòi hỏi người nghiên cứu phải có kiến thức sâu rộng về ngôn ngữ, văn hóa và xã hội Việt Nam để có thể giải mã chính xác ý nghĩa của các ẩn dụ.

2.2. Nguy cơ hiểu sai ý nghĩa của ẩn dụ do định kiến

Một trong những thách thức lớn nhất trong việc giải mã ẩn dụ về phụ nữ là nguy cơ hiểu sai ý nghĩa do định kiến giới. Những định kiến này có thể khiến chúng ta nhìn nhận người phụ nữ một cách phiến diện, rập khuôn và bỏ qua những phẩm chất tốt đẹp của họ. Do đó, việc giải mã ẩn dụ cần được thực hiện một cách khách quan, cẩn trọng và trên tinh thần tôn trọng sự đa dạng và khác biệt.

III. Cách phân loại ẩn dụ ý niệm về phụ nữ trong tiếng Việt 59 ký tự

Để có thể nghiên cứu một cách hệ thống và toàn diện về ẩn dụ ý niệm về phụ nữ trong tiếng Việt, cần phải có một phương pháp phân loại khoa học và hợp lý. Có nhiều cách phân loại ẩn dụ, dựa trên các tiêu chí khác nhau như cấu trúc, chức năng hoặc miền nguồn. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ sử dụng phương pháp phân loại dựa trên miền nguồn, tức là dựa vào những hình ảnh, khái niệm cụ thể được sử dụng để ẩn dụ cho người phụ nữ. Theo đó, chúng ta có thể chia ẩn dụ về phụ nữ thành các loại chính như ẩn dụ phụ nữ là động vật, ẩn dụ phụ nữ là thực vật, ẩn dụ phụ nữ là đồ vật, v.v.

3.1. Phân loại theo miền nguồn Động vật thực vật đồ vật

Việc phân loại ẩn dụ theo miền nguồn giúp chúng ta dễ dàng nhận diện và so sánh các ẩn dụ khác nhau. Ví dụ, ẩn dụ phụ nữ là động vật thường được sử dụng để nhấn mạnh những đặc tính như sự quyến rũ, mạnh mẽ hoặc yếu đuối. Ẩn dụ phụ nữ là thực vật thường được sử dụng để ca ngợi vẻ đẹp, sự tươi trẻ hoặc sự mong manh. Ẩn dụ phụ nữ là đồ vật thường được sử dụng để thể hiện sự hữu dụng, giá trị hoặc sự sở hữu.

3.2. Ưu điểm và hạn chế của phương pháp phân loại này

Phương pháp phân loại ẩn dụ theo miền nguồn có ưu điểm là đơn giản, dễ hiểu và giúp chúng ta có cái nhìn tổng quan về các loại ẩn dụ khác nhau. Tuy nhiên, phương pháp này cũng có một số hạn chế. Ví dụ, một số ẩn dụ có thể thuộc về nhiều miền nguồn khác nhau, hoặc một số miền nguồn có thể chứa đựng nhiều loại ẩn dụ khác nhau. Do đó, việc phân loại cần được thực hiện một cách linh hoạt và cẩn trọng.

IV. Ứng dụng Phân tích ẩn dụ về đức tính phụ nữ 57 ký tự

Các ẩn dụ không chỉ miêu tả vẻ bề ngoài mà còn thể hiện những đức tính cao đẹp của người phụ nữ Việt Nam. Sự thủy chung, nhẫn nại, bao dung, và vị tha thường được ẩn dụ qua những hình ảnh quen thuộc trong đời sống. Ví dụ, hình ảnh "tấm lụa đào" tượng trưng cho sự thủy chung, "cây tre" tượng trưng cho sự kiên cường, và "dòng sông" tượng trưng cho sự bao dung. Phân tích những ẩn dụ này giúp chúng ta hiểu rõ hơn về những giá trị đạo đức mà xã hội Việt Nam đề cao ở người phụ nữ.

4.1. Ẩn dụ về sự thủy chung nhẫn nại bao dung của phụ nữ

Sự thủy chung của người phụ nữ thường được ví như "tấm lụa đào", một hình ảnh gợi lên sự trân trọng và giữ gìn. Sự nhẫn nại được so sánh với "cây tre", biểu tượng của sự dẻo dai và bền bỉ trước khó khăn. Sự bao dung được ví như "dòng sông", luôn rộng lớn và ôm trọn mọi thứ. Những ẩn dụ này không chỉ là cách diễn đạt mà còn là sự khẳng định những phẩm chất cao đẹp của người phụ nữ.

4.2. Ý nghĩa văn hóa và xã hội của các ẩn dụ này

Những ẩn dụ về đức tính của người phụ nữ không chỉ có ý nghĩa về mặt ngôn ngữ mà còn phản ánh những giá trị văn hóa và xã hội sâu sắc. Chúng thể hiện sự kỳ vọng của xã hội đối với người phụ nữ, đồng thời cũng là nguồn động viên để người phụ nữ phát huy những phẩm chất tốt đẹp của mình. Tuy nhiên, cũng cần lưu ý rằng những ẩn dụ này đôi khi có thể tạo ra những áp lực và khuôn mẫu không cần thiết cho người phụ nữ.

V. So sánh hình ảnh phụ nữ xưa và nay qua ẩn dụ 59 ký tự

So sánh hình ảnh người phụ nữ trong văn học và đời sống xưa và nay qua ẩn dụ cho thấy sự thay đổi trong quan niệm và giá trị xã hội. Nếu như trước đây, người phụ nữ thường được ẩn dụ với những hình ảnh mang tính chất thụ động, như "liễu yếu đào tơ", thì ngày nay, người phụ nữ được ẩn dụ với những hình ảnh mạnh mẽ và năng động hơn, như "hoa hướng dương" hay "cánh chim". Sự thay đổi này phản ánh sự tiến bộ trong nhận thức về vai trò và vị thế của người phụ nữ trong xã hội.

5.1. Sự thay đổi trong quan niệm về vẻ đẹp và phẩm chất

Trước đây, vẻ đẹp của người phụ nữ thường được ẩn dụ với những hình ảnh dịu dàng, e ấp, như "liễu yếu đào tơ". Ngày nay, vẻ đẹp của người phụ nữ được đánh giá cao hơn ở sự tự tin, năng động và trí tuệ. Phẩm chất của người phụ nữ cũng có sự thay đổi, từ sự thủy chung, nhẫn nại đến sự độc lập, sáng tạo và bản lĩnh.

5.2. Ảnh hưởng của xã hội hiện đại đến ẩn dụ về phụ nữ

Xã hội hiện đại với những thay đổi về kinh tế, chính trị và văn hóa đã tác động mạnh mẽ đến ẩn dụ về phụ nữ. Sự gia tăng vai trò của người phụ nữ trong các lĩnh vực của đời sống, sự phát triển của phong trào nữ quyền và sự lan tỏa của các giá trị bình đẳng giới đã góp phần làm thay đổi cách chúng ta nhìn nhận và diễn đạt về người phụ nữ.

VI. Kết luận Giá trị và tương lai của ẩn dụ về phụ nữ 55 ký tự

Ẩn dụ về phụ nữ trong tiếng Việt là một kho tàng văn hóa vô giá, phản ánh những quan niệm, giá trị và ước mơ của người Việt Nam về phái đẹp. Việc nghiên cứu và bảo tồn những ẩn dụ này không chỉ có ý nghĩa về mặt ngôn ngữ học mà còn góp phần vào việc xây dựng một xã hội bình đẳng, tôn trọng và yêu thương. Trong tương lai, ẩn dụ về phụ nữ sẽ tiếp tục phát triển và biến đổi, phản ánh những thay đổi trong xã hội và trong nhận thức của con người về vai trò và vị thế của người phụ nữ.

6.1. Tầm quan trọng của việc bảo tồn và phát huy

Việc bảo tồn và phát huy những ẩn dụ về phụ nữ là rất quan trọng để giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc và truyền lại cho thế hệ sau. Chúng ta cần khuyến khích việc sử dụng và sáng tạo những ẩn dụ mới, đồng thời phê phán những ẩn dụ mang tính chất định kiến và phân biệt đối xử.

6.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo về ẩn dụ và giới

Trong tương lai, cần có thêm nhiều nghiên cứu về ẩn dụ và giới, tập trung vào việc phân tích những ẩn dụ về các nhóm giới khác nhau, như nam giới, người đồng tính, người chuyển giới, v.v. Những nghiên cứu này sẽ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về sự đa dạng và phức tạp của giới, đồng thời góp phần vào việc xây dựng một xã hội công bằng và bình đẳng cho tất cả mọi người.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần Mở đầu và Kết luận, bố cục của luận văn gồm 3 chƣơng nhƣ sau: Chƣơng 1: Tổng quan Chƣơng này tập trung xác lập cơ sở lý thuyết cho đề tài, trƣớc tiên là những vấn đề của lý thuyết ẩn dụ ý niệm mà trọng tâm là bản chất ý niệm của ẩn dụ, phân biệt ẩn dụ theo quan niệm của ngôn ngữ học tri nhận với ẩn dụ theo những quan niệm trƣớc đó, đồng thời đƣa ra cách phân loại ẩn dụ ý niệm, sự phân biệt ẩn dụ thƣờng quy và ẩn dụ thơ ca mà luận văn sẽ áp dụng để triển khai ở những chƣơng kế tiếp. Bên cạnh đó, một số thuật ngữ của ngôn ngữ học tri nhận có liên hệ mật thiết đến vấn đề nghiên cứu nhƣ ý niệm - sự ý niệm hóa, phạm trù - sự phạm trù hóa, điển dạng, nghiệm thân cũng đƣợc đề cập phục vụ cho việc chứng minh, biện giải trong luận văn. Nội dung cuối cùng đƣợc khái quát là mối quan hệ giữa ẩn dụ ý niệm và văn hóa đƣợc nhìn nhận từ 2 góc độ: tính phổ quát và tính đa dạng văn hóa trong ẩn dụ ý niệm. Chƣơng 2: Các kiểu loại ẩn dụ ý niệm về phụ nữ trong tiếng Việt Nội dung chính của chƣơng này là phân loại và luận bàn các kiểu loại ẩn dụ về phụ nữ.

Trƣớc tiên là phân loại ẩn dụ thành 3 nhóm: ẩn dụ cấu trúc, ẩn dụ bản thể, ẩn dụ định hƣớng, căn cứ vào lý thuyết về sự phân loại đã đƣợc trình bày ở chƣơng trƣớc. Sau đó, lần lƣợt triển khai chi tiết nội dung của từng ẩn dụ trong sự đối chiếu với kết quả khảo sát, đồng thời liên hệ với các ẩn dụ về phụ nữ trong một số ngôn ngữ khác để phác họa bức tranh tinh thần của ngƣời Việt liên quan đến ý niệm này. 14 Chƣơng 3: Đặc điểm và cơ sở ý niệm hóa của ẩn dụ ý niệm về phụ nữ trong tiếng Việt Nội dung chƣơng này gồm 2 phần. Thứ nhất, xác định và triển khai đặc điểm nổi bật của ẩn dụ về phụ nữ trong tiếng Việt thành 3 nội dung: tính đa dạng văn hóa, tính ổn định trong tƣ duy, tính sáng tạo trong thơ ca.

Cơ sở để thiết lập các đặc điểm này là sự xem xét ẩn dụ ý về phụ nữ lần lƣợt trong mối quan hệ với 3 yếu tố: bối cảnh văn hóa, hoạt động tƣ duy và hoạt động sáng tạo nghệ thuật. Nội dung thứ hai là xác lập cơ sở ý niệm hóa cho ẩn dụ, gồm: cơ sở ý niệm hóa dựa vào thể xác, cơ sở ý niệm hóa dựa vào tri thức, cơ sở ý niệm hóa dựa vào kinh nghiệm (văn hóa, xã hội). 15 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN 1. Những vấn đề lý thuyết về ẩn dụ Quan niệm về ẩn dụ từ thời đại của Aristotle cho đến thế kỉ XX đã có nhiều chuyển biến đáng kể.

Ngôn ngữ học truyền thống xác định ẩn dụ là một biện pháp tu từ hoặc một phƣơng thức phát triển nghĩa của từ, quan niệm này lần lƣợt đƣợc trình bày trong các nghiên cứu của Aristotle, M. Những công trình kế tiếp của I. vào đầu thế kỉ XX chứng tỏ cái nhìn về bản chất của ẩn dụ đã có sự thay đổi đáng kể từ quan hệ so sánh sang quan hệ tƣơng tác. Lý luận này đã trở thành tiền đề cho sự ra đời của lý thuyết ẩn dụ ý niệm trong khuôn khổ lý luận ngôn ngữ học tri nhận cuối thế kỉ XX do G.

Johnson đề xƣớng và tiếp tục đƣợc triển khai bởi nhiều tên tuổi nhƣ M. Ẩn dụ theo quan niệm tiền tri nhận 1. Thuyết so sánh của Aristotle Tại phƣơng Tây, Aristotle (384 - 322 TCN) đƣợc xem là ngƣời luận bàn về ẩn dụ sớm nhất. Nhìn nhận về ẩn dụ dƣới góc độ là một hiện tƣợng ngôn ngữ, ông cho rằng ẩn dụ là “cấp cho sự vật một tên gọi thuộc về sự vật khác, sự chuyển đổi này đi từ loại (species) sang giống (genus), hay từ giống sang loại, hay từ loại sang loại, trên cơ sở phép loại suy” [71, p.

Định nghĩa này xuất phát từ quan niệm cho rằng mọi sự vật, hiện tƣợng trong quá trình tƣơng tác với con ngƣời đều đƣợc gán cho những tên gọi. Ẩn dụ đƣợc xây dựng trên cơ sở vi phạm nguyên tắc này, là sự chuyển đổi tên gọi từ thực thể này sang thực thể khác căn cứ vào những nét tƣơng đồng giữa chúng. Ẩn dụ còn đƣợc hiểu là sự so sánh ngầm, “phân biệt với tỷ dụ (simile) ở chỗ nó không được đánh dấu bởi các từ so sánh „như‟ (like), „giống như‟ (as)” [74, p. Có thể thấy ẩn dụ là một thuộc 16 tính của ngôn từ, một hiện tƣợng ngôn ngữ, đƣợc xác lập dựa trên sự tƣơng đồng giữa hai thực thể có liên hệ với nhau.

Cũng trong Poetics (Nghệ thuật thơ ca), Aristotle cho rằng ẩn dụ không phải là từ thông dụng, mà là từ khác thường, là những gì tách khỏi cách nói thông thƣờng. Ẩn dụ đƣợc hình dung nhƣ một kiểu loại trang sức phục vụ cho mục đích tu từ, là tín hiệu thẩm mỹ trong nghệ thuật thơ ca và hùng biện. Bên cạnh việc đề cao tác dụng của ẩn dụ, ông cũng khẳng định rằng chỉ những thiên tài hay những ngƣời thực sự khéo léo mới có thể sáng tạo ra ẩn dụ. Bởi ẩn dụ là thứ không thể bắt chước được từ người khác, là dấu hiệu của tài năng đặc biệt và sự tinh thông tuyệt đối về ngôn ngữ.

Với cách tiếp cận truyền thống thì ẩn dụ là một công cụ đƣợc hạn định trong phạm vi thơ ca và thuật hùng biện, là một biện pháp tu từ hỗ trợ trong quá trình sáng tạo nghệ thuật và định hình phong cách tác giả. Quan niệm này không chỉ đƣợc chấp nhận trong giới học thuật mà còn đƣợc chia sẻ rộng rãi trong nhận thức phổ thông. Điều đó có nghĩa rằng, hơn hai ngàn năm qua, nhận thức của chúng ta về ẩn dụ cơ bản là không có sự thay đổi. Ẩn dụ vẫn đƣợc xem là một cơ chế chuyển đổi và thay thế các từ ngữ dựa trên những đặc điểm tƣơng đồng của chúng.

Thuyết tƣơng tác của I. Black Đến đầu thế kỉ XX, quan niệm về ẩn dụ dần có sự thay đổi nhằm phản biện lại hệ thống lý thuyết về ẩn dụ trƣớc đó. Sự thay đổi này tập trung ở hai điểm; thứ nhất, ẩn dụ không phải là đặc trƣng chỉ riêng ngôn ngữ thơ ca, hùng biện mới có mà còn xuất hiện phổ biến trong ngôn ngữ thƣờng ngày; thứ hai, ẩn dụ không phải là sự chuyển đổi tên gọi giữa hai thực thể mà là sự tƣơng tác. Quan niệm ẩn dụ là một hiện tƣợng phổ biến trong ngôn ngữ thƣờng ngày đã đƣợc I.Richards phân tích trong tiểu luận The Philosophy of Rhetoric (1936).

Ông xem ẩn dụ là “một nguyên tắc của ngôn ngữ có mặt ở khắp nơi và không phải là vật trang trí hay thuyết phục” [101, p. Trong tiểu luận này, 17 tác giả còn đề cập đến hai thuật ngữ là đối tượng (tenor) và phương tiện (vehicle); trong đó, đối tượng đƣợc hiểu là ý tưởng chính (original idea), phương tiện đƣợc hiểu là ý tưởng vay mượn (borrowed idea). Giữa chúng diễn ra quá trình tƣơng tác để tạo tập ý nghĩa. Với cách hiểu này, ẩn dụ là sự biểu thị một tƣ tƣởng, thực sự là một thuộc tính của tƣ duy thay vì chỉ là một hiện tƣợng ngôn từ.

Quan niệm bản chất của ẩn dụ là sự tƣơng tác đƣợc trình bày cụ thể trong Lý thuyết tương tác (Interaction theory) của M. Toàn bộ quan điểm của ông đƣợc tóm lƣợc thành 7 nhận định nhƣ sau:  Một biểu thức ngôn ngữ mang ẩn dụ có hai chủ thể khác biệt nhau: một chủ thể chính (principal) và một chủ thể phụ (subsidinary).  Những chủ thể này tốt nhất nên được xem là “những hệ thống (systems of things) thay vì “những đối tượng” (things).  Các phát ngôn ẩn dụ được tạo ra bằng việc phóng chiếu lên chủ thể chính hệ thống những “hàm chỉ liên quan”(associated implications) của chủ thể phụ.

 Những hàm chỉ này chính là những liên tưởng đã được thừa nhận trong ý thức của người nói, có liên hệ với chủ thể phụ, trong những trường hợp, có thể bao gồm những hàm chỉ không chuẩn (deviant implications) được khám phá bởi người sáng tác.  Ẩn dụ chọn lọc, nhấn mạnh, loại trừ và tổ chức đặc trưng của chủ thể chính bằng cách hàm chỉ những phán đoán về chủ thể chính có thể được áp dụng cho chủ thể phụ.  Điều này dẫn đến việc thay đổi nghĩa của những từ thuộc cùng một nhóm hay cùng hệ thống như những biểu thức ẩn dụ; một số thay đổi đó, có thể trở thành những chuyển nghĩa ẩn dụ (metaphorical transfer). 18  Nhìn chung, không có sự bắt buộc nào đối với sự thay đổi nghĩa, cũng không có quy tắc nào giải thích một số ẩn dụ có thể thay đổi nghĩa, một số khác thì không [73, p.

Tóm lại, những đóng góp của I. Black có ý nghĩa tích cực đối với công tác nghiên cứu ẩn dụ. Tác giả đã cho thấy bản chất của ẩn dụ là phát sinh từ tƣ tƣởng. Điều này một lần nữa nhấn mạnh: ẩn dụ là một quá trình tƣơng tác và chuyển di ngữ nghĩa giữa hai thực thể có liên quan.

Lý luận này đã “nâng cấp” ẩn dụ từ cấp độ ngôn ngữ lên cấp độ tƣ duy, đồng thời mở đƣờng cho sự nghiên cứu ẩn dụ dƣới góc độ ngôn ngữ học tri nhận sau này. Ẩn dụ theo quan niệm tri nhận 1. Bản chất của ẩn dụ ý niệm G. Johnson (1980) đã bác bỏ quan điểm truyền thống về ẩn dụ bằng việc đƣa ra một cách nhìn nhận hoàn toàn khác về nó: “Ẩn dụ ý niệm phổ biến trong ngôn ngữ hằng ngày, chúng không phải tồn tại trong ngôn ngữ mà tồn tại ngay trong suy nghĩ và hành động của chúng ta” [93, p.

Theo đó, ẩn dụ không còn là một hiện tƣợng ngôn ngữ, một thuộc tính của ngôn từ mà là “một quá trình tất yếu diễn ra trong hoạt động tư duy của con người” [86, p. Lee (2001) cũng nhận định tƣơng tự: “[…] ẩn dụ là những cấu trúc vĩ mô ảnh hưởng đến cách tư duy của chúng ta về toàn bộ các lĩnh vực trải nghiệm của con người” [94, p. Nói cách khác, tƣ duy của con ngƣời về cơ bản là mang tính ẩn dụ. Về bản chất, ẩn dụ ý niệm (conceptual metaphor) là “sự nhận hiểu một miền ý niệm trong tri thức của một miền ý niệm khác” [86, p.