Âm Nhạc Trong Nghi Lễ Phật Giáo Ở Hà Nội

Tài liệu nghiên cứu Âm nhạc trong nghi lễ phật giáo ở hà nội, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về ., phục vụ nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

• Tác giả: Nguyễn Đình Lâm
• Người hướng dẫn: Nguyễn Mạnh Cường
• Trường học: Học viện Khoa học Xã hội
• Chuyên ngành: Tôn giáo học
• Đề tài: Âm Nhạc Trong Nghi Lễ Phật Giáo Ở Hà Nội
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• 1.1. NGUỒN TÀI LIỆU
• 1.1.1. Tài liệu gốc từ kinh điển Phật giáo và các bộ quốc sử, khảo cổ
• 1.1.1.1. Các bộ kinh điển của Phật giáo
• 1.1.1.2. Các bộ quốc sử
• 1.1.1.3. Tài liệu khảo cổ và mỹ thuật
• 1.1.2. Tài liệu thứ cấp
• 1.1.3. Tài liệu điền dã
• 1.2. Tài liệu tham khảo
• 1.2.1. Những nghiên cứu liên quan đến Âm nhạc Phật giáo Việt Nam
• 1.2.2. Những nghiên cứu về Phật giáo Việt Nam từ thế kỷ XX
• 1.2.3. Những tư liệu khác
• 1.3. Mục tiêu, mục đích nghiên cứu
• 1.4. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
• 1.5.1. Phương pháp luận
• 1.5.2. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Những đóng góp của luận án
• 1.7. Bố cục của luận án
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẶC ĐIỂM NGHI LỄ PHẬT GIÁO VÀ NGUỒN GỐC, DIỆN MẠO CỦA ÂM NHẠC TRONG NGHI LỄ PHẬT GIÁO Ở HÀ NỘI
• 2.1. ĐẶC ĐIỂM NGHI LỄ PHẬT GIÁO
• 2.2. NGUỒN GỐC CỦA ÂM NHẠC PHẬT GIÁO HÀ NỘI
• 2.3. DIỆN MẠO CỦA ÂM NHẠC PHẬT GIÁO HÀ NỘI
• 2.4. TIỂU KẾT CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: CHỨC NĂNG VÀ MỘT SỐ ĐẶC TRƯNG CỦA ÂM NHẠC TRONG NGHI LỄ PHẬT GIÁO Ở HÀ NỘI
• 3.1. CHỨC NĂNG CỦA ÂM NHẠC TRONG NGHI LỄ
• 3.2. MỘT SỐ ĐẶC TRƯNG CƠ BẢN CỦA ÂM NHẠC PHẬT GIÁO HÀ NỘI
• 3.3. TIỂU KẾT CHƯƠNG 3
• 4. CHƯƠNG 4: VẤN ĐỀ BẢO TỒN VÀ PHÁT HUY ÂM NHẠC TRONG NGHI LỄ PHẬT GIÁO HÀ NỘI HIỆN NAY
• 4.1. NHẬN ĐỊNH CHUNG
• 4.2. XU HƯỚNG BIẾN ĐỔI VÀ MỘT SỐ ĐỀ XUẤT
• 4.3. TIỂU KẾT CHƯƠNG 4
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN

Tóm tắt

I. Tổng Quan Âm Nhạc Nghi Lễ Phật Giáo Hà Nội Nghiên Cứu

Nghiên cứu về âm nhạc Phật giáo là đóng góp vào việc nghiên cứu Phật giáo Việt Nam, đồng thời khám phá âm nhạc, văn hóa, và tôn giáo Việt Nam trong lịch sử. Phật giáo Việt Nam mang tính vùng miền và tông phái. Nghiên cứu văn hóa, tư tưởng Phật giáo không thể bỏ qua âm nhạc Phật giáo. Nghiên cứu âm nhạc Phật giáo Thăng Long - Hà Nội trong bối cảnh châu thổ Bắc bộ chỉ ra bản chất khác biệt vùng miền của âm nhạc và Phật giáo Việt Nam. Hà Nội, trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa, chứa đựng nhiều yếu tố đặc trưng riêng của nhạc lễ Phật giáo Hà Nội, dù chưa được nghiên cứu chuyên sâu.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu Âm Nhạc Phật Giáo

Nghiên cứu về vai trò âm nhạc trong Phật giáo không chỉ là một sự khám phá về nghệ thuật mà còn là một hành trình tìm hiểu về bản sắc văn hóa và tôn giáo của Việt Nam. Việc phân tích các nghi lễ và phong tục liên quan đến âm nhạc giúp làm sáng tỏ cách thức tín ngưỡng và âm nhạc tương tác lẫn nhau, tạo nên những biểu hiện độc đáo trong đời sống tâm linh.

1.2. Thiếu Hụt Nghiên Cứu Chuyên Sâu Về Nhạc Lễ Hà Nội

Mặc dù Hà Nội là trung tâm văn hóa lớn, các nghiên cứu chuyên sâu về lịch sử âm nhạc Phật giáo Hà Nội vẫn còn hạn chế. Điều này tạo ra một khoảng trống trong việc hiểu rõ về sự phát triển và ảnh hưởng của âm nhạc Phật giáo đối với đời sống văn hóa tinh thần của người dân thủ đô.

II. Thách Thức Nghiên Cứu Âm Nhạc Phật Giáo Ở Hà Nội

Nghiên cứu âm nhạc nghi lễ Phật giáo ở Hà Nội đối mặt với nhiều thách thức. Sự phức tạp của nguồn gốc, sự đa dạng của hình thức biểu diễn, và sự thay đổi theo thời gian tạo ra khó khăn trong việc thu thập và phân tích dữ liệu. Đồng thời, việc bảo tồn và phát huy di sản văn hóa phi vật thể âm nhạc Phật giáo cũng đặt ra yêu cầu cao về tính chuyên môn và sự nhạy bén văn hóa.

2.1. Sự Đa Dạng Trong Các Loại Hình Âm Nhạc Nghi Lễ

Sự tồn tại của nhiều loại hình âm nhạc trong nghi lễ Phật giáo khác nhau đòi hỏi một phương pháp tiếp cận toàn diện. Mỗi loại hình mang những đặc trưng riêng về giai điệu, nhạc cụ và ca từ, phản ánh sự phong phú của văn hóa Phật giáo Hà Nội.

2.2. Khó Khăn Trong Thu Thập và Phân Tích Dữ Liệu

Việc thu thập và phân tích dữ liệu liên quan đến ca từ trong nhạc lễ Phật giáo gặp nhiều khó khăn do tính chất truyền miệng và sự thiếu hụt các tài liệu ghi chép đầy đủ. Điều này đòi hỏi sự kiên nhẫn và kỹ năng chuyên môn cao từ các nhà nghiên cứu.

2.3. Thách Thức Bảo Tồn Âm Nhạc Truyền Thống Trong Bối Cảnh Hiện Đại

Việc bảo tồn âm nhạc Phật giáo Hà Nội đối mặt với thách thức lớn từ sự thay đổi của xã hội hiện đại, khi các giá trị văn hóa truyền thống có nguy cơ bị mai một. Cần có những giải pháp sáng tạo để duy trì và phát huy giá trị của âm nhạc Phật giáo trong đời sống đương đại.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Âm Nhạc Phật Giáo Hà Nội Tổng Quan

Luận án sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật lịch sử và biện chứng, kết hợp lý thuyết nghiên cứu văn hóa, âm nhạc, tôn giáo và xã hội học. Tiếp cận tổng thể đối tượng, ứng dụng phương pháp liên ngành tôn giáo, xã hội và nghiên cứu âm nhạc Phật giáo. Nghiên cứu văn bản học, điền dã, so sánh đối chiếu (chiều ngang và chiều dọc), phân tích âm nhạc học, nghiên cứu lịch sử (lịch đại và đồng đại), tâm lý học tôn giáo.

3.1. Sử Dụng Phương Pháp Điền Dã Để Nghiên Cứu Thực Địa

Phương pháp điền dã, bao gồm phỏng vấn sâu (hỏi từng sư tăng, từng chùa theo nhóm chủ đề) và phỏng vấn tham dự (hỏi trong quá trình diễn ra nghi lễ) phối hợp quay phim-ghi hình tư liệu, là phương pháp chính để thu thập thông tin về không gian diễn xướng âm nhạc Phật giáo và các nghi lễ thực tế.

3.2. Phương Pháp So Sánh Đối Chiếu Trong Nghiên Cứu Vùng Miền

So sánh theo chiều ngang (âm nhạc Phật giáo với âm nhạc truyền thống cùng khu vực) và chiều dọc (so sánh âm nhạc Phật giáo Hà Nội với các địa phương khác) để chỉ ra tính vùng miền và diện mạo của âm nhạc Phật giáo Hà Nội, mối liên hệ với âm nhạc truyền thống trong lịch sử.

IV. Chức Năng Âm Nhạc Trong Nghi Lễ Phật Giáo Hà Nội Phân Tích

Âm nhạc trong nghi lễ Phật giáo ở Hà Nội có nhiều chức năng quan trọng. Nó tạo ra không khí trang nghiêm, hỗ trợ quá trình thiền định, truyền tải giáo lý, và kết nối cộng đồng Phật tử. Âm nhạc cũng được sử dụng để cầu siêu cho người đã khuất và mang lại sự bình an cho người sống. Ảnh hưởng của âm nhạc đối với nghi lễ Phật giáo là không thể phủ nhận.

4.1. Tạo Không Khí Trang Nghiêm Trong Các Nghi Lễ

Âm nhạc đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra một không gian linh thiêng và trang nghiêm cho các nghi lễ Phật giáo. Các giai điệu và âm thanh được lựa chọn cẩn thận để gợi lên sự tôn kính và tĩnh lặng, giúp người tham gia tập trung vào mục đích của nghi lễ.

4.2. Hỗ Trợ Quá Trình Thiền Định Và Tu Tập

Âm nhạc thiền định có tác dụng làm dịu tâm trí và giúp người tu hành dễ dàng đạt được trạng thái tập trung sâu sắc. Các âm thanh nhẹ nhàng và du dương tạo ra một môi trường thuận lợi cho việc thiền định và chiêm nghiệm về giáo lý.

4.3. Vai Trò Trong Các Nghi Lễ Cầu Siêu Và Tưởng Nhớ

Âm nhạc cầu siêu được sử dụng trong các nghi lễ tưởng nhớ và cầu nguyện cho người đã khuất. Các giai điệu và ca từ mang ý nghĩa an ủi và hy vọng, giúp người sống bày tỏ lòng thành kính và cầu mong cho linh hồn người đã mất được siêu thoát.

V. Phát Triển Âm Nhạc Phật Giáo Hà Nội Bảo Tồn Di Sản

Để phát triển âm nhạc Phật giáo hiện nay, cần có sự kết hợp giữa bảo tồn những giá trị truyền thống và đổi mới để phù hợp với xã hội hiện đại. Giáo dục về âm nhạc Phật giáo, hỗ trợ các nghệ nhân, và sử dụng công nghệ để lưu trữ và quảng bá là những giải pháp quan trọng. Cần có sự tham gia của cộng đồng và chính sách hỗ trợ từ nhà nước.

5.1. Giáo Dục Và Truyền Bá Âm Nhạc Phật Giáo

Tăng cường giáo dục và truyền bá kiến thức về âm nhạc Phật giáo Việt Nam trong cộng đồng, đặc biệt là giới trẻ, để nâng cao nhận thức về giá trị văn hóa và tinh thần của loại hình âm nhạc này. Tổ chức các khóa học, buổi biểu diễn và hội thảo để giới thiệu về lịch sử, đặc điểm và ý nghĩa của âm nhạc Phật giáo.

5.2. Hỗ Trợ Nghệ Nhân Và Duy Trì Các Nhóm Nhạc Truyền Thống

Cung cấp hỗ trợ tài chính và kỹ thuật cho các nghệ nhân và nhóm nhạc truyền thống để họ có thể tiếp tục thực hành và truyền dạy nghệ thuật âm nhạc cúng dường. Tạo điều kiện cho họ biểu diễn và giao lưu với các nghệ sĩ khác để học hỏi và phát triển.

5.3. Ứng Dụng Công Nghệ Trong Lưu Trữ Và Quảng Bá

Sử dụng công nghệ số để lưu trữ, bảo quản và quảng bá di sản văn hóa phi vật thể âm nhạc Phật giáo. Tạo ra các thư viện âm nhạc trực tuyến, các ứng dụng học tập và các kênh truyền thông xã hội để tiếp cận đông đảo khán giả và giới thiệu về sự phong phú của âm nhạc Phật giáo.

VI. Tín Ngưỡng Âm Nhạc Tương Lai Nghiên Cứu Phật Giáo Hà Nội

Nghiên cứu về tín ngưỡng và âm nhạc trong nghi lễ Phật giáo ở Hà Nội có ý nghĩa quan trọng trong việc hiểu rõ hơn về văn hóa Phật giáo và văn hóa Việt Nam nói chung. Cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về mối quan hệ giữa âm nhạc và tâm linh, âm nhạc và xã hội, và âm nhạc và lịch sử để làm giàu thêm tri thức về di sản văn hóa quý giá này. Nghiên cứu cần tập trung vào việc bảo tồn âm nhạc Phật giáo Hà Nội để thế hệ tương lai có thể thưởng thức và kế thừa.

6.1. Nghiên Cứu Mối Quan Hệ Giữa Âm Nhạc Và Tâm Linh

Tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về cách thức âm nhạc tác động đến tâm trạng, cảm xúc và trạng thái tinh thần của con người trong bối cảnh Phật giáo. Khám phá các yếu tố âm nhạc có khả năng gợi lên sự bình an, niềm tin và lòng từ bi.

6.2. Nghiên Cứu Âm Nhạc Trong Nghi Lễ Phật Giáo Hiện Đại

Nghiên cứu cách thức âm nhạc Phật giáo đang thích nghi và phát triển trong bối cảnh xã hội hiện đại. Tìm hiểu về sự kết hợp giữa các yếu tố truyền thống và đương đại trong âm nhạc Phật giáo và tác động của nó đối với người nghe.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN 1. NGUỒN TÀI LIỆU 1. Tài liệu gốc từ kinh điển Phật giáo và các bộ quốc sử, khảo cổ 1.1 Các bộ kinh điển của Phật giáo Kinh điển của Phật giáo được luận án sử dụng gồm các bộ là Giới luật Thiết yếu hội tập (quyển 5), Hội Giải giới bổn Bồ Tát trong kinh Phạm Võng (Nxb. Tôn giáo - 2011), Kinh Dược sư (Nxb.

Tôn giáo - 2002), kinh Vu Lan (Nxb. Tôn giáo - 2008), kinh A Di Đà (Tổ đình Viên Minh, Quang Lãng, Phú Xuyên, Hà Nội xuất bản), kinh Cứu khổ (Nxb. Hồng Đức), kinh Bổn Môn Pháp Hoa (Nxb. Thành phố Hồ Chí Minh), kinh Địa Tạng (Nxb.

Tôn giáo - 2005), kinh Phạm Võng, Phẩm Bồ Tát Tâm Địa (Nxb. Tôn giáo - 2011); ngoài ra còn một số bộ kinh tham khảo là Vãng sinh Tịnh độ, Lương Hoàng Sám, Pháp Hoa, Báo Ân. Đây là nguồn tài liệu quan trọng để nghiên cứu nguồn gốc sự xuất hiện của âm nhạc Phật giáo ở Hà Nội. Đồng thời, những bộ kinh được đề cập trên đây là nguồn tư liệu nghiên cứu đặc trưng của âm nhạc Phật giáo ở Hà Nội, trước hết trên phương diện ca từ - thể loại văn học.

Và quan trọng, nhiều bộ kinh trong số này được tụng trong các nghi lễ mà luận án nghiên cứu. Các bộ quốc sử Luận án căn cứ vào các mô tả và đề cập về đối tượng nghiên cứu trong lịch sử cổ - trung và cận - hiện đại. Các cuốn cổ sử, gồm An Nam Chí Lược (Lê Tắc, Nxb. Thuận Hóa và Trung tâm Văn hóa Ngôn ngữ Đông Tây, Huế - 2002), Thiền Uyển Tập Anh (Ngô Đức Thọ - Nguyễn Thúy Nga dịch và chú thích; dịch theo nguyên bản chữ Hán Trùng San; Nxb.

Văn học và Phân Viện Nghiên cứu Phật học, Hà Nội - 1990), Đại Việt Sử ký Toàn thư (Dịch theo bản khắc năm Chính Hòa thứ 18 (1679), Tập I và II, Nxb. Khoa học xã hội, Hà Nội - 1998), Lịch triều hiến chương loại chí (Phan Huy Chú, 6 Viện Sử học Việt Nam phiên dịch và chú giải, Nxb. Khoa học xã hội, Hà Nội - 1992). Những tài liệu trên là những căn cứ khoa học, cùng với một số tài liệu dưới đây, cho thấy sự xuất hiện của âm nhạc Phật giáo ở Hà Nội và quá trình phát triển liên tục của nó qua lịch sử, góp phần quan trọng vào việc trả lời câu hỏi: âm nhạc Phật giáo ở Hà Nội xuất hiện từ khi nào trong lịch sử.

Tài liệu khảo cổ và mỹ thuật Một số văn bia cổ, những bức hình chạm khắc, vẽ và in trong kiến trúc các ngôi chùa và bệ đá khuôn viên chùa như văn bia chùa Đọi, Hà Nam, các nhạc cụ trên bệ đá chùa Vạn Phúc (Chùa Phật Tích, xã Phật Tích, huyện Tiên Du - Bắc Ninh, Thế kỷ 11 - 12), hình người Tấu nhạc (Vì nóc thượng điện chùa Thái Lạc, Hưng Yên, gỗ Thế kỷ 13-14), Trình tấu âm nhạc: đàn tỳ bà và đàn nguyệt ( khắc gỗ, chùa Thái Lạc, Lạc Hồng, Văn Lâm - Hưng Yên, Thế kỷ 13 - 14), Trình tấu âm nhạc: đàn tranh và sáo (khắc trên gỗ, Chùa Thái Lạc, Lạc Hồng, Văn Lâm - Hưng Yên), Trình tấu âm nhạc: Tiêu và nhị (khắc gỗ, Chùa Thái Lạc, Lạc Hồng, Văn Lâm - Hưng Yên), Vũ điệu dâng hoa (khắc gỗ, chùa Thái Lạc, Lạc Hồng, Văn Lâm - Hưng Yên), Vũ điệu dâng hoa (Khắc gỗ, Chùa Dâu, Thanh Khương, Thuận Thành - Bắc Ninh), Vũ điệu dâng hoa (Khắc gỗ, Cồn Chè - Nam Định), Bát bộ Kinh Kim Cương Bồ Tát cầm đàn Tam và Nhị (Chùa Nôm, Văn Lâm, Hưng Yên), Bồ Tát Chuẩn Đề cầm Chuông - Linh (Chùa Đào Xuyên, Đa Tốn, Gia Lâm, Hà Nội), Bồ Tát Chuẩn Đề cầm Chuông (Chùa Kiêu Kỵ, Kiêu Kỵ, Gia Lâm, Hà Nội), tượng Tứ Linh Thiên Vương cầm đàn (Chùa Linh Đàm, Hoàng Mai). Nguồn tài liệu này góp phần nhấn mạnh thêm sự xuất hiện, vai trò, chức năng của âm nhạc cũng như quan điểm của Phật giáo đối với âm nhạc trong đời sống văn hóa Phật giáo ở Hà Nội nói riêng, vùng châu thổ Bắc bộ nói chung. Tài liệu thứ cấp Những ghi chép, nghiên cứu của một số tác giả trong và ngoài nước về những vấn đề liên quan đến âm nhạc và nghi lễ tôn giáo, tín ngưỡng truyền thống Việt Nam giai đoạn trung đại, như Việt Nam trong quá khứ: tư liệu nước ngoài, William 7 Dampier (2007), Một chuyến du hành đến Đàng ngoài năm 1688, Nxb. Thế giới, Hà Nội; cận hiện đại có Về Văn hóa tín ngưỡng truyền thống người Việt (Léopold Cadière, Đỗ Trinh Huệ dịch, Nxb.

Văn hóa Thông tin, Hà Nội - 1997), Những người bạn cố đô Huế (B.H, Tập IV - 1917, Đặng Như Tùng dịch, Tôn Thất Hanh hiệu đính, Nhị Xuyên, Lê Văn biên tập, Nxb. Thuận Hóa, Huế, 1998), Hiểu biết về Việt Nam ( Pierre Huard - Ủy viên danh dự Trường Viễn Đông Bác Cổ và Maurice Durand - Ủy viên Trường Viễn Đông Bác Cổ, Đỗ Trọng Quang dịch, Nxb. Khoa học xã hội, Hà Nội - 1993) 1 Luc Benoist (2006), Dấu hiệu, biểu trưng và thần thoại, Nxb. Thế giới, Hà Nội; Mario Sica (2013), Những lữ khách Ý trong hành trình khám phá Việt Nam, Nxb.

Thế giới, Hà Nội. Những tư liệu này đã ít nhiều đề cập đến các vấn đề có liên quan tới lễ nghi và âm nhạc Phật giáo, đồng thời cung cấp bối cảnh lịch sử để luận án có thể tham khảo hoặc kế thừa phương pháp luận nghiên cứu. Tài liệu điền dã Đề tài luận án còn dựa trên cơ sở tư liệu quan trọng khác là qua điền dã, khảo sát và nghiên cứu trực tiếp, trong đó: Tư liệu phỏng vấn tham dự các nghi lễ tại một số ngôi chùa ở Hà Nội và vùng châu thổ Bắc bộ, sẽ nói ở phần diện mạo âm nhạc Phật giáo ở Hà Nội - tiểu mục 1 chương 3. Đây là những ngôi chùa thường xuyên tổ chức các nghi lễ lớn, ở đó cho thấy tương đối đầy đủ diện mạo cũng như phong cách âm nhạc Phật giáo ở Hà Nội nói riêng, Phật giáo Đại thừa vùng châu thổ Bắc bộ nói chung.

Cùng với quá trình tiếp cận các nghi lễ, chúng tôi còn tiến hành phỏng vấn sâu các chức sắc tôn giáo của Giáo hội, trụ trì chùa và một số cư sĩ tại gia, Phật tử có hiểu biết sâu và chuyên thực hiện các nghi lễ Phật giáo ở Hà Nội (xin xem phần Phụ lục 2). Theo chúng tôi, trên đây là nguồn tư liệu quan trọng bậc nhất trong luận án này để khẳng định diện mạo và đặc trưng của âm nhạc Phật giáo ở Hà Nội hiện nay và sự kế thừa, phát triển của nó trong lịch sử qua nghiên cứu liên hệ với nguồn tư liệu gốc khác. Tài liệu tham khảo 1. Những nghiên cứu liên quan đến Âm nhạc Phật giáo Việt Nam Luận án tham khảo những công trình nghiên cứu trực tiếp hoặc gián tiếp về âm nhạc Phật giáo ở Việt Nam như Nhạc lễ Phật giáo xứ Huế (Nguyễn Hữu Thông chủ biên, Nxb.

Văn hóa Thông tin và Viện Văn hóa Nghệ thuật Việt Nam, Hà Nội - 2008), Góp phần tìm hiểu Lễ nhạc Phật giáo xứ Huế (Phạm Hồng Lĩnh, Luận văn thạc sĩ Văn hóa học, Viện Nghiên cứu Văn hóa, Viện khoa học xã hội Việt Nam, Hà Nội - 2009), Âm nhạc cổ truyền Việt Nam (Luận án Tiến sĩ dân tộc nhạc học; Trần Văn Khê, bản dịch tại thư viện Viện Âm nhạc), Lược sử âm nhạc Việt Nam (Giáo trình bậc đại học - Thụy Loan, Nxb. Âm nhạc và Nhạc Viện Hà Nội - 1993), Lịch sử Âm nhạc Việt Nam, phần Về âm nhạc Phật giáo Việt Nam (Lê Mạnh Thát, Nxb. Thành phố Hồ Chí Minh-2000). Đây là những nguồn tài liệu có liên quan nhiều đến âm nhạc Phật giáo và âm nhạc truyền thống dân tộc, sẽ cung cấp cho chúng tôi những thông tin quan trọng về diện mạo của âm nhạc Phật giáo địa phương và mối quan hệ giữa âm nhạc Phật giáo với âm nhạc truyền thống.

Những nghiên cứu về Phật giáo Việt Nam từ thế kỷ XX Luận án còn tham khảo một số công trình nghiên cứu về Phật giáo như Việt Nam Phật giáo sử luận (Nguyễn Lang, Nxb. Thành phố Hồ Chí Minh - 1994), Lịch sử Phật giáo Việt Nam (Lê Mạnh Thát, Nxb. Thành phố Hồ Chí Minh - 2005), Đại cương Triết học Việt Nam (PGS. Nguyễn Hùng Hậu chủ biên, Nxb.

Khoa học Xã hội, Hà Nội - 2000), Tổng tập văn học Việt Nam (Lê Mạnh Thát, Nxb. Văn học, Hà Nội - 1996). Những nguồn tư liệu này không nghiên cứu về âm nhạc nhưng có đề cập tới một số khía cạnh liên quan đến âm nhạc cũng như sự xuất hiện của âm nhạc trong quá trình truyền giáo và nghi lễ Phật giáo ở Hà Nội và vùng phụ cận. Những tư liệu khác Những cuốn tư liệu lịch sử đã đề cập ở mục 1.

Ngoài ra, luận án còn sử dụng một số sách lý luận liên ngành khác như Lý thuyết vùng văn hóa trong Vùng Văn hóa và Phân vùng Văn hóa ở Việt Nam của Ngô Đức Thịnh (Nxb. Khoa học xã 9 hội, Hà Nội, 2004), Lý thuyết chức năng trong Lịch sử và lý thuyết xã hội học (Lê Ngọc Hùng, Nxb. Đại học Quốc gia Hà Nội, 2011), Lý thuyết về sự nhiều tầng, nhiều lớp trong âm nhạc cổ truyền Việt Nam của PGS. Nguyễn Thụy Loan, như Lược sử âm nhạc Việt Nam (Giáo trình đại học), Nxb.

Âm nhạc, 1993; Âm nhạc cổ truyền Việt Nam, Nxb. Đại học Sư phạm Hà Nội, 2006; Thường thức về âm nhạc cổ truyền Việt Nam và Lịch sử âm nhạc, Nxb. Đây là những tài liệu quan trọng và có giá trị trên phương diện phương pháp luận giúp tác giả luận án triển khai hướng đi cũng như tiếp cận đối tượng nghiên cứu một cách khoa học và khách quan. Ngoài ra, những vấn đề liên quan đến đối tượng nghiên cứu, ngoài nhìn nhận trực tiếp từ những nghiên cứu âm nhạc Phật giáo, còn có những nghiên cứu liên ngành văn hóa học và âm nhạc học ở các loại hình tín ngưỡng khác nói chung.

Đó là các công trình: Tôn giáo tín ngưỡng và âm nhạc cổ truyền của PGS. Nguyễn Thụy Loan, Tạp chí Văn hóa nghệ thuật, số 07 năm 2007; Những biến đổi trong thực hành âm nhạc tang lễ của người Việt vùng châu thổ Bắc bộ từ sau đổi mới đến này qua trường hợp Bắc Ninh của tác giả luận án, Tạp chí Nhân lực khoa học xã hội, số 01 năm 2012; Hát văn của Ngô Đức Thịnh (chủ biên), Nxb. Văn hóa dân tộc, Hà Nội năm 2009; Âm nhạc Hát văn của Thanh Hà, Nxb.