Đặt vấn đề Trong xu thế hội nhập nhƣ hiện nay đối với Việt Nam vừa là cơ hội vừa là trở ngại. Điều đó đƣa ra yêu cầu cho Bộ Giáo dục phải nuôi dƣỡng và phát triển trong nguồn nhân lực chất lƣợng cao. Tại các trƣờng đại học bên cạnh việc học lý thuyết, sinh viên còn đƣợc yêu cầu bổ sung thêm các kỹ năng mềm để có thể phát huy đƣợc khả năng và sức sáng tạo. Làm việc nhóm là một trong những kỹ năng cần thiết đối với sinh viên hệ đại học.
Tuy nhiên, một số thắc mắc đƣợc đƣa ra là: Vì sao có những nhóm lại làm việc hiệu quả hơn các nhóm khác? Vì sao có nhóm có nhiều thành viên mà lại làm việc không hiệu quả? Vì sao nhiều nhóm thì các thành viên chấp hành nghiêm chỉnh mà có nhóm lại không? Vậy nguyên nhân do đâu? Để giải đáp cho thắc mắc này không hề dễ dàng vì hiệu quả làm việc của mỗi nhóm phụ thuộc vào rất nhiều các yếu tố khác nhau. Ví dụ, hiệu quả của một nhóm có thể phụ thuộc vào khả năng, tính cách của mỗi ngƣời, hoặc cũng có nhóm làm việc hiệu quả nhờ vào cơ cấu nhóm và tinh thần làm việc của mỗi cá nhân. Vậy đâu mới là yếu tố tiên quyết, quyết định nên sinh viên có làm việc nhóm hiệu quả hay không? 1. Tính cấp thiết của đề tài Ngày nay, làm việc nhóm là một trong những kỹ năng cần thiết không thể tách rời với sinh viên.
Do đó, mỗi cá nhân cần phải chuẩn bị kỹ năng này ngay khi còn đang học tập tại trƣờng để có thể học tập và hoàn thiện bản thân hƣớng tới công việc sau này. Hiệu quả làm việc nhóm là phát huy đƣợc toàn bộ khả năng của mỗi thành viên trong nhóm, là sự cộng hƣởng và hỗ trợ lẫn nhau của tất cả các thành viên (Diệu Nhi, 2020). Làm việc nhóm giúp sinh viên có thể phân công công việc rõ ràng, kiểm soát và 2 quản lý công việc. Ngoài ra, nó còn giúp sinh viên biết cách thu thập, xử lý thông tin, biết cách trò chuyện, lắng nghe, chia sẻ và đàm phàn để cùng tạo nên một thành quả lao động cụ thể.
Tuy nhiên, việc sinh viên làm việc nhóm vẫn còn nhiều hạn chế và chƣa thật sự đạt đƣợc hiệu quả tốt nhất. Đa phần sinh viên vẫn chƣa hiểu rõ đƣợc hết về những mặt tốt mà nó đem lại hoặc vẫn chƣa có sự hợp tác trong lúc làm việc chung,… Hơn thế nữa, một số sinh viên đã và đang tham gia hoạt động nhóm nhƣng lại không tạo ra hiệu quả chƣa phát huy đƣợc hết năng lực của bản thân dẫn đến hiệu quả nhóm chƣa tốt. Hiện trạng thƣờng thấy nhất là trong một nhóm chỉ có một đến hai cá nhân là thực sự tham gia xây dựng, đóng góp cho công việc của nhóm, còn lại chỉ im lặng, thờ ơ chờ lấy điểm từ công sức của ngƣời khác. Kỹ năng làm việc nhóm không còn là vấn đề nhỏ lẻ mà là một kỹ năng mềm gắn chặt với cuộc sống sinh viên.
Nhất là đối với các sinh viên đang theo học tại các Trƣờng Đại học tại Tp. Hồ Chí Minh – một thành phố lớn và phát triển bậc nhất cả nƣớc, đây là nơi tập trung của nhiều trƣờng Đại học lớn và có nhiều sinh viên quy tụ về đây. Từ đó tạo ra môi trƣờng học tập và làm việc cạnh tranh hơn, vì vậy kỹ năng làm việc nhóm càng trở nên cần thiết hơn bao giờ hết. Việc rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm ngay khi còn ngồi trên ghế giảng đƣờng chính là chuẩn bị hành trang cho bản thân bƣớc vào xu thế hội nhập chung của toàn xã hội.
Bắt nguồn từ vấn đề thực tiễn trên, em quyết định chọn nghiên cứu đề tài: " Các yếu tố ảnh hƣởng đến hiệu quả làm việc nhóm của sinh viên các Trƣờng Đại học tại Thành phố Hồ Chí Minh". Mục tiêu nghiên cứu 1. Mục tiêu tổng quan Mục tiêu của nghiên cứu là xác định đƣợc các yếu tố ảnh hƣởng đến hiệu quả làm việc nhóm của sinh viên. Cung cấp kiến thức, dữ liệu và đƣa ra đƣợc mức độ tác động của các yếu tố có liên quan đến hiệu quả làm việc nhóm.
Bên cạnh đó, đề xuất một số hàm ý quản trị giúp nâng cao hiệu quả làm việc nhóm của sinh viên. Mục tiêu cụ thể - Xác định và phân tích đƣợc các yếu tố có ảnh hƣởng tới hiệu quả làm việc nhóm của sinh viên các Trƣờng Đại học tại TP. Hồ Chí Minh. - Đo lƣờng mức độ của các yếu tố ảnh hƣởng đến hiệu quả làm việc nhóm.
- Các hàm ý quản trị để nâng cao hiệu quả làm việc nhóm của sinh viên. Câu hỏi nghiên cứu Ở đề tài nghiên cứu này, tác giả cần trả lời đƣợc các câu hỏi sau: - Các yếu tố nào có ảnh hƣởng đến hiệu quả làm việc nhóm của sinh viên của các trƣờng Đại học tại Tp. Hồ Chí Minh? - Với các yếu tố đã nêu sẽ ảnh hƣởng nhƣ thế nào đến hiệu quả làm việc nhóm của sinh viên? - Giải pháp nào để nâng cao hiệu quả làm việc nhóm của sinh viên? 1. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu Đối tƣợng nghiên cứu: Các yếu tố ảnh hƣởng đến hiệu quả làm việc nhóm của sinh viên các Trƣờng Đại học tại Tp.
Hồ Chí Minh. Phạm vi nghiên cứu: - Đối tƣợng: Sinh viên hệ chính quy hiện đang học tập tại Trƣờng Đại học trên địa bàn Tp. Hồ Chí Minh. - Về mặt nội dung: Tập trung nghiên cứu các yếu tố ảnh hƣởng đến hiệu quả làm việc nhóm của sinh viên.
Phƣơng pháp nghiên cứu Nghiên cứu này quyết định sẽ sử dụng phƣơng pháp nghiên cứu định lƣợng. Từ các thông tin thu thập, tác giả sẽ dùng phần mềm SPSS để xử lý thông tin qua các bƣớc 4 cụ thể sau: Thống kê mô tả mẫu; Phân tích bằng Cronbach’s Alpha; Sử dụng EFA để loại những yếu tố không thích hợp,… 1. Nội dung nghiên cứu Nghiên cứu đƣợc trình bày trong 5 chƣơng chính. Chƣơng 1 – Giới thiệu tổng quan.
Trong chƣơng này có các nội dung chính bao gồm: giới thiệu đề tài, mục tiêu nghiên cứu, câu hỏi nghiên cứu, đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu, phƣơng pháp nghiên cứu, nội dung nghiên cứu và đóng góp của đề tài. Chƣơng 2 – Cơ sở lý luận. Trong chƣơng này sẽ giới thiệu và giải thích một số định nghĩa, lƣợc khảo các nghiên cứu trƣớc có liên quan đến. Ngoài ra, trong chƣơng này sẽ đề ra mô hình nghiên cứu cho đề tài.
Chƣơng 3 – Phƣơng pháp nghiên cứu. Ở chƣơng này sẽ đƣa ra quy trình nghiên cứu, xác định các biến nghiên cứu chính, quy trình lấy mẫu, thu thập dữ liệu và phân tích dữ liệu. Chƣơng 4 – Phân tích kết quả. Dựa trên dữ liệu thu thập đƣợc ở chƣơng trƣớc để chỉ ra các yếu tố quan trọng và mức độ tác động của các yếu tố tới hiệu quả làm việc nhóm.
Bên cạnh đó, giải thích mối quan hệ giữa các biến trong nghiên cứu. Chƣơng 5 – Kết luận và khuyến nghị. Trong chƣơng này sẽ chỉ ra những phát hiện chính và nêu bật đƣợc các yếu tố quan trọng có ảnh hƣởng đến hiệu quả làm việc nhóm. Chƣơng này cũng xác định những hạn chế của nghiên cứu và đề xuất các hàm ý quản trị cho nghiên cứu trong tƣơng lai.
Đóng góp của đề tài Đề tài này giúp xác định đƣợc những yếu tố nào có ảnh hƣởng đến hiệu quả làm việc nhóm của sinh viên. Đánh giá đƣợc thực trạng sinh viên các Trƣờng Đại học tại Tp. Hồ Chí Minh làm việc nhóm từ đó tìm ra đƣợc các vấn đề còn tổn đọng trong suốt 5 quá trình làm việc. Và đƣa ra những phƣơng pháp để nâng cao hiệu quả làm việc nhóm của sinh viên.
TÓM TẮT CHƢƠNG 1 Chƣơng đầu tiên cung cấp một bản tóm tắt về chủ đề nghiên cứu, bao gồm tính cấp thiết của nghiên cứu, mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu, câu hỏi nghiên cứu, đối tƣợng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu, kỹ thuật và dữ liệu nghiên cứu, và những đóng góp của đề tài. Đề tài "CÁC YẾU TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN HIỆU QUẢ LÀM VIỆC NHÓM CỦA SINH VIÊN CÁC TRƢỜNG ĐẠI HỌC TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH" vừa mang tính khoa học và vừa gắn liền với thực tiễn. Đây là một nghiên cứu sâu rộng về cơ sở lý thuyết, phƣơng pháp nghiên cứu và thu thập dữ liệu để cung cấp các kết quả, giải pháp nghiên cứu và là cơ sở để thực hiện các nghiên cứu sau này. 6 CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN 2.
Nhóm Theo Viện Ngôn ngữ học (2003): "Nhóm là tập hợp gồm một số ít ngƣời hoặc sự vật đƣợc hình thành theo những nguyên tắc nhất định". Nhóm bao gồm hai hoặc nhiều cá nhân cùng tƣơng tác, phụ thuộc lẫn nhau, cùng hƣớng tới một mục tiêu chung và tạo ra các giá trị tích cực (Dyer, 1984). Theo Huỳnh Văn Sơn (2011): "Nhóm đƣợc định nghĩa là một tập hợp hai hoặc nhiều ngƣời cùng chia sẻ mục tiêu. Các thành viên trong nhóm luôn tƣơng tác với nhau, theo đó hành vi của mỗi thành viên bị chi phối bởi hành vi của các thành viên khác".
Nhóm có hội tụ đồng thời bốn yếu tố: Mục đích chung, sự tƣơng tác giữa các thành viên, các quy tắc chung và các vai trò khác nhau mà từng thành viên đảm nhận (Nguyễn Thị Oanh, 2007). Nhƣ vậy có thể hiểu nhóm là nhiều cá nhân cùng nhau làm việc, có các kỹ năng bổ sung cho nhau, có nguyên tắc làm việc chung và dựa trên mục tiêu rõ ràng, cụ thể. Làm việc nhóm Sala và cộng sự (1986) cho rằng làm việc nhóm là tập hợp của các suy nghĩ, cảm xúc và hành động cần thiết của từng thành viên có liên quan với nhau để cùng hoạt động và kết hợp để tạo ra các giá trị gia tăng. Làm việc nhóm bao gồm các thành viên cùng hợp tác làm việc và phụ thuộc vào nhau để cùng hƣớng mục tiêu chung của nhóm (Parker và Wall, 1998).
Đây là công việc đƣợc thực hiện bởi các thành viên mà trong đó mỗi ngƣời đảm nhận mỗi vai trò khác nhau và cùng hƣớng đến mục tiêu chung (Rosenfeld, 2013). Nó bao gồm 6 khía cạnh khác nhau: giao tiếp, phối hợp, hỗ trợ lẫn nhau giữa các thành viên, cân bằng, nỗ lực và đoàn kết (Easley, Devaraj và Crant, 2003). Làm việc theo nhóm đem lại khả năng thích ứng, năng suất và sự sáng tạo cao hơn các cá nhân làm việc riêng lẻ (Salas và cộng sự 2000, 2005). Nó thúc đẩy khả năng giao tiếp, sự gắn kết giữa các cá nhân trong nhóm với nhau và thúc đẩy tƣ duy sáng 7 tạo.