Giáo trình quản trị nhóm làm việc phần 1 - Tài liệu học tập từ Đại học Thương mại

Khám phá giáo trình quản trị nhóm làm việc phần 1, cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết để lãnh đạo và phát triển nhóm hiệu quả.

• Tác giả: Ts. Trần Kiều Trang
• Trường học: Đại học Thương mại
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Giáo trình Quản trị nhóm làm việc
• Loại tài liệu: Giáo trình
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: KHÁI LUẬN VỀ NHÓM LÀM VIỆC VÀ QUẢN TRỊ NHÓM LÀM VIỆC
• 1.1. Khái luận về nhóm làm việc
• 1.1.1. Khái niệm và phân loại nhóm làm việc
• 1.1.1.1. Khái niệm nhóm làm việc
• 1.1.1.2. Phân loại nhóm làm việc
• 1.1.2. Đặc điểm nhóm làm việc
• 1.1.3. Các giai đoạn hình thành và phát triển nhóm làm việc
• 1.2. Khái luận về quản trị nhóm làm việc
• 1.2.1. Khái niệm và vai trò của quản trị nhóm làm việc
• 1.2.2. Nội dung cơ bản của quản trị nhóm làm việc
• 1.2.3. Nhà quản trị nhóm làm việc
• 1.2.3.1. Vai trò và trách nhiệm của nhà quản trị nhóm làm việc
• 1.2.3.2. Các phẩm chất cần thiết của nhà quản trị nhóm làm việc
• 1.3. CÂU HỎI ÔN TẬP
• 1.4. BÀI TẬP TÌNH HUỐNG VÀ THỰC HÀNH
• 2. CHƯƠNG 2: XÂY DỰNG NHÓM LÀM VIỆC
• 2.1. Khái niệm và tầm quan trọng của xây dựng nhóm làm việc
• 2.1.1. Khái niệm xây dựng nhóm làm việc
• 2.1.2. Vai trò của xây dựng nhóm làm việc
• 2.2. Lựa chọn thành viên tham gia nhóm làm việc
• 2.2.1. Tầm quan trọng của việc lựa chọn thành viên nhóm làm việc
• 2.2.2. Tiêu chí lựa chọn thành viên nhóm làm việc
• 2.3. Xác định và phổ biến mục tiêu, xây dựng các nét đặc trưng của nhóm làm việc
• 2.3.1. Xác định và phổ biến mục tiêu nhóm làm việc
• 2.3.2. Xác định các nét đặc trưng của nhóm làm việc
• 2.4. Phân công công việc và thiết lập cơ chế hoạt động của nhóm làm việc
• 2.4.1. Phân công công việc cho các thành viên nhóm
• 2.4.2. Thiết lập cơ chế hoạt động của nhóm
• 2.5. CÂU HỎI ÔN TẬP
• 2.6. BÀI TẬP TÌNH HUỐNG VÀ THỰC HÀNH
• 3. CHƯƠNG 3: GIAO TIẾP TRONG NHÓM LÀM VIỆC
• 3.1. Khái niệm và tầm quan trọng của giao tiếp trong nhóm làm việc
• 3.1.1. Khái niệm, bản chất và chức năng của giao tiếp nhóm làm việc
• 3.1.2. Tầm quan trọng của giao tiếp trong nhóm làm việc
• 3.2. Các hình thức và các yếu tố cấu thành giao tiếp trong nhóm làm việc
• 3.2.1. Các hình thức giao tiếp nhóm làm việc
• 3.2.2. Các yếu tố cấu thành giao tiếp trong nhóm làm việc
• 3.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến giao tiếp trong nhóm làm việc
• 3.3.1. Môi trường vật chất
• 3.3.2. Phương tiện và kênh truyền đạt thông tin giao tiếp
• 3.3.3. Hoàn cảnh tâm lý cá nhân của thành viên nhóm làm việc
• 3.3.4. Quan hệ giữa các thành viên nhóm và bầu không khí tâm lý nhóm làm việc
• 3.4. Các nguyên tắc và kỹ năng giao tiếp hiệu quả trong nhóm làm việc
• 3.4.1. Các nguyên tắc giao tiếp hiệu quả
• 3.4.2. Kỹ năng giao tiếp hiệu quả trong nhóm làm việc
• 3.5. CÂU HỎI ÔN TẬP
• 3.6. BÀI TẬP TÌNH HUỐNG VÀ THỰC HÀNH
• 4. CHƯƠNG 4: LÃNH ĐẠO NHÓM LÀM VIỆC
• 4.1. Khái luận về lãnh đạo nhóm làm việc
• 4.1.1. Khái niệm và vai trò của lãnh đạo nhóm làm việc
• 4.1.2. Khái niệm lãnh đạo nhóm làm việc
• 4.1.3. Vai trò của lãnh đạo nhóm làm việc
• 4.2. Các phong cách lãnh đạo nhóm làm việc
• 4.3. Huấn luyện nhóm làm việc
• 4.3.1. Quy trình huấn luyện nhóm làm việc
• 4.3.1.1. Xác định nhu cầu huấn luyện
• 4.3.1.2. Thiết lập mục tiêu huấn luyện
• 4.3.1.3. Đánh giá thực trạng công việc
• 4.3.1.4. Tìm kiếm giải pháp huấn luyện
• 4.3.1.5. Cam kết thực hiện huấn luyện
• 4.3.2. Phương pháp huấn luyện nhóm làm việc
• 4.3.3. Lợi ích của nhóm khi thực hiện việc huấn luyện hiệu quả
• 4.4. Tạo động lực cho nhóm làm việc
• 4.4.1. Khái niệm tạo động lực cho nhóm làm việc
• 4.4.2. Các cách thức tạo động lực cho nhóm làm việc
• 4.5. Giải quyết xung đột nhóm làm việc
• 4.5.1. Khái niệm và các loại xung đột trong nhóm làm việc
• 4.5.1.1. Khái niệm xung đột nhóm làm việc
• 4.5.1.2. Phân loại xung đột nhóm làm việc
• 4.5.2. Vai trò của giải quyết xung đột nhóm làm việc
• 4.5.3. Nội dung giải quyết xung đột nhóm làm việc
• 4.5.3.1. Xác định xung đột và nguyên nhân xung đột nhóm làm việc
• 4.5.3.2. Xác định phương pháp giải quyết xung đột nhóm làm việc
• 4.6. CÂU HỎI ÔN TẬP
• 4.7. BÀI TẬP TÌNH HUỐNG VÀ THỰC HÀNH
• 5. CHƯƠNG 5: ĐÁNH GIÁ NHÓM LÀM VIỆC
• 5.1. Khái niệm và mục tiêu của đánh giá nhóm làm việc
• 5.1.1. Khái niệm đánh giá nhóm làm việc
• 5.1.2. Mục tiêu của đánh giá nhóm làm việc
• 5.2. Nội dung cơ bản của đánh giá nhóm làm việc
• 5.2.1. Xây dựng các tiêu chuẩn đánh giá nhóm làm việc
• 5.2.2. Lựa chọn và sử dụng các phương pháp đánh giá nhóm làm việc
• 5.3. Phỏng vấn đánh giá và sử dụng kết quả đánh giá nhóm làm việc
• 5.3.1. Phỏng vấn đánh giá nhóm làm việc
• 5.3.2. Sử dụng kết quả đánh giá nhóm làm việc
• 5.4. CÂU HỎI ÔN TẬP
• 5.5. BÀI TẬP TÌNH HUỐNG VÀ THỰC HÀNH
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về giáo trình quản trị nhóm làm việc hiệu quả

Giáo trình quản trị nhóm làm việc hiệu quả là tài liệu thiết yếu cho các nhà quản trị trong bối cảnh kinh doanh hiện đại. Nó cung cấp những kiến thức cơ bản về nhóm làm việc và các hoạt động quản trị nhóm, giúp các cá nhân hỗ trợ và bổ sung cho nhau những kỹ năng cần thiết. Đặc biệt, giáo trình này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc làm việc nhóm trong việc nâng cao năng suất và hiệu quả công việc.

1.1. Khái niệm và vai trò của nhóm làm việc

Nhóm làm việc được định nghĩa là một tập hợp các cá nhân có kỹ năng bổ sung, cùng nhau hướng tới một mục tiêu chung. Vai trò của nhóm làm việc không chỉ là hoàn thành nhiệm vụ mà còn là tạo ra sự tương tác và hỗ trợ lẫn nhau giữa các thành viên.

1.2. Tầm quan trọng của quản trị nhóm làm việc

Quản trị nhóm làm việc đóng vai trò quan trọng trong việc tối ưu hóa hiệu suất làm việc. Nó giúp các nhà quản trị điều phối các hoạt động, giải quyết xung đột và tạo động lực cho các thành viên trong nhóm.

II. Những thách thức trong quản trị nhóm làm việc hiệu quả

Quản trị nhóm làm việc không phải là một nhiệm vụ dễ dàng. Các nhà quản trị thường phải đối mặt với nhiều thách thức như xung đột giữa các thành viên, sự thiếu giao tiếp và sự không đồng nhất trong mục tiêu. Những vấn đề này có thể ảnh hưởng đến hiệu suất làm việc của nhóm.

2.1. Xung đột trong nhóm làm việc

Xung đột là một phần không thể tránh khỏi trong bất kỳ nhóm nào. Việc nhận diện và giải quyết xung đột kịp thời là rất quan trọng để duy trì sự hài hòa và hiệu quả trong nhóm.

2.2. Thiếu giao tiếp và sự không đồng nhất

Thiếu giao tiếp có thể dẫn đến hiểu lầm và giảm hiệu suất làm việc. Các nhà quản trị cần thiết lập các kênh giao tiếp hiệu quả để đảm bảo mọi thành viên đều hiểu rõ mục tiêu và nhiệm vụ của nhóm.

III. Phương pháp xây dựng nhóm làm việc hiệu quả

Để xây dựng một nhóm làm việc hiệu quả, các nhà quản trị cần áp dụng những phương pháp cụ thể. Việc lựa chọn thành viên, xác định mục tiêu và thiết lập cơ chế hoạt động là những yếu tố quan trọng trong quá trình này.

3.1. Lựa chọn thành viên tham gia nhóm

Việc lựa chọn thành viên phù hợp với kỹ năng và kinh nghiệm cần thiết là rất quan trọng. Các nhà quản trị cần xác định rõ tiêu chí lựa chọn để đảm bảo nhóm có đủ năng lực thực hiện nhiệm vụ.

3.2. Xác định và phổ biến mục tiêu nhóm

Mục tiêu rõ ràng giúp các thành viên trong nhóm có định hướng và động lực làm việc. Việc phổ biến mục tiêu một cách hiệu quả sẽ tạo ra sự đồng thuận và cam kết từ tất cả các thành viên.

IV. Kỹ năng giao tiếp trong nhóm làm việc hiệu quả

Giao tiếp là yếu tố then chốt trong quản trị nhóm làm việc. Các nhà quản trị cần phát triển kỹ năng giao tiếp để tạo ra môi trường làm việc tích cực và hiệu quả.

4.1. Các hình thức giao tiếp trong nhóm

Có nhiều hình thức giao tiếp trong nhóm như giao tiếp trực tiếp, qua email, hoặc qua các công cụ trực tuyến. Mỗi hình thức đều có ưu và nhược điểm riêng, và cần được áp dụng phù hợp với tình huống.

4.2. Nguyên tắc giao tiếp hiệu quả

Các nguyên tắc giao tiếp hiệu quả bao gồm sự rõ ràng, tôn trọng và lắng nghe. Việc tuân thủ các nguyên tắc này sẽ giúp cải thiện mối quan hệ giữa các thành viên trong nhóm.

V. Đánh giá hiệu suất nhóm làm việc

Đánh giá hiệu suất nhóm là một phần quan trọng trong quản trị nhóm. Việc đánh giá giúp nhận diện những điểm mạnh và điểm yếu của nhóm, từ đó có những điều chỉnh cần thiết.

5.1. Tiêu chí đánh giá nhóm làm việc

Các tiêu chí đánh giá nhóm có thể bao gồm năng suất, chất lượng công việc và sự hài lòng của các thành viên. Việc xác định rõ tiêu chí sẽ giúp quá trình đánh giá trở nên khách quan và hiệu quả hơn.

5.2. Phương pháp đánh giá hiệu suất nhóm

Có nhiều phương pháp đánh giá hiệu suất nhóm như phỏng vấn, khảo sát hoặc quan sát trực tiếp. Mỗi phương pháp đều có những ưu điểm riêng và cần được lựa chọn phù hợp với mục tiêu đánh giá.

VI. Kết luận và tương lai của quản trị nhóm làm việc

Quản trị nhóm làm việc hiệu quả là một yếu tố quyết định đến thành công của tổ chức. Trong tương lai, việc áp dụng công nghệ và các phương pháp quản trị hiện đại sẽ giúp nâng cao hiệu quả làm việc nhóm.

6.1. Xu hướng tương lai trong quản trị nhóm

Các xu hướng như làm việc từ xa và sử dụng công nghệ thông tin sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến cách thức quản trị nhóm. Các nhà quản trị cần thích ứng với những thay đổi này để duy trì hiệu quả làm việc.

6.2. Tầm quan trọng của việc phát triển kỹ năng nhóm

Việc phát triển kỹ năng làm việc nhóm sẽ trở nên ngày càng quan trọng trong bối cảnh kinh doanh hiện đại. Các nhà quản trị cần chú trọng đến việc đào tạo và phát triển kỹ năng cho các thành viên trong nhóm.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình Quản trị nhóm làm việc (≈ 260 từ)

Giáo trình Quản trị nhóm làm việc được biên soạn cho học phần Quản trị nhóm làm việc trong chương trình Đào tạo Cử nhân Quản trị Kinh doanh (Quyết định số 81/2017) và chương trình Liên kết Đào tạo Quốc tế giai đoạn hai năm đầu (Quyết định số 118/2017) của Trường Đại học Thương mại. Mục tiêu học tập (learning outcomes) bao gồm:

1. Hiểu và phân tích khái niệm, phân loại, đặc điểm của nhóm làm việc.
2. Áp dụng quy trình xây dựng, giao tiếp, lãnh đạo và đánh giá nhóm làm việc trong môi trường kinh doanh biến động.
3. Phát triển các kỹ năng thiết yếu như tạo lập, huấn luyện, tạo động lực, giải quyết xung đột và đánh giá thành viên.

Cấu trúc giáo trình gồm 5 chương (Chương 1‑5) được thiết kế theo chuỗi logic: khái luận → xây dựng nhóm → giao tiếp → lãnh đạo → đánh giá. Mỗi chương cung cấp lý thuyết, câu hỏi ôn tập, bài tập tình huống và thực hành, giúp sinh viên liên tục củng cố kiến thức. Điểm đặc sắc là việc tích hợp lý thuyết quản trị học, quản trị nhân lực và tâm lý học quản trị để phản ánh thực tiễn đa ngành trong quản trị nhóm.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi (≈ 560 từ)

Các chương/chủ đề chính

Chương	Nội dung chính	Key concepts
Chương 1 – Khái luận về nhóm làm việc và quản trị nhóm làm việc	Định nghĩa, phân loại, giai đoạn phát triển, vai trò quản trị	“khái niệm và phân loại nhóm làm việc”, “các giai đoạn hình thành và phát triển nhóm làm việc”, “phẩm chất cần thiết của nhà quản trị”
Chương 2 – Xây dựng nhóm làm việc	Lựa chọn thành viên, xác định mục tiêu, nét đặc trưng, phân công công việc, cơ chế hoạt động	“lựa chọn thành viên tham gia nhóm làm việc”, “xác định và phổ biến mục tiêu nhóm làm việc”, “phân công công việc và thiết lập cơ chế hoạt động”
Chương 3 – Giao tiếp trong nhóm làm việc	Hình thức, yếu tố cấu thành, môi trường, nguyên tắc, kỹ năng giao tiếp	“các hình thức và các yếu tố cấu thành giao tiếp trong nhóm làm việc”, “các nguyên tắc và kỹ năng giao tiếp hiệu quả”
Chương 4 – Lãnh đạo nhóm làm việc	Huấn luyện, tạo động lực, giải quyết xung đột, phong cách lãnh đạo	“huấn luyện nhóm làm việc”, “tạo động lực cho nhóm làm việc”, “giải quyết xung đột nhóm làm việc”
Chương 5 – Đánh giá nhóm làm việc	Mục tiêu, tiêu chuẩn, phương pháp, sử dụng kết quả	“xây dựng các tiêu chuẩn đánh giá nhóm làm việc”, “phương pháp đánh giá nhóm làm việc”, “sử dụng kết quả đánh giá nhóm làm việc”

Sự progression logic được duy trì: từ hiểu cơ bản → thiết kế cấu trúc → tối ưu hoá giao tiếp → lãnh đạo và cuối cùng là đánh giá, tạo vòng phản hồi liên tục cho các giai đoạn sau.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

• Fundamental theories: Các chức năng quản trị (hoạch định, tổ chức, lãnh đạo, kiểm soát) được trình bày trong Chương 1 và nhấn mạnh trong Chương 4.
• Core principles: Nguyên tắc “định hướng mục tiêu chung”, “phụ thuộc lẫn nhau”, “tương tác xã hội” (trích từ đoạn “Đặc điểm nhóm làm việc” trong Chương 1).
• Essential frameworks: Mô hình Tuckman & Jensen (1977) về các giai đoạn hình thành nhóm (được mô tả trong Chương 1) và mô hình ASK (Attitude‑Skill‑Knowledge) trong việc lựa chọn thành viên (được liệt kê trong Chương 2).

Kỹ năng phát triển

Loại kỹ năng	Nội dung chi tiết
Technical skills	Xây dựng kế hoạch nhóm, phân công công việc, thiết lập cơ chế hoạt động (Chương 2).
Analytical skills	Phân tích giai đoạn phát triển nhóm, đánh giá hiệu suất (Chương 1, 5).
Practical competencies	Giao tiếp hiệu quả, tạo động lực, giải quyết xung đột, huấn luyện nhóm (Chương 3‑4).

---

Phương pháp giảng dạy và học tập (≈ 330 từ)

1. Pedagogical approach – Giáo trình áp dụng phương pháp lý thuyết‑câu hỏi‑bài tập thực hành. Mỗi chương kết thúc bằng câu hỏi ôn tập và bài tập tình huống (ví dụ: “Rùa và thỏ” trong Chương 3, “Nhóm trưởng Linh” trong Chương 4) để sinh viên liên hệ lý thuyết với thực tiễn.
2. Bài tập và case studies – Các case study được lấy trực tiếp từ các doanh nghiệp và tổ chức thực tế (ví dụ: nhóm bán hàng của Coca‑Cola trong phần “Đặc điểm nhóm làm việc”). Chúng giúp sinh viên thực hành kỹ năng lựa chọn thành viên, giải quyết xung đột, đánh giá kết quả.
3. Practical exercises – Bao gồm bài tập tình huống (ví dụ: “Lựa chọn thành viên nhóm làm việc” – Chương 2) và bài tập thực hành (ví dụ: “Thiết lập cơ chế hoạt động của nhóm” – Chương 2).
4. Assessment methods – Kiểm tra được xây dựng qua bài kiểm tra trắc nghiệm, bài tập thực hành, và đánh giá dự án nhóm. Kết quả được phản hồi qua bảng tiêu chuẩn đánh giá (Chương 5).
5. Self‑study guidelines – Mục “Câu hỏi ôn tập” và “Bài tập tình huống” được thiết kế để tự học. Bảng tài liệu tham khảo (trang 182) cung cấp nguồn đọc mở rộng.

---

Điểm nổi bật và cập nhật (≈ 270 từ)

• Cập nhật so với các ấn bản trước – Lần đầu tiên tích hợp lý thuyết về tâm lý học quản trị (phần “Phẩm chất cần thiết của nhà quản trị nhóm làm việc”) và các phương pháp huấn luyện hiện đại (Chương 4).
• Current trends được integrate – Nhấn mạnh đội nhóm ảo và công nghệ truyền thông (Chương 3, “Phương tiện và kênh truyền đạt thông tin”) để phù hợp với xu hướng số hoá doanh nghiệp.
• Real‑world applications – Các ví dụ thực tiễn như nhóm bán hàng của Coca‑Cola, nhóm nghiên cứu và phát triển của công ty Z, và đề xuất giải quyết xung đột trong môi trường đa quốc gia minh hoạ rõ ràng cách áp dụng kiến thức.
• Industry connections – Giáo trình được biên soạn bởi đội ngũ giảng viên chuyên môn (TS. Trần Kiều Trang, ThS Lã Tiến Dũng, PGS TS Bùi Hữu Đức, …) có kinh nghiệm thực tiễn trong doanh nghiệp, đồng thời nhận được sự hỗ trợ của Ban Giám hiệu, Phòng Quản lý Khoa học và các nhà khoa học doanh nghiệp.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình (≈ 220 từ)

Đối tượng	Yêu cầu / Prerequisites	Ghi chú
Sinh viên năm 3‑4 – Cử nhân Quản trị Kinh doanh / Quản trị Nhân lực	Kiến thức nền về Quản trị học, Quản trị nhân lực, Tâm lý học quản trị (được đề cập trong phần “cơ sở lý thuyết”).	Sử dụng làm tài liệu chính cho học phần Quản trị nhóm làm việc.
Giảng viên – Các môn liên quan đến quản trị, lãnh đạo, nhân lực	Hiểu biết về cấu trúc giáo trình để thiết kế bài giảng, bài tập, bài kiểm tra.	Có thể tùy chỉnh phần case study cho môi trường địa phương.
Người tự học – Trưởng nhóm, nhân viên HR	Không yêu cầu kiến thức chuyên sâu, chỉ cần nắm cơ bản khái niệm nhóm làm việc và các kỹ năng.	Các bài tập tự luận và tài liệu tham khảo (trang 182) hỗ trợ việc tự học.

---

Câu hỏi thường gặp (≈ 270 từ)

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

   • Dành cho sinh viên năm cuối chuyên ngành Quản trị Kinh doanh, giảng viên các môn quản trị, và các nhà quản trị nhóm trong doanh nghiệp muốn nâng cao kiến thức nền tảng và kỹ năng thực tiễn (xem mục Đối tượng).

2. Cần kiến thức nền nào để học?

   • Kiến thức cơ bản về Quản trị học, Quản trị nhân lực và Tâm lý học quản trị (được nhắc trong phần “cơ sở lý thuyết” của giáo trình).

3. Điểm khác biệt với các giáo trình khác?

   • Giáo trình liên kết 5 chương theo chu trình khái luận → xây dựng → giao tiếp → lãnh đạo → đánh giá, đồng thời kết hợp case study thực tiễn (ví dụ: nhóm bán hàng Coca‑Cola, nhóm trưởng Linh).

4. Làm sao để tự học hiệu quả?

   • Sử dụng câu hỏi ôn tập và bài tập tình huống ở cuối mỗi chương, tham khảo tài liệu tham khảo (trang 182) và thực hành các bài tập thực hành trong chương 2‑5.

5. Có tài liệu bổ trợ nào kèm theo?

   • Danh mục tài liệu tham khảo (trang 182) cung cấp sách, báo, nghiên cứu liên quan; các bài tập tình huống và bảng tiêu chuẩn đánh giá là tài nguyên thực hành nội bộ.

---

Kết luận (≈ 150 từ)

Quản trị nhóm làm việc cung cấp khung lý thuyết toàn diện và công cụ thực tiễn cho việc xây dựng, vận hành và đánh giá các nhóm trong môi trường kinh doanh hiện đại. Học viên sẽ nắm vững các giai đoạn phát triển nhóm, các kỹ năng giao tiếp, lãnh đạo, giải quyết xung đột và phương pháp đánh giá – các yếu tố then chốt để đưa nhóm đạt hiệu suất cao. Đối với những người muốn mở rộng năng lực, giáo trình đề xuất đọc thêm tài liệu tham khảo và thực hành dự án nhóm để tạo lộ trình học tập bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 KHÁI LUẬN VỀ NHÓM LÀM VIỆC VÀ QUẢN TRỊ NHÓM LÀM VIỆC Trong các tổ chức và doanh nghiệp, nhóm làm việc ngày càng được các nhà quản trị coi như một bộ phận không thể thiếu được trong cơ cấu tổ chức chính thức. Trong nhiều trường hợp, nhóm làm việc có thể hoàn thành một nhiệm vụ mà không bất kỳ một cá nhân riêng lẻ nào có thể thực hiện được. Để quản trị nhóm làm việc một cách hiệu quả, người trưởng nhóm làm việc đóng vai trò then chốt. Nội dung chương này giới thiệu những vấn đề cơ bản nhất về nhóm làm việc và quản trị nhóm làm việc bao gồm: khái niệm và phân loại nhóm làm việc, các đặc điểm và các giai đoạn của nhóm làm việc, khái niệm và nội dung cơ bản của quản trị nhóm làm việc, các phẩm chất cần thiết của nhà quản trị nhóm làm việc.

Khái luận về nhóm làm việc 1. Khái niệm và phân loại nhóm làm việc 1. Khái niệm nhóm làm việc Trước hết, hiểu một cách đơn giản, nhóm làm việc là một nhóm người cùng nhau làm việc. Do vậy, để hiểu thế nào là nhóm làm việc, cần tìm hiểu khái niệm về nhóm.

Theo Trung tâm từ điển học (2013), nhóm được hiểu là một tập hợp gồm một số cá thể được hình thành theo những nguyên tắc nhất định. Thuật ngữ nhóm có thể được sử dụng trong cuộc sống hàng ngày để chỉ một nhóm sự vật hoặc một nhóm người. Như vậy, một nhóm người cùng nhau làm việc theo những nguyên tắc được gọi là một nhóm làm việc. Theo cách hiểu này thì nhóm làm việc có một số đặc điểm chung của tổ chức.

Nhóm làm việc cũng có những mục tiêu, nhiệm vụ chung được 11 xác định một cách rõ ràng phù hợp với mục tiêu của tổ chức mà trong đó nhóm làm việc hoạt động. Các thành viên trong nhóm làm việc cũng là một bộ phận cấu thành của tổ chức và chịu sự quản lý, điều hành của tổ chức. Tuy nhiên cần hiểu rằng trong tổ chức nói chung các mối quan hệ về nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm giữa các cá nhân và bộ phận được thiết lập trên cơ sở khoa học để thiết kế cấu trúc tổ chức hiệu quả như các vấn đề về thứ bậc và tầm hạn quản trị, về tập quyền và phân quyền, về ủy nhiệm và ủy quyền. Một tổ chức có thể bao gồm hàng trăm, hàng nghìn người hoặc thậm chí nhiều hơn nữa nhưng một nhóm làm việc thông thường giới hạn ở quy mô nhỏ hơn rất nhiều.

Tuy vậy, không phải bất kỳ một tổ làm việc nào đó có quy mô nhỏ trong tổ chức cũng được coi là một nhóm làm việc. Trong tổ làm việc, một nhà quản lý hay giám sát chung sẽ chỉ đạo và ra quyết định cho các thành viên và các thành viên đó không nhất thiết phải hợp tác với nhau mới có thể hoàn tất nhiệm vụ của họ; trong tổ làm việc đơn thuần chỉ tồn tại mối quan hệ giữa cấp trên và cấp dưới. Còn trong môi trường nhóm làm việc, tất cả các thành viên trong nhóm, bao gồm cả trưởng nhóm luôn tương tác với nhau, chia sẻ thông tin và kết hợp với nhau để hoàn thành phần nhiệm vụ của mình. Để hiểu rõ hơn bản chất của nhóm làm việc cũng như các đặc điểm của nhóm làm việc, cần tiếp cận nhóm làm việc trên góc độ phương thức hoạt động và mục tiêu (kết quả) của nhóm làm việc.

Theo Katzenback và Smith (1993), nhóm làm việc là một tập hợp nhỏ những cá nhân có kỹ năng bổ sung cho nhau và họ cùng cam kết chung một mục đích, mục tiêu về hiệu suất và cùng chịu trách nhiệm cho những gì mà họ đạt được.