CHƯƠNG 1: NHỮNG VÁN ĐÈ LÝ LUẬN VE YÊU CÀU, THAY DOI, BO SUNG 'VÀ RÚT YÊU CAU CUA DUONG SỰ TRONG GIẢI QUYÉT VỤ ÁN DÂN SU’ 1. Khái niệm yêu cầu, thay đổi, bd sung và rút yêu cầu của đương sự trong giải quyếtvu án đân sự Trước khi dua ra khái niém về yêu cầu của đương sự, thay đổi yêu cau của đương sự trong giải quyết VADS, cần hiểu rõ nội hàm của khái niệm đương sư trong VADS. BLTTDS đã phân biệt rõ ràng việc dân sự và V ADS, theo do vụ việc dân sự đã bao ham cả việc dân sự và VADS. Tuy nhiên do giới hạn pham vi nghiên cứu nên khóa luận sé chi tập trung làm rõ van đề yêu cầu, thay đổi yêu cầu của đương sư trong giải quyết V ADS.
Dưới góc độ pháp lý, “đương sự trong vu việc dén sự là người tham gia TIDS dé bảo về quyền. loi ich hợp pháp của mình hoặc bảo về lợi ích công công lợi ích của Nhà nước thuộc lĩnh vực mình phụ trách do có quyền, nghita vu liên quan đền vụ việc dân sv! Đương sựlà một trong những người tham gia TTDS tại tòa án trong các vu việc dân sự, hôn nhân và gia đính, kính doanh thương mai, lao đông và các việc khác theo quy đính của pháp luật. Những người tham gia TTDS đó bao gồm đương su, người dai diện cho đương sự, người bảo vệ quyên lợi của đương su, co quan nhà nước, tổ chức xã hội khởi kiện vi lợi ích chung viên kiểm sát, người làm ching, người phiên địch. Trong trường hợp một người bị thiệt hại do lỗi của mét người khác, luật cho phép người bị thiệt hại yêu cầu sự can thiệp của quyền lực công công dé khôi phục các quyền của minh Đại điện cho quyên lực công công trong việc giải quyết những bắt đồng giữa các chủ thé của quan hệ pháp luật là Tòa án Theo đó, tranh chap phép lý sẽ không thê xuất hiện, nêu không có yêu cầu khởi kiện của các bên" Trong TTDS, khởi kiên là hành vi đầu tiên của các cá nhân, cơ quan, tô chức tham gia vào quan hệ pháp luật TTDS và 1a cơ sở pháp lý làm phát sinh quan hệ pháp luật TTDSỀ.
Việc xem xét, thụ lý yêu câu khởi kiện của các cá * Trường Đại học Luật Hi Nội (2023), Giáo pink Luật tổ novg đâm su Việt Naw, NÖCB, Công mm nhân din, Hi See (2000), Cambridge Studies in Buternational and Comparative law, On Civil Procedure pp 70 ` Trường Đại học Luật Hà Nội (2022), Giáo trinh Luật Tổ now dan sục Việt Nem, NXB. Công mnhin din, Ha Nội,ưr 241. nhan, cơ quan, tổ chức chính là su bảo dam của nha nước đối với việc thực biện các quyền dân sự của các chủ thé đã được pháp luật ghi nhận!. Kê từ thời điểm Toa én thụ lý vụ việc dân sự sẽ phát sinh quyền, nghĩa vụ của các chủ thé tham gia vào qua trình TTDS và các cá nhân, cơ quan, tô chức có quyền, nghĩa vụ liên quan đến việc gai quyết vụ việc dân sự trở thành những người tham gia TTDS và được gọi là đương sự.
Vi vậy, đây là nhóm chủ thé có dia vị vô cùng quan trọng bởi nêu không có sự tham gia của nhóm chủ thé này thi cũng không xuất hiên quan hệ pláp luật TTDS Tìm liễu dưới góc độ ngôn ngữ học, hiện nay khái niém “đương sự” có tương đối nhiều cách giải thích Theo từ điển Tiéng V iệt “đương sự là người, là đối tượng trong một sự việc nào đó được đưa ra giải quyếtŠ, theo từ điển Luật học của nước ta hiện nay thi đương sư có ngiấa là “người có quyển ngliia vu được giải quyết trong một khién nại hoặc một vu dn”, trong cuốn “Black's Law Dictionary” đính nghie đương sự là “người đưa ra hoặc chẳng lai người dira ra việc kiện". Như vay, liêu đưới góc đô ngôn ngữ học, khái niém đương sự vừa là chủ thé của quan hé pháp luật TTDS, vừa 1a chủ thé của quan hệ pháp luật nội dung, vừa là cơn người cụ thể, là đối tượng bat ky của một vụ việc nao đó được co quan có thấm quyên đưa ra giải quyết căn cứ vào Hiện pháp và pháp luật. Theo quy định tại khoản 1 Điêu 6§ BLTTDS năm 2015: “Duong sự trong vụ án đân sự là cơ quan, tổ chức, cá nhân bao gồm nguyễn đơn bi don, người có quyển lợi, ngÌữa vụ liên quan”. Đương sự trong một V ADS bao giờ cũng có nguyên don, bi đơn và có thé có người có quyền lợi nghiia vụ liên quan.
Số lượng đương sx trong một vụ án cụ thể nhiêu. hay ít phụ thuộc vào tinh chất vụ án, loại quan hệ tranh: chấp Nguyễn don trong VADS là người tham gia tô tung khởi kiện VADS bảo vệ quyên và lợi ích hợp pháp của mình, lợi ích công công lợi ích của Nhà nước thuộc Bình 2006), #áo đâu quyển bảo vệ của đương sự trong tổ tịng din sic Việt Năau: luận cor Trường Đại học Ha Nội tr20 ngôn ngữ học (2021), Từ điển Tiếng Viet, NXB. Hong Đức, Hà Nội, tr 346. * Viện Nghiên cửu Khoa học pháp lý, Bộ Twpháp (2006), Từ điển Ludt hoc, NXB.
Từ điền Bích khoa — N38. Tư Pháp,Hi Noi, tr. ` BrynA Gamer (2001), Black's Lave Dictionmeny, ST. Paul, Mom, pp 515.
Tính vực phụ trách hoặc được người khác khởi kiện V ADS yêu cầu Tòa án bảo vệ quyên, lợi ich hợp pháp của ho. Tuy cũng tham gia t tung dé bảo vệ quyền, lợi ích hop pháp của mình như các đương sự khác nhưng việc tham gia tổ tung của nguyên đơn mang tinh chủ đông hơn các đương sự khác. N guyén đơn là người có quyên, lợi ích liên quan đến vụ án nhưng đông thời là người dé khởi kiên hoặc được người khác khởi kiện để bảo vé quyên, lợi ích của ho. Trong TTDS, hoạt đồng tó tung của nguyên đơn có thé dan đến việc làm phát sinh, thay đổi hay đính chỉ tô tụngÊ Bị đơn trong VADS là người tham gia tô tụng để trả lời về việc kiện do bị nguyên đơn hoặc bị người khác khởi kiện theo quy định của pháp luật.
Việc tham gia vào VADS của bị đơn mang tinh bị động chứ không chủ động như nguyên don Do bị nguyên đơn hoặc người đại điện của họ khởi kiện nên bi đơn buộc phải tham gia tô tung để trả lời về việc kiện. Tuy nhiên, hoạt động TTDS của bị don cũng có thé làm phát sinh, thay đổi, cham đứt nội dung giải quyết V ADS của Toa án” Người có quyển lợi nghita vụ liền quan trong ADS là người tham gia tô tụng khi họ có yêu cau Tòa án bảo vệ quyền, lợi ích cho minh hoặc họ tham gia tổ tung theo yêu câu của nguyên đơn hoặc bị đơn dé bảo vệ quyên lợi hợp pháp của minh Người có quyên, lợi ích liên quan có quyên đưa ra yêu cầu của minh, kế cả là yêu cầu đó chồng lại cả nguyên don và bị đơn. Việc xác định day đủ đương sự, xác định đúng địa vi t tụng của họ cóý nglữa vô cùng quan trọng giúp cho việc năm bat được hết các yêu cầu của đương sự, yêu cầu đương sư cung cấp chứng cứ, thu thập chứng cứ dé giải quyết vụ án được toàn điện, đây đủ, hạn chê việc kéo dai gai quyết các vụ việc. Theo Từ dién tiêng Việt, “yêu cẩu” là “nêu ra điểu gì với người nào đó, tö ý: muốn người a làm, biết rằng đó là việc thuốc nhiệm vụ.
trách nhiém hoặc quyển han, khả năng của người dy”, hay là “điều cần phải dat được trong một việc nào 4610 “Yêu cẩu của đương sự" được biểu là “những điều mà đương sự dua ra trong * Trường Daihoc Luật Hi Nội (2021), Giáo mink Luật tổ noig đâm su Việt Nam, NXB. Công mì nhân din, Hi Nội,tr. ? Trường Đại học Luật Hà Nội 2021), Giáo minh Trật tổ now đân sue Việt Nem, NXB. Công ăn nhân din, Hà Nội,tr.
'° Hoàng Phê (2023), Từ điển Tiếng Việt, NXB Đà Nẵng- Trung tim từ điển học , Đà Nẵng ,r.1293 a] quả trình tế hg mong muốn tòa dn xem xét, giải quyết}!. Yeu cầu của đương sự là sự thể hién quyên tự định đoạt của đương sự trong TTDS. Yêu cau của đương sự bao gồm yêu câu về nội dung như yêu cau tra nơ, yêu câu đời bôi thường thiệt hại về tai sản, yêu cầu chia thừa kế. và yêu câu về tô tụng như yêu câu thay đôi người tiên hành tô tung yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tam thời, yêu cau Toa án thu thập chứng cứ, dung biên pháp khan cap tam thời, yêu cầu Tòa án thu thập chứng cứ.
Tuy nhiên trong phạm vi nghiên cứu của khoá luận em chỉ nghiên cứ về yêu cau, thay đôi, bô sung va rút yêu cầu của đương sự dưới góc độ là một quyên tự định đoạt của đương sự, bao gém yêu cau khởi kiên của nguyên đơn, yêu cầu phản tô của bi đơn và yêu cầu độc lâp của bị đơn hoặc người có quyền lợi ngiĩa vụ liên quan. Khái uiệm yên can của đương sự troug giải quyết vụ ám đâm ste Tuy thuộc vào vi tri tô tụng của đương sự để xác định 1a yêu cầu khởi kiện hay yêu cau phan tô hay yêu cầu độc lập. Quyên yêu câu của đương sự là quyên TTDS cơ bản được pháp luật ghi nhận và đảm bảo thực hiện các quyền của đương sự đổi với cá nhên, cơ quan, tô chức. Theo đó cho phép các chủ thé nay được phép đưa ra, dé nghị, đời hỏi Tòa án xem xét, giải quyết vu án dân sự theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định: Đây là một trong nhũng biểu hiện của nguyên tắc cơ bản.
của pháp luật TTDS — quyên yêu cau tòa án bão vệ quyên và lợi ích hợp pháp, đã được quy đính tại Điều4 BLTTDS năm 2015 va nguyên tắc quyên quyết định và tự đính đoạt của đương sự. Yêu câu khởi kiện của nguyên đơn được xác định căn cứ vào đơn khởi kiện của nguyên đơn và nguyên đơn có thé giữ nguyên, thay đổi, bé sung và rút yêu cau trong suốt quá trình giải quyết VADS như: tại thời điểm trước khi Toa án thụ lý VADS, trong giai đoạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm, tại phiên toà sơ thâm dân sự hoặc trong giai đoạn Toa án xét xử phúc thêm VADS. nughiin cứu khoa học phip 1ý,Bỏ Tự pháp (2006), Từ điển Ludt hoc, NXB Tư pháp, Hi Nội tr $77. Nguyễn Thi MinhTrứng, Qioén vê cấu, they đốt bộ simg và rút yu cất của đương sự trong tổ ng dân 10 Yên cẩu phan tế của bị đơn là việc nguyên đơn kiên ngược lại bị đơn về mét nội dung khác với yêu cau khởi kiện của nguyên đơn.