phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, nội dung chính của đề tài gồm 2 chơng, 6 tiết. NỘI DUNG Chơng 1: LỄ PHỤC SINH CỦA NGƯỜI CÔNG GIÁO TRONG TRUYÈN THÓNG KITÔ 1. Lịch sử và vị trí lễ Phục sinh trong truyền thống Kitô 1. Lịch sử hình thành Kitô giáo là một tôn giáo lớn có lịch sử lâu đời do Đức Jesus Christ (theo nh trong Kinh Thánh là con của Chúa Sáng Thế) sáng lập ra vào khoảng những năm đầu của thế kỉ I tại vòng Trung Đông, thuộc Đề chế Roma.
Trải qua các lần phân chia, Kitô giáo đã phân chia, hình thành các hệ phái khác nhau nh: Công giáo Roma, Chính Thống giáo Đông phơng, Tin Lành, Anh giáo. với nhiều sự khác biệt trong tô chức giáo hội, giáo lý, giáo luật cũng nh quan điểm về thần học. Tuy nhiên, đối với các Kitô hữu, luôn có những ngày lễ trọng đại phải đợc cử hành, đặc biệt là lễ Phục sinh — là một trong những ngày lễ quan trọng nhất trong năm và có lịch sử lâu đời nhất, chỉ sau lễ Sabbath. Lễ Phục Sinh là ngày lễ kỷ niệm sự phục sinh của Chúa Jesus.
Ngài đã bị chính quyền La Mã bắt và hành hình. Ngày thứ Sáu sau khi bị các quan chức Đề Quốc La Mã bắt và tuyên án tử hình, Chúa đã chết đi và sau đó hồi sinh. Sự kiện này đợc ghi chép lại trong Phúc Âm rằng Đức Giêsu đã biết trớc sự chết đề đền tội cho loài ngời và sự phục sinh của mình [Luca 9:22]. Sau 3 ngày chôn táng, tức vào ngày Chủ Nhật, Ngài sống lại.
Phúc Âm trong Tân Ước đều ghi chép lại sự kiện này và đề cập đến việc Jesus gặp lại các môn đệ của mình cũng nh làm phép và giảng dạy trong quá trình truyền giáo ở các địa điểm khác nhau trong suốt 40 ngày kế từ ngày phục sinh, rồi ngài lên trời [Luca 24:44 — 49]. Sau do 10 ngày, tức ngày thứ 50, Chúa Thánh Thần hiện xuống với các tông đồ và loan báo tin mừng. Theo Tân Ước, đây đợc xem là ngày khai sinh ra Giáo hội, Giáo hội đợc coi là thân mình và là hiền thê của Chúa Jesus Christ. Vì vậy mà Lễ Phục Sinh đợc diễn ra nhằm tởng niệm sự chết và phục sinh của Ngài.
Đây là một sự kiện đóng dấu mốc đặc biệt quan trọng trong lịch sử hình thành Kitô giáo. Do đó, trong năm phụng vụ Công giáo có mùa Phục Sinh đóng vai trò quan trọng đợc kéo dài 50 ngày (ngũ tuần) tính từ Chúa Nhật Phục Sinh cho tới Chúa Nhật Hiện Xuống. Ngoài ra, có nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng, lễ Phục sinh (Easter), thực chất có liên hệ nhiều với Lễ Vợt Qua (Passover) của Do Thái giáo — là ngày lễ diễn ra vào ngày 14-15 tháng Nisan (tháng thứ nhất của năm tính theo niên lịch Do Thái, thờng là tháng ba hoặc tháng t theo lịch Tây phơng). Đây là lễ kỉ niệm đêm trớc ngày thiên sứ Moses lãnh đạo ngời Do Thái thoát khỏi sự nô dịch của AI Cập.
Trong sự kiện đó, máu cừu non (hay còn gọi là chiên) đợc sử dụng để bảo vệ các gia đình ngời Israel. Để ăn mừng ngày lễ này, ngời ta thờng chọn một cừu non thuần khiết làm vật hiến tế cho lễ Vợt Qua. Trong Kitô giáo, Chúa Jesus đã trải qua bữa tối cuối cùòng với các môn đệ của mình vào đêm trớc lễ Vợt Qua. Ngài chấp nhận bị đóng đinh để chịu tội thay cho loài ngời vào ngày hôm sau, đó là ngày thứ nhất của lễ Vợt Qua.
Đồng thời, Kinh Thánh Tân Ước cũng mô tả Jesus giống nh một con chiên — vật tế của Chúa Trời “Kìa, Chiên Con của Đức Chúa Trời, là đẳng cất tội lỗi của thế gian!” [Gioan 1:29] hay so sánh Chúa Jesus với cừu con lành lặn không tỳ vết đợc hiến tế vào lễ Vợt Qua: “Nhng ấy là bởi huyết báu của Đắng Kitô, giống nh huyết của chiên con lành lặn, không tỳ vết. Nh vậy, sự kiện Đức Jesus hy sinh thân mình để chuộc lỗi cho toàn bộ loài ngời đợc Tân Ước mô tả trong tơng quan với sự kiện Moses giải phóng và dòng máu cừu để bảo vệ ngời Do Thái trong sách Xuất Hành. Dựa vào các dữ kiện nh vậy, có thé thay, mặc dù lễ Phục sinh có phần nào nguồn gốc từ lễ Vợt qua trong Do Thái giáo, nhng lễ Vợt Qua cùng với lễ Phục sinh của Kitô giáo lại mang bộ mặt khác. Cụ thể, thay vì là kỉ niệm ngày Moses giải phóng ngời Do Thái, thì lễ Phục sinh là để kỉ niệm đức hy sinh, bao dung còng sự màu nhiệm của Chúa, đồng thời kỉ niệm sự khởi đầu của Kitô giáo.
Một nguồn gốc khác của lễ Phục Sinh đợc cho là bắt nguồn từ ngày hội Xuân thời cô đại. Thực tế, sự phục sinh của Chúa trong Kinh Thánh đợc nhắc tới là sự “Sự Hồi sinh” — “The Resurrection”, còn lễ Phục Sinh — “Easter” theo Từ điển Bách Khoa Công giáo mới (ÑCE - 1967), tập 5, cụm từ này xuất phát từ cái tên “Ostera” trong thần thoại của Babylon. Hay trong nghiên cứu của Thánh Bede, một tu sĩ ngời Anh ở tu viện Thánh Peter Monkwearmouth và tu viện Thánh Paul Jarrow, Anh; đồng thời là một nhà sử học nồi tiếng vào thế kỷ VII, ông viết rằng từ “Easter” thực chất đến từ cái tên của nữ thần cổ Eostre (một số nơi gọi là Ostara) là nữ thần màu mỡ và nữ thần hoàng hôn — có nguồn gốc từ Scandinavia. Cái tên này có khá nhiều phiên bản tuỳ thuộc vào nhiều ngôn ngữ khác nhau, tuy nhiên nhìn chung các nhà sử học thế giới đều đa ra nghiên cứu rằng “Eostre”, “Ostera” hay “Ishtar”, là nữ thần mùa xuân của Tây Âu, là biểu tợng của tháng 4 — vào thời cổ đại đợc gọi là “Eosturmonath” — ngày nay là “April”.
Ngày lễ Eostre đợc tổ chức vào thời điểm xuân phân, khi mà thời gian của ban đêm và ban ngày ngang bằng nhau. Những biểu tợng của lễ Phục sinh nh trứng và thỏ cũng bắt nguồn từ ngày lễ này. Cụm “Easter” là phiên bản tiếng anh của cái tên này, mặc đò các nhà sử học thế giới vẫn cha tìm đợc khoảng thời gian chính xác mà nó bắt đầu đợc sử dụng, các nhà nghiên cứu tôn giáo cho rằng thuật ngữ này là một trong những từ tiếng Anh cổ xa nhất đã tồn tại hơn một thiên nhiên kỉ. Lễ hội này có sự trùng khớp về mặt thời gian với lễ mừng Chúa phục sinh.
Chính điều này khiến cho ngày lễ lớn của Kitô giáo có sự hoà nhập với truyền thống văn hoá cô xa, đặc biệt là truyền thống văn hoá Tây Âu của tộc ngời Slav cô. Vì lẽ đó, cụm từ này đợc sử dụng phô biến. Ban đầu các tín đồ Kitô muốn tôn giáo của mình đễ dàng hoà nhập và tiếp cận với nhiều ngời hơn cho nên đã cố gắng hội nhập các lễ nghi tôn giáo với các lễ nghi truyền thống và đôi khi đồng nhất chúng làm một. Do vậy, những biểu tợng nh Trứng Phục Sinh và Thỏ Phục Sinh vốn là biểu tợng của mùa xuân đã gắn liền với mòa Phục Sinh của Kitô giáo nh một yếu tố quan trọng không thể thiếu.
Các từ điển giải nghĩa thuật ngữ của Công giáo đều nhắc tới “Easter” là thuật ngữ chỉ Lễ Phục sinh — “một ngày lễ quan trọng nhất của Thiên Chúa giáo đợc cử hành nhằm tởng nhớ tới ngày phục sinh mau nhiệm của Chúa Jesus sau khi bị hành hình nh đã kế lại trong những sách Phúc Âm” [24, tr. 256 - 257]; hay là “một trong các lễ trọng của Công giáo, nhng không cố định vào ngày nào trong lịch” [10, tr. Trong các tôn giáo có nguồn gốc từ Kitô nh Công giáo, Chính thống giáo, Tin lành và Anh giáo, ngày diễn ra lễ Phục sinh thờng rơi vào Chủ Nhật giữa ngày 22 tháng 3 đến ngày 25 tháng 4. Ngày tiếp theo, thứ Hai đợc công nhận là ngày nghỉ lễ chính thức của hầu hết các quốc gia có truyền thống Kitô giáo.
Lễ Phục sinh và các ngày nghỉ trong mùa Phục sinh thờng không cố định bởi nó đợc tính theo nhiều loại lịch khác nhau tuỳ theo quy định của các Giáo hội. Mặc dù đều đợc tổ chức vào Chủ Nhật, nhng ngày chính xác của lễ Phục sinh hay ngày Chúa sống lại vẫn luôn là đề tài gây tranh luận giữa các giáo hội Chính thống giáo phơng Đông và Công giáo phơng Tây kề từ thế kỷ thứ II. Để giải quyết vấn đề này, Công đồng Nicaea thứ nhất năm 325 đã đợc tô chức bởi Constantine Đại Đế. Constantine muốn Kitô giáo tách biệt hoàn toàn với Do Thái giáo và không muốn lễ Phục sinh đợc cử hành trong Lễ Vợt qua của ngời Do Thái.
Hội đồng Nicaea theo đó yêu cầu lễ phục sinh phải đợc cử hành vào Chủ nhật và không bao giờ trong Lễ Vợt qua của ngời Do Thái. Vì vậy, Công đồng Nicaea da quyét dinh rang lễ Phục sinh sẽ đợc tổ chức vào Chủ Nhật sau ngày trăng tròn đầu tiên sau kì xuân phân [24, tr. Tuy nhiên mùa xuân phân cũng không có định mà thay đổi theo từng năm. Vấn đề này vẫn còn gây tranh cãi, vì vậy việc tính ngày cuối cùng dựa nhiều vào Giáo hội ở Alexandria (Ai Cập), bởi họ đợc biết đến với sự thông thái trong thiên văn học.
Ngày xuân phân đợc xác định là ngày 21 tháng 3 âm lịch, và lễ Phục sinh sẽ diễn ra theo cách tính bên trên. Đối với Giáo hội Công giáo mỗi nơi lại sử dụng các cách tính lịch khác nhau nh Giáo hội Tay phong sir dung lich Gregorian dé tinh ngay, Giáo hội phơng Đông dùng lịch Julian, ngoài ra một sé giáo hội nh Chính Thống giáo Đông phơng vẫn tính ngày diễn ra lễ Phục sinh dựa trên ngày tô chức lễ Vợt Qua. Vì vậy, ngày tổ chức lễ Phục Sinh ở các nơi thờng không tròng nhau. Ngày nay lễ Phục Sinh không chỉ phổ biến trong phạm vi những tín đồ Thiên Chúa giáo mà còn lan rộng trở thành ngày lễ chung của nhiều ngời và đợc tổ chức với quy mô lớn, đặc biệt là ở các nớc mà Công giáo phát triển nh phơng Tây.
Tại Việt Nam, lễ Phục sinh không đợc biết đến nhiều và đợc ăn mùng, tổ chức lớn nh lễ Giáng Sinh. Nhng đối với ngời Công giáo đây vẫn là một ngày lễ quan trọng đợc tô chức hằng năm với những nghi thức đợc hội nhập với phong tục và văn hoá Việt. Vị trí của ngày lễ Phục Sinh trong năm Phụng Vụ của các tín đồ Kitô giáo.