VIàN HÀN LÂM KHOA HàC XÃ HàI VIàT NAM HæC VIàN KHOA HæC XÃ HàI HOÀNG THä MAI SA VN HÓA CĂA GIA ĐÌNH PHÀT TĀ T¾I ĐÀ N¾NG LUÀN ÁN TI¾N S) VN HÓA HæC HÀ NàI - 2024 VIàN HÀN LÂM KHOA HàC XÃ HàI VIàT NAM HæC VIàN KHOA HæC XÃ HàI HOÀNG THä MAI SA VN HÓA CĂA GIA ĐÌNH PHÀT TĀ T¾I ĐÀ N¾NG Ngành: Vn hóa hçc Mã sá: 9 22 90 40 LUÀN ÁN TI¾N S) VN HÓA HæC Người hướng dẫn khoa học: 1. Đß Lan Ph°¢ng HÀ NàI - 2024 LàI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luÁn án Tiến sĩ này là kết qu¿ nghiên cău cāa riêng tôi d°ới h°ớng d¿n cāa tÁp thể ng°ßi h°ớng d¿n khoa hác. Các kết qu¿ nghiên cău đ°ợc nêu trong luÁn án là trung thực, khách quan và ch°a tÿng đ°ợc ai công bố. Những luÁn điểm mà luÁn án kế thÿa cāa những tác gi¿ đi tr°ớc đều đ°ợc trích d¿n nguồn chính xác, cÿ thể.
Tác giÁ luÁn án Hoàng Thå Mai Sa MĀC LĀC Mâ ĐÄU. 1 Ch°¢ng 1: TäNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CĄU, C¡ Sâ LÝ LUÀN VÀ ĐäA BÀN NGHIÊN CĄU. Tång quan tình hình nghiên cąu. Những nghiên cău về tổ chăc PhÁt giáo Viát Nam.
Những nghiên cău về gia đình PhÁt tā thế giới và Viát Nam. Những nghiên cău về gia đình PhÁt tā tại Đà Nẵng. Những vÁn đề luÁn án kế thÿa và những vÁn đề nghiên cău đặt ra. Mát số khái niám liên quan đến vÁn đề nghiên cău cāa luÁn án.
H°ớng tiếp cÁn lý thuyết cāa luÁn án. Khái quát về vùng đÁt Đà Nẵng. Khái quát về PhÁt giáo tại Đà Nẵng. Khái quát về lßch sā hình thành gia đình PhÁt tā tại Đà Nẵng.
40 TiÃu k¿t ch°¢ng 1. 46 Ch°¢ng 2: NHÀN DIàN GIA ĐÌNH PHÀT TĀ T¾I ĐÀ N¾NG. C¢ cÃu và quy mô gia đình PhÁt tā. C¡ cÁu gia đình PhÁt tā.
Quy mô gia đình PhÁt tā tại Đà Nẵng. ĐÁc điÃm gia đình PhÁt tā. Kết nối gia đình PhÁt tā dựa trên niềm tin PhÁt giáo. Đa dạng thành phần và nhu cầu gia nhÁp gia đình PhÁt tā.
Thống nhÁt tôn chỉ mÿc đích, châm ngôn cāa gia đình PhÁt tā. Linh hoạt trong điều hành đái ngũ Huynh tr°áng. Các mái quan há trong gia đình PhÁt tā. Giáo hái PhÁt giáo Viát Nam và gia đình PhÁt tā.
Thầy trÿ trì, S° Tăng ni và gia đình PhÁt tā. Ng°ßi điều hành nái bá gia đình PhÁt tā. Tình Lam trong gia đình PhÁt tā. 98 TiÃu k¿t ch°¢ng 2.
103 Ch°¢ng 3: THĄC HÀNH VN HÓA GIÁO DĀC CĂA GIA ĐÌNH PHÀT TĀ T¾I ĐÀ N¾NG. Tu hçc PhÁt pháp. Ch°¡ng trình giáo lý PhÁt pháp theo các bÁc hác. Tu hác qua văn nghá và trò ch¡i.
Rèn luyán kỹ nng. Kỹ năng vÁn đáng. Kỹ năng sinh tồn. Kỹ năng qu¿n lý.
Rèn luyán nhân cách đ¿o đąc. Lí t°áng phÿng sự. Tác phong, kỷ luÁt. 136 TiÃu k¿t ch°¢ng 3.
141 Ch°¢ng 4: VN HÓA CĂA GIA ĐÌNH PHÀT TĀ T¾I ĐÀ N¾NG: LIÊN K¾T XÃ HàI, CÁC GIÁ TRä VÀ NHĂNG VÂN ĐÀ ĐÀT RA. Sự bù đắp tình c¿m, chia sẻ trong đßi sống tinh thần. Sự gắn kết trong gia đình và cáng đồng xã hái. Giá trå Đąc – Trí – ThÃ.
Rèn luyán thể chÁt. Nhăng vÃn đÁ đÁt ra đái vßi gia đình PhÁt tā trong đái sáng đ°¢ng đ¿i. Tính nhÁp thế cāa PhÁt giáo trong xã hái đ°¡ng đại. Các yếu tố tác đáng đến sự phát triển gia đình PhÁt tā hián nay 167 4.
Ăng dÿng công nghá thông tin trong giáo dÿc gia đình PhÁt tā. 169 TiÃu k¿t ch°¢ng 4. 171 DANH MĀC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG Bà CĂA TÁC GIÀ. 175 TÀI LIàU THAM KHÀO.
176 PHĀ LĀC DANH MĀC CÁC CHĂ VI¾T TÂT Chă vi¿t tÃt Chă vi¿t đÅy đă BHD : Ban H°ớng d¿n HD : H°ớng d¿n TP : Thành phố GĐPT : Gia đình PhÁt tā NCS : Nghiên cău sinh Tr : Trang UBND : Āy ban Nhân dân PV : Phỏng vÁn UV : Āy viên GHPGVN : Giáo hái PhÁt giáo Viát Nam PG : PhÁt giáo PGVN : PhÁt giáo Viát Nam GĐPHP : Gia đình PhÁt hóa phổ DANH MĀC BÀNG B¿ng 1. Số l°ợng chùa, tßnh thÁt, tßnh xá, Niám PhÁt đ°ßng trên đßa bàn TP. Số l°ợng Tăng, Ni theo các há phái trên đßa bàn TP. Số l°ợng đ¡n vß đạo tràng và các đạo hữu PhÁt tā trên đßa bàn Đà Nẵng (2007 - 2017).
Số l°ợng Huynh tr°áng và Đoàn sinh GĐPT trên đßa bàn thành phố Đà Nẵng (2002 - 2017). Há thống qu¿n lý gia đình PhÁt tā cÁp Trung °¡ng. Há thống qu¿n lý gia đình PhÁt tā cÁp tỉnh/ thành phố. Há thống tổ chăc Ban Huynh tr°áng gia đình PhÁt tā.
Mối quan há trong gia đình PhÁt tā. Tính cÃp thi¿t căa đÁ tài Xã hái đ°¡ng đại chăng kiến sự hồi sinh và phát triển mạnh mẽ cāa các tôn giáo, tín ng°ỡng, trong đó có PhÁt giáo. Tâm lí con ng°ßi bß lung lay, khāng ho¿ng trầm tráng tr°ớc áp lực hác tÁp, kinh tế, hôn nhân gia đình, tr°ớc bạo lực và tá nạn xã hái bāa vây. Niềm tin xã hái dần mß nhạt, con ng°ßi hoài nghi l¿n nhau, đố kỵ nhau.
Con ng°ßi trong xã hái đ°¡ng đại không ngÿng tìm kiếm điểm tựa để duy trì niềm tin cá nhân, niềm tin xã hái. Há tìm đến tín ng°ỡng hoặc tôn giáo, để đ°ợc an ủi, chữa lành và giÁi tỏa căng thẳng. Hián nay, đối t°ợng bß ¿nh h°áng mạnh mẽ nhÁt tÿ thay đổi niềm tin xã hái là thanh thiếu niên; vì vÁy cần sớm đßnh h°ớng cho đái ngũ này về lý t°áng, kiến thăc, kỹ năng sống dựa trên nền t¿ng tôn giáo, trong đó có nền t¿ng PhÁt hác. Nhiều hái đoàn PhÁt giáo dành cho thanh thiếu niên đ°ợc Giáo hái PhÁt giáo Viát Nam (GHPGVH) chā tr°¡ng khuyến khích thành lÁp và lan tỏa trong cáng đồng PhÁt tā và những ng°ßi c¿m mến đạo PhÁt trên phạm vi toàn quốc.
Tại Đà Nẵng, Gia đình PhÁt tā (sau đây sẽ viết tắt là GĐPT hoặc Gia đình) là mát hái đoàn PhÁt giáo xuÁt hián tÿ giữa thế kỷ XX, tr¿i qua nhiều thăng trầm đến đầu thế kỷ XXI đã trá lại mát cách h°ng thßnh đáp ăng đ°ợc nhu cầu cāa con ng°ßi trong xã hái có nhiều sự đổi thay hián nay. Sự phÿc h°ng trá lại cāa các hoạt đáng giáo dÿc PhÁt tā đến tÿ nhiều góc đá. Về góc đá chính sách, đó có thể là những nß lực nhằm mÿc tiêu xây dựng con ng°ßi Viát Nam thßi kỳ công nghiáp hóa, hián đại hóa đÁt n°ớc. Nghß quyết Hái nghß Ban chÁp hành Trung °¡ng Đ¿ng lần thă chín (Khóa XI), xác đßnh rằng: <Phát huy các giá trị, nhân tố tích cực trong văn hóa tôn giáo, tín ng°ỡng, khuyến khích các ho¿t động tôn giáo gắn bó với dân tộc, h°ớng thiện, nhân đ¿o, nhân văn, tiến bộ, <tốt đời đẹp đ¿o=; khuyến khích các ho¿t động <đền ¡n đáp nghĩa=, <uống n°ớc nhớ nguồn=, từ thiện, nhân đ¿o.
Về góc đá hác thuÁt, giáo dÿc đạo đăc cá nhân, đạo đăc xã hái cho giới trẻ á phạm vi ngoài nhà tr°ßng là mát chā đề đ°ợc nhiều hác gi¿ quan tâm. GĐPT luôn xem tráng viác giáo dÿc đạo đăc cá nhân, đạo đăc xã hái cho PhÁt tā trẻ, xem đó là kim chỉ nam cho mái hoạt đáng cāa tổ chăc tÿ những ngày đầu thÁp niên 50 cāa thế kỷ XX đến bây giß. 1 Tr°ớc đây, mát số nhà nghiên cău đã quan tâm đến viác mô t¿ lßch sā hình thành, c¡ cÁu tổ chăc và hoạt đáng tôn giáo cāa GĐPT cùng với viác đánh giá những tác đáng tích cực tÿ GĐPT đến đßi sống xã hái. Tuy nhiên, sự chuyển dßch trong c¡ cÁu vÁn hành tổ chăc, sự linh hoạt trong triển khai các sinh hoạt cāa GĐPT, mối quan há t°¡ng tác giữa các cá nhân, đoàn thể có liên quan đến Gia đình lại ch°a đ°ợc chú ý.
Tác đáng giáo dÿc đạo đăc cho thanh thiếu niên GĐPT cũng cần đ°ợc nghiên cău thêm, vì cáng đồng GĐPT á Đà Nẵng hián nay đã thu nhÁn thêm nhiều thành viên mới (những thành viên này tr°ớc đó ch°a đi chùa, lß PhÁt th°ßng xuyên, không có ng°ßi thân đã quy y Tam b¿o). Chính vì những lí do khoa hác và thực tißn nh° vÁy, NCS chán <Văn hóa của gia đình Phật tử t¿i Đà Nẵng= làm đề tài luÁn án Tiến sĩ Văn hóa hác cāa mình để tìm hiểu GĐPT tại Đà Nẵng đ°ợc hình thành và kết nối nh° thế nào? Các thực hành văn hóa giáo dÿc cāa GĐPT đã mang đến <thành tựu= gì cho các thành viên tÿ chính góc nhìn cāa há? GĐPT á thế kỷ XXI cho ta góc nhìn nh° thế nào về đßi sống văn hóa, xã hái đ°¡ng đại? 2. Māc đích và nhiám vā nghiên cąu 2. Mục đích nghiên cāu Thông qua nghiên cău tr°ßng hợp GĐPT tại Đà Nẵng, luÁn án muốn tìm hiểu về quá trình tham gia, thực hành văn hóa giáo dÿc cāa tôn giáo hián nay, sự lan ráng mô hình hái đoàn PhÁt giáo nhắm đến giáo dÿc đạo đăc cho thanh thiếu niên PhÁt tā.
Trên c¡ sá đó luÁn án đóng góp vào cuác th¿o luÁn về GĐPT với những cách thăc liên kết xã hái, các hình thăc giáo dÿc linh hoạt, th¿o luÁn về đạo đăc, phẩm chÁt cāa ng°ßi PhÁt tā trong xu thế thế tÿc hóa, đóng góp cho quá trình xây dựng đÁt n°ớc phát triển và hái nhÁp. Qua đó, luÁn án đ°a đến góc nhìn đa chiều về băc tranh văn hóa xã hái đ°¡ng đại thông qua hành vi tham gia hái đoàn PhÁt giáo trong cuác sống cāa chúng ta hôm nay. Để đạt đ°ợc mÿc đích nghiên cău, luÁn án đặt ra ba câu hỏi nghiên cău chính: Thă nhÁt: GĐPT tại Đà Nẵng đ°ợc c¡ cÁu và vÁn hành nh° thế nào? Thă hai: GĐPT tại Đà Nẵng triển khai các thực hành văn hóa giáo dÿc á khía cạnh tu hác giáo lý PhÁt giáo, rèn luyán kỹ năng, phẩm chÁt cho Đoàn sinh và 2 Huynh tr°áng nh° thế nào? Về phía mình, các Đoàn sinh, Huynh tr°áng, há vÁn dÿng PhÁt pháp vào cuác sống th°ßng nhÁt ra sao? Thă ba: Qua tổ chăc GĐPT tại Đà Nẵng, chúng ta hiểu gì về ph°¡ng thăc liên kết xã hái, giá trß nổi bÁt cāa tổ chăc PhÁt giáo này là gì, và vai trò cāa GĐPT trong đßi sống văn hóa, xã hái đ°¡ng đại? 2.