phần mở đầu, kết luận, phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm 04 chƣơng Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lý luận và thực tiễn về công tác xúc tiến đầu tƣ vào các khu công nghiệp. Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu Chƣơng 3: Thực trạng công tác xúc tiến đầu tƣ vào các khu công nghiệp tỉnh Bắc Ninh. 3 Chƣơng 4: Định hƣớng và giải pháp nhằm đẩy mạnh công tác xúc tiến đầu tƣ vào các khu công nghiệp tỉnh Bắc Ninh trong thời gian tới. 4 Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CÔNG TÁC XÚC TIẾN ĐẦU TƢ VÀO CÁC KHU CÔNG NGHIỆP 1.
Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Cho đến nay đã có nhiều công trình nghiên cứu của các học giả và tổ chức cả trong và ngoài nƣớc về vấn đề xúc tiế n đầu tƣ, cũng nhƣ tác động của xúc tiế n đầ u tƣ tới phát triển kinh tế - xã hội của các quốc gia hay các điạ phƣơng trong một quốc gia. Trong nhiều năm gần đây, đặc biệt là khi Việt Nam gia nhập WTO, đã có nhiều công trình nghiên cứu của các tác giả trong nƣớc về hoạt động xúc tiến đầu tƣ, trong đó có thể kể đến một số công trình sau: - Vũ Đức Minh (2004), “Nâng cao hiệu quả xúc tiến đầu tư nhằm tăng cường thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài trên địa bàn Hà Nội”[19] (Luận văn thạc sĩ kinh tế ): Tác giả luận văn đã nghiên cứu những vấn đề cơ bản có tin ́ h chất lý thuyết về đầ u tƣ trƣ̣c tiế p nƣớc ngoài , công tác xúc tiế n đầ u tƣ, nô ̣i dung và các hình thƣ́c của xúc tiế n đầ u tƣ , các nhân tố tác động tới hoạt động xúc tiến đầu tƣ ở Việt Nam. Trên cơ sở khung lý thuyết đó, luận văn đã phân tích thực trạng công tác xúc tiế n đầ u tƣ của các doanh nghiê ̣p và cá c cơ quan quản lý Nhà nƣớc trên địa bàn Hà Nội thông qua các chỉ tiêu , phƣơng pháp đo l ƣờng và các nhân tố tác động , chỉ ra các nguyên nhân khiế n cho công tác xúc tiế n đầ u tƣ chƣa cao ở Hà Nội hiện nay và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác xúc tiến đầu tƣ trên địa bàn Hà Nội. - Vũ Thị Phƣơng Thảo (2004): “Thúc đẩy đầu tư vào các khu công nghiệp ở thành phố Hà Nội” [22](đề án).
Trong đề án tác giả nêu rõ các điề u kiê ̣n cầ n thiế t để thúc đẩy đầu tƣ vào các kh u công nghiê ̣p đó là: công tác quy hoa ̣ch khu công nghiệp phải nằm trong quy hoạch tổng thể của thành phố ; các chính sách và các cơ chế khuyế n khích phải thông thoáng và nhiề u ƣu đaĩ ; tăng cƣờng hoa ̣t đô ̣ng xúc tiế n đầ u tƣ, tích cƣ̣c quảng bá và tim ̀ đố i tác và khách hàng để đẩ y ma ̣nh hoa ̣t đô ̣ng xúc tiế n 5 đầ u tƣ; phát triển cơ sở hạ tầng. Đề án chỉ ra những hạn chế về đầu tƣ vào các khu công nghiê ̣p nhƣ: Cơ chế chính sách để thu hút vố n đầ u tƣ trong và ngoài nƣớc còn nhiề u bấ t câ ̣p, thiế u đồ ng bô ̣ và linh hoa ̣t; Ban quản lý khu công nghiệp ở thành phố Hà Nội và Sở công nghiệp Hà Nội chƣa có biện pháp giới thiệu , tiế p thi, ̣ thu hút vố n đầ u tƣ vào khu công nghiệp, nhấ t là doanh nghiệp trong nƣớc; Công tác tiế p thi ̣đầ u tƣ chƣa đƣơ ̣c chú tro ̣ng.Và những nguyên nhân chủ yế u đó la:̀ Viê ̣c ta ̣o nguồ n lao đô ̣ng cho các doanh nghiê ̣p khu công nghiê ̣p thƣờng bi ̣đô ̣ng do không đảm bảo đƣơ ̣c chấ t lƣơ ̣ng, trƣ̀ khu công nghiê ̣p Sài Đồ ng B; Sự thiếu kinh nghiệm trong quản lý của các khu công nghiê ̣p làm giảm hiê ̣u quả hoa ̣t đô ̣ng của nó ; chính sách đố i xƣ̉ với doanh nghiê ̣p khu công nghiệp chƣa công bằ ng. Dƣ̣a trên những hạn chế và nguyên nhân đã nêu đề án xây dựng những giải pháp nhằm thúc đẩ y đầ u tƣ vào khu công nghiệp, bao gồm cả các giải pháp từ phía các khu công nghiê ̣p Hà Nô ̣i, từ phía thành phố Hà Nô ̣i và tƣ̀ phía Nhà nƣớc. Phân tích, đánh giá thực trạng về hoạt động xúc tiến đầu tƣ ở Hải Dƣơng, tác giả chỉ ra những hạn chế trong hoạt động xúc tiến đầu tƣ thu hút FDI ở tỉnh Hải Dƣơng là: Hình thức tổ chức công tác xúc tiến đầu tƣ chƣa có tính hiệu quả, chiến lƣợc xúc tiến đầu tƣ chƣa rõ ràng, sự phối hợp giữa cơ quan xúc tiến đầu tƣ của tỉnh với các cơ quan chức năng khác vẫn còn hạn chế, các dịch vụ sau cấp phép đầu tƣ vẫn chƣa đáp ứng đƣợc nhu cầu, chất lƣợng xúc tiến đầu tƣ chƣa cao, nhân lực cho công tác xúc tiến đầu tƣ còn thiếu về số lƣợng và hạn chế về chất lƣợng… Nguyên nhân của những hạn chế chủ yếu là do kinh nghiệm chuyên môn của đội ngũ cán bộ còn hạn chế, chƣa tiến hành đồng bộ và vận dụng hết các công cụ để thực hiện công tác xúc tiến đầu tƣ, chƣa có ngân sách riêng cho hoạt động xúc tiến đầu tƣ, chƣa xây dựng đƣợc hình ảnh một cách chuyên nghiệp và rộng rãi, quy hoạch tổng thể, quy hoạch ngành, quy hoạch sử dụng đất còn nhiều bất cập, cơ sở hạ tầng không đồng bộ, đặc biệt là cơ sở hạ tầng trong các khu công nghiệp… 6 - Nguyễn Minh Toại (2016): “Việc vận dụng cơ chế, chính sách thu hút đầu tư phát triển ngành công nghiệp thành phố Cần Thơ” [23](tham luận tại Hội nghị đánh giá môi trƣờng thu hút đầu tƣ trên địa bàn thành phố Cần Thơ).
Tác giả đã phân tích thực trạng việc vận dụng các cơ chế, chính sách ƣu đãi trong thu hút đầu tƣ của ngành công nghiệp thành phố Cần Thơ để trên cơ sở đó đề xuất một số giải pháp về đẩy mạnh thu hút đầu tƣ, nhất là trong lĩnh vực công nghiệp của thành phố trong thời gian tới. Tác giả nhấn mạnh đến một số vấn đề nhƣ: Tăng cƣờng công tác xúc tiến đầu tƣ, hoàn thiện môi trƣờng đầu tƣ, tiếp tục rà soát, loại bỏ các rào cản đối với doanh nghiệp về các hoạt động sản xuất, kinh doanh; Tăng cƣờng thu hút và nâng cao hiệu quả đầu tƣ nƣớc ngoài; Xây dựng chƣơng trình xúc tiến đầu tƣ theo những ngành có ƣu thế của nƣớc đầu tƣ và các công ty xuyên quốc gia; Nâng cao hơn nữa chất lƣợng hoạt động của tổ hỗ trợ doanh nghiệp, hỗ trợ phát triển dịch vụ tài chính ngân hàng… - Phạm Thị Minh Lý và Ngô Thiên Thảo (2014): “Nâng cao hiệu quả hoạt động xúc tiến đầu tư trực tiếp nước nước ngoài trên địa bàn tỉnh Đồng Nai”[18]. Bài viết đã phân tích hoạt động xúc tiến đầu tƣ nƣớc ngoài trên địa bàn tỉnh Đồng Nai với sự kết hợp nhiều phƣơng pháp nghiên cứu khác nhau nhƣ thống kê mô tả, so sánh, tổng hợp… để phân tích các số liệu thu thập đƣợc từ các số liệu sơ cấp và thứ cấp. Bài viết đã phân tích thực trạng và đánh giá chất lƣợng hoạt động xúc tiến đầu tƣ tại Đồng Nai trong thời gian qua, từ đó các tác giả cũng đánh giá kết quả thu hút FDI tại tỉnh từ đó đƣa ra các kiến nghị nhằm đề xuất những giải pháp để nâng cao hiệu quả hoạt động xúc tiến đầu tƣ nƣớc ngoài trên địa bàn tỉnh Đồng Nai.
Các tác giả nhấn mạnh đến các giải pháp nhƣ thành lập trung tâm xúc tiến đầu tƣ, xây dựng chiến lƣợc xúc tiến đầu tƣ có trọng điểm, hợp tác chặt chẽ với các nhà tƣ vấn đầu tƣ chuyên nghiệp… - Võ Thị Kiều Trang (2015): “Hoàn thiện công tác xúc tiến đầu tư trực tiếp nước ngoài vào thành phố Đà Nẵng” [24](luận văn thạc sĩ kinh tế). Luận văn làm rõ một số cơ sở lý luận về công tác xúc tiến đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài. Đánh giá 7 đúng thực trạng công tác xúc tiến đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài vào thành phố Đà Nẵng trong thời gian từ 2009 – 2013. Từ đó, luận văn đề xuất các giải pháp cơ bản nhằm hoàn thiện công tác xúc tiến đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài vòa thành phố Đà Nẵng trong thời gian tới.
Thực trạng công tác xúc tiến đầu tƣ trực tiếp vào thành phố Đà Nẵng đƣợc tác giả phân tích trên các nội dung cơ bản: Tình hình xây dựng xúc tiến đầu tƣ; Chuẩn bị và huy động nguồn lực xúc tiến đầu tƣ; Tình hình thực hiện các hoạt động xúc tiến (Củng cố hình ảnh địa phƣơng; Vận động đầu tƣ; Dịch vụ cho nhà đầu tƣ; Vận động chính sách). Theo đó, các giải pháp đƣợc đề xuất là: Hoàn thiện xây dựng chiến lƣợc xúc tiến đầu tƣ; Cải thiện huy động nguồn lực cho hoạt động xúc tiến đầu tƣ; Cải thiện các hoạt động xúc tiến đầu tƣ; Hoàn thiện môi trƣờng đầu tƣ. Tóm lại, những công trình trên đây tập trung nghiên cứu về những vấn đề chủ yếu nhƣ: Các khía cạnh lý luận về xúc tiến đầu tƣ nói chung và xúc tiến đầu tƣ vào các khu công nghiệp nói riêng; Nội dung của xúc tiến đầu tƣ theo điều kiện thực tế của Việt Nam; Một số mô hình thúc đẩy xúc tiến đầu tƣ ở Việt Nam; Đánh giá cơ chế tác động của các chính sách đối với hoạt động xúc tiến đầu tƣ; Phân tích, đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp thúc đẩy xúc tiến đầu tƣ… Đây là những cơ sở quan trọng mà tác giả có thể kế thừa và phát triển trong quá trình làm luận văn. Tuy nhiên, hiện nay, chƣa có tài liệu nào đề cập một cách đầy đủ và hệ thống về xúc tiến đầu tƣ vào khu công nghiệp ở Bắc Ninh.
Đó chính là khoảng trống mà luận văn cần phải tập trung tìm hiểu và nghiên cứu, đặc biệt là việc phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp nhằm thúc đẩy hoạt động xúc tiến đầu tƣ vào khu công nghiệp ở Bắc Ninh một cách hiệu quả. Cơ sở lý luận về công tác xúc tiến đầu tƣ vào các khu công nghiệp 1. Xúc tiến đầu tư vào khu công nghiệp: Khái niệm, vai trò và ý nghĩa 1. Khái niệm khu công nghiệp Khu công nghiệp đã đƣợc hình thành và phát triển ở các nƣớc tƣ bản vào những năm cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX.