Luận văn thạc sĩ relationship between sectoral exports and economic growth a time series analysis for vietnamese fishery sector 1997 2008

Luận văn thạc sĩ phân tích relationship between sectoral exports and economic growth a time series analysis for vietnamese, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Nguyen Anh Tram
• Người hướng dẫn: Dr. Nguyen Minh Duc
• Trường học: University of Economics
• Chuyên ngành: Master of Arts in Economics of Development
• Đề tài: Xuất Khẩu Thủy Sản Và Tăng Trưởng Kinh Tế Việt Nam
• Loại tài liệu: Thesis
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Ho Chi Minh City

Mục lục chi tiết

• CERTIFICATION
• ACKNOWLEDGMENTS
• ABSTRACT
• ACRONYMS AND INITIALS
• TABLE OF CONTENTS
• 1.1. LIST OF TABLES
• 1.2. LIST OF FIGURES
• 1.3. SCOPE OF THE STUDY
• 1.4. METHODOLOGY AND DATA COLLECTION
• 1.5. THE STRUCTURE OF THE THESIS
• 1.6. THE RELATIONSHIP BETWEEN ECONOMIC GROWTH AND TRADE
• 1.7. THEORETICAL AND EMPIRICAL BACKGROUNDS OF SECTORAL EXPORTS
• 1.8. WHY FISHERY SECTOR WAS CHOSEN FOR THIS STUDY?
• 1.9. AN OVERVIEW OF VIETNAM FISHERY SECTOR
• 1.10. BILATERAL TRADE AGREEMENT, THE UNITED STATES ANTI-DUMPING MEASURES AND VIETNAM FISHERY EXPORTS IN THE PERIOD 1997-2008
• 1.11. THE EXCHANGE RATE REGIME AND VIETNAM FISHERY EXPORTS 1997-2008
• 1.12. CPI (CONSUMER PRICE INDEX) AND VIETNAM FISHERY EXPORTS 1997-2008
• 1.12.1. Consumer Price Index- CPI
• 1.12.2. Bilateral Trade Agreement (BTA)
• 1.13. EMPIRICAL ESTIMATION RELATED TO EFFECTS OF FISHERY EXPORTS ON ECONOMIC GROWTH
• 1.13.1. Consumer Price Index
• 1.14. DATA FOR VARIABLES
• 1.15. RESULTS AND DISCUSSION
• 1.15.1. Stationary testing of real variables
• 1.15.2. Unit root tests for log(YGNP)
• 1.15.3. Unit root tests for log(REXR)
• 1.15.4. Unit root test for log(XGNP)
• 1.15.5. Two stage least square regression
• 1.16. CONCLUSIONS AND SUGGESTIONS

Tóm tắt

I. Tổng quan về xuất khẩu thủy sản và tăng trưởng kinh tế Việt Nam

Xuất khẩu thủy sản đã trở thành một trong những trụ cột quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam. Ngành thủy sản không chỉ đóng góp vào GDP mà còn tạo ra hàng triệu việc làm cho người dân. Theo số liệu từ Tổng cục Thống kê, trong giai đoạn 1997-2008, xuất khẩu thủy sản đã tăng trưởng mạnh mẽ, góp phần vào sự phát triển kinh tế bền vững của đất nước. Sự phát triển này không chỉ đến từ nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú mà còn nhờ vào các chính sách hỗ trợ từ chính phủ.

1.1. Xuất khẩu thủy sản Động lực chính cho tăng trưởng kinh tế

Ngành thủy sản Việt Nam đã có những bước tiến vượt bậc trong việc gia tăng giá trị xuất khẩu. Theo báo cáo của FAO, Việt Nam là một trong những nước xuất khẩu thủy sản hàng đầu thế giới. Sự gia tăng này không chỉ giúp cải thiện thu nhập cho người dân mà còn tạo ra nguồn ngoại tệ lớn cho quốc gia.

1.2. Tác động của xuất khẩu thủy sản đến GDP Việt Nam

Nghiên cứu cho thấy rằng, mỗi 10% tăng trưởng trong xuất khẩu thủy sản có thể dẫn đến 7% tăng trưởng GDP. Điều này cho thấy vai trò quan trọng của ngành thủy sản trong việc thúc đẩy nền kinh tế Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu.

II. Thách thức trong xuất khẩu thủy sản và tăng trưởng kinh tế

Mặc dù ngành thủy sản đã đạt được nhiều thành tựu, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Các vấn đề như chất lượng sản phẩm, rào cản thương mại và biến đổi khí hậu đang ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.

2.1. Chất lượng sản phẩm và tiêu chuẩn quốc tế

Để duy trì và mở rộng thị trường xuất khẩu, các sản phẩm thủy sản cần đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng quốc tế. Việc không tuân thủ các tiêu chuẩn này có thể dẫn đến việc bị từ chối nhập khẩu từ các thị trường lớn như EU và Mỹ.

2.2. Rào cản thương mại và chính sách chống bán phá giá

Chính sách chống bán phá giá từ các nước nhập khẩu đã tạo ra nhiều khó khăn cho xuất khẩu thủy sản Việt Nam. Các doanh nghiệp cần phải tìm hiểu và thích ứng với các quy định này để bảo vệ quyền lợi của mình.

III. Phương pháp cải thiện xuất khẩu thủy sản tại Việt Nam

Để nâng cao giá trị xuất khẩu thủy sản, cần có những phương pháp và giải pháp cụ thể. Các doanh nghiệp cần đầu tư vào công nghệ sản xuất, cải thiện quy trình chế biến và nâng cao chất lượng sản phẩm.

3.1. Đầu tư vào công nghệ và quy trình sản xuất

Việc áp dụng công nghệ hiện đại trong sản xuất và chế biến thủy sản sẽ giúp nâng cao chất lượng sản phẩm và giảm chi phí sản xuất. Điều này không chỉ giúp tăng cường khả năng cạnh tranh mà còn tạo ra giá trị gia tăng cho sản phẩm.

3.2. Tăng cường marketing và xây dựng thương hiệu

Xây dựng thương hiệu mạnh cho sản phẩm thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế là rất cần thiết. Các doanh nghiệp cần đầu tư vào marketing để quảng bá sản phẩm và tạo dựng niềm tin với khách hàng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về xuất khẩu thủy sản

Nghiên cứu cho thấy rằng, xuất khẩu thủy sản không chỉ đóng góp vào GDP mà còn tạo ra nhiều cơ hội việc làm và cải thiện đời sống cho người dân. Các số liệu từ giai đoạn 1997-2008 cho thấy sự tăng trưởng ổn định của ngành này.

4.1. Kết quả từ các nghiên cứu trước đây

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, xuất khẩu thủy sản có mối liên hệ chặt chẽ với tăng trưởng kinh tế. Các số liệu thống kê cho thấy, trong giai đoạn 1997-2008, giá trị xuất khẩu thủy sản đã tăng gấp đôi, góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế của Việt Nam.

4.2. Các mô hình dự báo tăng trưởng trong tương lai

Các mô hình kinh tế cho thấy, nếu Việt Nam tiếp tục cải thiện chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường xuất khẩu, ngành thủy sản có thể đạt được mức tăng trưởng bền vững trong tương lai.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của xuất khẩu thủy sản

Xuất khẩu thủy sản sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam. Để duy trì và phát triển, cần có những chính sách hỗ trợ từ chính phủ và sự nỗ lực từ các doanh nghiệp.

5.1. Chính sách hỗ trợ từ chính phủ

Chính phủ cần có những chính sách hỗ trợ cụ thể cho ngành thủy sản, bao gồm việc cải thiện cơ sở hạ tầng, hỗ trợ tài chính và đào tạo nguồn nhân lực.

5.2. Tương lai của ngành thủy sản Việt Nam

Với tiềm năng phát triển lớn, ngành thủy sản Việt Nam có thể trở thành một trong những ngành kinh tế mũi nhọn trong tương lai, góp phần vào sự phát triển bền vững của đất nước.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thương mại quốc tế đóng vai trò động lực then chốt thúc đẩy tăng trưởng kinh tế toàn cầu, thể hiện qua sự gia tăng kim ngạch xuất khẩu thế giới từ 84 tỷ USD năm 1953 lên 6.272 tỷ USD năm 2002. Đối với Việt Nam, quá trình hội nhập kinh tế sâu rộng đã thúc đẩy độ mở thương mại tăng vọt từ 84,5% năm 1999 lên xấp xỉ 170% vào năm 2009. Cùng với sự chuyển dịch cơ cấu xuất khẩu, ngành thủy sản vươn lên trở thành một trong những mũi nhọn kinh tế hàng đầu. Sở hữu hơn 3.260 km bờ biển và mạng lưới 2.860 con sông, ngành thủy sản Việt Nam đóng góp từ 3% đến 6,1% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) và chiếm khoảng 10% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn quốc trong giai đoạn 1997 - 2008.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là làm rõ tác động thực chứng của xuất khẩu thủy sản đến tăng trưởng kinh tế trong bối cảnh nền kinh tế đối mặt với nhiều biến động vĩ mô, các cú sốc thương mại quốc tế như vụ kiện chống bán phá giá cá tra năm 2003 và cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008. Mục tiêu cụ thể của đề tài gồm: (1) kiểm định mối quan hệ nhân quả và định lượng mức độ tác động của xuất khẩu thủy sản đối với tăng trưởng GDP thực tế; (2) đánh giá tính bền vững và độ trễ của tác động xuất khẩu qua các pha chu kỳ kinh doanh theo mùa.

Phạm vi nghiên cứu bao quát chuỗi số liệu theo quý của nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạn 12 năm từ quý 1/1997 đến quý 4/2008. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn đối với việc hoạch định chính sách kinh tế vĩ mô, chứng minh rằng tăng gấp đôi giá trị xuất khẩu thủy sản sẽ tạo ra mức tăng 7% cho GDP thực tế trong dài hạn, cung cấp luận cứ khoa học vững chắc để tái cấu trúc chiến lược xuất khẩu quốc gia.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng nền tảng phân tích dựa trên sự kết hợp giữa các trường phái lý thuyết thương mại và tăng trưởng kinh tế kinh điển:

• Lý thuyết lợi thế so sánh và thương mại cổ điển: Phát triển từ tư tưởng của Adam Smith và David Ricardo, nhấn mạnh việc chuyên môn hóa sản xuất theo ngành có lợi thế chi phí tương đối nhằm tối ưu hóa phân bổ nguồn lực quốc gia.
• Mô hình kinh tế nhị nguyên của Arthur Lewis: Phân tích cơ chế khu vực xuất khẩu hiện đại hấp thu lao động dư thừa từ khu vực nông nghiệp truyền thống, từ đó gia tăng tích lũy tư bản và thúc đẩy mở rộng sản lượng toàn nền kinh tế.
• Lý thuyết tác động thương mại của Max Corden (1972): Khẳng định xuất khẩu tác động đa chiều đến kinh tế vĩ mô thông qua hiệu ứng doanh thu, tích lũy vốn, phân phối thu nhập và chuyển giao công nghệ.
• Lý thuyết tăng trưởng nội sinh và mô hình hai khu vực của Feder (1982): Giả định nền kinh tế gồm khu vực xuất khẩu và phi xuất khẩu; trong đó khu vực xuất khẩu tạo ra ngoại ứng tích cực lan tỏa sang toàn bộ nền kinh tế nhờ cải tiến năng suất lao động và công nghệ quản lý.

Mô hình nghiên cứu vận dụng 5 khái niệm cốt lõi: Xuất khẩu theo ngành (Sectoral Exports), Tăng trưởng GDP thực tế bình quân đầu người, Tỷ giá hối đoái thực tế (REXR), Chỉ số giá tiêu dùng (CPI), và Rào cản phòng vệ thương mại (Anti-dumping measures).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp thu thập theo quý từ Tổng cục Thống kê Việt Nam (GSO), Cổng thông tin FISTENET của Bộ Thủy sản, cơ sở dữ liệu tỷ giá OANDA và Cục Thống kê Lao động Hoa Kỳ (US BLS). Quy mô mẫu nghiên cứu gồm 48 quan sát kéo dài liên tục từ quý 1/1997 đến quý 4/2008. Phương pháp chọn mẫu toàn bộ chuỗi thời gian quý được áp dụng nhằm nắm bắt đầy đủ tính chu kỳ mùa vụ của hoạt động xuất khẩu thủy sản cũng như các biến cố chính sách quan trọng như Hiệp định Thương mại song phương Việt Nam - Hoa Kỳ (BTA 2001) và thuế chống bán phá giá năm 2003.

Quy trình phân tích kinh tế lượng được thiết kế chặt chẽ qua các bước:

1. Kiểm định tính dừng: Áp dụng kiểm định nghiệm đơn vị Dickey-Fuller hiệu chỉnh GLS (DF-GLS) và Augmented Dickey-Fuller (ADF) trên các chuỗi logarit của GDP bình quân đầu người (YGNP), xuất khẩu thủy sản bình quân đầu người (XGNP) và tỷ giá thực (REXR).
2. Ước lượng hồi quy: Áp dụng phương pháp bình phương bé nhất hai giai đoạn (2SLS) để giải quyết tính nội sinh, kết hợp hồi quy sai phân bậc một.
3. Phân tích đồng liên kết và mô hình VECM: Do chuỗi số liệu gốc không dừng nhưng cùng bậc tích hợp I(1) và hồi quy OLS xuất hiện hiện tượng tự tương quan (chỉ số Durbin-Watson thấp từ 0,27 đến 1,06), kiểm định đồng liên kết Johansen và Mô hình hiệu chỉnh sai số dạng vectơ (VECM) được lựa chọn để thiết lập mối quan hệ cân bằng dài hạn vững chắc.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu mang lại những kết quả định lượng nổi bật về mối liên kết giữa ngành thủy sản và nền kinh tế vĩ mô:

• Mối quan hệ đồng liên kết dài hạn vững chắc: Kiểm định đồng liên kết Johansen xác nhận tồn tại một mối quan hệ cân bằng dài hạn giữa xuất khẩu thủy sản thực tế và GDP thực tế của Việt Nam. Trong dài hạn, hệ số co giãn chỉ ra rằng khi giá trị xuất khẩu thủy sản tăng 100% (tăng gấp đôi) thì GDP thực tế tăng trưởng 7%.
• Tác động hai chiều giữa GDP và xuất khẩu: Kết quả ước lượng chỉ ra mối quan hệ nhân quả tương hỗ; khi GDP thực tế của nền kinh tế tăng 10% thì kim ngạch xuất khẩu thủy sản sẽ tăng tương ứng 5,2%, phản ánh năng lực tái đầu tư mạnh mẽ từ tăng trưởng chung sang khu vực nuôi trồng và chế biến xuất khẩu.
• Đặc tính chuỗi dữ liệu và kiểm định tự tương quan: Kết quả kiểm định ADF cho thấy biến log(YGNP) và log(XGNP) đều không dừng ở mức sai phân bậc 0 với giá trị t-statistic lần lượt là -2,25 và -1,65 (lớn hơn giá trị tới hạn -3,60 ở mức ý nghĩa 1%). Sau khi lấy sai phân bậc một, các chuỗi đều đạt tính dừng.
• Sức chống chịu trước các cú sốc thương mại: Việc ký kết Hiệp định BTA năm 2001 đã cắt giảm thuế suất trung bình của Hoa Kỳ đối với hàng Việt Nam từ 40% xuống còn 4%, đưa kim ngạch thủy sản sang Mỹ vượt 730 triệu USD năm 2003. Mặc dù quyết định áp thuế chống bán phá giá từ 36,88% đến 63,88% vào tháng 6/2003 khiến xuất khẩu cá tra sang Mỹ sụt giảm tức thì từ trên 10 triệu USD/tháng xuống dưới 2 triệu USD/tháng, tổng sản lượng xuất khẩu cá tra của Việt Nam vẫn tăng từ 27.987 tấn (năm 2002) lên 141.011 tấn (năm 2005) nhờ nỗ lực đa dạng hóa thị trường sang EU và châu Á.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện thực chứng khẳng định vai trò của xuất khẩu thủy sản như một động cơ tăng trưởng quan trọng của Việt Nam. Khác với ngành khai thác dầu thô vốn đóng góp xuất khẩu lớn nhưng ít tạo hiệu ứng liên kết ngược và suy giảm dần theo trữ lượng, ngành thủy sản tạo ra chuỗi giá trị lan tỏa sâu rộng trong nền kinh tế. Sự gia tăng xuất khẩu thủy sản kích thích các ngành công nghiệp phụ trợ phát triển như chế biến thức ăn chăn nuôi, sản xuất giống, cơ khí đóng tàu, dịch vụ kho lạnh và logistics.

Kết quả này hoàn toàn nhất quán với nghiên cứu của Awokuse (2003) tại Canada và Thompson (2009) tại Hy Lạp về tác động lan tỏa của xuất khẩu ngành trọng điểm. Về mặt trình bày trực quan, diễn biến dữ liệu qua đồ thị đường biểu diễn cho thấy xu hướng tăng trưởng song hành giữa GDP quý và kim ngạch xuất khẩu thủy sản từ 1,35 tỷ USD năm 1997 lên hơn 4,5 tỷ USD năm 2008. Bảng tổng hợp ước lượng VECM thể hiện rõ tốc độ điều chỉnh sai số về trạng thái cân bằng dài hạn sau các cú sốc mùa vụ và rào cản thuế quan quốc tế.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm phát huy tối đa vai trò thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của ngành thủy sản, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược:

• Nâng cao tiêu chuẩn kỹ thuật và kiểm soát an toàn vệ sinh thực phẩm: Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cùng Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) cần thiết lập hệ thống giám sát dư lượng kháng sinh, kim loại nặng và hóa chất nghiêm ngặt từ khâu nuôi trồng đến chế biến. Mục tiêu phấn đấu giảm tỷ lệ lô hàng bị cảnh báo quốc tế xuống dưới 1% và nâng tỷ trọng sản phẩm chế biến giá trị gia tăng đạt trên 50% tổng kim ngạch xuất khẩu trong giai đoạn 2010 - 2015.
• Đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và tận dụng ưu đãi thuế quan: Bộ Công Thương chủ trì hỗ trợ các doanh nghiệp xuất khẩu đẩy mạnh xúc tiến thương mại sang các thị trường tiềm năng như Nhật Bản, EU, Trung Đông và Đông Á nhằm giảm thiểu rủi ro tập trung từ thị trường Hoa Kỳ. Mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu thủy sản trên 10%/năm, hướng tới mốc kim ngạch 5 tỷ USD vào năm 2015.
• Hoàn thiện chính sách tỷ giá thực và kiểm soát áp lực lạm phát: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cần điều hành tỷ giá hối đoái linh hoạt theo cơ chế thả nổi có quản lý, tránh việc định giá đồng nội tệ quá cao gây tổn hại đến sức cạnh tranh xuất khẩu. Đảm bảo biên độ biến động tỷ giá thực ổn định trong khoảng 2% đến 3%/năm nhằm hỗ trợ biên lợi nhuận cho ngư dân và doanh nghiệp chế biến.
• Hiện đại hóa hạ tầng logistics và chuỗi cung ứng lạnh: Chính phủ và chính quyền các tỉnh ven biển cần ưu tiên bố trí vốn ngân sách và thu hút đầu tư FDI để nâng cấp hệ thống cảng cá, kho trữ đông hiện đại và đội tàu đánh bắt xa bờ. Kế hoạch triển khai đồng bộ từ năm 2010 đến 2020 nhằm bảo đảm sinh kế và giải quyết việc làm ổn định cho hơn 4 triệu lao động trong toàn chuỗi giá trị.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu cung cấp cơ sở dữ liệu và phương pháp luận giá trị cao cho 4 nhóm đối tượng:

• Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách: Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Bộ Công Thương có thể ứng dụng mô hình định lượng để dự báo tăng trưởng kinh tế ngành và xây dựng chiến lược phát triển xuất khẩu thủy sản giai đoạn 10 năm.
• Doanh nghiệp xuất khẩu và Hiệp hội VASEP: Các nhà quản trị doanh nghiệp chế biến thủy sản có thể tham khảo bức tranh phân tích rủi ro tỷ giá, biến động CPI và kinh nghiệm ứng phó các rào cản chống bán phá giá để tối ưu hóa chiến lược thâm nhập thị trường quốc tế.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học: Luận văn là tài liệu tham khảo mẫu mực về quy trình xử lý chuỗi thời gian, kiểm định nghiệm đơn vị DF-GLS, ADF, hồi quy 2SLS và mô hình VECM ứng dụng trong kinh tế học phát triển và kinh tế lượng ứng dụng.
• Các tổ chức quốc tế và chuyên gia phân tích ngành: Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO), Ngân hàng Thế giới (WB) có thể khai thác các bằng chứng thực nghiệm về chuỗi giá trị cá tra, tôm và vai trò xóa đói giảm nghèo của thủy sản Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

Xuất khẩu thủy sản tác động định lượng như thế nào đến tăng trưởng GDP Việt Nam trong dài hạn?
Kết quả ước lượng mô hình hiệu chỉnh sai số dạng vectơ (VECM) chứng minh rằng khi kim ngạch xuất khẩu thủy sản tăng 100% thì GDP thực tế tăng trưởng 7% trong dài hạn. Ngược lại, mức tăng trưởng GDP 10% sẽ thúc đẩy xuất khẩu thủy sản tăng thêm 5,2%.

Tại sao nghiên cứu phải chuyển từ mô hình OLS và 2SLS sang phân tích đồng liên kết và VECM?
Chuỗi dữ liệu theo quý của GDP và xuất khẩu đều là chuỗi không dừng ở bậc gốc I(0) và có hiện tượng tự tương quan với hệ số Durbin-Watson thấp từ 0,27 đến 1,06. Việc sử dụng VECM giúp khắc phục hiện tượng hồi quy giả mạo và phản ánh chính xác cân bằng dài hạn.

Vụ kiện chống bán phá giá của Hoa Kỳ năm 2003 tác động ra sao đến xuất khẩu cá tra Việt Nam?
Thuế chống bán phá giá từ 36,88% đến 63,88% làm xuất khẩu phi-lê cá tra đông lạnh sang Mỹ giảm từ trên 10 triệu USD/tháng xuống dưới 2 triệu USD/tháng. Tuy nhiên, ngành thủy sản đã tái cơ cấu thành công, nâng tổng sản lượng xuất khẩu toàn cầu lên 141.011 tấn vào năm 2005.

Biến động tỷ giá hối đoái và chỉ số giá tiêu dùng CPI ảnh hưởng thế nào đến xuất khẩu thủy sản?
Tỷ giá thực tế có mối tương quan nghịch (-0,84) với xuất khẩu thủy sản khi đồng nội tệ bị định giá cao nhân tạo. Đồng thời, CPI tăng cao làm gia tăng chi phí nguyên vật liệu và thức ăn nuôi trồng, trực tiếp thu hẹp biên lợi nhuận của doanh nghiệp xuất khẩu.

Mô hình nghiên cứu đã kiểm soát những yếu tố ngoại sinh nào trong giai đoạn 1997 - 2008?
Mô hình đưa vào 6 biến kiểm soát gồm lực lượng lao động, tỷ giá hối đoái thực VND/USD, chỉ số CPI Việt Nam, chỉ số CPI Hoa Kỳ, các biến giả theo mùa (quý 2, quý 3, quý 4), biến giả Hiệp định BTA 2001 và biến giả sự kiện chống bán phá giá năm 2003.

Kết luận

• Luận văn khẳng định xuất khẩu thủy sản là động lực kinh tế chiến lược với tác động tích cực và bền vững đến tăng trưởng GDP thực tế của Việt Nam trong suốt giai đoạn 1997 - 2008.
• Mô hình định lượng VECM xác lập hệ số co giãn dài hạn: tăng gấp đôi giá trị xuất khẩu thủy sản sẽ thúc đẩy GDP tăng trưởng 7%, đồng thời GDP tăng 10% giúp xuất khẩu thủy sản tăng 5,2%.
• Ngành thủy sản sở hữu năng lực thích ứng cao trước các rào cản thương mại quốc tế, thể hiện qua việc nhanh chóng mở rộng thị phần sang hơn 120 quốc gia sau vụ kiện chống bán phá giá năm 2003.
• Định hướng giai đoạn tiếp theo cần tập trung nâng cao chất lượng chế biến sâu, kiểm soát an toàn dịch bệnh, duy trì ổn định tỷ giá thực và hiện đại hóa hạ tầng logistics nghề cá.
• Độc giả, nhà nghiên cứu và các nhà hoạch định chính sách hãy tham khảo toàn văn công trình nghiên cứu để ứng dụng mô hình kinh tế lượng chuẩn xác vào thực tiễn phát triển kinh tế thương mại ngành.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UNIVERSITY OF ECONOMICS INSTITUTE OF SOCIAL STUDIES HO CHI MINH CITY THE HAGUE VIETNAM THE NETHERLANDS VIETNAM- THE NETHERLANDS PROJECT FOR M. ON DEVELOPMENT ECONOMICS RELATIONSHIP BETWEEN SECTORAL EXPORTS AND ECONOMIC GROWTH- A TIME SERIES ANALYSIS FOR .VIETNAMESE FISHERY SECTOR 1997 - 2008. BQ GIAO DVC £JAO TAO TRlJONG D~l HQC KINH r{rP.HCM 9 THU VIEN. l13 By NGUYEN ANH TRAM SUPERVISOR: DR.

NGUYEN MINH DUC MASTER OF ARTS IN ECONOMICS OF DEVELOPMENT HO CHI MINH CITY, DECEMBER 2009 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CERTIFICATION "I certify that the substance of this thesis has not already been submitted for any degree and has not been currently submitted for any other degree. I certify that the best of my knowledge and help received in preparing this thesis and all sources used have been acknowledged in this thesis." NGUYEN ANH TRAM Date: 16/12/2009 TIEU LUAN MOI download ii : [e-mail] ACKNOWLEDGMENTS No man is an island, entire of itself- John Donne The work of this thesis represents the concerted efforts of many individuals. One of the features is collaboration and certainly it required many acts of collaboration by quite a few people in order to come to fruition. Firstly, I am heartily thankful to my supervisor, Dr.

Nguyen Minh Due, whose encouragement, supervision, and support from the preliminary to the concluding level enabled me to develop an understanding ofthe subject. Secondly, I would like to thank Prof. Karen Jansen, Dr. Nguyen Trong Hoai, and Dr.

Tran Tien Khai for serving on my thesis committee, valuable suggestions, invaluable encouragement, insightful comments, and hard questions. I thank my friends, thirdly, for the stimulating discussions, and for all the help and fun we have had during the master course. Besides, I also give many thanks to all project teachers and staffs in Ho Chi Minh City. Further, I would like to express my sincere gratitude to my parents for patiently putting up with a daughter who could never get enough of school.

Lastly, I offer my regards and blessings to all of those who supported me in any respect during the completion of the project. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 111 ABSTRACT Numerous studies in literature have tried to test the relationship between exports, especially sectoral exports, and economic growth. This paper examines the relationship with evidence from fisheries exports of Vietnam during 1997 to 2008. The contribution of fishery sector in Vietnamese Gross Domestic Products (GDP) may be mathematically calculated with statistical figures.

However, the effects of fishery exports on the economic growth are yet to be thoroughly studied in an econometric approach. Descriptive and time series analyses in this thesis present positive effect of fishery exports on the Vietnamese economic growth in long run. The modern econometric approach with stationary and co-integration tests and vector error correction models used in this study also allows forecasting a persistence of the effects of fishery exports on Vietnamese GDP despite of different seasonal phase business. For the long run estimation, a double increase in its fishery exports value would raise the GDP by 7%; This has a great economic meaning in developing process of the economy.

In reverse side, Vietnamese fishery exports would increase by 5.2% with 10% increase in its GDP. Confirming the· role of fishery exports in economic growth, it is necessary for the sector to improve its competitive capacity. Firstly, it should continue to obey international standards, keep negotiating to get benefits from existing regulations, improve domestic institutional management to attract more foreign investment. Particularly, the stakeholders of Vietnamese fishery exports should concern some main problems such as product's quality, marketing strategy, production cost, trade barrier and tariff as well.

TIEU LUAN MOI download IV : [e-mail] ACRONYMS AND INITIALS ADF Augmented Dickey-Fuller APEC Asia-Pacific Economic Corporation APFIC Asia-Pacific Fishery Commission BTA Bilateral Trade Agreement CPI Consumer Price Index EU European Union FAO Food and Agriculture Organization FISTENET Fisheries Scientific Technological Economic Information GDP Gross Domestic Product GNP Gross National Product GSO General Statistical Office ICT Information & Communication Technology OLS Ordinary Least Squares SBV States Bank of Vietnam USD The United States Dollars VECM Vector Error Correction Modeling WTO World Trade Organization TIEU LUAN MOI download v : [e-mail] TABLE OF CONTENTS LIST OF TABLES. vii LIST OF FIGURES. SCOPE OF THE STUDY. METHODOLOGY AND DATA COLLECTION.

THE STRUCTURE OF THE THESIS. THE RELATIONSHIP BETWEEN ECONOMIC GROWTH AND TRADE. THEORETICAL AND EMPIRICAL BACKGROUNDS OF SECTORAL EXPORTS. WHY FISHERY SECTOR WAS CHOSEN FOR THIS STUDY?.

AN OVERVIEW OF VIETNAM FISHERY SECTOR. BILATERAL TRADE AGREEMENT, THE UNITED STATES ANTI-DUMPING MEASURES AND VIETNAM FISHERY EXPORTS IN THE PERIOD 1997- 2008. THE EXCHANGE RATE REGIME AND VIETNAM FISHERY EXPORTS 1997-2008. CPI (CONSUMER PRICE INDEX) AND VIETNAM FISHERY EXPORTS 1997- 2008.

Consumer Price Index- CPI. Bilateral Trade Agreement (BTA). EMPIRICAL ESTIMATION RELATED TO EFFECTS OF FISHERY EXPORTS ON ECONOMIC GROWTH. Consumer Price Index.

DATA FOR VARIABLES. RESULTS AND DISCUSSION. Stationary testing of real variables. Unit root tests for log(YGNP).

Unit root tests for log (REXR). Unit root test for log (XGNP). Two stage least square regression. CONCLUSIONS AND SUGGESTIONS.

49 TIEU LUAN MOI download Vl : [e-mail] LIST OF TABLES Table 1.1 Total Imports And Exports Of Vietnam In U.1 Estimate Of Overseas Filipino Workers (December 2004) ••••••••.2 Vietnam Exports Of Tra And Basa Fish (Tons) .1 Descriptive Statistical Spreadsheet Of All Variables .2 Covariance Matrix Spreadsheet Of All Variables .3 Correlation Matrix Spreadsheet Of All Variables .4A DF-GLS UNIT ROOT TEST FOR LOG (YGNP) .4B ADF UNIT ROOT TEST FOR LOG (YGNP) .5ADF-GLS UNITROOTTESTFORLOG(REXR) .5B ADF UNIT ROOT TEST ON LOG (REXR) .6A DF-GLS UNIT ROOT TEST FOR LOG (XGNP) .6B ADF UNIT ROOT TEST FOR LOG (XGNP). 7 OLS of Log(YGNP) .8 The Regression Result For Equation 8 In The Second Stage ••••••••••••••• 41 Table 4.9 First Difference Regression For Log(YGNP) •••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••• 42 Table 4.10 First Difference Regression For Log(XGNP) .11 Johansen Cointegration Test Summary .12 Vector Error Correction Estimates •••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••• 44 TIEU LUAN MOI download Vll : [e-mail] LIST OF FIGURES Figure 2.1 Reported Aquaculture Production In China (From 1950) •••••••.2 Vietnam's Oil Production And Consumption, 1998- 2008* •.3 Top Asia - Pacific Oil Producers, 2006* .4 Vietnam's Primary Fishery Export Products In 2006 (Value Basis) .5 Vietnam's Fishery Products Export Market, 2006 (Value Basis) ••••••• 17 Figure 2.6 Time Line Of Standard US Antidumping Investigation ••••••••••••••••••••• 23 Figure 2. 7 Monthly Exports Of Frozen Fish Fillets To The US, •••.8 Values (US$ Millions), Rates Of Growth (Percentages), And Shares In Total Exports (Percentages) Of Vietnam's Exports To The U.1 GDP In Vietnam, 1997 - 2008 (Quarterly) .2 Fishery Exports In Vietnam, 1997 - 2008 (Quarterly) .3 Exchange Rate VND/USD, 1997 - 2008 (Quarterly) •••••••••••••••.4 Vietnam Consumer Price Index, 1997 - 2008 (Quarterly) •••••••••••••••••• 35 Figure 4.5 Us Consumer Price Index, 1997- 2008 (Quarterly). 35 TIEU LUAN MOI download viii : skknchat@gmail.

Problem statement World trade has been expanded more and more, with global exports growing from $84 billion USD in 1953 to $6,272 billion USD in 2002 (HM Treasury, 2004). The figures demonstrate an increasing economical interdependence in the world nowadays relative to fifty years ago. However, the most prominent role in the increase is of developing countries and emerging markets; exports from developing countries as a whole accounted for 29 percent of world trade in 2001. Economic theory and empirical evidence also showed that economies with trade more tend to grow faster.

Therefore, the fact that international trade or exports are always promoted by the Vietnam government is not an exception. Prior to the collapse of the Soviet Union, most of Vietnam's trade was with the former Soviet Union and Eastern European countries. Since 1991, the country's trade has diversified significantly. It has also expanded dramatically, reflecting a globalization process of the Vietnamese economy.

In 1999, its openness (exports plus imports divided by GDP) reached the level of 84.5 percent and now (2009) about 170 percent, a useful indicator for an increasing global integration of a country.1 Total imports and exports of Vietnam in U.S dollars Trade (expressed in millions of US$) : Vietnam Exports Imports 1994 4,054 5,825 1995 5,448 8,155 1996 7,255 11,144 1997 9,184 11,592 1998 9,360 11,494 Source: United Nations. Monthly Bulletin of Statistics (September, 2000) Although Vietnam has consistently had trade deficits, the amount has narrowed with the boom in Vietnamese exports. For example, in 1989 exports were only 73.7 percent of imports. In 1999, exports had risen to be 98.9 percent of imports.

In the period from 1997 to 2007, Vietnamese economy is prosperous in the context of global integration; especially Vietnam joined APEC at the .end of 1998 and signed the bilateral trade agreement with the United States in 2001. Since the milestones, TIEU LUAN MOI download 1 : [e-mail] Vietnam's exports has continuously grown, leading to a remarkable increase in its international trade and openness. However, the global economy began to have the indicators of a crisis from the early months of 2008. It was caused by regression of the real estate market in America, and created a serious financial crisis in the United States.

The crisis spread out over the world, from Europe, Latin America, Middle East, Russia, to Asia and Vietnam as well. Although Vietnam has been affected by the crisis later than the others, it stills has faced some problems because of its wide economic openness. An obvious effect of the global crisis is speedy decline of the world's import demand. That means Vietnam's exports in coming years will be suffer because Vietnam's economy is likely to follow an export-oriented growth.

In Vietnam's export structure, although crude oil still stand on the first position in export revenues, labor intensive products such as agricultural and fishery products are very important exported products of the country. In these products, fisheries are prominent because fish resources represent natural capital and are a potential source of sustainable wealth for Vietnam. This wealth provides the opportunity for such resources to make an ongoing contribution to economic growth, poverty alleviation and people livelihoods as well (Due, 2008a, 2009a). Fishery exports also make significant contributions to the national economy through the generation of foreign exchange derived from international trade.

Exports of fishery products have grown rapidly during last ten years. In fact, the aquatic products once contributed approximate 10% of whole national export revenues (Due, 2009a). Otherwise, income multiplier effects can potentially "trickle up" to the national economy ensuring that fisheries can support national economic growth through contributions to GDP. Although the Vietnamese fishery sector contributes to national GDP typically varied by 2.0 percent, it also generates a wide range of tax revenues, contributing to the national budget.

Moreover, the major share of fishery exports have strong backward linkages with the other sectors both in terms of primary and value added commodities. Unfortunately, with high fluctuation of prices and the 2008 global crisis, global demand for fishery products may decline, and in its tum fishery exports may affect Vietnamese GDP growth rate because the country relies much upon exports for economic growth. TIEU LUAN MOI download 2 : [e-mail] Therefore, there exist some questions to study such as how fishery exports effect Vietnam's economic growth in recent yeats and whether the effect is positive. To get answers, the research will start by estimating an econometric model in which fishery exports revenue is the interested explanatory variable and real GDP is the dependent variable.

Some other controlling variables are included, such as exchange rate, CPI, CPI of the US, labor force, and dummy variables representing for annual quarters, 2001 Bilateral Trade Agreement between the US and Vietnam, 2003 anti- dumping tariff levied on Vietnamese catfish exported to the US. Furthermore, this study will employ the econometric results to figure out some suggesting for national economic development policies.