Xuất Khẩu Cà Phê Việt Nam Sang Algeria Đến Năm 2025, Tầm Nhìn Đến Năm 2030

Thị trường Algeria, quốc gia lớn nhất châu Phi, đang nổi lên như một điểm đến chiến lược cho ngành cà phê… 59 trang · Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân · 2023.

• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Xuất Khẩu Cà Phê Việt Nam Sang Algeria Đến Năm 2025: Tầm Nhìn 2030
• Loại tài liệu: Đề Tài Nghiên Cứu
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ XUẤT KHẨU CÀ PHÊ
• 1.1. Khái quát mô tả vấn đề luận văn cà phê
• 1.2. Nguồn gốc cây cà phê
• 1.3. Chủng loại cà phê
• 1.4. Các tiêu chí đánh giá hiệu quả trong hoạt động xuất khẩu cà phê
• 1.4.1. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả theo chiều rộng
• 1.4.2. Các chỉ tiêu đánh giá phát triển xuất khẩu cà phê theo chiều sâu
• 1.5. Vai trò của xuất khẩu cà phê đối với nền kinh tế đất nước
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG XUẤT KHẨU CÀ PHÊ VIỆT NAM SANG ALGERIA GIAI ĐOẠN 2018-2022
• 2.1. Khái quát về xuất khẩu cà phê của Việt Nam trong những năm vừa qua
• 2.2. Tổng quan về sản lượng và kim ngạch
• 2.3. Về thị trường
• 2.4. Chủng loại cà phê xuất khẩu
• 2.5. Thực trạng xuất khẩu cà phê Việt Nam sang Algeria giai đoạn 2018-2022
• 2.5.1. Sản lượng cà phê xuất khẩu sang Algeria giai đoạn 2018-2022
• 2.5.2. Mức giá trung bình cà phê xuất khẩu sang Algeria giai đoạn 2018-2022
• 2.5.3. Chủng loại cà phê xuất khẩu sang Algeria giai đoạn 2018-2022
• 2.6. Những chính sách và giải pháp mà Việt Nam đã áp dụng để thúc đẩy xuất khẩu cà phê sang Algeria
• 2.6.1. Các chính sách liên quan đến ngành hàng cà phê
• 2.6.2. Chính sách liên quan tới doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu cà phê ở Việt Nam
• 2.6.3. Chính sách liên quan tới thị trường Algeria
• 2.7. Đánh giá chung về thực trạng xuất khẩu cà phê sang Algeria giai đoạn 2018-2022
• 2.7.1. Nguyên nhân của hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP, KIẾN NGHỊ ĐẨY MẠNH HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU CÀ PHÊ VIỆT NAM SANG ALGERIA ĐẾN NĂM 2025, TẦM NHÌN 2030
• 3.1. Định hướng xuất khẩu cà phê Việt Nam sang Algeria đến năm 2025 tầm nhìn đến năm 2030
• 3.2. Các giải pháp chủ yếu để thúc đẩy xuất khẩu cà phê Việt Nam sang Algeria định hướng đến năm 2025, tầm nhìn 2030
• 3.2.1. Đối với Nhà nước, các Bộ ban ngành và chính quyền các xã, tỉnh
• 3.2.2. Đối với doanh nghiệp, các nhà sản xuất, xuất khẩu cà phê
• 3.2.3. Đối với các hiệp hội, tổ chức có liên quan
• 3.2.4. Kiến nghị đối với Chính phủ Algeria
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH

Tóm tắt

I. Khám phá 5 tiềm năng xuất khẩu cà phê sang Algeria 2025

Thị trường Algeria, quốc gia lớn nhất châu Phi, đang nổi lên như một điểm đến chiến lược cho ngành cà phê Việt Nam. Với dân số đông và văn hóa tiêu dùng cà phê sâu sắc, nhu cầu nhập khẩu mặt hàng này tại Algeria luôn duy trì ở mức cao, trung bình khoảng 130.000 tấn mỗi năm, tương đương 300 triệu USD. Việt Nam, với vị thế là cường quốc xuất khẩu cà phê Robusta Việt Nam hàng đầu thế giới, đang nắm giữ lợi thế cạnh tranh quan trọng. Phân tích sâu về thị trường cà phê Algeria cho thấy dư địa phát triển còn rất lớn, đặc biệt khi thị hiếu người tiêu dùng Algeria đang có sự chuyển dịch, mở ra cơ hội cho các sản phẩm cà phê chế biến sâu. Việc hiểu rõ những tiềm năng này là bước đầu tiên để các doanh nghiệp xuất khẩu cà phê Việt Nam xây dựng chiến lược thâm nhập và tăng trưởng thị phần hiệu quả tại thị trường Bắc Phi.

1.1. Phân tích thị hiếu người tiêu dùng Algeria đang thay đổi

Người tiêu dùng tại Algeria có truyền thống tiêu thụ cà phê mạnh, với mức trung bình khoảng 3kg/người/năm. Trước đây, cà phê hòa tan và cà phê lọc là lựa chọn chủ yếu. Tuy nhiên, những năm gần đây đã chứng kiến sự thay đổi rõ rệt. Thu nhập tăng và sự tiếp cận với văn hóa quốc tế đã khiến người dân Algeria trở nên sành sỏi hơn, ưa chuộng các dòng sản phẩm chất lượng cao như Espresso. Theo tài liệu nghiên cứu, Espresso hiện chiếm hơn 80% thị phần sản phẩm cà phê được bán ra. Điều này cho thấy sự quan tâm ngày càng tăng đối với chất lượng hương vị, độ tươi mới và nguồn gốc xuất xứ rõ ràng. Người tiêu dùng sẵn sàng chi trả cao hơn cho những sản phẩm độc đáo, có câu chuyện thương hiệu. Đây là cơ hội vàng để các doanh nghiệp Việt Nam giới thiệu các dòng cà phê Robusta Việt Nam chất lượng cao hoặc các sản phẩm chế biến sâu, thay vì chỉ xuất khẩu thô.

1.2. Đánh giá vị thế vững chắc của cà phê Việt Nam

Trong nhiều năm, Việt Nam luôn là nhà cung cấp cà phê số một cho Algeria, chiếm trên 50% thị phần nhập khẩu. Dữ liệu từ Trademap cho thấy, trong giai đoạn 2018-2022, Việt Nam luôn nằm trong top các quốc gia xuất khẩu cà phê lớn nhất vào thị trường này. Lợi thế lớn nhất của Việt Nam là năng lực sản xuất cà phê Robusta Việt Nam với sản lượng dồi dào, ổn định và chi phí cạnh tranh. Chi phí sản xuất một tấn cà phê tại Việt Nam (khoảng 650-700 USD) thấp hơn đáng kể so với các đối thủ cạnh tranh như Ấn Độ (khoảng 930 USD/tấn). Vị thế này đã tạo ra một nền tảng vững chắc, giúp doanh nghiệp xuất khẩu cà phê Việt Nam có được sự nhận diện ban đầu. Tuy nhiên, sự phụ thuộc vào xuất khẩu thô đang làm giảm giá trị gia tăng và khiến vị thế này dễ bị lung lay trước sự cạnh tranh về giá từ các quốc gia châu Phi khác.

1.3. Kim ngạch xuất khẩu cà phê và dư địa phát triển lớn

Mặc dù kim ngạch xuất khẩu cà phê của Việt Nam sang Algeria có xu hướng giảm trong giai đoạn 2018-2022, từ 132,5 triệu USD năm 2018 xuống còn 85 triệu USD năm 2022, nhưng nhu cầu tổng thể của thị trường này không hề giảm. Trái lại, Algeria vẫn chi hàng trăm triệu USD mỗi năm để nhập khẩu cà phê. Sự sụt giảm của Việt Nam chủ yếu đến từ các rào cản thương mại và sự cạnh tranh gia tăng. Điều này cho thấy tiềm năng xuất khẩu cà phê chưa được khai thác hết. Nếu các rào cản được tháo gỡ và doanh nghiệp Việt Nam chuyển dịch cơ cấu sản phẩm sang các loại có giá trị cao hơn, kim ngạch xuất khẩu cà phê hoàn toàn có thể phục hồi và vượt qua các mốc trước đây. Dự báo ngành cà phê cho thấy thị trường này vẫn là một mảnh đất màu mỡ nếu có chiến lược tiếp cận phù hợp.

II. Phân tích 5 thách thức và rào cản thương mại tại Algeria

Mặc dù tiềm năng xuất khẩu cà phê là rất lớn, thị trường Algeria cũng đặt ra không ít thách thức cho các doanh nghiệp Việt Nam. Rào cản lớn nhất đến từ chính sách nhập khẩu Algeria mang tính bảo hộ cao, với các loại thuế và phí chồng chéo. Bên cạnh đó, sự cạnh tranh từ các quốc gia trong khu vực được hưởng ưu đãi thuế quan cũng tạo ra áp lực lớn về giá. Các vấn đề liên quan đến logistics và vận chuyển, thủ tục hải quan phức tạp và những rủi ro trong thanh toán cũng là những trở ngại không nhỏ. Việc hiểu rõ và có phương án đối phó với những thách thức này là yếu tố sống còn để duy trì và phát triển thị phần tại một thị trường phức tạp nhưng đầy hứa hẹn như Algeria.

2.1. Chính sách nhập khẩu Algeria và gánh nặng thuế quan

Một trong những rào cản thương mại lớn nhất là hệ thống thuế quan phức tạp của Algeria. Do chưa phải là thành viên của WTO và chưa có hiệp định thương mại Việt Nam - Algeria, cà phê Việt Nam khi vào thị trường này phải chịu mức thuế và phí tổng cộng lên đến 63%. Mức này bao gồm 30% thuế nhập khẩu, 19% thuế giá trị gia tăng (VAT), 10% thuế tiêu thụ nội địa, 2% thuế đoàn kết và 2% thuế khấu trừ. Mức thuế cao này làm tăng giá thành sản phẩm, giảm mạnh khả năng cạnh tranh về giá của cà phê Việt Nam so với sản phẩm từ các nước khác. Đây là một thách thức tài chính trực tiếp đối với các doanh nghiệp xuất khẩu cà phê Việt Nam và đòi hỏi phải có chiến lược giá hợp lý hoặc tập trung vào phân khúc chất lượng cao để bù đắp chi phí.

2.2. Áp lực cạnh tranh từ các đối thủ trong khu vực châu Phi

Sự ra đời của Hiệp định Thương mại Tự do Lục địa Châu Phi (AfCFTA) đã tạo ra một sân chơi mới, mang lại lợi thế cho các đối thủ cạnh tranh của Việt Nam như Bờ Biển Ngà, Uganda, và Ethiopia. Các quốc gia này được hưởng ưu đãi thuế quan khi xuất khẩu cà phê vào Algeria, giúp giá sản phẩm của họ cạnh tranh hơn đáng kể. Theo dữ liệu, từ năm 2021, giá xuất khẩu trung bình từ Bờ Biển Ngà và Uganda đã có phần rẻ hơn, tạo áp lực trực tiếp lên cà phê Robusta Việt Nam. Cuộc chiến về giá trở nên khốc liệt hơn, đòi hỏi Việt Nam phải tạo ra sự khác biệt không chỉ về giá mà còn về chất lượng cà phê xuất khẩu và thương hiệu để giữ vững vị thế.

2.3. Khó khăn về logistics vận chuyển và thủ tục hải quan

Vị trí địa lý cách xa là một trở ngại lớn, khiến chi phí logistics và vận chuyển từ Việt Nam sang Algeria tăng cao và thời gian giao hàng kéo dài. Điều này tiềm ẩn rủi ro về suy giảm chất lượng cà phê trong quá trình vận chuyển. Hơn nữa, thủ tục hải quan của Algeria được đánh giá là khá rườm rà, quan liêu và thiếu minh bạch. Các doanh nghiệp thường xuyên đối mặt với tình trạng ùn tắc tại cảng, yêu cầu giấy tờ phức tạp và những chi phí không chính thức phát sinh. Quy định về kiểm tra chất lượng cũng rất nghiêm ngặt, chẳng hạn tỷ lệ hạt hỏng không được vượt quá 10%, nếu không cả lô hàng sẽ bị giữ lại. Những yếu tố này làm tăng chi phí và rủi ro cho toàn bộ chuỗi cung ứng cà phê.

III. Hướng dẫn giải pháp vĩ mô thúc đẩy xuất khẩu cà phê 2030

Để vượt qua các thách thức và khai thác tối đa tiềm năng xuất khẩu cà phê sang Algeria, cần có những giải pháp đồng bộ từ cấp vĩ mô. Vai trò của Chính phủ và các cơ quan như Bộ Công Thương là cực kỳ quan trọng trong việc đàm phán, tháo gỡ các rào cản thương mại và tạo hành lang pháp lý thuận lợi. Việc thúc đẩy ký kết các hiệp định thương mại Việt Nam - Algeria không chỉ giúp giảm thuế quan mà còn tạo ra một khuôn khổ hợp tác bền vững. Song song đó, các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp trong việc nâng cao năng lực sản xuất, áp dụng công nghệ và xây dựng một chuỗi cung ứng cà phê hiện đại, hiệu quả sẽ là đòn bẩy giúp ngành cà phê Việt Nam bứt phá tại thị trường chiến lược này.

3.1. Vai trò của Bộ Công Thương trong xúc tiến thương mại

Bộ Công Thương và các cơ quan đại diện thương mại, đặc biệt là Thương vụ Việt Nam tại Algeria, cần đẩy mạnh hơn nữa các hoạt động xúc tiến thương mại. Cụ thể là tổ chức các hội chợ, triển lãm quốc tế, các buổi kết nối giao thương trực tuyến và trực tiếp để doanh nghiệp Việt Nam có cơ hội tiếp cận đối tác Algeria. Cần xây dựng một cổng thông tin chính thức, cung cấp các phân tích, dự báo ngành cà phê và thông tin chi tiết về thị trường cà phê Algeria, bao gồm các quy định, chính sách nhập khẩu Algeria, và danh sách các nhà nhập khẩu uy tín. Đồng thời, cần có cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng chiến lược marketing, quảng bá thương hiệu "Cà phê Việt Nam chất lượng cao" một cách bài bản tại thị trường này.

3.2. Đẩy nhanh đàm phán hiệp định thương mại Việt Nam Algeria

Giải pháp căn cơ nhất để giải quyết bài toán thuế quan là thúc đẩy đàm phán và ký kết một hiệp định thương mại Việt Nam - Algeria, song phương hoặc trong khuôn khổ ASEAN - AfCFTA. Một hiệp định như vậy sẽ giúp cắt giảm hoặc loại bỏ các dòng thuế, tạo ra một sân chơi bình đẳng cho cà phê Việt Nam so với các đối thủ cạnh tranh châu Phi. Việc này đòi hỏi nỗ lực ngoại giao kinh tế mạnh mẽ từ phía Chính phủ, dựa trên nền tảng quan hệ chính trị tốt đẹp sẵn có giữa hai nước. Hiệp định sẽ không chỉ gỡ bỏ rào cản thương mại mà còn thiết lập các quy tắc rõ ràng về xuất xứ, kiểm dịch và giải quyết tranh chấp, tạo sự an tâm cho các doanh nghiệp hai bên.

IV. Bí quyết tăng trưởng thị phần cho doanh nghiệp cà phê Việt

Bên cạnh sự hỗ trợ từ Chính phủ, sự chủ động của các doanh nghiệp xuất khẩu cà phê Việt Nam là yếu tố quyết định thành công. Để tăng trưởng thị phần bền vững, doanh nghiệp cần chuyển mình từ tư duy xuất khẩu thô sang xây dựng chuỗi giá trị hoàn chỉnh. Điều này bao gồm việc đầu tư vào công nghệ chế biến sâu để nâng cao chất lượng cà phê xuất khẩu, đáp ứng thị hiếu người tiêu dùng Algeria ngày càng cao. Đồng thời, việc xây dựng thương hiệu mạnh và tối ưu hóa chuỗi cung ứng cà phê sẽ giúp doanh nghiệp tạo ra lợi thế cạnh tranh khác biệt, không chỉ dựa vào giá cả. Đây là con đường tất yếu để chinh phục thị trường Bắc Phi.

4.1. Nâng cao chất lượng cà phê xuất khẩu theo chuẩn quốc tế

Chất lượng là chìa khóa để chinh phục người tiêu dùng Algeria. Doanh nghiệp cần đầu tư vào quy trình sản xuất từ khâu trồng trọt đến thu hoạch và chế biến. Áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế như VietGAP, 4C, UTZ sẽ giúp đảm bảo chất lượng đồng đều và truy xuất được nguồn gốc. Đặc biệt, cần chú trọng vào khâu sau thu hoạch, sử dụng công nghệ sấy, bảo quản hiện đại để tránh nấm mốc và tạp chất, vốn là điểm yếu của cà phê Việt. Thay vì chỉ xuất khẩu cà phê Robusta Việt Nam thô, doanh nghiệp nên phát triển các sản phẩm rang xay, cà phê hòa tan cao cấp, hoặc các hỗn hợp Robusta và Arabica để đa dạng hóa sản phẩm và đáp ứng khẩu vị ngày càng tinh tế của thị trường.

4.2. Xây dựng thương hiệu và chiến lược marketing hiệu quả

Để thoát khỏi cái bóng "áo gấm đi đêm", việc xây dựng thương hiệu là bắt buộc. Các doanh nghiệp xuất khẩu cà phê Việt Nam cần đầu tư vào thiết kế bao bì chuyên nghiệp, câu chuyện sản phẩm hấp dẫn và các hoạt động marketing nhắm thẳng đến người tiêu dùng Algeria. Tận dụng các nền tảng kỹ thuật số để quảng bá, tham gia các hội chợ ẩm thực và cà phê tại Algeria là những cách hiệu quả để tăng nhận diện thương hiệu. Hợp tác với các nhà phân phối địa phương, các chuỗi siêu thị và quán cà phê để đưa sản phẩm trực tiếp đến tay người tiêu dùng sẽ giúp xây dựng lòng tin và sự trung thành của khách hàng.

4.3. Tối ưu hóa chuỗi cung ứng và quản trị rủi ro thanh toán

Để giảm thiểu chi phí và rủi ro, doanh nghiệp cần tối ưu hóa chuỗi cung ứng cà phê. Điều này bao gồm việc liên kết trực tiếp với các hộ nông dân hoặc hợp tác xã để đảm bảo nguồn cung ổn định và kiểm soát chất lượng đầu vào. Về logistics và vận chuyển, việc hợp tác với các công ty vận tải uy tín, mua bảo hiểm hàng hóa là cần thiết. Đặc biệt, để phòng tránh rủi ro trong thanh toán, doanh nghiệp nên ưu tiên sử dụng phương thức thanh toán an toàn như Thư tín dụng không hủy ngang (L/C). Cần xác minh kỹ thông tin đối tác qua các kênh chính thống như Thương vụ Việt Nam tại Algeria trước khi ký kết hợp đồng lớn, tránh các vụ lừa đảo thương mại.

V. Dự báo ngành cà phê Tầm nhìn 2030 và cơ hội bứt phá

Hướng tới năm 2030, dự báo ngành cà phê Việt Nam tại thị trường Algeria cho thấy nhiều cơ hội bứt phá nếu các giải pháp được triển khai đồng bộ. Mục tiêu không chỉ là khôi phục lại sản lượng và kim ngạch xuất khẩu cà phê mà còn là tái cơ cấu mặt hàng, nâng cao giá trị gia tăng và khẳng định thương hiệu. Tăng trưởng thị phần tại thị trường Bắc Phi sẽ phụ thuộc vào khả năng thích ứng của doanh nghiệp trước sự thay đổi của thị trường và hiệu quả của các chính sách hỗ trợ từ nhà nước. Tầm nhìn đến năm 2030 là đưa cà phê Việt Nam trở thành lựa chọn ưu tiên không chỉ vì giá cả hợp lý mà còn vì chất lượng vượt trội và thương hiệu uy tín trong tâm trí người tiêu dùng Algeria.

5.1. Mục tiêu tái cơ cấu sản phẩm xuất khẩu đến năm 2025

Định hướng chiến lược đến năm 2025 là giảm tỷ trọng cà phê thô giá trị thấp xuống dưới 60% tổng lượng xuất khẩu sang Algeria. Thay vào đó, tập trung đẩy mạnh các sản phẩm đã qua chế biến sâu như cà phê rang xay, hòa tan và các sản phẩm đặc sản. Tăng cường xuất khẩu cà phê Arabica và các dòng cà phê Robusta Việt Nam chất lượng cao, được chứng nhận theo các tiêu chuẩn quốc tế. Mục tiêu là đưa tỷ lệ cà phê thành phẩm, chất lượng cao chiếm hơn 60% tổng sản lượng xuất khẩu. Việc tái cơ cấu này sẽ giúp nâng cao đáng kể giá cà phê thế giới cho sản phẩm Việt Nam, từ đó cải thiện kim ngạch xuất khẩu cà phê một cách bền vững.

5.2. Kịch bản tăng trưởng thị phần tại thị trường Bắc Phi

Với việc triển khai các giải pháp về chính sách và chiến lược kinh doanh, kịch bản lạc quan cho thấy Việt Nam có thể giành lại và vượt mốc 50% thị phần tại Algeria. Nếu một hiệp định thương mại Việt Nam - Algeria được ký kết, lợi thế cạnh tranh về giá sẽ được khôi phục, tạo đòn bẩy cho sự tăng trưởng mạnh mẽ. Đồng thời, khi thương hiệu và chất lượng cà phê xuất khẩu được nâng cao, doanh nghiệp Việt có thể thâm nhập vào các phân khúc cao cấp hơn, giảm sự phụ thuộc vào cuộc chiến về giá với các đối thủ cạnh tranh. Dự báo ngành cà phê cho thấy, việc chinh phục thành công thị trường Algeria sẽ là bàn đạp để mở rộng ra toàn bộ thị trường Bắc Phi.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Mặt hàng cà phê là nông sản xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, giữ vị trí thứ hai trong tổng kim ngạch xuất khẩu nông sản cả nước (chỉ sau lúa gạo), đóng góp trên 11% GDP ngành nông nghiệp và chiếm khoảng 15% tổng kim ngạch xuất khẩu nông sản. Các sản phẩm cà phê của Việt Nam đã hiện diện tại hơn 80 quốc gia và vùng lãnh thổ. Xét về chủng loại, Việt Nam là quốc gia dẫn đầu thế giới về sản xuất và xuất khẩu cà phê vối (Robusta).

Thị trường châu Phi có quy mô tiêu thụ cà phê ước tính đạt 750 triệu USD hàng năm. Trong đó, Algeria là quốc gia đứng đầu khu vực Bắc Phi về nhu cầu nhập khẩu cà phê, phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn cung bên ngoài với mức tiêu thụ bình quân khoảng 130.000 tấn/năm (trị giá khoảng 300 triệu USD). Việt Nam từng là đối tác cung cấp hàng đầu, chiếm trên 50% thị phần nhập khẩu cà phê của Algeria. Tuy nhiên, giai đoạn gần đây ghi nhận sự suy giảm đáng kể về thị phần và vị thế của cà phê Việt Nam tại quốc gia này do áp lực cạnh tranh từ các nước châu Phi khác và những bất cập nội tại về chất lượng, công nghệ chế biến thô.

Nghiên cứu được tác giả thực hiện nhằm giải quyết các nhiệm vụ và mục tiêu cụ thể:

1. Hệ thống hóa các cơ sở lý luận cơ bản về xuất khẩu hàng hóa và đánh giá hiệu quả xuất khẩu ngành hàng cà phê.
2. Phân tích thực trạng hoạt động xuất khẩu cà phê của Việt Nam sang thị trường Algeria trong giai đoạn 2018–2022, nhận diện các kết quả đạt được, những hạn chế và nguyên nhân cốt lõi từ cả hai phía.
3. Xác định định hướng và đề xuất hệ thống giải pháp, kiến nghị khả thi đối với Nhà nước, hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp sản xuất - xuất khẩu và Chính phủ Algeria nhằm thúc đẩy kim ngạch xuất khẩu cà phê giai đoạn đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2030.

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động xuất khẩu mặt hàng cà phê của Việt Nam sang thị trường Algeria.
• Phạm vi không gian: Thị trường cà phê Việt Nam và thị trường tiêu thụ Algeria.
• Phạm vi thời gian: Giai đoạn phân tích thực trạng từ năm 2018 đến năm 2022; định hướng và giải pháp đề xuất cho giai đoạn đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2030.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và hệ thống chỉ tiêu đánh giá

Nghiên cứu tiếp cận đánh giá hoạt động xuất khẩu cà phê qua hai nhóm chỉ tiêu chính:

Nhóm chỉ tiêu	Các tiêu chí cụ thể	Công thức / Nội dung xác định
Đánh giá theo chiều rộng	Mức tăng tuyệt đối sản lượng xuất khẩu	$\Delta Q = Q_1 - Q_0$
	Tốc độ tăng trưởng sản lượng xuất khẩu	$g_Q (%) = \frac{\Delta Q}{Q_0} \times 100%$
	Kim ngạch xuất khẩu	$M = P \times Q$
	Tăng trưởng tuyệt đối về kim ngạch	$\Delta M = M_t - M_0$
	Tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu	$g_M (%) = \frac{\Delta M}{M_0} \times 100%$
Đánh giá theo chiều sâu	Chất lượng hàng xuất khẩu	Độ đồng đều, tỷ lệ tạp chất, tiêu chuẩn vệ sinh an toàn
	Chuyển dịch cơ cấu mặt hàng	$R(A) = \frac{M(A)}{M} \times 100%$ (tỷ trọng mặt hàng chế biến sâu so với xuất khẩu thô)
	Chuyển dịch cơ cấu thị trường & phương thức	Mức độ đa dạng hóa thị trường, tối ưu hóa kênh phân phối
	Chuyển dịch thành phần kinh tế	Tỷ trọng tham gia của doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp tư nhân, nhà nước
	Lợi nhuận từ hoạt động xuất khẩu	$P = TR - TC$ (Tổng doanh thu trừ Tổng chi phí)

Bên cạnh đó, đề tài phân tích khung lý thuyết về vai trò của xuất khẩu cà phê đối với nền kinh tế (cung cấp nguồn thu ngoại tệ, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu ngành, giải quyết việc làm cho lao động khu vực Tây Nguyên, mở rộng quan hệ đối ngoại) cùng hệ thống nhân tố tác động: nhân tố quốc tế (giá cả, hiệp định thương mại), nhân tố nội tại từ thị trường Algeria (chính sách thuế quan, rào cản kỹ thuật, thị hiếu tiêu dùng) và nhân tố từ phía Việt Nam (công nghệ chế biến, liên kết chuỗi cung ứng, thương hiệu).

Phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu

• Phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu: Thu thập dữ liệu thứ cấp từ các nguồn thống kê chính thống trong nước và quốc tế.
• Phương pháp phân tích - tổng hợp: Thống kê mô tả, so sánh chuỗi thời gian, phân tích cơ cấu và biến động sản lượng, kim ngạch, đơn giá bình quân.
• Nguồn dữ liệu sử dụng: Số liệu từ Ngân hàng Thế giới (WB), Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), Tổ chức Cà phê Quốc tế (ICO), Trung tâm Thương mại Quốc tế (ITC/Trademap.org), Tổng cục Hải quan, Tổng cục Thống kê, Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV).

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Những vấn đề lý luận chung về xuất khẩu cà phê

Chương 1 hệ thống hóa lịch sử phát triển của cây cà phê, du nhập vào Việt Nam từ năm 1876 và phát triển mạnh mẽ tại vùng Tây Nguyên và Nam Bộ từ năm 1994. Tác giả phân loại ba dòng cà phê chính: Robusta (cà phê vối - chiếm thế mạnh tuyệt đối tại Việt Nam), Arabica (cà phê chè) và Liberica (cà phê mít), cùng sản phẩm đặc thù Kopi Luwak (cà phê chồn).

Chương này phân tích tổng quan thị trường thế giới và Algeria. Về cung - cầu tại Algeria:

• Người dân Algeria tiêu thụ trung bình 15 gram/ngày (khoảng 3–4 kg/người/năm), thuộc nhóm cao nhất châu Phi, hình thành thói quen uống từ 1–3 tách mỗi ngày với sự thống trị của cà phê Espresso (chiếm hơn 80% thị phần).
• Algeria phụ thuộc 100% vào nhập khẩu do điều kiện tự nhiên không canh tác được cà phê; nhập khẩu chủ yếu là cà phê nhân thô chưa rang xay, chưa khử cafein (mã HS 090111) để chế biến phối trộn trong nước theo tiêu chuẩn Halal.
• Chính sách thuế của Algeria mang tính bảo hộ cao: chưa gia nhập WTO, đánh tổng thuế và phí lên tới 63% đối với cà phê nhập khẩu ngoài khối (30% thuế nhập khẩu, 19% VAT, 10% thuế tiêu thụ nội địa, 2% thuế đoàn kết, 2% thuế khấu trừ).
• Sự hình thành Hiệp định Thương mại Tự do Lục địa Châu Phi (AfCFTA, có hiệu lực từ 30/5/2019) xóa bỏ thuế quan nội khối cho các đối thủ cạnh tranh của Việt Nam như Bờ Biển Ngà, Uganda, Ethiopia.

Chương 2: Thực trạng xuất khẩu cà phê Việt Nam sang Algeria giai đoạn 2018-2022

Chương 2 tập trung phân tích số liệu thực tế xuất khẩu cà phê của Việt Nam nói chung và sang thị trường Algeria nói riêng trong 5 năm:

Tiêu chí	2018	2019	2020	2021	2022
Toàn ngành xuất khẩu cà phê Việt Nam
- Sản lượng xuất khẩu (triệu tấn)	-	-	1,57	1,56	1,78
- Kim ngạch xuất khẩu (tỷ USD)	-	-	2,74	3,07	4,06
- Giá xuất khẩu bình quân (USD/tấn)	-	1.777	1.751	1.996	2.344 (đỉnh điểm)
Xuất khẩu sang thị trường Algeria
- Sản lượng xuất khẩu (nghìn tấn)	74,1	-	60,7	-	42,5
- Kim ngạch xuất khẩu (triệu USD)	132,5	-	-	-	85,0
- Mức giá bình quân (USD/tấn)	~1.788	1.544	-	-	2.010

Các phát hiện chính từ dữ liệu thực tế:

• Sản lượng và kim ngạch giảm sút: Lượng cà phê xuất sang Algeria giảm từ 74,1 nghìn tấn (2018) xuống còn 42,5 nghìn tấn (2022), tương đương mức giảm 42,6%. Kim ngạch giảm từ 132,5 triệu USD xuống 85 triệu USD.
• Cơ cấu chủng loại: Cà phê Robusta chiếm 85%, Arabica chiếm 15%. Tuy nhiên, phần lớn xuất khẩu ở dạng nhân thô, chưa qua chế biến sâu, chưa xây dựng được nhận diện thương hiệu riêng tại thị trường phân phối cuối cùng của Algeria.
• Thực trạng năng lực sản xuất - chế biến trong nước: Cả nước có 97 cơ sở chế biến cà phê nhân (công suất 1,5 triệu tấn/năm), 160 cơ sở chế biến rang xay (51,7 nghìn tấn/năm), 8 cơ sở hòa tan (36,5 nghìn tấn/năm) và 11 cơ sở phối trộn (139,9 nghìn tấn/năm). Tỷ trọng chế biến sâu của toàn ngành đạt dưới 10% (đến năm 2022 mới tăng dần lên 16%). Cả nước chỉ có 114 doanh nghiệp xuất khẩu cà phê (13 doanh nghiệp FDI); chỉ 1/3 doanh nghiệp sở hữu nhà máy chế biến, 12,7% có công nghệ chế biến hiện đại, còn 54% ở mức trung bình.
• Nguyên nhân hạn chế:
  • Từ phía Việt Nam: Tái canh vườn cây già cỗi còn chậm do thủ tục giải ngân vốn tín dụng phức tạp; nông dân thu hoạch tuốt cành lẫn hạt xanh, phơi trên nền đất; liên kết chuỗi giữa doanh nghiệp và nông dân lỏng lẻo, phụ thuộc vào thương lái; thiếu thông tin thị trường và công tác xúc tiến thương mại tại Bắc Phi chưa sâu.
  • Từ phía Algeria: Mức thuế và phí nhập khẩu cao (63%); rào cản kỹ thuật (tỷ lệ hư hỏng mẫu ngẫu nhiên không quá 10%); thủ tục hải quan phức tạp; rủi ro phát sinh từ gian lận thương mại qua mạng và ách tắc logistics cảng biển.

Chương 3: Định hướng và giải pháp, kiến nghị đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu cà phê Việt Nam sang Algeria đến năm 2025, tầm nhìn 2030

Chương 3 đề xuất định hướng phát triển ngành hàng cà phê và các nhóm giải pháp, kiến nghị có tính hệ thống:

Mục tiêu chung:

• Đến năm 2025: Diện tích trồng cà phê cả nước đạt 600.000 ha, năng suất đạt 2,8–3,0 tấn/ha, sản lượng thu hoạch 1,8–2,0 triệu tấn/năm. Tái canh và cải tạo 30.000–40.000 ha vườn cà phê già cỗi (trọng tâm là khu vực Tây Nguyên).
• Tầm nhìn đến năm 2030: Kim ngạch xuất khẩu toàn ngành cà phê đạt 5–6 tỷ USD.
• Định hướng thị trường Algeria: Giảm tỷ trọng xuất khẩu Robusta thô xuống dưới 60%, tăng tỷ trọng cà phê Arabica và các dòng cà phê chế biến sâu đạt tiêu chuẩn chất lượng cao lên trên 60%.

Hệ thống giải pháp và kiến nghị:

1. Đối với Nhà nước, các Bộ ngành và chính quyền địa phương: Nghiên cứu phát triển giống có khả năng chống chịu sâu bệnh và biến đổi khí hậu; đẩy mạnh tiến độ giải ngân vốn vay tái canh từ Agribank; chỉ đạo mô hình cánh đồng mẫu lớn liên kết nhà máy; thiết lập kênh thu thập dữ liệu dự báo thị trường Bắc Phi; hỗ trợ kết nối mạng lưới kiều bào tại Algeria; đàm phán thương mại (song phương hoặc khuôn khổ ASEAN - AfCFTA) nhằm giảm bớt rào cản thuế quan 63%.
2. Đối với doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu: Chuyển đổi sang canh tác nông nghiệp xanh, áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế (GAP, VietGAP, 4C, UTZ); đầu tư công nghệ chế biến sâu; liên kết thu mua trực tiếp từ nông dân để loại bỏ chi phí trung gian; chủ động liên minh giữa các doanh nghiệp xuất khẩu; áp dụng phương thức thanh toán an toàn (L/C không hủy ngang) để phòng tránh rủi ro lừa đảo.
3. Đối với Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam (Vicofa): Thường xuyên tổ chức các diễn đàn đối thoại tháo gỡ khó khăn kỹ thuật; mở các lớp tập huấn nghiệp vụ hội nhập kinh tế quốc tế; xây dựng các chuyên đề nghiên cứu chuyên sâu về thị trường Algeria.
4. Kiến nghị đối với Chính phủ Algeria: Minh bạch hóa thủ tục hải quan; thành lập cổng thông tin thương mại điện tử chính thức do Bộ Công Thương và Phòng Thương mại Algeria quản lý; siết chặt chế tài xử lý gian lận thương mại; giảm bớt thủ tục mở L/C tại hệ thống ngân hàng thương mại Algeria.

Kết quả và đóng góp

• Hệ thống hóa toàn diện bức tranh thương mại: Nghiên cứu đã tập hợp và chuẩn hóa chuỗi dữ liệu thực tế về sản lượng, kim ngạch, đơn giá bình quân của ngành cà phê Việt Nam và thị trường Algeria trong giai đoạn 2018–2022 từ các cơ sở dữ liệu quốc tế (ITC, Trademap) và trong nước.
• Chỉ ra các điểm nghẽn về cấu trúc thuế và chuỗi giá trị: Phân tích cụ thể cơ cấu thuế 63% tại Algeria và sự bất lợi của Việt Nam khi hiệp định AfCFTA đi vào thực thi, làm sáng tỏ lý do khiến sản lượng xuất khẩu của Việt Nam sụt giảm gần 43% dù nhu cầu tiêu thụ tại Algeria vẫn duy trì ở mức cao.
• Đề xuất hệ thống chỉ tiêu định lượng rõ ràng: Đưa ra các mục tiêu cụ thể về diện tích (600.000 ha), năng suất (2,8–3,0 tấn/ha), diện tích tái canh (30.000–40.000 ha) và cơ cấu mặt hàng (giảm tỷ lệ xuất thô xuống dưới 60%) đến năm 2025 và 2030.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Số liệu khảo sát tại địa bàn nước sở tại chủ yếu dựa trên nguồn dữ liệu thứ cấp từ cơ quan thống kê và thương vụ do khoảng cách địa lý xa xôi; chưa thực hiện được khảo sát định lượng sơ cấp đối với mạng lưới phân phối và người tiêu dùng nội địa tại Algeria.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu cơ chế hợp tác chuỗi giá trị nông sản giữa Việt Nam và các nước thành viên AfCFTA; phân tích chi tiết chi phí logistics đường biển và rủi ro thanh toán quốc tế tại khu vực thị trường Trung Đông - Bắc Phi (MENA).

Giá trị tham khảo

Báo cáo là tài liệu tham khảo cho sinh viên, học viên các ngành Kinh tế quốc tế, Thương mại quốc tế, Kinh doanh quốc tế và Kinh tế nông nghiệp. Các dữ liệu về biểu thuế nhập khẩu, tiêu chuẩn kỹ thuật mã HS 090111 và phân tích thị hiếu tiêu dùng tại Bắc Phi cung cấp góc nhìn thực tiễn cho các doanh nghiệp xuất khẩu cà phê đang tìm kiếm giải pháp mở rộng thị trường sang khu vực châu Phi.

Câu hỏi thường gặp

1. Cơ cấu thuế và phí mà cà phê Việt Nam phải chịu khi nhập khẩu vào Algeria là bao nhiêu?

Cà phê Việt Nam nhập khẩu vào Algeria chịu tổng cộng khoảng 63% thuế và phí, bao gồm: 30% thuế xuất nhập khẩu, 19% thuế giá trị gia tăng (VAT), 10% thuế tiêu thụ nội địa, 2% thuế đoàn kết và 2% thuế khấu trừ.

2. Sản lượng và kim ngạch xuất khẩu cà phê của Việt Nam sang Algeria biến động như thế nào trong giai đoạn 2018–2022?

Trong giai đoạn 2018–2022, xuất khẩu cà phê sang Algeria có xu hướng giảm mạnh: sản lượng đạt đỉnh năm 2018 với 74,1 nghìn tấn (kim ngạch 132,5 triệu USD), sau đó giảm xuống 60,7 nghìn tấn vào năm 2020 và chạm đáy vào năm 2022 với 42,5 nghìn tấn (kim ngạch 85 triệu USD), tương đương mức giảm gần 43% về sản lượng.

3. Hiệp định Thương mại Tự do Lục địa Châu Phi (AfCFTA) tác động thế nào đến cà phê Việt Nam tại Algeria?

Hiệp định AfCFTA có hiệu lực từ ngày 30/5/2019 thực hiện xóa bỏ thuế quan đối với 90% hàng hóa thương mại nội khối châu Phi. Điều này tạo lợi thế cạnh tranh về giá cho các quốc gia thành viên như Bờ Biển Ngà, Uganda, Ethiopia, khiến cà phê Việt Nam (chịu thuế 63%) gặp bất lợi lớn về giá khi thâm nhập vào thị trường Algeria.

4. Cơ cấu chủng loại và hiện trạng chế biến cà phê xuất khẩu của Việt Nam sang Algeria ra sao?

Cà phê xuất sang Algeria gồm 85% là Robusta và 15% là Arabica. Tuy nhiên, hàng hóa chủ yếu xuất dưới dạng nhân thô (chưa rang xay, chưa khử cafein theo mã HS 090111) với giá trị gia tăng thấp; tỷ trọng cà phê chế biến sâu của toàn ngành mới chỉ đạt khoảng 16% vào năm 2022.

5. Khóa luận đề xuất các mục tiêu cụ thể nào cho ngành cà phê đến năm 2025 và tầm nhìn 2030?

Đến năm 2025, cả nước phấn đấu đạt 600.000 ha diện tích trồng cà phê, năng suất 2,8–3,0 tấn/ha, sản lượng thu hoạch 1,8–2,0 triệu tấn, tái canh 30.000–40.000 ha và giảm tỷ lệ Robusta thô xuất khẩu xuống dưới 60%. Tầm nhìn đến năm 2030, xuất khẩu cà phê phấn đấu đóng góp từ 5–6 tỷ USD vào GDP.

Kết luận

Chuyên đề thực tập đã phản ánh trung thực thực trạng xuất khẩu cà phê Việt Nam sang Algeria giai đoạn 2018–2022, làm rõ nghịch lý sụt giảm sản lượng xuất khẩu trong bối cảnh nhu cầu tiêu thụ của nước bạn tiếp tục tăng trưởng. Nghiên cứu xác định rõ rào cản thuế quan 63%, áp lực từ hiệp định AfCFTA và hạn chế trong công nghệ chế biến thô là những nguyên nhân trọng yếu dẫn đến suy giảm thị phần. Hệ thống giải pháp đề xuất từ cấp vĩ mô (chính sách đàm phán, tín dụng tái canh) đến cấp vi mô (canh tác chuẩn quốc tế, chế biến sâu, thanh toán L/C không hủy ngang) cung cấp cơ sở khoa học để phục hồi và nâng cao kim ngạch xuất khẩu cà phê sang thị trường Bắc Phi giai đoạn đến năm 2025, tầm nhìn 2030.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. NHQNG VẤN ĐỀ LR LUÂSN CHUNG VỀ XUẤT KHẨU CÀ PHÊ 1. Khái quát mô tSsố vXn đZ l\ luânSvZ cà phê 1. Ngun gc cây c phê Cà phê là mô €t loại đồ uống phổ biến trên khắp thế giới.

Nó được lấy từ quả của cây cà phê, sau khi quá trình thu hoạch, phơi và rang xay và pha chế sẽ cho ra mô €t thức uống thơm ngon. Bắt nguồn từ vùng nhiê €t đới châu Phi các vùng Madagascar, Mauritius, Comoros và Réunion trên các khu vực thuô €c đường xích đạo, các giống cây cà phê hiê €n nay đã được trồng tại hơn 70 đất nước, phần lớn là nằm ở khu vực gần đường xích đạo như khu vực Đông Nam Á, †n Đô €, Châu Mỹ, Châu Phi, tạo nên sự đa dạng trong chủng loại và hương vị của cà phê. Dân số thế giới ngày mô €t tăng kéo theo nhu cầu thưởng thức loại đồ uống này ngày mô €t tăng lên. Cà phê đang là mô €t trong những mă €t hàng nông sản xuất khẩu lớn nhất trên thế giới, đồng thời cũng là hàng hóa đem lại nguồn thu lớn cho các nước đang phát triển.

Được du nhâ €p vào Viê €t Nam từ những năm 1876, cà phê ch˜ Arabica được người Pháp mang từ Bourbon sang trồng tại các tỉnh phía Bắc và miền Trung nước ta như Xuân Mai, Quảng Trị, Bố Trạch,…Tuy nhiên năng xuất cà phê tại các vùng này không cao nên họ đã mang đi trồng ở rất nhiều nơi khác nhau, trong đó miền Nam và Tây Nguyên. Tại đây, họ mở các đồn điền trồng cà phê với quy mô lớn do điều kiê €n thổ nhưỡng và khí hâu€ thuâ €n lợi cho cây cà phê sinh trưởng và phát triển tốt, đem lại năng suất cao. Cà phê nổi tiếng của nước ta hiê €n nay được trồng tại các tỉnh như Thanh Hóa, Nghê € An, Hà Tĩnh, Tây Nguyên và Nam Bô €. Các đồn điền cà phê ở Đắc Lắk và Gia Lai đã cho ra những cây cà phê với năng suất cao, cùng chất lượng đem lại hảo hạng, là nguồn cà phê xuất khẩu chủ lực của đất nước.

Kể từ năm 1994 đến nay, cây cà phê Viê €t đăc€ biê €t là cà phê vối Robusta được trồng nhiều, là chủng loại cà phê được xuất khẩu chủ yếu, quan trọng của nền kinh tế quốc dân. Chính loại hạt này đã kh™ng định vị thế của nước ta là cường quốc sản xuất và xuất khẩu cà phê Robusta đứng đầu trên thế giới. Mă €t hàng cà phê chỉ xếp sau mă €t hàng gạo về kim ngạch xuất khẩu nông sản của cả nước. Chng loi c phê Hiên€ nay trên thế giới có hơn 125 giống cà phê được biết đến, chia thành ba dòng cây chính:  Cà phê Robusta (tên khoa học là Coffea Canephora) có vị đắng, hâu€ vị ngọt, đâm€ đà và nhiều caffeine.

Tại Brazil, dòng cà phê này được gọi là Conilon, còn ở Viê €t Nam cà phê Robusta được gọi là cà phê vối, đứng đầu thế giới về sản lượng xuất khẩu.  Cà phê Arabica (tên khoa học là Coffea Arabica) ở nước ta còn được gọi là cà phê ch˜ có vị chua nh›, ít caffeine hơn hạt Robusta  Cà phê Liberica (hay Coffea Excelsa), tại Viêt €Nam còn được gọi là cà phê mít với hương vị trái cây đă €c trưng thơm ngon. Tùy theo từng loại hạt cà phê và nguồn gốc nơi trồng cà phê mà cho ra những loại cà phê khác nhau, với chất lượng và hương vị mang những nét đô c€ đáo riêng, phù hợp với từng khẩu vị khác nhau của người tiêu dùng. Cà phê Liberica đem đến mô €t hương vị đôc€ đáo, khác biê €t, khó trồng và ít caffeine hơn các giống cà phê khác vì thế mà giá thành cũng cao hơn.

Cà phê ch˜ được người tiêu dùng đánh giá cao hơn về chất lượng so với các dòng cà phê Robusta và vì thế giá thành cũng nhỉnh hơn. Ngoài ra, cà phê chồn (Kopi Luwak) của Indonesia và Viê €t Nam là loại cà phê đăc€ biê €t, đắt và hiếm nhất trên thế giới bởi nó không được chế biến theo cách thông thường mà là mô €t cách pha chế từ bô € tiêu hóa của loài cầy nên sản lượng chỉ có khoảng trên 200 kg được sản xuất đưa ra thị trường mỗi năm với giá trung bì khoảng 20 triê €u đồng trên mô t€ kilogram. Các tiêu ch^ đánh giá hiêuS quả trong ho`t đông S xuXt khcu cà phê 1. Cc ch tiêu đnh gi hiêu" qu$ theo chi&u rô "ng - Sản lư}ng xuXt khcu Đây là chỉ tiêu quan trọng phản ánh khối lượng cà phê được đem đi xuất khẩu của mô €t quốc gia sang thị trường nước ngoài.

Quy mô sản lượng phản ánh năng lực sản xuất của doanh nghiê €p đồng thời thể hiê €n dung lượng của thị trường. Sản lượng cà phê xuất khẩu càng lớn cho ta biết được quy mô ngành xuất khẩu cà phê lớn và năng lực sản xuất cà phê cao. Để đo lường sự thay đổi về sản lượng hàng cà phê xuất khẩu, ta dựa theo hai tiêu chí: + Mức tăng tuyê t€ đối về sản lượng xuất khẩu: Q = Q1 – Q0 Q: Lượng tăng tuyêt € đối cảu sản lượng xuất khẩu kỳ hiê €n tại so với kỳ gốc Q1 : Sản lượng cà phê ở thời điểm tính Q0 : Sản lượng cà phê ở thời điểm mốc Giá trị của Q càng lớn cho ta biết được sự tăng lên mạnh trong xuất khẩu cà phê + Tốc đô € tăng trưởng sản lượng cà phê xuất khẩu: g(%) = Q/ Q0 x 100% Tốc đô € tăng trưởng nhanh hay châ €m trong sản lượng hàng cà phê xuất khẩu thể hiê €n được thực trạng xuất khẩu ở từng thời kỳ. Khi tốc đô € tăng trưởng giảm cho thấy tốc đô € phát triển xuất khẩu cà phê đang có dấu hiê €u trững lại và ngược lại, nếu tốc đô € tăng trưởng g tăng mạnh thì điều đó cho thấy sự bứt phá trong xuất khẩu cà phê.

- Kim ng`ch xuXt khcu Chỉ tiêu này cho ta biết được tổng giá trị mă €t hàng cà phê đem đi xuất khẩu qua các thời kỳ, hoă €c từng năm. Khi phân tích chỉ tiêu này, chúng ta sẽ có cái nhìn tổng quan về doanh thu từ hoạt đô €ng xuất khẩu cà phê qua mô t€ đơn vị thời gian là bao nhiêu để từ đó so sánh được sự tăng giảm qua các thời kỳ. Đây được xem là chỉ tiêu quan trọng nhất cần dùng khi muốn đánh giá kết quả hoạt đô €ng xuất khẩu của bất cứ cá nhân, tổ chức hay doanh nghiêp€ nào. Theo công thức: M= P x Q Với: M: Kim ngạch xuất khẩu cà phê P: Giá bán của cà phê tại thị trường xuất khẩu Q: Lượng hàng cà phê xuất khẩu - Tăng trư•ng tuyêtSđối vZ kim ng`ch: M = Mt – M0 Với: M: Sự thay đổi trong kim ngạch xuất khẩu Mt : Kim ngạch xuất khẩu cà phê vào năm t M0 : Kim ngạch xuất khẩu cà phê vào năm gốc - Tốc đô Stăng trư•ng kim ng`ch xuXt khcu : g(%) = M / M0 Trong đó g : Tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu ΔM và g thể hiện cho sự thay đổi về số lượng hay quy mô của mặt hàng xuất khẩu.

Các chỉ tiêu ΔM và g càng lớn thì sự thay đổi trong quy mô xuất khẩu càng cao thì càng thể hiện doanh nghiệp hay quốc đó gia ngày một nâng cao được doanh thu xuất khẩu. Cc ch tiêu đnh gi pht triển xuất khẩu c phê theo chi&u sâu - Sự thay đổi trong chXt lư}ng xuXt khcu cà phê: Chất lượng cà phê xuất khầu chính là yếu tố then chốt quyết định đến sự tồn tại và phát triển của ngành hàng cà phê. Chất lượng sản phẩm là yếu tố không thể tách rời trong phát triển mặt hàng này. Khi chất lượng cà phê được cải thiện theo chiều hướng tích cực thì giá trị cũng như giá trị sử dụng sản phẩm cà phê cũng ngày càng được nâng cao, đồng thời năng lực cạnh tranh nhờ đó cũng được củng cố.

Thương hiệu và vị thế của sản phẩm được nâng tầm, giúp thu hút khách hàng. - Sự chuyển dịch trong cơ cXu mặt hàng cà phê xuXt khcu: Sự chuyển dịch trong cơ cấu cà phê xuất khẩu theo hướng tích cực hơn, bền vững hơn sẽ giúp mặt hàng cà phê thâm nhập sâu hơn vào thị trường nước ngoài, đánh vào đúng trọng tâm nhu cầu tiêu thụ và khai thác tối đa được thế mạnh của hàng nhập khẩu. Sự chuyển dịch cơ cấu mặt hàng được đo lường qua sự thay đổi trong tỷ trọng kim ngạch xuất khẩu mặt hàng đó trên tổng kim ngạch theo công thức: R(A) = M (A) / M x 100% Trong đó: R (A) tỷ trọng kim ngạch xuất khẩu mặt hàng A M(A) Kim ngạch xuất khẩu mặt hàng A M: Tổng kim ngạch xuất khẩu các mặt hàng - Sự chuyển dịch trong cơ cXu thị trường xuXt khcu: Phản ánh tỷ trọng kim ngạch cà phê xuất khẩu sang một quốc gia tiêu thụ chiếm bao nhiêu trong tổng kim ngạch xuất khẩu qua các thời kỳ. Mục đích của việc đánh giá tiêu chí này giúp nắm bắt được xu hướng thay đổi của thị trường, để khai thác một cách triệt để và mang lại hiệu quả, tránh gây ra sự phát triển không đồng đều, mất cân đối trong xuất khẩu hàng hóa.

- Sự chuyển dịch phương thức xuXt khcu: Đánh giá tiêu chí này để doanh nghiệp cũng như các hộ nông dân tìm ra được phương thức xuất khẩu phù hợp với điều kiện của thị trường mục tiêu nhằm tối thiểu hóa chi phí trong khâu thâm nhập và tiếp cận khách hàng hướng đến. - Sự chuyển dịch cơ cXu các thành phần kinh tế tham gia xuXt khcu: Việc thay đổi theo hướng hiệu quả hơn, hợp lý hơn các thành phần kinh tế tham gia vào quá trình xuất khẩu cà phê góp phần tạo ra được một môi trường cạnh tranh hơn, hiệu quả việc sử dụng vốn được cải thiện. - L}i nhuận thu đư}c từ ho`t động xuXt khcu: Phản ánh được kết quả cuối cùng thu được từ hoạt động kinh doanh cà phê xuất khẩu. Công thức t^nh: P= TR – TC Trong đó: P là lợi nhuận từ hoạt động xuất khẩu TR : Tổng doanh thu từ hoạt động xuất khẩu TC: Tổng chi phí bỏ ra cho hoạt động xuất khẩu 1.