Phần mở đầu, 2 chương (6 tiết), kết luận và kiến nghị, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục. Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN V THỰC TIỄN VỀ XÂY DỰNG TRƢỜNG PHỔ THÔNG CHẤT LƢỢNG CAO 1. Các khái niệm cơ bản 1. Trường phổ thông chất lượng cao Căn cứ Luật Giáo dục, Điều lệ nhà trường các cấp học, ngành học và tính chất hoạt động, có 3 loại hình trường trong hệ thống giáo dục quốc dân như sau: trường phổ thông, trường phổ thông chuyên, trường quốc tế, trong phạm vi nghiên cứu mô hình trường phổ thông chất lượng cao, đề tài quan tâm xem xét: + Trường phổ thông: Là loại hình nhà trường phổ biến trong hệ thống giáo dục quốc dân, phân bố rộng ở các cấp học (tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông) thực hiện nhiệm vụ giáo dục toàn diện, phổ cập giáo dục và nâng cao dân trí.
Là loại hình trường phổ biến nên các yêu cầu tiêu chuẩn, hoạt động được thực hiện theo Điều lệ nhà trường hiện nay; nội dung chương trình, kiểm tra, đánh giá người học trên cơ sở chuẩn kiến thức kỹ năng theo nội dung, chương trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo, kiến thức học sinh được trang bị trong giới hạn của sách giáo khoa theo từng bậc học là đủ; đảm bảo Luan van đáp ứng yêu cầu cho học sinh tham dự các kỳ kiểm tra, xét, thi tốt nghiệp hoặc thi chuyển cấp trong điều kiện giáo dục phổ thông hiện nay ở nước ta. Về các chuẩn khác như số lượng học sinh trên lớp, số lớp học trong trường, diện tích trên một học sinh, phòng học, phòng chức năng,… Trong điều kiện hiện nay, cũng có thể cho phép vượt quá quy định hoặc không đạt chuẩn. + Chất lượng, chất lượng cao “Chất lượng” là một khái niệm có nhiều cách hiểu. Tùy theo ngữ cảnh, nếu đứng ở góc độ so sánh, người ta có thể hiểu “chất lượng” là sự đo bằng tính đáng giá đồng tiền; là giá trị để chuyển đổi.
Đứng ở góc độ nhận xét, đánh giá thì người ta có thể hiểu “chất lượng” sự vượt trội nhất; là sự hoàn hảo nhất; là sự phù hợp với mục tiêu. Như vậy chất lượng” là một khái niệm động được đánh giá nhiều chiều: đầu vào, đầu ra, giá trị gia tăng, giá trị học thuật, văn hóa tổ chức riêng; được đánh giá trên cơ sở những tiếp cận truyền thống, về sự phù hợp với tiêu chuẩn, phù hợp với mục đích. Khi nói “chất lượng cao” thì “chất lượng” thường được gắn với một bổ từ chỉ mức độ nào đó để biểu đạt giá trị của nó ở độ cao thấp khác nhau. Có thể hiểu “chất lượng cao” là sự phù hợp với mục tiêu ở mức cao; là giá trị chuyển đổi ở mức cao.
+ Trường phổ thông chất lượng cao Theo tinh thần Nghị định 49/2010/NĐ-CP của Chính phủ và các quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo thì “Trường phổ thông chất lượng cao là trường nằm trong hệ thống giáo dục phổ thông, là nhà trường cung cấp dịch vụ giáo dục cao, không chỉ đơn thuần chọn học sinh đầu vào cao và nâng cao cường độ lao động của thầy và trò mà điều quan trọng nhất là tăng cường năng lực tư duy để nâng cao chất lượng hiệu quả giáo dục”. Từ những phân tích trên, Trường phổ thông chất lượng cao được hiểu là loại hình trường c đủ điều kiện chu n về nhân lực, cơ s v t chất, trang thiết b dạy học hiện đại, tổ chức hoạt động dạy học tiên tiến đem lại chất lượng, hiệu quả cao; kết quả đào tạo th a mãn các yêu cầu, mục tiêu đề ra. Luan van Là loại hình trường hiện nay chưa được phổ biến ở nước ta, chủ yếu tập trung ở các tỉnh thành có tiềm lực kinh tế mạnh; có nền giáo dục và đào tạo phát triển vượt trội; thu nhập, mức sống của người dân cao so với bình quân chung của cả nước như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh. Là loại hình trường được tổ chức hoạt động dạy học theo hướng tiên tiến hiện đại; chất lượng đào tạo thỏa mãn nhu cầu của người học, học sinh tốt nghiệp ra trường phải đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế.
Xây dựng trường phổ thông chất lượng cao Từ cách hiểu về trường phổ thông chất lượng cao như trên, việc xây dựng trường phổ thông chất lượng cao được xem là quá trình tổ chức c kế hoạch nhằm phát triển loại hình trường trong hệ thống giáo dục phổ thông c đủ điều kiện chu n về nhân lực, cơ s v t chất, trang thiết b dạy học hiện đại, để tổ chức hoạt động dạy học tiên tiến đem lại chất lượng, hiệu quả cao; kết quả đào tạo th a mãn các yêu cầu mục tiêu đề ra. Việc xây dựng trường phổ thông chất lượng cao được xem là một quá trình có tổ chức, có kế hoạch cũng có nghĩa là quá trình ấy phải trên cơ sở hệ thống những căn cứ pháp lý để xây dựng chiến lược phát triển của nhà trường, bao gồm: Thông báo 242-TB/TW ngày 15 tháng 04 năm 2009 và Kết luận của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Nghị quyết Trung ương 2 (khóa VIII), phương hướng phát triển giáo dục đào tạo đến năm 2020; Chỉ thị 40/CT-TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng về xây dựng đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lí giáo dục. Nghị quyết số 40/2000/QH10 về đổi mới chương trình giáo dục phổ thông; Nghị quyết Đại hội lần thứ IX của Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ quận 12 lần thứ IV – Nhiệm kỳ 2010-2015 về giáo dục và đào tạo. Yêu cầu trong quá trình tổ chức xây dựng đòi hỏi chủ thể phải có kế hoạch chiến lược để phát triển và xây dựng nhà trường trở thành trường phổ thông chất lượng cao; chủ thể xây dựng cần xác định rõ định hướng, mục tiêu Luan van và các giải pháp chủ yếu trong quá trình vận động và phát triển vì đây là cơ sở quan trọng cho các quyết sách của Hội đồng trường và hoạt động của Ban giám hiệu cũng như toàn thể cán bộ, giáo viên, công nhân viên và học sinh nhà trường.
Về nội dung quy trình, việc xây dựng trường phổ thông chất lượng cao là một quá trình chuẩn bị đòi hỏi sự hội tụ của nhiều yếu tố, nhiều điều kiện từ khâu phân tích tình hình, xác định thuận lợi - khó khăn, thời cơ - thách thức; thực trạng bên trong nhà trường: cơ cở vật chất trang thiết bị dạy học. Lộ trình cho việc nâng cao nhận thức, năng lực, trình độ đội ngũ cán bộ giáo viên, học sinh; lộ trình chuẩn bị về cơ sở vật chất; chuyển đổi nội dung phương pháp dạy học; đánh giá thực trạng nhận thức và sự quan tâm ủng hộ của lãnh đạo địa phương, của các tổ chức chính trị, cùng các lực lượng xã hội bên ngoài nhà trường. Yêu cầu công tác tổ chức xây dựng đối với chủ thể quản lý là phải khoa học, sáng tạo; phải có kế hoạch dài hạn, trung hạn và ngắn hạn, phải có tính khả thi và sát thực tế; công tác tổ chức triển khai kiểm tra đánh giá phải sâu sát, thực chất và đổi mới; phải quyết đoán, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm. Yêu cầu về nội dung, phương thức, thực hiện xây dựng nhà trường phổ thông chất lượng cao phải đảm bảo về nguồn nhân lực đảm bảo đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ đề ra, cụ thể: đội ngũ cán bộ, giáo viên, công nhân viên phải đủ chuẩn về trình độ chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ; phải giỏi và yêu nghề, phải nhiệt tình và có trách nhiệm, gắn bó với nhà trường và mong muốn cùng nhà trường xây dựng trường phổ thông chất lượng cao.
Học sinh phải có năng lực và tích cực học tập, có khả năng tư duy, sáng tạo, say mê nghiên cứu học tập. Có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về nội dung chương trình, phương pháp dạy học tiên tiến và phù hợp. Cơ sở vật chất, ngoài việc đạt chuẩn hiện nay của Bộ Giáo dục và Đào tạo, cần được quan tâm đầu tư mua sắm trang thiết bị dạy học tiên tiến, hiện đại. Phòng học đảm bảo không quá 30 học sinh, được trang bị đầy đủ trang thiết bị dạy học hiện đại, bàn ghế đáp ứng yêu cầu dạy học theo hướng cá thể.
Chủ thể cần có phương án để chuẩn bị tổ chức thực hiện Luan van tốt vể công tác phối hợp vả làm tốt công tác xã hội hóa trong xây dựng và phát triển giáo dục nhà trường. Đây là quá trình, đòi hỏi chủ thể phải xác định được thời cơ và thách thức để đề ra các giải pháp. Thời cơ ấy chính là sự quan tâm của Quận ủy, Ủy ban nhân dân quận 12, sự tín nhiệm của học sinh và phụ huynh học sinh trên địa bàn Quận; có được đội ngũ cán bộ, giáo viên nhiệt tình, năng nỗ; nhu cầu giáo dục chất lượng cao và ngày càng tăng. Thách thức chính là sự đòi hỏi ngày càng cao về chất lượng giáo dục của cha mẹ học sinh và xã hội; chất lượng đội ngũ cán bộ quản lí, giáo viên, công nhân viên phải đáp ứng được yêu cầu đổi mới giáo dục; việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý giảng dạy, trình độ ngoại ngữ, khả năng sáng tạo của cán bộ, giáo viên, công nhân viên cần được đẩy nhanh để đáp ứng yêu cầu xây dựng của nhà trường.
Chủ thể xây dựng trường phổ thông chất lượng cao phải xác định đúng các vấn đề ưu tiên như: Tuyển sinh đầu cấp ưu tiên cho học sinh giỏi, học sinh có thành tích tốt (đối với bậc trung học cơ sở). Đổi mới phương pháp dạy học và đánh giá học sinh theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo; nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, giáo viên, công nhân viên. Ngoài việc tự đánh giá chất lượng giáo dục trường học theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo còn phải tiếp cận được chuẩn giáo dục của các nước tiên tiến. Với mục tiêu, xây dựng nhà trường có uy tín về chất lượng giáo dục, phù hợp với xu thế phát triển của Thành phố Hồ Chí Minh và Quận 12, quá trình tổ chức cần có kế hoạch phát triển theo lộ trình, tiến độ thời gian để nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục toàn diện, đặc biệt là chất lượng giáo dục đạo đức và chất lượng văn hoá.
Đổi mới phương pháp dạy học, đánh giá học sinh phù hợp với mục tiêu, nội dung chương trình và đối tượng học sinh.