CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ XÂY DỰNG THƯƠNG HIỆU 1. Khái niệm về thương hiệu 1. Quan điểm thương hiệu Thương hiệu là vấn đề được quan tâm, nghiên cứu và vận dụng từ khá lâu trên thế giới, đặc biệt là tại các nước có nền kinh tế phát triển. Mặc dù thuật ngữ này có nhiều quan điểm khác nhau nhưng có thể chia thành hai quan điểm chính.
Quan điểm thứ nhất, được xem là quan điểm truyền thống cho rằng thương hiệu là một thành phần của sản phẩm và dùng để phân biệt sản phẩm đó với các sản phẩm cạnh tranh cùng loại. Cụ thể, thương hiệu là một cái tên, biểu tượng, ký hiệu, kiểu dáng hoặc tập hợp các yếu tố này nhằm xác định và phân biệt hàng hóa, dịch vụ của một hoặc một nhóm người bán với hàng hóa và dịch vụ của đối thủ cạnh tranh (Theo Hiệp hội Marketing Hoa Kỳ). Quan điểm thứ hai cho rằng thương hiệu không chỉ là một cái tên hay biểu tượng mà nó rộng hơn nhiều, nó là một tập các thuộc tính cung cấp cho khách hàng mục tiêu các giá trị mà họ đòi hỏi (Davis, 2002). Như vậy, theo quan điểm này thì sản phẩm chỉ là một thành phần của thương hiệu, chủ yếu cung cấp lợi ích chức năng cho người tiêu dùng.
Sản phẩm Thương hiệu Thương hiệu Sản phẩm A. Thương hiệu là một B. Sản phẩm là một phần của sản phẩm phần của thương hiệu Hình 1. Quan điểm thương hiệu và sản phẩm (Nguồn: Nguyễn Đình Thọ & Nguyễn Thị Mai Trang, 2011) LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Các yếu tố cấu thành thương hiệu 1. Tên thương hiệu Đây là yếu tố cơ bản đầu tiên đối với một thương hiệu. Tên thương hiệu dùng để gọi và nhận biết. Tên thương hiệu phải đáp ứng các yêu cầu sau: - Ngắn gọn, đơn giản (Pepi, Zara) - Dễ đọc, dễ pháp âm (Coca – Cola, Honda) - Dễ nhận biết, dễ nhớ (KFC, Nike) - Có ý nghĩa (Apple) - Độc đáo (Pinterest) 1.
Logo Logo của doanh nghiệp được xem là yếu tố thể hiện hình ảnh quan trọng nhất của thương hiệu, tăng cường nhận thức của công chúng đối với tên thương hiệu. Logo phải mang ý nghĩa triết lý kinh doanh và sản phẩm, có màu sắc phù hợp với tính cách thương hiệu và tạo sự nhận biết dễ dàng 1. Khẩu hiệu (Slogan) Khẩu hiệu chứa đựng và truyền tải những thông tin và ý nghĩa của thương hiệu. Câu khẩu hiệu có thể giúp khách hàng hiểu một cách nhanh chóng thương hiệu đó là gì, có ý nghĩa như thế nào, có khác biệt gì so với đối thủ cạnh tranh 1.
Tính cách thương hiệu Là hình thức thể hiện của thương hiệu bằng cách hình tượng hóa thương hiệu, gắn với một con người hoặc một phong cách sống cụ thể. Tính cách thương hiệu thường được tạo dựng, giới thiệu và đóng vai trò trung tâm trong thiết kế nhận diện thương hiệu và các chương trình quảng cáo. Nhạc hiệu Âm nhạc gắn liền với sự liên tưởng thương hiệu. Đặc điểm của nhạc hiệu là ngắn gọn, lặp lại, có vần điệu.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Kiểu dáng và mẫu mã Công dụng của kiểu dáng và mẫu mã là dùng để phân biệt sản phẩm, tạo hiệu ứng thẩm mỹ đồng thời thể hiện các thông tin về sản phẩm. Ngoài ra kiểu dáng, mẫu mã còn thể hiện sự tiện lợi như dễ vận chuyển, dễ cầm nắm, dễ mở… 1. Tài sản thương hiệu Có rất nhiều cách xây dựng khái niệm tài sản thương hiệu.
Trong các quan điểm về tài sản thương hiệu thì quan điểm của David Aaker (1991) được xem là phổ biến nhất “Tài sản thương hiệu là một tập hợp nhãn hiệu, những tài sản liên quan đến nhãn hiệu, đó là tên và biểu tượng (hay ký hiệu), cái đó được thêm vào hay trừ đi từ việc cung cấp giá trị bởi sản phẩm hoặc dịch vụ từ nhà sản xuất hoặc khách hàng của nhà sản xuất. Cho những tài sản hoặc tiền nợ nằm dưới tài sản thương hiệu, chúng phải được liên kết với tên và biểu tượng của thương hiệu. Nếu tên và biểu tượng cần thay đổi, thì một ít hoặc tất cả các tài sản hoặc tiền nợ có thể bị ảnh hưởng hoặc thậm chí mất, mặc dù có thể thay đổi bởi một tên hoặc biểu tượng mới”. Aaker (1991) đã đề nghị năm thành phần của tài sản thương hiệu, bao gồm: - Sự trung thành của thương hiệu - Sự nhận biết thương hiệu - Chất lượng cảm nhận - Liên tưởng thương hiệu - Các yếu tố sở hữu khác như: bảo hộ thương hiệu, quan hệ với kênh phân phối… 1.
Sự trung thành thương hiệu Đối với một khách hàng trung thành và họ hài lòng với sản phẩm thì công ty còn được một lợi ích rất lớn đó là những khách hàng này sẽ giới thiệu và thuyết phục người thân và bạn bè sử dụng sản phẩm của công ty (word of mouth). Ngoài ra, sự trung thành thương hiệu sẽ làm cho đối thủ cạnh tranh nản chí trong việc tìm cách lôi kéo khách hàng mới vì chi phí mà họ bỏ ra sẽ rất lớn mà hiệu quả mang lại thì không cao. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Sự nhận biết thương hiệu Người mua thường lựa chọn thương hiệu mà mình đã biết bởi vì họ cảm thấy được an toàn và thoải mái hơn.
Người ta thường nghỉ rằng một thương hiệu được nhiều người biết đến thì đáng tin cậy hơn, và chất lượng sẽ tốt hơn. Thông thường thì mọi người thường chọn lựa sản phẩm có thương hiệu biết đến thay vì chọn sản phẩm mà họ chưa bao giờ nghe đến 1. Chất lượng cảm nhận Một thương hiệu thường đi kèm theo một cảm nhận tổng thể của khách hàng về chất lượng sản phẩm. Chất lượng cảm nhận sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định mua sắm và sự trung thành của khách hàng, đặc biệt là trong trường hợp người mua không có thời gian hoặc không thể nghiên cứu kỹ lưỡng các tính năng sản phẩm trước khi mua.
Liên tưởng thương hiệu Giá trị tiềm ẩn đằng sau cái tên của thương hiệu đó chính là những thuộc tính riêng biệt được gắn kết với thương hiệu đó. Các thuộc tính rằng sẽ khác nhau ở từng thương hiệu. Chẳng hạn, khi nhìn hay nghe nhắc tới Toyota, người ta thường liên tưởng tới chất lượng vượt bậc, đáng tin cậy với độ bền cao, khả năng tiết kiệm nhiên liệu. Những tài sản sở hữu thương hiệu khác Một số tài sản sở hữu thương hiệu khác đó là sự bảo hộ của luật pháp hay là mối quan hệ với kênh phân phối.
Việc bảo hộ của luật pháp để tránh hiện tượng một đối thủ cạnh tranh sử dụng tên hay kiểu dáng hoàn toàn giống sản phẩm của công ty. Mối quan hệ của kênh phân phối sẽ giúp cho sản phẩm chiếm được những vị trí tốt trên vị trí trưng bày. Thương hiệu và tài sản thương hiệu Một khi công ty xây dựng thương hiệu thành công nghĩa là khách hàng đánh giá cao về thương hiệu và tài sản thương hiệu sẽ có giá trị cao. Như vậy, việc xây dựng thương hiệu cũng chính là việc xây dựng tài sản thương hiệu của công ty.
Để xây dựng thương hiệu thành công, cần phải tăng cường sự nhận biết của khách hàng về LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 8 thương hiệu, tăng cường giá trị cảm nhận, liên tưởng thương hiệu theo hướng tích cực và duy trì lòng trung thành khách hàng. Các giải pháp xây dựng thương hiệu bao gồm thiết kế thương hiệu, định vị thương hiệu, xác định kiến trúc thương hiệu, xây dựng hệ thống nhận diện thương hiệu và thực hiện công cụ marketing. Quy trình xây dựng thương hiệu 1. Vai trò của xây dựng thương hiệu Theo Bùi Văn Quang (2015) thì xây dựng thương hiệu sẽ giúp nâng cao giá trị thương hiệu trong tâm trí khách hàng.
Khi thương hiệu đã mạnh lên thì sẽ có những lợi ích: - Sự trung thành của khách hàng cao hơn - Hạn chế rủi ro khi gặp khủng hoảng - Gia tăng lợi nhuận - Có nhiều cơ hội phát triển thương hiệu mới - Có nhiều cơ hội cho thuê thương hiệu 1. Chiến lược xây dựng thương hiệu 1. Nghiên cứu thu thập thông tin và phân tích thông tin Nghiên cứu thu thập thông tin liên quan đến thị trường, người tiêu dùng, đối thủ cạnh tranh và chính doanh nghiệp. Phân tích các thông tin đã thu thập để thấy được vai trò và tầm quan trọng của các thông tin đó trong quá trình xây dựng thương hiệu.
Các hoạt động phân tích thông tin bao gồm: Phân tích thông tin khách hàng thông qua xu hướng tiêu dùng, động lực thúc đẩy mua hàng, nhu cầu chưa thỏa mãn, phân khúc thị trường… Phân tích đối thủ cạnh tranh thông qua hình ảnh thương hiệu, điểm mạnh, yếu, các chiến lược kinh doanh của đối thủ… Phân tích doanh nghiệp thông qua các chiến lược, sản phẩm, điểm mạnh, yếu, cơ hội, rủi ro…. Xây dựng tầm nhìn thương hiệu, mục tiêu của thương hiệu Tầm nhìn thương hiệu là một thông điệp ngắn dọn, xuyên suốt định hướng hoạt động cho doanh nghiệp trong một thời gian dài (từ 15 năm đến 20 năm). LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 9 Mục đích, mục tiêu xây dựng thương hiệu là những giá trị mà công ty muốn đạt được. Những giá trị này có thể là giá trị vô hình như hình ảnh của thương hiệu trong tâm trí khách hàng hoặc có thể là giá trị hữu hình như thị phần của doanh nghiệp, doanh thu, lợi nhuận.
Hệ thống nhận diện thương hiệu Thành tố cơ bản của hệ thống nhận diện thương hiệu đó là cấu trúc nền móng của thương hiệu, bao gồm: - Các nhận biết cơ bản của thương hiệu (Brand Attributes): tên thương hiệu, logo, màu sắc, đặc điểm nhận dạng giúp thương hiệu đó khác với thương hiệu khác. - Các lợi ích thương hiệu (Brand Benefits): là lợi ích thực tính, lợi ích cảm tính và lợi ích cảm xúc của thương hiệu đó mang lại cho người tiêu dùng. - Niềm tin thương hiệu (Brand Beliefs): Niềm tin nào chứng tỏ rằng thương hiệu sẽ mang lại lợi ích cho người dùng. - Tính cách thương hiệu (Brand Personality): Tập hợp những nét đặc tính cảm xúc được dùng để định hình thương hiệu.
Thương hiệu chính là con người. Giống như con người, thương hiệu cũng có các loại nhận thức và tính cách thương hiệu không giống nhau. - Bản chất thương hiệu (Brand Essence): Là tóm tắt các yếu tố tạo sự khác biệt và đặc trưng, thường được sử dụng như slogan của thương hiệu.