CHƯƠNG 1: NHUNG VAN DE LÝ LUẬN VE XÂY DỰNG CHÍNH SÁCH TRONG HOẠT ĐỘNG BAN HÀNH NGHỊ QUYẾT CỦA HỘI ĐỒNG NHÂN DAN CAP TINH 1. Khái niệm xây đựng chính sách trong hoạt động ban hành Nghị quyết của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh 1. Khái niệm chính sách Chính sách là một trong những khải niệm cơ bản của khoa học pháp lý. Thuật ngữ "chính sách" được sit dụng tương đổi phổ biến trong đổi sống xã.
Trên thực tế, có nhiễu cách tiếp cân, đính nghĩa khác nhau vé khái niệm "chính sách” 6 trong va ngoài nước. “Chính sách là thuật ngữ được sử dung phổ biển trên thé giới vi nó là thành tố không thé thiêu trong quản lý va điều hành xã hội hiện đại”. Theo một số học. giả nước ngoài, chính sách có thé 1a: ~ Chính sách là một clulỗi (tap hợp) những hành động có muc đích nhằm giải quyết một vẫn đề.
- Chính sách là những gì mà Chính phi lầm, + đo làm và sự khác biệt nỗ tao ra? - Chính sách lầ một hành động mang tỉnh quyền lực nhà nước nhằm sie dung nguồn lực để thúc đây một giá trị tai tiên 19 - Chính sách là một công việc được thực hiên liên tuc, bối những nhóm hoạch dink, nhằm sử dung các thé chế công đỗ két nỗi, phối hop và biểu dat giá trị ho theo đuôi 11 - Theo khoa học pháp lý của các nước Âu - Mỹ, chính sich được định nghia la những quy tắc chang, được sử đụng dé định hướng các hoạt động quan 1 nhà nước cũa Chính phũ “2 'Nggyễn Anh Phương G019), Chih sich, dh sich công vì hot học chôn sich ˆanderson, 1984, Pubic policymaking, Ponce publi "Dye,T1972, Unders pokcy, Prentice — Hall unding ° Considine M1994, bic policy: A rnd ppc, Macmailn, Melboume Consnue M1994" Puc poly: A cca ppronch, Macaillan, Meboune Bde Lae Dictionary 7h edt, 31233, 9 Con ở Việt Nam, khái niềm chính sách được hiểu theo những nghĩa sau: ~ Theo từ điển tiếng Việt, chiinh sách là sách lược và Rễ hoạch cụ tỉ dat một muc dich nhất dink đưa vào đường lỗi chỉnh trt chung và tinh hình Thực lễ mà đề ra chỉnh sách 13 - Theo tác giả Vũ Cao Đảm thi chính sách là một tập hop biện pháp được thể chế hóa màchủthé có quyên hue, hoặc chai thé quấn If điei ra trong đồ tao Ta sit wat đất một hoặc một số nhóm xã hội, kich thích vào động cơ hoạt động của họ nhằm thực hién một mục tiêu tai tiên nào đó trong chiến lược phát triển của một hệ thống xã hội. Khái miệm “hệ thông xã hội” duoc liễu theo một ý nghĩa khái quát, có thé là một quốc gia. một kìm vực hành chính một doanh nghiệp, một nhà trường 1* Bên cạnh các khái niệm vẻ chính sách trong các công trình, nghiên cứu. khoa học, khái niệm chính sách đã được cụ thể trong văn bản quy pham pháp uất.
Theo quy định của Luét Ban hảnh văn bản quy phạm pháp luật năm 2015 (sau đây goi là Luật năm 2015) và Nghỉ định số 34/2016/NĐ-CP ngày 14/5/2016 của Chính phủ quy đính chỉ tiết một số diéu và biện pháp thi hành. Luật Ban hành văn ban quy pham pháp luật (sau đây goi la Nghị định số 34) thủ: “Chính sách là dinh hướng giải pháp của Nhà nước để giải quyết in ab của thực tiễn nhằm dat được muc tiêu nl Ở Việt Nam, chính sách thường được tí lên trong nhiều văn ban khác nhau như các văn kiện chính trị của Đăng, chiến lược, Hiển pháp, VB QPPL, ‘Vi vậy, để tìm hiểu chính sách của một quốc gia thì phải tim hiểu rộng hơn. ngoải pháp luật, nhưng cu thé và rõ rang nhất vẫn la các chính sách được thể hiện trong các đạo luật mê tại đó chính sách sau khi chuyển hỏa thành các QPPL, sẽ có giá trị bất buộc thi hánh 5, Chính sách 1a công cụ để Nha nước: én thái đô trong việc giải quyết các vân dé của đất nước, của xã hội. Tự bản thân chính sách không thé tác động, TRvđ§ễn tổng vất, hưng tim din ngôn ngã, 1993, Nội, Việt nam.
+ VN Cu Đi (Quin) “Giáo , tinh Khoa học chữ Sich", HB Đụ hóc quốc gia HA Nội 1011 “hông tn os học pap ý, Viện Khoa học pháp ý, Bộ srnháp iy dmg cal siết one gy bàn ip 8 56 £ năm 20004 hip" 10 trực tiếp đến hành vi của từng chủ thể, ma phải qua một công cụ "trung gian là pháp luật. Chính sách là "lính hồn”, luôn đi trước để định hướng, ta cơ sở niên tăng quyết định, chi phôi đến nội dung của VBQPPL. Ngược lại, VB QPPL. 1a phương tiên thể hiên nội dung của chính sách, lả công cu thể chế hóa chính sách để phát huy hiệu quả trong cuộc sống, 1.
Khái niệm đánh giá tác động của chính sách. "Trên thể giới, việc đănh giá tác đồng chính sách, pháp luật từ lâu đã là một quy trình, hoạt đông không thể thiếu trong quá trình xây dựng pháp luật va đã. có nhiễu tải liệu , nghiên cứu mồ ta, giải thích, định nghĩa về hoạt động nay. ‘Theo cẩm nang đánh giả tác động của Ngân hang thé giới (World Bank 2010) thì “Đánh giá tác động là đánh giả nhitng thay đỗi gắn với nhitng tác đông cũa một dự án, chương trình, chính sách.
Những thay đỗi đỏ cô thé được che ảnh trước hoặc không như dự đinh 'Ở Việt Nam, lần dau tiên trong lich sử lập pháp, yêu cầu vẻ đánh gia tac đông pháp luật trong quy trình xây dựng văn bản quy pham pháp luật được quy định trong một dao luật - đó là Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2008 và đến nay được goi tên là đánh giá tác đồng chính sách trong L. Để hướng dẫn việc đánh giá tác động chính sích, Nghị định số 34 quy. định khái niệm đánh giá tác đông chính sách như sau: “Đánh giáfác động của chính sách (ÐGTĐCS) là việc phân tích đự báo tác động của chỉnh sách dang được xâp đựng với các nhóm đối tượng khác nham nhằm lựa chon giải pháp tốt tau thực hiện chính sách”. 18 ‘Theo Luật Ban hanh văn bản quy phạm pháp luật năm 2015 (sửa dai, bỏ sung năm 2020) nội dung của từng chính sách, trong để nghỉ xây dựng văn ban quy pham pháp luật phải nêu rõ: van để can giải quyết, mục tiêu của chính sách, giải pháp để thực hiện chính sách, tác động tích cực, tiêu cực của chính sách: chi phi, lợi ich của các giải pháp, so sánh chỉ phí, lợi ích của các giãi pháp: lựa ° hon 2 Đều 2 Ngh dad số 3/2016/NĐ-CP " chọn gidi pháp của cơ quan, tổ chức và lý do của việc lựa chọn; thủ tục hảnh chính (TTHC) (nếu cổ), tác đông vé giới (nếu có).
7 Để ĐGTPCS một cách toàn điện nhất thì can phải đánh giá tác động về kinh té, tác đông về xã hội, tác đông về giới (nếu có), tác động của TTHC va tác động đổi với hệ thông pháp luật bằng phương pháp đính lượng và định tính "Từ khái niêm trên có thé hiểu ĐGTĐCS là một quá trình phân tích, dự bao các tác động có thể của một su thay ddi về chính sách. Đặc điểm của việc đánh. giá tác động chính sách lä tim ra một giải pháp tôi uu trên cơ sở phân tích lợi ích và chi phí để đưa ra các giải pháp khả thi pha hợp với yêu cầu của thực tế. Các chủ thé DGTBCS theo Luật Ban hành VBQPPL năm 2015 (sa đổi, ‘b sung năm 2020) bao gồm cơ quan, tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm xây dựng chính sách khi lêp để nghi xây dưng VB QPPL, hay khi soan thao VB QPPL, đồng thời chịu trách nhiệm DGTDCS.
Đôi với để nghị xây dựng VBQPPL hoặc dự thảo VB QPPL đo Chính phủ, Uy ban nhân dan cấp tỉnh trình thi Chính phủ. phân công cho các căn bộ, ngành, UBND phân công cho các cơ quan chuyên. môn thuộc UBND thực hiện việc xây dựng chính sách va ĐGTĐCS nhưng Chính phủ vả UBND vẫn la cơ quan có quyền hạn va chịu trách nhiệm về chính. sách, ĐGTPCS trong để nghĩ xây dựng VB QPPL và dự thảo VBQPPL, 1.
Khái niệm xây dựng chính sách trong ban hành Nghị quyết của 'Hội đẳng nhân dân cấp tinh “Xây dựng chính sich trong hoạt động ban hành Nghỉ quyết của Hội đẳng nhân dân cấp tỉnh là việc Hội đồng nhân dân cấp tinh tỉnh sử dụng các công cụ, lựa chọn các giải pháp để đưa ra những định hướng, giãi pháp, giải quyết những van để bắt cập của thực tiễn đặt ra 6 dia phương mình. Loại Nghi quyết cẩn phải xây đựng chính sácñ: ‘pin 2, Điều 35 Luật Bạn hành vin bin quy plum php hit 2015 (Sia đổi bổ mgm 2020) 2 Theo quy định của Luật năm 2015, khi soạn thảo Nghỉ quyết cia HĐND cấp tinh quy định tai khoản 2, 3, 4 Điều 27 thì cần phải lập để nghị xây dựng. theo quy trình chính sách. Trong quá tình thực hiện quy đình nay cho thay phạm vi các loại văn ban QPPL cần phải lập để nghị theo quy trình chính sách quy đính tại Luật năm 2015 1a qua rồng.
Nhiễu văn bản là Nghĩ quyết cia HĐND cấp tinh chỉ quy định vẻ biện pháp tổ chức thi hành văn bản của cấp trên, không quy định chính sach mới nhưng vẫn phải lap để nghỉ zây dựng văn bản theo quy trình chính sách, làm hạn chế kha năng phan ứng của Chính. quyên địa phương đối với những vẫn dé cấp bách của x8 hội”. Do đó, đối với dự thảo Nghị quyết quy định chi tiết, điều, khoản, điểm được giao trong văn ‘ban quy pham pháp luật cia cơ quan nha nước cấp trên, quy định chính sách, biên pháp nhằm bao đảm thi hanh Hiển pháp, luật, văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan nhà nước cấp trên, quy định biên pháp nhắm phát triển kinh. t xã hôi, ngân sach, quốc phòng, an ninh ở địa phương”1, cơ quan để nghỉ xây dựng Nghị quyết không phải lập để nghị xây dưng theo quy trinh chính sách ma có trách nhiệm chuẩn bị hỗ sơ để nghị xây dựng Nghị quyết theo.
trình tự, thủ tục đơn giản hon rat nhiều để trình Thường trực HĐND xem xét, quyết định Sau khi được sửa đổi, bổ sung năm 2020, Đổi với dự thảo Nghị quyết quy định tại Khoản4 Điều 27 của Luật quy đính “Biên pháp có tính chất đặc thui hợp với điễu kiên phát triển kình tế - xã hội của địa phương ” thì cơ quan, tổ chức để nghị bắt buộc phải lập để nghĩ zây dựng theo quy trình chính sách.