Luận văn thạc sĩ vận dụng tư tưởng nhà nước vì dân thời kỳ khai sáng vào việc xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa việt nam hiện nay

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vận dụng tư tưởng nhà nước vì dân thời kỳ Khai sáng để xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam hiện nay. Tải ngay!

• Tác giả: Nguyễn Thị Cẩm Nhung
• Trường học: Đại học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Triết học
• Đề tài: Vận dụng tư tưởng nhà nước vì dân thời kỳ Khai sáng xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam hiện nay
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Đà Nẵng

Tóm tắt

I. Tổng Quan Vận Dụng Tư Tưởng Nhà Nước Vì Dân Khai Sáng

Tư tưởng nhà nước vì dân thời kỳ Khai sáng là một di sản vô giá, đặc biệt quan trọng trong bối cảnh xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam. Thời kỳ Khai sáng ở châu Âu thế kỷ 17-18 đã sản sinh ra những tư tưởng tiến bộ về dân chủ, quyền con người, và pháp luật, đặt nền móng cho sự phát triển của các nhà nước hiện đại. Những tư tưởng này, tiêu biểu như của John Locke, Montesquieu, và Rousseau, nhấn mạnh vai trò của người dân trong việc xây dựng và kiểm soát nhà nước. Vận dụng tư tưởng Khai sáng vào thực tiễn Việt Nam đòi hỏi sự nghiên cứu, chọn lọc, và điều chỉnh phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội và truyền thống văn hóa của đất nước. Mục tiêu cuối cùng là xây dựng một nhà nước thực sự của dân, do dân, vì dân, nơi quyền con người được bảo vệ và công bằng xã hội được đảm bảo.

1.1. Khái niệm nhà nước vì dân trong triết học Khai sáng

Tư tưởng nhà nước vì dân trong triết học Khai sáng nhấn mạnh rằng quyền lực của nhà nước phải bắt nguồn từ sự ủy thác của người dân. Nhà nước có nghĩa vụ bảo vệ quyền tự nhiên của con người, bao gồm quyền sống, quyền tự do, và quyền sở hữu. Các nhà tư tưởng như Locke và Rousseau đã xây dựng các học thuyết về khế ước xã hội, theo đó người dân tự nguyện giao một phần quyền lực của mình cho nhà nước để đổi lấy sự bảo vệ và an ninh. Nhà nước không phải là công cụ để phục vụ lợi ích của một giai cấp hay một cá nhân, mà phải là công cụ để phục vụ lợi ích chung của toàn xã hội. Điều này khác biệt so với quan niệm nhà nước trong các xã hội phong kiến hoặc độc tài.

1.2. Ảnh hưởng của tư tưởng Khai sáng đến tư tưởng Hồ Chí Minh

Tư tưởng nhà nước vì dân của thời kỳ Khai sáng có ảnh hưởng sâu sắc đến tư tưởng Hồ Chí Minh. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã kế thừa và phát triển những giá trị cốt lõi của dân chủ, quyền con người, và pháp luật trong bối cảnh cách mạng Việt Nam. Người luôn nhấn mạnh vai trò của người dân là chủ thể của quyền lực nhà nước, và nhà nước có nghĩa vụ phục vụ nhân dân một cách tận tụy. Tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước của dân, do dân, vì dân là sự kết hợp sáng tạo giữa những giá trị phổ quát của Khai sáng và những điều kiện cụ thể của Việt Nam, phù hợp với lý luận chủ nghĩa Mác-Lênin.

II. Thách Thức Vận Dụng Khai Sáng Xây Dựng Nhà Nước Pháp Quyền

Mặc dù tư tưởng nhà nước vì dân thời kỳ Khai sáng mang lại nhiều giá trị, việc vận dụng nó vào xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam không phải là một nhiệm vụ dễ dàng. Một trong những thách thức lớn nhất là làm thế nào để dung hòa giữa những giá trị phổ quát của dân chủ và quyền con người với những đặc thù của chủ nghĩa xã hội. Cần phải tránh những cách hiểu cực đoan hoặc giáo điều, mà phải tìm ra những giải pháp sáng tạo, phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội và truyền thống văn hóa của Việt Nam. Bên cạnh đó, cũng cần phải đối mặt với những thách thức từ bên ngoài, như sự xuyên tạc của các thế lực thù địch, và sự cạnh tranh giữa các mô hình phát triển khác nhau.

2.1. Nguy cơ diễn biến hòa bình và xuyên tạc tư tưởng Khai sáng

Các thế lực thù địch thường lợi dụng những điểm yếu trong quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam để xuyên tạc tư tưởng Khai sáng, kích động mâu thuẫn xã hội, và gây mất ổn định chính trị. Họ cố gắng chứng minh rằng chủ nghĩa xã hội và dân chủ là hai khái niệm mâu thuẫn nhau, và rằng chỉ có nhà nước theo mô hình phương Tây mới thực sự bảo vệ quyền con người. Điều này đòi hỏi chúng ta phải tăng cường công tác tư tưởng, làm rõ những giá trị cốt lõi của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, đồng thời phê phán những luận điệu sai trái của các thế lực thù địch.

2.2. Vấn đề dân chủ hóa và kiểm soát quyền lực nhà nước

Dân chủ hóa là một yêu cầu tất yếu trong quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam, nhưng cần phải được thực hiện một cách thận trọng và có kiểm soát. Cần phải mở rộng sự tham gia của người dân vào các quyết định chính trị, nhưng đồng thời cũng phải đảm bảo sự ổn định chính trị và trật tự xã hội. Kiểm soát quyền lực nhà nước là một vấn đề then chốt, đòi hỏi phải xây dựng một hệ thống pháp luật minh bạch và công bằng, đồng thời tăng cường vai trò giám sát của các tổ chức xã hội và của chính người dân. Cần có cơ chế hữu hiệu để phòng chống tham nhũng và lạm quyền.

III. Giải Pháp Vận Dụng Sáng Tạo Tư Tưởng Nhà Nước Vì Dân

Để vận dụng thành công tư tưởng nhà nước vì dân thời kỳ Khai sáng vào xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam, cần phải có những giải pháp sáng tạo và phù hợp với điều kiện thực tế của đất nước. Một trong những giải pháp quan trọng nhất là tiếp tục đổi mới thể chế, xây dựng một bộ máy nhà nước tinh gọn, hiệu quả, và liêm chính. Cần phải tăng cường pháp chế, đảm bảo rằng mọi hoạt động của nhà nước đều tuân thủ theo pháp luật. Đồng thời, cần phải nâng cao dân trí, tạo điều kiện cho người dân tham gia tích cực vào quản lý nhà nước và giám sát hoạt động của chính quyền.

3.1. Tăng cường pháp chế và xây dựng nhà nước liêm chính

Tăng cường pháp chế là nền tảng để xây dựng một Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam vững mạnh. Cần phải hoàn thiện hệ thống pháp luật, đảm bảo tính minh bạch, công bằng, và khả thi. Xây dựng nhà nước liêm chính là một yêu cầu cấp thiết, đòi hỏi phải có những biện pháp mạnh mẽ để phòng chống tham nhũng và lạm quyền. Cần phải tăng cường trách nhiệm giải trình của cán bộ công chức, và tạo điều kiện cho người dân tham gia giám sát hoạt động của chính quyền.

3.2. Phát huy dân chủ XHCN và quyền làm chủ của nhân dân

Phát huy dân chủ XHCN là chìa khóa để vận dụng thành công tư tưởng nhà nước vì dân thời kỳ Khai sáng. Cần phải tạo điều kiện cho người dân tham gia vào quá trình hoạch định chính sách và giám sát hoạt động của chính quyền. Quyền làm chủ của nhân dân phải được thể hiện rõ ràng trong Hiến pháp và pháp luật, và phải được bảo đảm bằng những cơ chế thực tế. Cần phải tăng cường sự tham gia của các tổ chức xã hội vào quá trình quản lý nhà nước.

IV. Ứng Dụng Tư Tưởng Khai Sáng Trong Phát Triển Kinh Tế Xã Hội

Tư tưởng Khai sáng không chỉ có ý nghĩa trong lĩnh vực chính trị, mà còn có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Những giá trị như tự do, sáng tạo, và tinh thần phản biện là động lực quan trọng cho sự phát triển của khoa học công nghệ và văn hóa. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, việc vận dụng tư tưởng Khai sáng giúp Việt Nam hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới, đồng thời bảo vệ được những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc. Cần phải tạo ra một môi trường kinh doanh tự do và cạnh tranh, khuyến khích sự sáng tạo và đổi mới.

4.1. Khuyến khích tự do sáng tạo và đổi mới trong khoa học công nghệ

Để vận dụng hiệu quả tư tưởng Khai sáng vào phát triển kinh tế - xã hội, cần phải khuyến khích tự do sáng tạo và đổi mới trong khoa học công nghệ. Cần phải tạo ra một môi trường học thuật và nghiên cứu cởi mở, nơi các nhà khoa học và kỹ sư có thể tự do khám phá những ý tưởng mới. Cần phải tăng cường đầu tư vào nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ, và tạo điều kiện cho các doanh nghiệp tiếp cận những công nghệ tiên tiến.

4.2. Bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống

Trong quá trình hội nhập quốc tế, cần phải bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc. Những giá trị như lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, và ý thức cộng đồng là nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của đất nước. Cần phải kết hợp hài hòa giữa những giá trị văn hóa truyền thống và những giá trị tiến bộ của nhân loại, tạo ra một nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

V. Triển Vọng Xây Dựng Nhà Nước Pháp Quyền XHCN Vì Dân Vững Mạnh

Việc vận dụng tư tưởng nhà nước vì dân thời kỳ Khai sáng vào xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam là một quá trình lâu dài và liên tục. Cần phải có sự kiên trì, sáng tạo, và quyết tâm cao để vượt qua những khó khăn và thách thức. Với sự nỗ lực của toàn Đảng, toàn dân, và toàn quân, chúng ta hoàn toàn có thể xây dựng một Nhà nước pháp quyền XHCN thực sự của dân, do dân, vì dân, góp phần vào sự phát triển phồn vinh và hạnh phúc của đất nước. Tương lai của Việt Nam tươi sáng hơn khi dựa trên nền tảng vững chắc của dân chủ, pháp luật, và công bằng xã hội.

5.1. Tăng cường hợp tác quốc tế trong xây dựng nhà nước pháp quyền

Hợp tác quốc tế đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam. Cần phải học hỏi kinh nghiệm của các nước tiên tiến trên thế giới về xây dựng pháp luật, cải cách hành chính, và phòng chống tham nhũng. Cần phải tham gia tích cực vào các diễn đàn quốc tế về dân chủ và quyền con người, đồng thời bảo vệ lợi ích quốc gia và chủ quyền dân tộc.

5.2. Nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng trong nhà nước pháp quyền

Đảng Cộng sản Việt Nam đóng vai trò lãnh đạo then chốt trong quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN. Cần phải đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, tăng cường năng lực cầm quyền, và xây dựng một Đảng trong sạch, vững mạnh. Cần phải bảo đảm rằng Đảng luôn gắn bó mật thiết với nhân dân, lắng nghe ý kiến của nhân dân, và phục vụ lợi ích của nhân dân.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TƯ TƯỞNG NHÀ NƯỚC VÌ DÂN THỜI KỲ KHAI SÁNG 1. ĐIÊU KIỆN, TIỀN ĐÈ CHO SỰ RA ĐỜI TƯ TƯỞNG NHÀ NƯỚC Vi DAN CUA THOI KY KHAI SANG 1. Khái niệm nhà nước vì dân Cho đến nay, xuất phát từ mục đích, góc độ tiếp cận của mỗi ngành khoa học như chính trị học, luật học, lý luận nhà nước và pháp luật, triết học, xã hội học,. nên đã có sự khác biệt trong quan điểm về nhà nước, với các khái niệm như nhả nước pháp trị, nhà nước pháp quyền, nhà nước phúc lợi, nhà nước tái phân phối,.

Tuy nhiên, điểm chung của các quan niệm này là đều hướng đến việc xây dựng một nhà nước đặt lợi ích của nhân dân lên vị tr cao nhất, phục vụ nhân dân, vì lợi ích của nhân dân. Thực tế lịch sử cho thấy, trong xã hội cö đối kháng giai cấp, sự thống trị của giai cắp này đối với giai cắp khác được thé hiện dưới ba hình thức: Kinh tế, chính trị và tư tưởng. Trong ba quyền lực đó, quyền lực kinh tế đóng vai trò chủ đạo, là cơ sở đảm bảo cho sự thống trị của giai cấp nắm giữ tư liệu sản xuất chủ yếu của xã hội. Quyền lực kinh tế tạo ra khả năng cho chủ sở hữu tư.

liệu sản xuất khả năng bắt những người khác phụ thuộc vào mình về mặt kinh tế. Tuy nhiên, bản thân quyền lực kinh tế lại không đủ khả năng duy trì quan hệ bóc lột, mà phải thông qua quyên lực chính trị, nghĩa là phải thông qua bạo lực có tô chức. Thông qua nhà nước, giai cấp thông trị kinh tế trở thành chủ t tủa quyển lực chính trị, tổ chức và thực hiện quyền lực chính trị, hợp thức hóa ý chí của giai cấp mình thành ý chí của nhà nước, buộc giai cấp khác phái tuân theo trật tự phủ hợp với lợi ích của giai cấp thống trị. duy trì địa vị của mình, giai cấp thống trị tao dựng và sử dụng các công cụ, phương tiện như quân đội, cảnh sát, nhà tù,.

Bộ máy này lớn hay nhỏ phụ thuộc vào 7 mức độ phản kháng của đối tượng bị trấn áp. Tuy nhiên, giai cấp thống trị không chỉ sử dụng bạo lực trấn áp mà còn thông qua sự tác động về tư tưởng. Thông qua nhà nước, giai cấp thống trị xây dựng hệ tư tưởng của giai cấp mình thành hệ tư tưởng thống trị trong xã hội, buộc các giai cấp, tầng lớp khác phải lệ thuộc vào mình về mặt tư tưởng. Như vậy, xét về mặt nội hảm, khái niệm nhà nước dùng để chỉ một thiết chế quyền lực do lực lượng nắm giữ tư liệu sản xuất chú yếu của xã hội tạo ra, lực lượng này có thể là thiểu số (trong nhà nước chiếm hữu nô lệ, phong kiến, tư sản) hay đa số (nhà nước xã hội chủ nghĩa) nhằm thể hiện và thực hiện ý chí cúa giai cấp cằm quyền, báo vệ, duy trì, cùng cổ địa vị của giai cấp thống trị.

Bên cạnh đó, trong giới hạn xác định, nhà nước cũng phải thực hiện một số hoạt động để thoả mãn nhu cầu chung của công đồng dân cư nằm dưới sự quản lý của nhà nước đó. Theo đó, nhà nước được hiểu là thiết chế quyền lực do giai cấp nắm giữ tư liệu sản xuất chủ yếu của xã hội tạo ra nhằm bảo vệ, duy trì địa vị của mình, đồng thời tổ chức, quản lý và thỏa mãn những nhu cầu chung của cộng đồng dân cư nằm dưới sự quản lý của nhà nước đó. “Trong điều kiện nhân dân đã trở thành chủ thể thực sự của xã hội, là chủ sở hữu của tư liệu sản xuất chủ yếu, lúc này nha nude trở thành công cụ để nhân dân xây dựng và phát triển xã hội, phục vụ cho lợi ích của nhân dân. Điểu này cũng có nghĩa, nhà nước vì dân là thiết chế quyển lực của nhân dân nhằm bảo về, duy trì địa vị của nhân dân, tổ chức, quản lý và thỏa mãn những nhu cầu của nhân dân nằm dưới sự quản lÿ của nhà nước đỗ.

Điều kiện kinh tế - xã hội dẫn đến sự hình thành tư tưởng nhà nước vì dân của Thời kỳ Khai sáng, Phong trào Khai sáng hay còn gọi là thời kỳ Khai sáng (tiếng Anh: Age of Enlightenment; tiếng Pháp: Siècle des Lumiẻres) xuất hiện ở Tây Âu (Anh, Pháp, Đức) vào những năm cuối thế kỷ XVII - đầu thế kỷ XVII, cùng với 18 những thành tựu của cuộc cách mạng khoa học đã tắn công vào hệ thống tư tưởng cũng như những thiết chế của giáo hội và nhà nước. Trong luận văn nỗi tiếng “Trả lời câu hỏi: Khai sáng là gì Kant định nghĩa: Khai sáng là sự thoát ly của con người ra khỏi tinh trạng vị thành niên do chính con người gây ra. Vị thành niên là sự bất lực không thẻ vận dụng trí tuệ của mình một cách độc lập mà không cần sự chỉ đạo của người khác. Tình trạng vị thành niên này.

là do tự mình gây ra, một khi nguyên nhân của nó không phải do sự thiếu sót trí tuệ, mà do sự thiếu sót tính cương quyết và lòng can đảm, dám tự minh dùng trí tuệ phục vụ cho mình mả không cần đến sự chỉ đạo của người khác. Sapere aude! Hãy có can đảm tự sử dụng trí tuệ của chính mình! Các nhà Khai sáng đã đi vào luận giải các vấn đề như: Bản chất của con người; về lý trí n bộ và tự do; sự vươn tới cái thiện, cái đẹp; về giáo dục, từ đó, mở ra thời kỳ mới cho sự phát triển của tư tưởng nhân quyền, quyền công dân, các học thuyết về thể chế chính trị và quyền tự do dân chủ, triết lý về giáo dục,. Sự ảnh hưởng của nó đã vượt qua biên giới của châu Âu, lan tỏa cho đến ngày nay. Đại diện tiêu biểu cho phong trảo Khai sáng có thể kế đến như: John Locke, Charles de Montesquieu, Voltaire, Jean Jacques Rousseau, Immanuel Kant.

Khai sáng là một kiểu thế giới quan và triết học đặc biệt, đặc trưng cho đời sống văn hóa Châu Âu và Mỹ ở thế kỷ XVIII. Điểm khác biệt của nó là định hưởng chống phong kiến, mong muốn xây dựng chương trình cải tạo xã hội và hình thành lý tưởng mới về con người. Trung tâm xây dựng thể giới quan như vậy là Bách Khoa thư do Didrrot xuất bản từ năm 1780. Các nhà tư tưởng tiên tiền hợp nhất xung quanh nó mong muốn thực hiện kế hoạch “đại phục hồi khoa học” do F.Bacon phát họa ra như kế hoạch gắn liền tiến bộ xã hội với tiến bộ khoa học.

Những yêu cầu về bình quyền chính trị được thừa nhận là bắt nguồn từ sự bình đẳng bẩm sinh của con người. Xuất phát điểm 19 đối với tất cả các nhà Khai sáng là khái niệm “tự nhiên”, nó được lý giải theo các cách khác nhau: Từ việc đồng nhất tự nhiên với thực thể vật chất (Holbach) cho ¡ việc quan nỏ như đối tượng thụ cảm thâm mỹ (Rousseau). Khai niệm *giáodi lóng vai trò quan trọng trong hệ tư tưởng khai sáng. Giáo dục được gắn liền với định hướng vào lương tri của mỗi cá nhân.

Các nhà Khai sáng cỗ gắng phổ biến rộng rãi các lý tưởng của mình thông qua các tác phẩm văn học, triết học, sử học. Vào cuối thế kỷ XVII ~ nửa đầu thé ky XVILL, loài người đã bắt đầu bước vào một kỷ nguyên mới, được đánh dấu bởi bước nhảy vọt mạnh mẽ về văn mình. Sau hai thể kỷ, các hình thức tồn tại kinh tế, chính trị và văn hóa chung của loài người da thay đổi một cách căn bản. Trong lĩnh vực kinh tế, là giai đoạn sản xuất nhà máy gẵn liễn với hệ thống phân công lao động công nghiệp mới, với việc bắt đầu sử dụng máy.

móc Phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa đã thúc đẩy sự phát triển khoa học kỹ thuật và tăng năng suất lao động, đã biến nhiều quốc gia trở thành các cường quốc kinh tế. Tuy nhiên, nó cũng gây ra sự phân hóa xã hội sâu sắc, kể cả sự bóc lột nhân công thường thấy, chủ nghĩa thực dân ra đời cùng sự xâm. chiếm thuộc địa và buôn bán nô lệ. Bên cạnh việc bóc lột nhân công trong, nước, cdc nha tu ban cũng tăng cường bóc lột kinh tế các nước thuộc địa Chinh vì đặc điểm kinh tế cơ bản lä quyền tư hữu đối với tư liệu sản xuất và kinh tế thị trường tự do kinh doanh nên đã kéo theo các đặc điểm khác về mặt luật pháp, triết học và tâm lý của xã hội tư bản chú nghĩa: .Một là, tỉnh năng động và tự phát của thị trưởng: Mọi giá trị kinh tế, văn hoá, chính trị, xã hội đều có thể và phải được lượng giá bằng tiền tệ trong các mối quan hệ xã hội và dựa trên đó để đánh giá giá trị đối với xã hội, do vậy, sự lượng giá các giá trị nay hoản toàn mang tính thị trường và thay đồi rất nhanh theo thời gian, xã hội chuyển biến như một thị trường các giả trị lên giá và xuống giá rất nhanh.

A⁄đr mặt, nó khuyến khich các chủ thể sáng tạo nhằm mục tiêu thu lợi cho minh, øấ: &¿ác, nó cũng gây ra sự hỗn loạn của nền kinh tế (đầu cơ trục lợi, khủng hoảng thừa, đầu tư mắt cân đối, cạnh tranh tư bản dẫn tới độc quyẻn. Sự hỗn loạn nảy đã tạo ra các cuộc khủng hoảng kinh tế theo chu kỳ trong suốt quá trình lịch sử của chủ nghĩa tư bản. Hai là, quyền cá nhân: Đối với xã hội tư bản chủ nghĩa cá nhán là chủ thể trung tâm của xã hội: là người sáng tạo ra của cải vật chất va tỉnh thần, là lực lượng lao động chính của xã hội. Cá nhân có trách nhiệm hoản toàn trước.

xã hội và có các quyền bat khả xâm phạm. Quyền lợi của cá nhân trong xã hội tư bản chủ nghĩa được khẳng định nếu nó không phủ định quyền của cá nhân khác hoặc xâm phạm đến trật tự của nền sản xuất tư bản chú nghĩa, quyền lợi của giai cấp tư sản (chủ thuê lao động). Trong lĩnh vực chính trị - xã hội đã hình thành quan niệm mới về các quyền và các quyền tự do của con người; về nhà nước pháp quyền. Trong giai đoạn này đã bắt đầu xuất hiện những cuộc đấu tranh nhằm thực hiện tư tưởng, về tự do và pháp quyển vào cuộc sống.

Trong lĩnh vực văn hóa, trì thức khoa học đã tiếp tục được đặt lên hàng đầu và để cao. Những phát minh vĩ đại bắt đâu được thực hiện trong toán hoc va khoa học tự nhiên. Đứng trước tắt cả những biến đổi ấy, triết học đi tiên phong so với các ngành khoa học.