Phân tích các vấn đề liên quan đến thuốc ở bệnh nhân đái tháo đường tuýp 2 điều trị ngoại trú ...

Chuyên khảo y tế phân tích Phân tích các vấn đề liên quan đến thuốc trên bệnh nhân đái tháo đường tuýp 2 điều trị ngoại trú, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng

• Tác giả: Trần Tuấn Tú
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thành Hải
• Trường học: Trường Đại học Dược Hà Nội
• Chuyên ngành: Dược lý – Dược lâm sàng
• Đề tài: Phân Tích Các Vấn Đề Liên Quan Đến Thuốc Ở Bệnh Nhân Đái Tháo Đường Týp 2
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT, KÝ HIỆU
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC HÌNH
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐIỀU TRỊ ĐÁI THÁO ĐƯỜNG
• 1.1. Mục tiêu điều trị ĐTĐ typ 2
• 1.2. Các nhóm thuốc điều trị ĐTĐ
• 1.3. TUÂN THỦ ĐIỀU TRỊ Ở BỆNH NHÂN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TÝP 2
• 1.4. Một số yếu tố ảnh hưởng tới sự tuân thủ dùng thuốc của bệnh nhân
• 1.5. Hậu quả của việc không tuân thủ điều trị. Các biện pháp để tăng cường mức độ tuân thủ điều trị
• 1.6. Một số phương pháp đánh giá tuân thủ dùng thuốc
• 1.7. TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN THUỐC
• 1.8. Khái niệm các vấn đề liên quan đến thuốc. Xác định các vấn đề liên quan đến thuốc
• 1.9. HOẠT ĐỘNG DƯỢC LÂM SÀNG TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA TỈNH LÀO CAI
• 1.10. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.10.1. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
• 1.10.2. Mục tiêu 1: Phân tích các vấn đề liên quan đến sử dụng thuốc (DRPs) trong kê đơn và áp dụng CNTT nhằm phát hiện, cảnh báo DRPs trên đơn thuốc của bệnh nhân ĐTĐ típ 2 điều trị ngoại trú
• 1.10.3. Mục tiêu 2: Phân tích các vấn đề liên quan tuân thủ dùng thuốc và tư vấn cho bệnh nhân ĐTĐ típ 2 điều trị ngoại trú tại BVĐK tỉnh Lào Cai
• 1.10.4. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 1.11. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.11.1. Mục tiêu 1: Phân tích các vấn đề liên quan đến sử dụng thuốc (DRPs) trong kê đơn và áp dụng CNTT nhằm phát hiện, cảnh báo DRPs trên đơn thuốc của bệnh nhân ĐTĐ típ 2 điều trị ngoại trú
• 1.11.2. Mục tiêu 2: Phân tích các vấn đề liên quan tuân thủ điều trị và tư vấn cho bệnh nhân ĐTĐ típ 2 điều trị ngoại trú tại BVĐK tỉnh Lào Cai
• 1.12. PHƯƠNG PHÁP XỬ LÝ SỐ LIỆU
• 1.13. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 1.13.1. PHÂN TÍCH CÁC VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN SỬ DỤNG THUỐC (DRPS) TRONG KÊ ĐƠN VÀ ÁP DỤNG CNTT NHẰM PHÁT HIỆN, CẢNH BÁO DRPS TRÊN ĐƠN THUỐC CỦA BỆNH NHÂN ĐTĐ TÍP 2 ĐIỀU TRỊ NGOẠI TRÚ
• 1.13.1.1. Thực trạng các DRP trong kê đơn thuốc cho bệnh nhân đái tháo đường típ 2 điều trị ngoại trú
• 1.13.1.2. Áp dụng CNTT nhằm phát hiện, cảnh báo DRPs trên đơn thuốc của bệnh nhân ĐTĐ típ 2 điều trị ngoại trú
• 1.13.2. PHÂN TÍCH CÁC VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN TUÂN THỦ ĐIỀU TRỊ VÀ TƯ VẤN CHO BỆNH NHÂN ĐTĐ TÍP 2 ĐT NGOẠI TRÚ TẠI BVĐK TỈNH LÀO CAI
• 1.13.2.1. Các vấn đề liên quan đến tuân thủ điều trị của BN đái tháo đường típ 2
• 1.13.2.2. Tư vấn cho bệnh nhân ĐTĐ típ 2 ĐT ngoại trú tại BVĐK tỉnh Lào Cai
• 1.14. ƯU NHƯỢC ĐIỂM CỦA ĐỀ TÀI
• 1.14.1. Một số ưu điểm
• 1.14.2. Một số hạn chế của nghiên cứu
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về vấn đề thuốc ở bệnh nhân đái tháo đường tuýp 2

Bệnh đái tháo đường tuýp 2 là một trong những bệnh lý phổ biến và nghiêm trọng, ảnh hưởng đến hàng triệu người trên toàn thế giới. Việc quản lý thuốc cho bệnh nhân đái tháo đường tuýp 2 không chỉ đơn thuần là kê đơn thuốc mà còn bao gồm việc theo dõi, tư vấn và điều chỉnh liều lượng thuốc phù hợp. Các loại thuốc điều trị đái tháo đường tuýp 2 bao gồm thuốc uống và thuốc tiêm insulin, mỗi loại đều có những tác dụng và tác dụng phụ riêng. Việc hiểu rõ về các vấn đề liên quan đến thuốc là rất quan trọng để đảm bảo hiệu quả điều trị và giảm thiểu rủi ro cho bệnh nhân.

1.1. Định nghĩa và phân loại thuốc điều trị đái tháo đường tuýp 2

Thuốc điều trị đái tháo đường tuýp 2 được chia thành nhiều nhóm khác nhau, bao gồm: thuốc uống hạ đường huyết, thuốc tiêm insulin và các loại thuốc hỗ trợ khác. Mỗi nhóm thuốc có cơ chế tác động riêng, từ việc tăng cường tiết insulin đến giảm đề kháng insulin. Việc lựa chọn thuốc phù hợp cần dựa trên tình trạng sức khỏe và nhu cầu của từng bệnh nhân.

1.2. Tác dụng phụ của thuốc điều trị đái tháo đường tuýp 2

Mặc dù thuốc điều trị đái tháo đường tuýp 2 có thể giúp kiểm soát đường huyết hiệu quả, nhưng chúng cũng có thể gây ra nhiều tác dụng phụ. Các tác dụng phụ phổ biến bao gồm hạ đường huyết, tăng cân, và các vấn đề về tiêu hóa. Việc theo dõi và quản lý các tác dụng phụ này là rất quan trọng để đảm bảo an toàn cho bệnh nhân.

II. Vấn đề tuân thủ điều trị ở bệnh nhân đái tháo đường tuýp 2

Tuân thủ điều trị là một trong những yếu tố quan trọng nhất trong việc quản lý bệnh đái tháo đường tuýp 2. Nhiều bệnh nhân gặp khó khăn trong việc tuân thủ chế độ dùng thuốc do nhiều lý do khác nhau, bao gồm sự phức tạp của phác đồ điều trị, tác dụng phụ của thuốc, và thiếu thông tin về bệnh. Việc nâng cao nhận thức và giáo dục bệnh nhân về tầm quan trọng của việc tuân thủ điều trị có thể giúp cải thiện kết quả điều trị.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến tuân thủ điều trị

Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến tuân thủ điều trị ở bệnh nhân đái tháo đường tuýp 2, bao gồm: sự hiểu biết về bệnh, mức độ hỗ trợ từ gia đình và nhân viên y tế, và khả năng tài chính. Việc nhận diện và giải quyết các yếu tố này có thể giúp bệnh nhân tuân thủ tốt hơn phác đồ điều trị.

2.2. Hậu quả của việc không tuân thủ điều trị

Việc không tuân thủ điều trị có thể dẫn đến nhiều hậu quả nghiêm trọng, bao gồm tăng nguy cơ biến chứng, giảm chất lượng cuộc sống, và tăng chi phí điều trị. Nghiên cứu cho thấy rằng bệnh nhân không tuân thủ điều trị có nguy cơ cao hơn về các biến chứng như bệnh tim mạch, tổn thương thận và các vấn đề về thị lực.

III. Phương pháp cải thiện tuân thủ điều trị cho bệnh nhân đái tháo đường tuýp 2

Để cải thiện tuân thủ điều trị cho bệnh nhân đái tháo đường tuýp 2, cần áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Các biện pháp này có thể bao gồm giáo dục bệnh nhân, sử dụng công nghệ thông tin trong quản lý thuốc, và tạo ra môi trường hỗ trợ cho bệnh nhân. Việc kết hợp nhiều phương pháp sẽ giúp nâng cao hiệu quả điều trị và giảm thiểu các vấn đề liên quan đến thuốc.

3.1. Giáo dục bệnh nhân về bệnh và thuốc

Giáo dục bệnh nhân về bệnh đái tháo đường tuýp 2 và các loại thuốc điều trị là rất quan trọng. Bệnh nhân cần hiểu rõ về cách thức hoạt động của thuốc, tác dụng phụ có thể xảy ra, và tầm quan trọng của việc tuân thủ phác đồ điều trị. Các chương trình giáo dục có thể được tổ chức tại bệnh viện hoặc qua các kênh trực tuyến.

3.2. Sử dụng công nghệ thông tin trong quản lý thuốc

Công nghệ thông tin có thể hỗ trợ bệnh nhân trong việc quản lý thuốc hiệu quả hơn. Các ứng dụng di động có thể nhắc nhở bệnh nhân về thời gian dùng thuốc, theo dõi mức đường huyết, và cung cấp thông tin về chế độ ăn uống. Việc sử dụng công nghệ sẽ giúp bệnh nhân dễ dàng hơn trong việc tuân thủ điều trị.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về thuốc ở bệnh nhân đái tháo đường tuýp 2

Nghiên cứu về thuốc điều trị đái tháo đường tuýp 2 đã chỉ ra rằng việc áp dụng các biện pháp can thiệp dược lâm sàng có thể cải thiện đáng kể kết quả điều trị. Các nghiên cứu cho thấy rằng việc phát hiện và can thiệp kịp thời các vấn đề liên quan đến thuốc có thể giúp giảm thiểu biến chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân. Bệnh viện đa khoa tỉnh Lào Cai đã triển khai nhiều chương trình nghiên cứu nhằm tối ưu hóa việc sử dụng thuốc cho bệnh nhân đái tháo đường tuýp 2.

4.1. Kết quả nghiên cứu tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Lào Cai

Nghiên cứu tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Lào Cai cho thấy rằng việc áp dụng các biện pháp can thiệp dược lâm sàng đã giúp giảm tỷ lệ các vấn đề liên quan đến thuốc (DRPs) và cải thiện tuân thủ điều trị. Các dược sĩ lâm sàng đã đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện và can thiệp kịp thời các vấn đề này.

4.2. Ứng dụng các biện pháp can thiệp dược lâm sàng

Các biện pháp can thiệp dược lâm sàng bao gồm tư vấn cho bệnh nhân, theo dõi tình trạng sức khỏe, và điều chỉnh liều lượng thuốc phù hợp. Việc áp dụng các biện pháp này đã giúp nâng cao hiệu quả điều trị và giảm thiểu rủi ro cho bệnh nhân đái tháo đường tuýp 2.

V. Kết luận và tương lai của vấn đề thuốc ở bệnh nhân đái tháo đường tuýp 2

Quản lý thuốc cho bệnh nhân đái tháo đường tuýp 2 là một thách thức lớn, nhưng cũng là cơ hội để cải thiện chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân. Việc nâng cao nhận thức về các vấn đề liên quan đến thuốc, cải thiện tuân thủ điều trị, và áp dụng các biện pháp can thiệp dược lâm sàng sẽ giúp tối ưu hóa kết quả điều trị. Tương lai của việc quản lý thuốc cho bệnh nhân đái tháo đường tuýp 2 sẽ phụ thuộc vào sự phát triển của công nghệ và các phương pháp điều trị mới.

5.1. Tầm quan trọng của việc nâng cao nhận thức

Nâng cao nhận thức về bệnh đái tháo đường tuýp 2 và các vấn đề liên quan đến thuốc là rất quan trọng. Các chương trình giáo dục cộng đồng có thể giúp bệnh nhân và gia đình hiểu rõ hơn về bệnh và cách quản lý thuốc hiệu quả.

5.2. Xu hướng phát triển trong điều trị đái tháo đường tuýp 2

Tương lai của điều trị đái tháo đường tuýp 2 sẽ chứng kiến sự phát triển của các loại thuốc mới và công nghệ hỗ trợ điều trị. Việc áp dụng các phương pháp điều trị cá nhân hóa sẽ giúp nâng cao hiệu quả và an toàn cho bệnh nhân.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ Y TẾ TRƢỜNG ĐẠI HỌC DƢỢC HÀ NỘI TRẦN TUẤN TÚ PHÂN TÍCH CÁC VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN THUỐC TRÊN BỆNH NHÂN ĐÁI THÁO ĐƢỜNG TYP 2 ĐIỀU TRỊ NGOẠI TRÚ TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA TỈNH LÀO CAI NĂM 2021 LUẬN VĂN DƢỢC SĨ CHUYÊN KHOA CẤP I HÀ NỘI 2022 BỘ Y TẾ TRƢỜNG ĐẠI HỌC DƢỢC HÀ NỘI TRẦN TUẤN TÚ PHÂN TÍCH CÁC VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN THUỐC TRÊN BỆNH NHÂN ĐÁI THÁO ĐƢỜNG TYP 2 ĐIỀU TRỊ NGOẠI TRÚ TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA TỈNH LÀO CAI NĂM 2021 LUẬN VĂN DƢỢC SĨ CHUYÊN KHOA CẤP I CHUYÊN NGÀNH: DƯỢC LÝ –DƯỢC LÂM SÀNG MÃ SỐ: CK 60720405 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Thành Hải Nơi thực hiện: Trƣờng Đại học Dƣợc Hà Nội HÀ NỘI 2022 LỜI CẢM ƠN Lời đầu tiên, tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc người thầy của tôi là PGS. Nguyễn Thành Hải - Giảng viên Bộ môn Dược lâm sàng, trường Đại học Dược Hà Nội, người thầy đã trực tiếp hướng dẫn, hết lòng truyền đạt kiến thức, chỉ bảo, đóng góp những ý kiến quý báu, tận tình, động viên và giúp đỡ tôi rất nhiều trong quá trình thực hiện và hoàn thành đề tài này. Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn đến Ban giám hiệu, Phòng sau đại học Trường đại học Dược Hà Nội, Ban Giám đốc, khoa Khám bệnh, khoa Nội hô hấp - Nội tiết và khoa Dược - Bệnh viện đa khoa tỉnh Lào Cai giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi nhất cho tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài này. Cuối cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến gia đình, đồng nghiệp cùng các bạn lớp chuyên khoa K23 đã luôn động viên, hỗ trợ tôi, chia sẻ trong quá trình hoàn thành đề tài này. Tôi xin trân trọng cảm ơn! Hà Nội , ngày tháng năm 2022 Học viên Trần Tuấn Tú 1 MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN MỤC LỤC DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT, KÝ HIỆU DANH MỤC BẢNG BIỂU DANH MỤC HÌNH ĐẶT VẤN ĐỀ CHƢƠNG 1. TỔNG QUAN VỀ ĐIỀU TRỊ ĐÁI THÁO ĐƢỜNG . Mục tiêu điều trị ĐTĐ typ 2 [6] . Các nhóm thuốc điều trị ĐTĐ [7] . TUÂN THỦ ĐIỀU TRỊ Ở BỆNH NHÂN ĐÁI THÁO ĐƢỜNG TÝP 2 . Một số yếu tố ảnh hưởng tới sự tuân thủ dùng thuốc của bệnh nhân . Hậu quả của việc không tuân thủ điều trị. Các biện pháp để tăng cường mức độ tuân thủ điều trị . Một số phương pháp đánh giá tuân thủ dùng thuốc: . TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN THUỐC . Khái niệm các vấn đề liên quan đến thuốc. Xác định các vấn đề liên quan đến thuốc . HOẠT ĐỘNG DƢỢC LÂM SÀNG TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA TỈNH LÀO CAI . ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . ĐỐI TƢỢNG NGHIÊN CỨU . Mục tiêu 1: Phân tích các vấn đề liên quan đến sử dụng thuốc (DRPs) trong kê đơn và áp dụng CNTT nhằm phát hiện, cảnh báo DRPs trên đơn thuốc của bệnh nhân ĐTĐ típ 2 điều trị ngoại trú . Mục tiêu 2: Phân tích các vấn đề liên quan tuân thủ dùng thuốc và tư vấn cho bệnh nhân ĐTĐ típ 2 điều trị ngoại trú tại BVĐK tỉnh Lào Cai . Thời gian và địa điểm nghiên cứu . PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . Mục tiêu 1: Phân tích các vấn đề liên quan đến sử dụng thuốc (DRPs) trong kê đơn và áp dụng CNTT nhằm phát hiện, cảnh báo DRPs trên đơn thuốc của bệnh nhân ĐTĐ típ 2 điều trị ngoại trú . Mục tiêu 2: Phân tích các vấn đề liên quan tuân thủ điều trị và tư vấn cho bệnh nhân ĐTĐ típ 2 điều trị ngoại trú tại BVĐK tỉnh Lào Cai . PHƢƠNG PHÁP XỬ LÝ SỐ LIỆU . KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU . PHÂN TÍCH CÁC VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN SỬ DỤNG THUỐC (DRPS) TRONG KÊ ĐƠN VÀ ÁP DỤNG CNTT NHẰM PHÁT HIỆN, CẢNH BÁO DRPS TRÊN ĐƠN THUỐC CỦA BỆNH NHÂN ĐTĐ TÍP 2 ĐIỀU TRỊ NGOẠI TRÚ . Thực trạng các DRP trong kê đơn thuốc cho bệnh nhân đái tháo đường típ 2 điều trị ngoại trú . Áp dụng CNTT nhằm phát hiện, cảnh báo DRPs trên đơn thuốc của bệnh nhân ĐTĐ típ 2 điều trị ngoại trú . PHÂN TÍCH CÁC VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN TUÂN THỦ ĐIỀU TRỊ VÀ TƢ VẤN CHO BỆNH NHÂN ĐTĐ TÍP 2 ĐT NGOẠI TRÚ TẠI BVĐK TỈNH LÀO CAI. Các vấn đề liên quan đến tuân thủ điều trị của BN đái tháo đường típ 2 . Tư vấn cho bệnh nhân ĐTĐ típ 2 ĐT ngoại trú tại BVĐK tỉnh Lào Cai . PHÂN TÍCH CÁC VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN SỬ DỤNG THUỐC (DRPS) TRONG KÊ ĐƠN VÀ ÁP DỤNG CNTT NHẰM PHÁT HIỆN, CẢNH BÁO DRPS TRÊN ĐƠN THUỐC CỦA BỆNH NHÂN ĐTĐ TÍP 2 ĐIỀU TRỊ NGOẠI TRÚ . Thực trạng các DRP trong kê đơn thuốc cho bệnh nhân đái tháo đường típ 2 điều trị ngoại trú . Áp dụng CNTT nhằm phát hiện, cảnh báo DRPs trên đơn thuốc của bệnh nhân ĐTĐ típ 2 điều trị ngoại trú . PHÂN TÍCH CÁC VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN TUÂN THỦ ĐIỀU TRỊ VÀ TƢ VẤN CHO BỆNH NHÂN ĐTĐ TÍP 2 ĐIỀU TRỊ NGOẠI TRÚ TẠI BVĐK TỈNH LÀO CAI . Các vấn đề liên quan đến tuân thủ điều trị của BN đái tháo đường típ 2 . Tư vấn cho bệnh nhân ĐTĐ típ 2 ĐT ngoại trú tại BVĐK tỉnh Lào Cai . ƢU NHƢỢC ĐIỂM CỦA ĐỀ TÀI . Một số ưu điểm . Một số hạn chế của nghiên cứu . 55 TÀI LIỆU THAM KHẢO 3 DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT, KÝ HIỆU ĐTĐ Đái tháo đương WHO World Health Organization (Tổ chức Y tế thế giới) International Diabete Federation IDF (Hiệp hội đái tháo đường quốc tế) American Diabetes Association (Hiệp hội Đái tháo ADA đường Hoa Kỳ) HĐH Hạ đường huyết HbA1c Glycosylated Haemoglobin (Hemoglobin gắn glucose) DPP – 4 Dipeptidyl peptidase IV ĐTĐ Đái tháo đường BN Bệnh nhân Fast plasma glucose FPG (Glucose huyết tương lúc đói) GIP Glucose – dependent insulinotropic polypeptide GLP – 1 Glucagon-like peptid GLUT Glucose transporter HDL – C High density lipoprotein cholesterol LDL – C Low density lipoprotein cholesterol BMQ Bảng câu hỏi niềm tin về thuốc điều trị Medication Adherence Questionnaire MAQ (Bộ câu hỏi đánh giá mức độ tuân thủ điều trị) Medication Adherence Rating Scale MARS (Thang đánh giá mức độ tuân thủ) 1 MMAS - 8 Morisky - 8 SEAMS Self – Efficacy for Appropriate Medication Use Scale SGLT2 Sodium – glucose co-transporter 2 TDKMM Tác dụng không mong muốn THA Tăng huyết áp RLLP Rối loạn lipid 2 DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 1.1: Mục tiêu điều trị cho BN ĐTĐ ở người trưởng thành, không có thai .2: Mục tiêu điều trị đái tháo đường ở người cao tuổi .3: Tóm tắt ưu nhược điểm các nhóm thuốc điều trị ĐTĐ .4: Sinh khả dụng của các loại insulin .5: Phân loại cơ bản DRP theo PCNE [25] .6: Phân loại DRP theo nguyên nhân [25] .7: Bộ mã các vấn đề liên quan đến thuốc .8: Bộ mã các vấn đề liên quan đến thuốc trong quá trình kê đơn .9: Bộ mã các vấn đề liên quan đến tuân thủ điều trị của bệnh nhân .10: Đặc điểm bệnh nhân trong đơn nghiên cứu .11: Đặc điểm số thuốc được kê trong đơn .12: Đặc điểm các nhóm thuốc đã được kê trong đơn .13: Số lượng DRP trong đơn kê .14: Tỷ lệ lượt kê thuốc có DRP theo nhóm thuốc .15: Tỷ lệ phát hiện DRP trong nhóm thuốc điều trị đái tháo đường .16: Tỷ lệ phát hiện DRP trong nhóm thuốc điều trị tăng huyết áp .17: Phân loại DRP trong quá trình kê đơn .18: So sánh một số DRP tháng 11/2021 và tháng 04/2022 trên bệnh nhân đái tháo đường típ 2 điều trị ngoại trú.19: Đặc điểm bệnh nhân trong nghiên cứu .20: Số lượng DRPs liên quan đến tuân thủ điều trị của bệnh nhân .21: Phân loại DRP liên quan đến hành vi sử dụng thuốc của bệnh nhân .46 3 DANH MỤC HÌNH Hình 1.1: Lược đồ lựa chọn thuốc và phương pháp điều trị ĐTĐ típ 2 [6] .2: Sơ đồ quy trình phát hiện DRP trong đơn kê .3: Sơ đồ quy trình nghiên cứu phát hiện DRP trên bệnh nhân .4: Cảnh báo trùng hoạt chất .5: Cảnh báo tương tác thuốc .6: Cảnh báo chống chỉ định theo bệnh .7: Cảnh báo chống chỉ định theo tuổi .8: Cảnh báo liều dùng quá cao .9: Tỷ lệ bệnh nhân cần tư vấn .10: Dược sĩ lâm sàng tư vấn cho bệnh nhân .11: Biểu đồ tư vấn cho bệnh nhân về tuân thủ điều trị .12: Số lượng tư vấn cho các bệnh nhân ĐTĐ típ 2 về DRP tại Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn [9] .54 1 ĐẶT VẤN ĐỀ Đái tháo đường là một trong những bệnh không lây nhiễm phổ biến trên toàn cầu. Năm 2019, trên toàn thế giới có 463 triệu người lớn (độ tuổi 20-79) tương đương 1 trong 11 người trưởng thành đang sống với bệnh đái tháo đường. Ước tính hơn 4 triệu người trong độ tuổi từ 20-79 đã tử vong vì các nguyên nhân liên quan đến đái tháo đường trong năm 2019. Theo IDF, Việt Nam nằm trong khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, là khu vực có số lượng người mắc ĐTĐ đông nhất trên thế giới với 3,53 triệu bệnh nhân trong độ tuổi từ 20 - 79 và ước tính sẽ tăng lên 78,5% tức sẽ có khoảng 6.3 triệu người mắc bệnh vào năm 2045 [19]. Hoạt động Dược lâm sàng (DLS) tại cơ sở khám chữa bệnh là một nhiệm vụ quan trọng, thiết yếu làm tối ưu hóa kết quả điều trị nhằm mục đích sử dụng thuốc hiệu quả và an toàn, nâng cao chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân đã được quy định trong Nghị định 131/NĐ-CP về tổ chức triển khai hoạt động dược lâm sàng tại các cơ sở khám chữa bệnh. Hoạt động DLS trên bệnh nhân đái tháo đường đã được Bộ Y tế hướng dẫn theo quyết định số 3809/QĐ-BYT ngày 27/08/2019 nhằm giúp các dược sĩ có thể triển khai quy trình chăm sóc dược và đề xuất một số giải pháp nâng cao việc sử dụng thuốc trong quá trình kê đơn và hành vi sử dụng thuốc của người bệnh [7]. Xác định các vấn đề liên quan đến thuốc (Drug-related Problems - DRPs) là bước quan trọng trong quy trình thực hành chăm sóc dược. Dược sĩ cần phát triển các kĩ năng như: xác định DRP và phân loại đánh giá thông tin về DRP. Sau đó, triển khai các hoạt động dược lâm sàng để tiến hành can thiệp các DRP trên từng người bệnh. Vì vậy, dược sĩ lâm sàng cũng rất cần rèn luyện kỹ năng giao tiếp với người bệnh, người nhà của người bệnh, bác sĩ, điều dưỡng, hoặc các chuyên gia chăm sóc sức khỏe khác để tối ưu hóa sử dụng thuốc trên bệnh nhân, giảm thiểu các DRP nghiêm trọng, đảm bảo sử dụng thuốc an toàn, hợp lý và hiệu quả nhất.