Đại Học Quốc Gia Hà Nội: Vai Trò Nhân Tố Chủ Quan Trong Phát Triển Kinh Tế Quảng Ninh

Luận văn thạc sĩ phân tích chủ trương của Đảng và Nhà nước Việt Nam về bảo vệ Tổ quốc giai đoạn 1986-2007, nêu bật những chính sách quan trọng.

• Tác giả: Phạm Thị Lệ Ngọc
• Người hướng dẫn: TS. Lê Văn Lực
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Triết học
• Đề tài: Vai Trò Nhân Tố Chủ Quan Trong Phát Triển Kinh Tế Quảng Ninh
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• BẢNG QUY ƯỚC NHỮNG CHỮ VIẾT TẮT
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHÂN TỐ CHỦ QUAN Ở QUẢNG NINH TRONG PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI CỦA TỈNH HIỆN NAY
• 1.1. Vấn đề nhân tố chủ quan ở Quảng Ninh
• 1.1.1. Khái niệm nhân tố chủ quan
• 1.1.2. Vai trò nhân tố chủ quan ở Quảng Ninh trong phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh
• 1.1.3. Đặc điểm nhân tố chủ quan ở tỉnh Quảng Ninh
• 1.2. Vai trò lãnh đạo của Tỉnh uỷ đối với việc định hướng phát triển nền kinh tế nhiều thành phần ở Quảng Ninh
• 1.3. Vai trò tổ chức và quản lý của Uỷ ban nhân dân tỉnh trong việc thúc đẩy sự phát triển nền kinh tế nhiều thành phần ở Quảng Ninh
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VAI TRÒ NHÂN TỐ CHỦ QUAN Ở QUẢNG NINH TRONG PHÁT TRIỂN NỀN KINH TẾ HÀNG HOÁ NHIỀU THÀNH PHẦN CỦA TỈNH HIỆN NAY
• 2.1. Thực trạng vai trò lãnh đạo của Tỉnh uỷ đối với việc hình thành và phát triển nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần của tỉnh
• 2.1.1. Thực trạng quán triệt các chủ trương, đường lối phát triển nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần tại tỉnh Quảng Ninh
• 2.1.2. Tác động của các chủ trương, nghị quyết của Tỉnh uỷ Quảng Ninh đến sự phát triển nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần của tỉnh
• 2.2. Thực trạng tổ chức, triển khai và quản lý của UBND tỉnh Quảng Ninh trong phát triển nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần của tỉnh
• 2.2.1. Những chủ trương, chính sách và biện pháp thực hiện của Uỷ ban Nhân dân tỉnh Quảng Ninh về phát triển nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần của tỉnh
• 2.2.2. Vai trò kiểm tra, giám sát, điều chỉnh của Uỷ ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh đối với nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần của tỉnh
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM PHÁT HUY VAI TRÒ CHỦ ĐỘNG, TÍCH CỰC, SÁNG TẠO CỦA NHÂN TỐ CHỦ QUAN TRONG PHÁT TRIỂN NỀN KINH TẾ HÀNG HÓA NHIỀU THÀNH PHẦN Ở QUẢNG NINH HIỆN NAY
• 3.1. Những vấn đề đặt ra đối với Tỉnh uỷ và UBND tỉnh Quảng Ninh trong việc phát triển nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần của tỉnh
• 3.1.1. Nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần ở Quảng Ninh phải phát triển theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá
• 3.1.2. Nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần ở Quảng Ninh lấy phát triển các khu công nghiệp hiện đại làm trung tâm
• 3.1.3. Nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần ở Quảng Ninh lấy phát triển ngành du lịch làm chủ yếu
• 3.1.4. Nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần ở Quảng Ninh lấy phát triển nông nghiệp nông thôn làm cơ sở
• 3.2. Một số giải pháp cơ bản phát huy nhân tố chủ quan để phát triển nền kinh tế Quảng Ninh trong hội nhập quốc tế phù hợp với tình hình đặc điểm của tỉnh
• 3.2.1. Tính tất yếu về sự biến động của mỗi thành phần kinh tế trong nền kinh tế
• 3.2.2. Tổ chức thực hiện tích cực, nhạy bén và điều chỉnh kịp thời những biến động của các thành phần kinh tế ở Quảng Ninh
• 3.2.3. Thường xuyên tổng kết thực tiễn và vận dụng sáng tạo lý luận vào phát triển kinh tế - xã hội Quảng Ninh
• 3.2.4. Rèn luyện bản lĩnh chính trị, nâng cao đạo đức cách mạng để phục vụ sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội Quảng Ninh tốt hơn
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Vai Trò Nhân Tố Chủ Quan Trong Phát Triển Kinh Tế Quảng Ninh

Nhân tố chủ quan đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế tại Quảng Ninh. Tỉnh này không chỉ có tiềm năng về tài nguyên thiên nhiên mà còn có nguồn nhân lực dồi dào, sáng tạo. Sự kết hợp giữa yếu tố khách quan và nhân tố chủ quan là điều kiện cần thiết để thúc đẩy sự phát triển bền vững. Việc nhận thức rõ vai trò của nhân tố chủ quan sẽ giúp Quảng Ninh khai thác tối đa tiềm năng của mình.

1.1. Khái Niệm Nhân Tố Chủ Quan Trong Kinh Tế

Nhân tố chủ quan được hiểu là những yếu tố do con người quyết định, bao gồm ý chí, năng lực và sự sáng tạo. Những yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình phát triển kinh tế, đặc biệt là trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Nhân Tố Chủ Quan Đối Với Quảng Ninh

Quảng Ninh có nhiều lợi thế về vị trí địa lý và tài nguyên. Tuy nhiên, để phát triển kinh tế hiệu quả, cần phải phát huy tối đa nhân tố chủ quan, từ đó tạo ra những chính sách phát triển phù hợp.

II. Những Thách Thức Đối Với Nhân Tố Chủ Quan Trong Phát Triển Kinh Tế Quảng Ninh

Mặc dù có nhiều tiềm năng, Quảng Ninh vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc phát huy nhân tố chủ quan. Các vấn đề như thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao, sự chậm trễ trong cải cách hành chính và chính sách phát triển chưa đồng bộ là những rào cản lớn.

2.1. Thiếu Hụt Nguồn Nhân Lực Chất Lượng Cao

Nguồn nhân lực tại Quảng Ninh chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế hiện đại. Việc đào tạo và phát triển kỹ năng cho người lao động cần được chú trọng hơn.

2.2. Chậm Trễ Trong Cải Cách Hành Chính

Cải cách hành chính là yếu tố quan trọng để tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, tiến độ cải cách tại Quảng Ninh vẫn còn chậm, ảnh hưởng đến môi trường đầu tư.

III. Phương Pháp Nâng Cao Vai Trò Nhân Tố Chủ Quan Trong Kinh Tế Quảng Ninh

Để phát huy vai trò của nhân tố chủ quan, Quảng Ninh cần áp dụng các phương pháp hiệu quả. Việc cải cách hành chính, nâng cao chất lượng đào tạo và khuyến khích sự sáng tạo trong doanh nghiệp là những giải pháp cần thiết.

3.1. Cải Cách Hành Chính Để Tạo Điều Kiện Phát Triển

Cải cách hành chính cần được thực hiện đồng bộ, nhằm tạo ra môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp và thu hút đầu tư. Điều này sẽ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động kinh tế.

3.2. Nâng Cao Chất Lượng Đào Tạo Nhân Lực

Đào tạo nhân lực chất lượng cao là yếu tố quyết định đến sự phát triển bền vững. Cần có các chương trình đào tạo phù hợp với nhu cầu thị trường lao động.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Nhân Tố Chủ Quan Trong Kinh Tế Quảng Ninh

Việc áp dụng nhân tố chủ quan vào thực tiễn đã mang lại nhiều kết quả tích cực cho Quảng Ninh. Các doanh nghiệp đã chủ động hơn trong việc tìm kiếm cơ hội và phát triển sản phẩm, từ đó nâng cao giá trị gia tăng.

4.1. Doanh Nghiệp Đổi Mới Sáng Tạo

Nhiều doanh nghiệp tại Quảng Ninh đã áp dụng các công nghệ mới và cải tiến quy trình sản xuất, giúp tăng năng suất và chất lượng sản phẩm.

4.2. Hợp Tác Giữa Các Doanh Nghiệp

Sự hợp tác giữa các doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh đã tạo ra nhiều cơ hội phát triển mới, giúp nâng cao sức cạnh tranh của Quảng Ninh trên thị trường.

V. Kết Luận Về Vai Trò Nhân Tố Chủ Quan Trong Phát Triển Kinh Tế Quảng Ninh

Nhân tố chủ quan là yếu tố quyết định đến sự thành công trong phát triển kinh tế của Quảng Ninh. Việc nhận thức và phát huy vai trò của nhân tố này sẽ giúp tỉnh vượt qua thách thức và phát triển bền vững trong tương lai.

5.1. Tương Lai Của Nhân Tố Chủ Quan Tại Quảng Ninh

Trong tương lai, Quảng Ninh cần tiếp tục phát huy nhân tố chủ quan để khai thác tối đa tiềm năng của tỉnh, từ đó đạt được mục tiêu phát triển kinh tế bền vững.

5.2. Đề Xuất Chính Sách Phát Triển

Cần có các chính sách phát triển đồng bộ, nhằm khuyến khích sự sáng tạo và đổi mới trong các lĩnh vực kinh tế, từ đó nâng cao vai trò của nhân tố chủ quan.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quảng Ninh giữ vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và tam giác tăng trưởng Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh. Với diện tích tự nhiên 6.099 km², đường biên giới trên bộ dài 132,8 km giáp Trung Quốc và hơn 2.077 hòn đảo lớn nhỏ chiếm 13% diện tích toàn tỉnh, địa phương sở hữu nguồn tài nguyên khoáng sản vượt trội cùng cụm cảng nước sâu Cái Lân đạt công suất 8 đến 10 triệu tấn hàng hóa mỗi năm. Tuy nhiên, việc khai phóng toàn diện các tiềm năng này phụ thuộc căn bản vào năng lực của nhân tố chủ quan trong quá trình chuyển dịch mô hình kinh tế.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn tập trung làm sáng tỏ mối quan hệ biện chứng giữa điều kiện khách quan và nhân tố chủ quan trong tiến trình phát triển nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần tại Quảng Ninh từ năm 1986 đến năm 2008. Mục tiêu cụ thể là phân tích vai trò lãnh đạo chính trị của Tỉnh ủy và chức năng tổ chức, điều hành vĩ mô của Ủy ban nhân dân tỉnh đối với các thành phần kinh tế. Nghiên cứu đánh giá toàn diện các giai đoạn tăng trưởng, từ mức GDP 7,54% thời kỳ 1996 - 2000 lên mức tăng trưởng bình quân 12,75%/năm trong giai đoạn 2001 - 2005, đưa thu nhập bình quân đầu người năm 2005 đạt 726 USD.

Ý nghĩa của công trình thể hiện ở việc cung cấp hệ thống luận cứ triết học duy vật biện chứng vững chắc để giải quyết mâu thuẫn giữa quy luật kinh tế khách quan và hoạt động thực tiễn của con người. Kết quả nghiên cứu không chỉ chuẩn hóa nhận thức lý luận cho đội ngũ cán bộ mà còn đưa ra các giải pháp thực tiễn có khả năng đo lường, góp phần nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và năng lực cạnh tranh cấp tỉnh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng thế giới quan và phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử Mác - Lênin. Luận văn vận dụng sâu sắc hai hệ thống lý thuyết cốt lõi: lý luận về mối quan hệ biện chứng giữa tồn tại xã hội và ý thức xã hội, trong đó điều kiện khách quan giữ vai trò quy định còn nhân tố chủ quan có tính độc lập tương đối tác động trở lại mạnh mẽ; và lý thuyết hình thái kinh tế - xã hội gắn với quá trình phát triển kinh tế hàng hóa nhiều thành phần định hướng xã hội chủ nghĩa theo đường lối Đại hội VI đến Đại hội X của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Khung phân tích của luận văn bao hàm năm khái niệm then chốt: nhân tố chủ quan, điều kiện khách quan, chủ thể - khách thể lịch sử, kinh tế hàng hóa nhiều thành phần và quản lý vĩ mô nhà nước. Nhân tố chủ quan được xác định là toàn bộ tri thức, ý chí, năng lực tổ chức và hoạt động thực tiễn sống của chủ thể nhằm cải tạo hoàn cảnh khách quan. Luận văn mô hình hóa mối tương tác giữa tiềm năng tự nhiên gồm hơn 144 điểm quặng than chiếm trên 90% sản lượng toàn quốc với năng lực định hướng của Đảng bộ tỉnh qua các kỳ Đại hội lần thứ VIII đến lần thứ XII.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được thu thập từ hệ thống văn kiện chính thức của Tỉnh ủy, các quyết định điều hành của Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh và nguồn số liệu thống kê chuẩn tắc trong Niên giám thống kê tỉnh Quảng Ninh từ năm 1986 đến năm 2006 do Cục Thống kê công bố.

Về cỡ mẫu và kỹ thuật chọn mẫu, đề tài thực hiện khảo sát chọn mẫu mục đích đối với toàn bộ 204 doanh nghiệp nhà nước thuộc diện sắp xếp, đổi mới từ năm 1990 đến năm 1998, cùng dữ liệu phát triển kinh tế - xã hội của 14 đơn vị hành chính cấp huyện, thị xã trên địa bàn tỉnh. Luận văn áp dụng phương pháp phân tích lịch sử kết hợp lôgíc, phương pháp phân tích - tổng hợp và phương pháp hệ thống cấu trúc. Việc lựa chọn tổ hợp phương pháp này nhằm phản ánh trung thực tiến trình vận động kinh tế suốt 20 năm đổi mới từ năm 1986 đến năm 2005, bảo đảm tính khách quan khoa học và loại bỏ hoàn toàn các nhận định chủ quan duy ý chí.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu làm sáng tỏ bốn chặng đường chuyển biến rõ nét của nền kinh tế nhiều thành phần tại Quảng Ninh dưới sự tác động trực tiếp từ nhân tố chủ quan:

Giai đoạn 1986 - 1990 đánh dấu bước đột phá xóa bỏ cơ chế bao cấp, thực hiện cơ chế một giá. Ngành công nghiệp than duy trì sản xuất 24,5 triệu tấn than thương phẩm, xuất khẩu đạt 2,3 triệu tấn, kim ngạch xuất khẩu toàn tỉnh đạt 52,5 triệu Rúp và USD. Tuy nhiên, do lúng túng trong thích ứng cơ chế mới, giá trị sản lượng công nghiệp địa phương năm 1990 sụt giảm 31% so với giai đoạn 1986 - 1988, tỷ lệ tăng dân số tự nhiên ở mức cao 2,01%.

Giai đoạn 1991 - 1995 ghi nhận sự phục hồi toàn diện với nhịp độ tăng thu nhập sản phẩm xã hội bình quân đạt 11,3%/năm và giá trị sản xuất công nghiệp tăng 11,5%/năm. Sản lượng than sạch tăng vọt từ 3,8 triệu tấn năm 1991 lên 7,3 triệu tấn năm 1995, tỷ trọng than xuất khẩu tăng từ 21% lên 38%. Nông nghiệp tăng bình quân 4,75%/năm, diện tích trồng rừng mới đạt 23.400 ha giúp tăng độ che phủ rừng từ 17% lên 23%.

Giai đoạn 1996 - 2000 chứng kiến quá trình tái cơ cấu mạnh mẽ khi tỉnh sắp xếp 204 doanh nghiệp nhà nước còn 98 doanh nghiệp theo Nghị định 44/CP và 103/CP. Tốc độ tăng trưởng GDP bình quân đạt 9,6%/năm, công nghiệp tăng 18,3%/năm. Tổng kim ngạch xuất khẩu năm 2000 đạt 211 triệu USD, tương đương 200 USD/người. Tỷ lệ hộ nghèo giảm từ trên 20% năm 1996 xuống còn 10% năm 2000, giải quyết việc làm cho gần 43.000 lao động.

Giai đoạn 2001 - 2005 đạt bước phát triển vượt bậc với tốc độ tăng trưởng GDP bình quân 12,75%/năm. GDP bình quân đầu người năm 2005 đạt 726 USD, gấp 1,65 lần năm 2000. Xuất khẩu tăng trưởng ngoạn mục 35,05%/năm, đạt mức bình quân 738 USD/người. Độ che phủ rừng được nâng lên 43,6% và giá trị sản xuất công nghiệp tăng trưởng bình quân 20,1%/năm.

Thảo luận kết quả

Các chuyển biến vượt bậc trên chứng minh rằng khi cấp ủy và chính quyền địa phương tôn trọng quy luật khách quan, đổi mới tư duy lãnh đạo thì sức sản xuất được giải phóng triệt để. Tiến trình này được thể hiện trực quan qua bảng số liệu chuyển dịch cơ cấu kinh tế ba khu vực nông - lâm - ngư nghiệp, công nghiệp - xây dựng và dịch vụ, cùng biểu đồ tăng trưởng GDP liên tục qua các giai đoạn.

So sánh với các nghiên cứu lý luận của Nguyễn Thế Kiệt năm 1988 hay Phạm Ngọc Minh năm 2000, luận văn khẳng định sự thành công tại Quảng Ninh bắt nguồn từ việc cụ thể hóa đường lối của Trung ương vào đặc thù kinh tế biển, khai thác tối đa cảng Cái Lân đạt sản lượng 8 đến 10 triệu tấn/năm và Di sản thiên nhiên Vịnh Hạ Long. Ngược lại, hạn chế về năng lực dự báo và quản trị công chức thời kỳ đầu đã tạo ra sự phân hóa giàu nghèo và lãng phí tài nguyên, là bài học đắt giá cho công tác quản lý vĩ mô.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm phát huy tối đa vai trò chủ động, sáng tạo của nhân tố chủ quan trong giai đoạn mới, luận văn đề xuất bốn nhóm giải pháp chiến lược:

Thứ nhất, Tỉnh ủy Quảng Ninh cần hoàn thiện phương thức lãnh đạo kinh tế, ban hành kịp thời các nghị quyết chuyên đề về phát triển kinh tế tư nhân và thu hút FDI. Mục tiêu đề ra là duy trì tốc độ tăng trưởng GDP trên 12%/năm giai đoạn 2008 - 2015, thực hiện kiểm tra định kỳ 100% tổ chức cơ sở đảng trực thuộc về hiệu quả lãnh đạo phát triển kinh tế.

Thứ hai, Ủy ban nhân dân tỉnh tập trung tái cơ cấu công nghiệp theo hướng hiện đại hóa, đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật các khu công nghiệp tập trung. Chỉ đạo ngành than áp dụng công nghệ sạch, nâng sản lượng hàng hóa thông qua hệ thống cảng biển lên mức 12 đến 15 triệu tấn/năm đến năm 2012, đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn chiếm trên 45% tỷ trọng cơ cấu kinh tế.

Thứ ba, các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh đẩy mạnh cải cách hành chính và đổi mới công cụ điều tiết thị trường. Mục tiêu giai đoạn 2008 - 2010 là thu hút thêm 50 dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài với tổng vốn đăng ký đạt trên 1 tỷ USD, bảo đảm môi trường cạnh tranh bình đẳng, minh bạch cho mọi thành phần kinh tế.

Thứ tư, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp với Ủy ban nhân dân các huyện miền núi đẩy mạnh giao đất, giao rừng, mở rộng mạng lưới khuyến nông. Đặt mục tiêu nâng tỷ lệ che phủ rừng lên trên 45% vào năm 2010, giảm tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh xuống dưới 5% và giải quyết việc làm mới cho khoảng 20.000 lao động mỗi năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình luận văn mang giá trị ứng dụng thiết thực cho bốn nhóm đối tượng chuyên môn:

Cán bộ lãnh đạo và chuyên viên quản lý nhà nước tại các cơ quan Đảng, chính quyền địa phương: Nghiên cứu cung cấp bài học kinh nghiệm sâu sắc về tổ chức bộ máy, sắp xếp 204 doanh nghiệp nhà nước và cơ chế ban hành chính sách kích thích tăng trưởng kinh tế đạt mức 12,75%/năm.

Giảng viên và nghiên cứu viên bộ môn Triết học, Lý luận chính trị, Kinh tế chính trị: Tài liệu là nguồn tham khảo chuẩn mực phục vụ giảng dạy tại hệ thống hơn 60 trường chính trị tỉnh, thành phố và các học viện, giúp làm sáng tỏ mối quan hệ biện chứng giữa khách quan và chủ quan qua dữ liệu thực chứng.

Học viên cao học và sinh viên các ngành Khoa học xã hội, Quản lý kinh tế: Luận văn cung cấp phương pháp tiếp cận đa chiều, kỹ thuật xử lý chuỗi dữ liệu 20 năm đổi mới từ năm 1986 đến năm 2005 và quy trình xây dựng khung lý thuyết nghiên cứu học thuật.

Lãnh đạo doanh nghiệp và các nhà đầu tư chiến lược: Nghiên cứu giúp nhận định rõ định hướng chuyển dịch cơ cấu ngành, tiềm năng phát triển hệ thống cảng biển 8 đến 10 triệu tấn và cơ hội hợp tác kinh doanh tại địa bàn cửa ngõ vùng Đông Bắc.

Câu hỏi thường gặp

Khái niệm nhân tố chủ quan trong luận văn được hiểu như thế nào?

Nhân tố chủ quan là tổng hòa tri thức, niềm tin, ý chí và hoạt động thực tiễn có ý thức của chủ thể nhằm biến đổi khách thể. Trong nghiên cứu, khái niệm này được cụ thể hóa thành vai trò định hướng của Tỉnh ủy và quản lý của Ủy ban nhân dân tỉnh, giúp kinh tế địa phương đạt mức tăng trưởng 12,75%/năm giai đoạn 2001 - 2005.

Vai trò lãnh đạo của Tỉnh ủy Quảng Ninh thể hiện rõ nhất ở phương diện nào?

Tỉnh ủy thể hiện vai trò hạt nhân qua việc hoạch định đường lối, bảo đảm định hướng xã hội chủ nghĩa và thể chế hóa các nghị quyết phát triển kinh tế. Minh chứng rõ rệt là các quyết sách duy trì sản lượng than đạt 24,5 triệu tấn thời kỳ 1986 - 1990 và nâng kim ngạch xuất khẩu lên 211 triệu USD năm 2000.

Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh đã vận dụng những công cụ quản lý nào?

Ủy ban nhân dân tỉnh kết hợp chặt chẽ công cụ pháp luật, chính sách kinh tế và quản lý thông tin để điều tiết thị trường vĩ mô. Tiêu biểu là việc hoàn thành sắp xếp từ 204 doanh nghiệp nhà nước xuống còn 98 doanh nghiệp và cấp phép cho 19 dự án FDI với tổng vốn 140 triệu USD giai đoạn 1991 - 1995.

Luận văn đánh giá sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh ra sao?

Cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực từ thế độc canh sang mô hình đa dạng, nâng tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ lên 90,6% vào năm 2000. Đây là tiền đề thúc đẩy kim ngạch xuất khẩu tăng bình quân 35,05%/năm và đưa thu nhập bình quân năm 2005 đạt 726 USD/người.

Những mặt hạn chế của nhân tố chủ quan được luận văn chỉ ra là gì?

Luận văn chỉ rõ hạn chế về trình độ cán bộ chưa đồng đều, công tác quy hoạch còn lúng túng và chưa tận dụng hết lợi thế 132,8 km biên giới. Hậu quả là tỷ lệ nghèo năm 1996 từng ở mức trên 20%, đòi hỏi phải tăng cường đào tạo nguồn nhân lực quản lý.

Kết luận

Những đóng góp cốt lõi và định hướng phát triển từ công trình nghiên cứu được đúc kết qua các điểm chính sau:

• Hệ thống hóa và làm sâu sắc thêm lý luận triết học Mác - Lênin về tính tích cực, sáng tạo của nhân tố chủ quan trong phát triển kinh tế hàng hóa nhiều thành phần.
• Khẳng định vai trò quyết định của Tỉnh ủy và Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh trong việc duy trì tốc độ tăng trưởng GDP đạt 12,75%/năm và nâng thu nhập đầu người lên 726 USD năm 2005.
• Đúc kết bài học thực tiễn giá trị về sắp xếp 204 doanh nghiệp nhà nước, phát triển kinh tế đối ngoại và quản lý bền vững tài nguyên than, rừng, biển.
• Đánh giá thẳng thắn các tồn tại chủ quan về phân hóa xã hội và năng lực cán bộ trong quá trình chuyển đổi cơ chế thị trường.
• Xây dựng hệ thống bốn giải pháp khả thi nhằm nâng cao bản lĩnh chính trị và năng lực quản lý cho giai đoạn hội nhập quốc tế 2008 - 2015.

Công trình là tài liệu khoa học nền tảng, tạo bước đệm lý luận vững chắc cho công tác quản trị kinh tế - xã hội địa phương. Độc giả, nhà nghiên cứu và các nhà quản lý hãy tham khảo ngay luận văn để ứng dụng hiệu quả các bài học thực tiễn vào công tác chuyên môn và nghiên cứu khoa học.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 NHÂN TO CHU QUAN Ở QUANG NINH TRONG PHAT TRIEN KINH TE - XA HOI CUA TINH HIEN NAY 1. Vấn đề nhân tố chủ quan ở Quảng Ninh 1. Khái niệm nhân tô chủ quan Mọi quá trình vận động, phat triên của xã hội diễn ra thông qua sự tác động qua lại giữa cái khách quan và cái chủ quan mà nội dung cơ bản của nó là sự tác động qua lại giữa tính quyết định của cái khách quan và tính tích cực, chủ động, sáng tao trong quá trình hoạt động cải tạo thế giới của con người. Chính trong quá trình nghiên cứu hoạt động thực tiễn của con người đã hình thành nên khái niệm nhân tổ chủ quan và điều kiện khách quan.

Do vậy để làm sáng tỏ nội dung của các khái niệm đó đòi hỏi phải đề cập đến những khái niệm có liên quan tới hoạt động của con người, đó chính là khái niệm “chủ thể” và “khách thể”. Chủ thể là một khái niệm đã được nhiều nhà triết học quan tâm nghiên cứu bởi chúng ta biết hoạt động tác động và cải tạo thế giới khách quan của con người vừa là sản phâm của hoàn cảnh, đồng thời là chủ thể của hoạt động cải tạo hoàn cảnh, từ đó hình thành nên khái niệm chủ thể. Thông qua quá trình nghiên cứu, các nhà nghiên cứu đã đưa ra nhiều định nghĩa và cách hiểu khác nhau về nội dung của khái niệm này. Có quan niệm cho rằng chủ thé là con người (cá nhân hoặc nhóm.) tiền hành hoạt động nhận thức và hoạt động cải tạo thực tiễn Một quan niệm khác cho rằng chủ thể là con người có ý thức và ý chí và đối lập với khách thể bên ngoài Qua những khái niệm ở trên cho thấy tuỳ theo cấp độ xem xét, chủ thể có thé là cả loài người, có thé là một nhóm, một giai cấp, một đảng phái.

đang thực hiện một quá trình hoạt động nhằm cải tạo khách thể tương ứng. § Chỉ có tác động vao thé giới xung quanh (vào giới tự nhiên và đời sống xã hội). chỉ có thông qua hoạt động. con người mới bộc lộ mình như là chủ thê.

Vì vậy khái niệm chủ thé có thé được hiểu là: Chủ thé - đó là con người nhận thức và cải tao thế giới xung quanh. cũng như chính bản thân mình. Với quan niệm như vậy, con người với tư cách là chủ thê. là con người thực tiễn.

con người hành động mà đặc trưng cơ bản nhất là có năng lực hoạt động sáng tạo nhằm cải tạo khách thé. Biểu hiện về năng lực sáng tạo của chủ thé đó là việc lựa chọn hình thức, phương pháp, sử dụng được các công cụ và phương tiện của hoạt động nhận thức và hoạt động thực tiễn nhằm đạt được mục đích đề ra. Khái niệm “chu thé” có mối quan hệ chặt chẽ với khái niệm “khách thể”. Khách thẻ - đó là đối tượng của hoạt động nhận thức và hoạt động thực tiễn của chủ thẻ.

Khách thê không phải là toàn bộ thê giới hiện thực, nó chỉ bao quát một bộ phận nhất định của hiện thực đã và đang tác động qua lại với chủ thể và chịu sự tác động của chủ thê xác định. Có thể nói cách khác là tùy từng cấp độ xác định về chủ thể chúng ta có thé xác định khách thể. Có khách thé được hiểu như một bộ phận vật chất được thu hút vào hoạt động của con người, mặt khác bao gồm thực tại chủ quan (quan hệ với ý thức, tư tưởng.) không phụ thuộc vào các chủ thể và một bộ phận các sản phẩm của hoạt động trước đó của chủ thể cũng gia nhập và trở thành khách thể. Như vậy do hiện thực khách quan hết sức phong phú, từ đó khách thể và những bộ phận của nó cũng rất đa dạng, phong phú.

Có thể hiểu khái quát về khách thể và chủ thể như sau: khách thể là tắt cả những gì chủ thể tác động vào nó, chủ thể là con người với những cấp độ tồn tại khác nhau của nó. đang thực hiện hoạt động nhằm tác động vào khách thể. Khách thể và chủ thể có quan hệ biện chứng với nhau nên chúng chỉ tồn tại với tư cách là tiền đề của nhau: khách thé tồn tại không phụ thuộc vào chủ thé, song khách thé không đối lập trừu tượng với chủ thẻ vì chủ thé luôn hướng và cải tạo khách thé bang hoạt động của mình: hon nữa. chủ thé luôn có xu hướng “khách thể hoá” thông qua hoạt động của bản thân mình.

Chủ thê và khách thể có tính độc lập tương đối trong quá trình tương tác lẫn nhau. Song, khi xem xét chúng trong hoạt động của con người thì tính độc lập giữa chúng chỉ có ý nghĩa tương đối. Trong sự tác động lẫn nhau. chủ thể là mặt chủ động so với khách thẻ, nhưng tính tích cực, sáng tạo của chủ thé lại bị quy định bởi sự hiểu biết của chủ thê về khách thể.

Nội dung của sự hiểu biết này là do khách thể quy định và khi khách thể được cải tạo thì bản thân chủ thể cũng có thêm kiến thức, kinh nghiệm và phương pháp hoạt động cho mình. Trong sự tương tác lẫn nhau này, khách thể được cải tạo còn chủ thể được tăng cường, được phát triển và lớn lên về mọi mặt. Hơn nữa, trong hoạt động của con người ở một thời kỳ lịch sử nhất định, bất kỳ chủ thẻ lịch sử nào cũng đồng thời là khách thể của chủ thể khác. Đó là do hoạt động của con người không phải là sự tác động của con người vào thé giới bên ngoài ma còn là sự tác động lẫn nhau.

Trong sự tác động qua lại giữa người với người, mỗi người vừa là chủ thể, vừa là khách thẻ. Khi xem xét hoạt động của con người, người ta không chỉ nghiên cứu khái niệm chủ thể và khách thể mà còn nghiên cứu khái niệm “nhân tố chủ quan” và “điều kiện khách quan”. Bởi vì các khái niệm điều kiện khách quan và nhân tố chủ quan được dùng không phải dé lý giải cấu trúc xã hội như khái niệm yếu tố, mà là để phản ánh quá trình vận động, biến đổi, phát triển của là no. 10 Về phạm trù nhân tổ chủ quan đã có nhiều quan điểm với những nội dung và mức độ khái quát khác nhau.

Điều đó nói lên tính phức tạp của việc nghiên cứu nội dung phạm trù này. Có ý kiến đồng nhất nhân tô chủ quan với hoạt động có ý thức của con người nói chung. “Nhân tố chủ quan trong sự phát triển xã hội là hoạt động có ý thức của những con người. những giai cấp.

những chính đảng sáng tạo ra lich sử” [47, tr. Chúng ta biết rằng hoạt động có ý thức của con người không chỉ bị quy định bởi nhân tố khách quan mà còn chịu sự tác động của nhân tố chủ quan. Chỉ có thể hiểu một cách đúng dan nhân tố chủ quan của hoạt động trong mỗi liên hệ với nhân tố khách quan của nó. Chính vì vậy định nghĩa nhân tố chủ quan ở trên đã không cho phép làm rõ đặc trưng của nhân tố chủ quan.

Có quan niệm lại đồng nhất nhân tố chủ quan với ý thức, tư tưởng xã hội hay hoạt động tự giác của con người. Cũng có quan điểm coi nhân tố chủ quan bao gồm tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, cả lĩnh vực vật chất và lĩnh vực tỉnh thần. Những quan niệm trên đây đều có giá trị và tính hợp lý ở chỗ đã chỉ ra vai trò của ý thức, tính tự giác trong hoạt động của con người. Tuy nhiên, nếu đồng nhất nhân tố chủ quan với hoạt động có ý thức của con người, hoặc giới hạn nhân tố chủ quan với hoạt động tự giác của con người thì chưa thật đầy đủ bởi vì hoạt động của con người như ở trên đã nói không chỉ thuần tuý thuộc về nhân tố chủ quan mà còn bị chi phối và quy định của điều kiện khách quan.

Một số tác giả đã có gắng tìm một con đường khác dé thể hiện nhân tố chủ quan. Nhân tố chủ quan là biểu hiện tích cực của chủ thể trong trạng thái lưu động, trong quá trình sáng tạo, trong sự biểu hiện sống. hay nói cách khác đó là lao động sống. Tuy nhiên, hiểu như vậy cũng chưa đầy đủ bởi bản thân tính tích cực của chủ thé hay bản thân lao động sống tự nó chưa thể hiện 11 được sức mạnh của con người.

nếu quan niệm nhân tô chủ quan như vậy sẽ không khăng định được vai trò và sức mạnh của yeu tố tự giác. tính tô chức và kỷ luật của con người trong xã hội cũng như vị trí. vai trò của các yêu tố đó trong cơ chế tác động. cơ chế vận dụng và trong sự hoạt động của quy luật xã hội.

Vậy đâu là thực chat của van đề nhân tố chủ quan? Theo chúng tôi. nói tới nhân tố chủ quan trước hết chúng ta cần đề cập tới đặc trưng cơ bản của nó là “tính tích cực, tính sáng tạo "của chủ thé hoạt động. Triết học Mác - Lénin chỉ ra rang, con người vừa là sản phẩm của hoàn cảnh nhưng đồng thời là chủ thê của hoàn cảnh đó. Do đó, khi đặt con người đối diện với giới tự nhiên, chúng ta có khái niệm con người.

Khi đặt con người trong trạng thái đang tích cực hoạt động trước một đối tượng cần nhận thức và cải tạo nó theo một mục đích nhất định thì lúc đó, chúng ta có khái niệm chủ thẻ đối lập với khách thẻ. Còn khi xem xét con người - với tất cả chủ thé, với tất cả các nhân tố tạo thành tính tích cực của chủ thể (các nhân tố vừa là nguyên nhân, vừa là điều kiện của mọi hoạt động tích cực, sáng tạo của chủ thể) chúng ta có khái niệm nhân tô chủ quan và đối lập với nó là điều kiện khách quan [5], tr. Qua sự phân tích ở trên, chúng ta thấy van đề nhân tố chủ quan trong lịch sử dù người ta tiếp cận việc giải quyết nó về phương diện nào và ở cách tiếp cận nào thì việc nhận thức nó phải thông qua sự phân tích đặc trưng về chất của những chủ thể lịch sử. Song, chúng ta cần lưu ý rằng không phải bản thân các chủ thể lịch sử đó đóng vai trò nhân tố chủ quan mà những thuộc tính, những phẩm chất, những trạng thái của chủ thể biểu hiện trong hoạt động đó đóng vai trò nhân tố chủ quan.

Những phẩm chất, những thuộc tính của chủ thể là nhân tố chủ quan, là những yếu tố cần thiết để tạo ra khả năng tích cực, sáng tạo của chủ thể.