Vai Trò Của Tiếng Pháp Trong Phát Triển Thành Phố Đà Nẵng

Luận văn thạc sĩ phân tích vai trò của tiếng Pháp trong sự phát triển văn hóa và kinh tế thành phố Đà Nẵng, góp phần vào nghiên cứu ngôn ngữ.

• Tác giả: Le Tran Thanh Cuong
• Người hướng dẫn: PTS. Trinh Duc Thai
• Trường học: Université Nationale de Hanoi
• Chuyên ngành: Didactique du français
• Đề tài: Vai Trò Của Tiếng Pháp Trong Phát Triển Thành Phố Đà Nẵng
• Loại tài liệu: thèse de doctorat
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NGÔN NGỮ VÀ VĂN HÓA
• 1.1. Ngôn ngữ thứ nhất hoặc tiếng mẹ đẻ, ngôn ngữ thứ hai và ngoại ngữ
• 1.2. Tiếng Pháp như một ngôn ngữ thứ hai (FLS)
• 1.2.1. Phương pháp giảng dạy tiếng Pháp như một ngôn ngữ thứ hai
• 1.2.2. Mục tiêu của tiếng Pháp như một ngôn ngữ thứ hai
• 1.2.3. Cấu trúc cho tiếng Pháp như một ngôn ngữ thứ hai
• 1.2.4. Tính đa nghĩa
• 1.2.5. Khía cạnh văn hóa
• 1.3. Mối quan hệ giữa ngôn ngữ và văn hóa
• 1.3.1. Năng lực đa ngôn ngữ và đa văn hóa
• 1.3.2. Đa ngôn ngữ và kinh tế
• 1.3.3. Học tập thông qua ứng dụng
• 1.4. Đa dạng hóa việc cung cấp ngôn ngữ
• 1.4.1. Phân biệt các mục tiêu học tập theo từng ngôn ngữ
• 1.4.2. Huy động kiến thức đã tiếp thu để hiểu các ngôn ngữ khác
• 1.4.3. Suy nghĩ mới về sự tiếp nối của các ngôn ngữ
• 2. CHƯƠNG 2: GIẢNG DẠY TIẾNG PHÁP TẠI VIỆT NAM
• 2.1. Sự du nhập của tiếng Pháp phục vụ chính sách thuộc địa
• 2.2. Tiếng Pháp từ năm 1954 đến năm 1975
• 2.2.1. Tiếng Pháp ở miền Nam Việt Nam
• 2.2.2. Tiếng Pháp ở miền Bắc Việt Nam
• 2.3. Giảng dạy tiếng Pháp tại Việt Nam
• 2.3.1. Chương trình giảng dạy tiếng Pháp tăng cường
• 2.3.2. Tình hình các lớp song ngữ khi kết thúc dự án
• 2.3.3. Giảng dạy tiếng Pháp trong môi trường đại học
• 2.3.4. Giảng dạy tiếng Pháp ngoài hệ thống giáo dục quốc dân
• 2.4. Giảng dạy tiếng Pháp tại thành phố Đà Nẵng
• 2.4.1. Dạy/học tiếng Pháp ở bậc tiểu học
• 2.4.2. Dạy/học tiếng Pháp ở bậc trung học cơ sở
• 2.4.3. Dạy/học tiếng Pháp ở bậc trung học phổ thông
• 2.4.4. Giảng dạy tiếng Pháp trong môi trường đại học
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Quần thể và mẫu nghiên cứu
• 3.2. Tiến trình khảo sát
• 3.3. Quần thể và mẫu nghiên cứu
• 3.4. Tiến trình khảo sát
• 3.5. Quần thể và mẫu nghiên cứu
• 3.6. Tiến trình khảo sát
• 3.7. Quần thể và mẫu nghiên cứu
• 3.8. Tiến trình khảo sát
• 3.9. Quần thể và mẫu nghiên cứu
• 3.10. Tiến trình khảo sát
• 3.11. Quần thể và mẫu nghiên cứu
• 3.12. Tiến trình khảo sát
• 3.13. Phỏng vấn bán cấu trúc
• 3.14. Phân tích tài liệu
• 4. CHƯƠNG 4: PHÂN TÍCH VÀ BÀN LUẬN KẾT QUẢ
• 4.1. Phân tích và bàn luận kết quả thu được từ phiếu câu hỏi
• 4.1.1. Vai trò của tiếng Pháp trong giáo dục và đào tạo
• 4.1.1.1. Nhận thức của giáo viên về những đóng góp của Pháp và các nước Pháp ngữ khác đối với giáo dục và đào tạo của Đà Nẵng
• 4.1.1.2. Nhận thức của giáo viên về vai trò của tiếng Pháp trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo của thành phố Đà Nẵng
• 4.1.1.3. Nhận thức của sinh viên về vai trò của tiếng Pháp trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo
• 4.1.1.4. Nhận thức của giáo viên về việc dạy-học và sử dụng tiếng Pháp tại Đà Nẵng
• 4.1.1.5. Nhận thức của sinh viên về việc dạy-học và sử dụng tiếng Pháp tại Đà Nẵng
• 4.1.1.6. Nhận thức của giáo viên về chính sách ngôn ngữ của quốc gia và thành phố Đà Nẵng
• 4.1.2. Vai trò của tiếng Pháp trong ngành du lịch Đà Nẵng
• 4.1.2.1. Nhận thức của những người làm việc trong ngành du lịch về những đóng góp của Pháp và các nước Pháp ngữ khác đối với du lịch Đà Nẵng
• 4.1.2.2. Nhận thức của những người làm việc trong ngành du lịch về vai trò của tiếng Pháp trong du lịch Đà Nẵng
• 4.1.2.3. Nhận thức của những người làm việc trong ngành du lịch về việc dạy/học và sử dụng tiếng Pháp trong những năm tới
• 4.1.3. Vai trò của tiếng Pháp trong lĩnh vực y tế của Đà Nẵng
• 4.1.3.1. Nhận thức của những người làm việc trong ngành y tế về những đóng góp của Pháp và các nước Pháp ngữ khác trong lĩnh vực y tế của Đà Nẵng
• 4.1.3.2. Nhận thức của những người làm việc trong ngành y tế về vai trò của tiếng Pháp trong lĩnh vực y tế của Đà Nẵng
• 4.1.3.3. Nhận thức của những người làm việc trong ngành y tế về việc dạy/học và sử dụng tiếng Pháp tại Đà Nẵng
• 4.1.4. Vai trò của tiếng Pháp trong lĩnh vực kinh tế của Đà Nẵng
• 4.1.4.1. Nhận thức của những người làm việc trong ngành kinh tế về những đóng góp của Pháp và các nước Pháp ngữ khác trong lĩnh vực kinh tế của Đà Nẵng
• 4.1.4.2. Nhận thức của những người làm việc trong ngành kinh tế về vai trò của tiếng Pháp trong lĩnh vực kinh tế của Đà Nẵng
• 4.1.4.3. Nhận thức của những người làm việc trong ngành kinh tế về việc dạy/học và sử dụng tiếng Pháp tại Đà Nẵng
• 4.1.5. Vai trò của tiếng Pháp trong lĩnh vực văn hóa tại Đà Nẵng
• 4.1.5.1. Nhận thức của những người làm việc trong lĩnh vực văn hóa về những đóng góp của Pháp và các nước Pháp ngữ khác trong lĩnh vực văn hóa tại Đà Nẵng
• 4.1.5.2. Nhận thức của những người làm việc trong lĩnh vực văn hóa về vai trò của tiếng Pháp trong lĩnh vực văn hóa tại Đà Nẵng
• 4.1.5.3. Nhận thức của những người làm việc trong lĩnh vực văn hóa về việc dạy/học và sử dụng tiếng Pháp tại Đà Nẵng
• 4.2. Phân tích và bàn luận kết quả thu được từ các cuộc phỏng vấn
• 4.3. Phân tích và bàn luận kết quả thu được từ phân tích tài liệu lưu trữ
• 4.3.1. Đóng góp của Pháp và các nước Pháp ngữ khác cho giáo dục và đào tạo của Đà Nẵng qua các tài liệu
• 4.3.2. Đóng góp của Pháp và các nước Pháp ngữ khác cho lĩnh vực du lịch của Đà Nẵng qua các tài liệu
• 4.3.3. Đóng góp của Pháp và các nước Pháp ngữ khác cho lĩnh vực kinh tế của Đà Nẵng qua các tài liệu
• 4.3.4. Đóng góp của Pháp và các nước Pháp ngữ khác cho lĩnh vực văn hóa tại Đà Nẵng qua các tài liệu
• 5. CHƯƠNG 5: HÀM Ý VÀ KHUYẾN NGHỊ
• 5.1. Mối quan hệ giữa nhận thức về cộng đồng Pháp ngữ và việc dạy/học tiếng Pháp
• 5.2. Giảng dạy tiếng Pháp gắn liền với nhận thức về cộng đồng Pháp ngữ
• 5.3. Tăng cường hình ảnh tích cực về hợp tác giữa Pháp, các nước Pháp ngữ khác và thành phố Đà Nẵng
• 5.4. Cơ hội việc làm dành cho người học tiếng Pháp
• 5.5. Tăng cường các chương trình bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên tiếng Pháp
• 5.6. Chương trình kết nghĩa trường học và trao đổi quốc tế
• PHỤ LỤC
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH VẼ

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Vai Trò Của Tiếng Pháp Đà Nẵng Hiện Nay

Trong thế giới hội nhập, ngoại ngữ đóng vai trò then chốt. Tiếng Pháp, với vị thế là ngôn ngữ quốc tế, mở ra cánh cửa hợp tác toàn cầu. Ngôn ngữ là cầu nối văn hóa và con người. Việc am hiểu ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Pháp, không chỉ là lợi thế cá nhân mà còn là động lực phát triển kinh tế, xã hội, và văn hóa cho một quốc gia hoặc khu vực. Tiếng Pháp đóng vai trò quan trọng trong hợp tác quốc tế, là phương tiện giao tiếp giữa các quốc gia, đảm bảo thực hiện các dự án toàn cầu quan trọng như giải quyết biến đổi khí hậu và khủng hoảng kinh tế. Các hội nghị thượng đỉnh quốc tế sử dụng một ngôn ngữ chung để truyền đạt, và tiếng Pháp là một trong số đó. Nắm vững ngoại ngữ đồng nghĩa với việc hiểu biết thế giới, hiểu con người, một nguyên tắc quan trọng trong hợp tác quốc tế. Học ngoại ngữ không chỉ là giao tiếp và thay đổi mà còn là nền tảng cho sự phát triển bền vững. Ở Đà Nẵng, tiếng Pháp mang một dấu ấn lịch sử và tiếp tục đóng góp vào sự phát triển hiện đại của thành phố.

1.1. Lịch Sử Đà Nẵng Tiếng Pháp Dấu Ấn Thời Pháp Thuộc

Giai đoạn Pháp thuộc đã để lại dấu ấn sâu sắc trong lịch sử Đà Nẵng. Kiến trúc Đà Nẵng Pháp thuộc, văn hóa, và cả quy hoạch đô thị chịu ảnh hưởng lớn. Tiếng Pháp trở thành ngôn ngữ hành chính, giáo dục, và thương mại. Việc nghiên cứu lịch sử Đà Nẵng qua các tài liệu tiếng Pháp giúp chúng ta hiểu rõ hơn về quá trình hình thành và phát triển của thành phố. Các di sản tiếng Pháp tại Đà Nẵng cần được bảo tồn và phát huy giá trị.

1.2. Ảnh Hưởng Tiếng Pháp Đà Nẵng Trong Các Lĩnh Vực

Ảnh hưởng tiếng Pháp tại Đà Nẵng không chỉ dừng lại ở quá khứ. Ngôn ngữ này vẫn đóng vai trò quan trọng trong các lĩnh vực như giáo dục, du lịch, văn hóa, và hợp tác quốc tế. Các trường học Pháp ngữ tại Đà Nẵng đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Du lịch Đà Nẵng tiếng Pháp thu hút du khách từ các nước nói tiếng Pháp. Các hoạt động giao lưu văn hóa Việt Pháp Đà Nẵng được tổ chức thường xuyên, tăng cường mối quan hệ hợp tác giữa hai nước.

II. Thách Thức Giải Pháp Cho Giáo Dục Tiếng Pháp Đà Nẵng

Mặc dù có nhiều đóng góp, việc duy trì và phát triển tiếng Pháp Đà Nẵng cũng đối mặt với không ít thách thức. Số lượng người học tiếng Pháp có xu hướng giảm, cạnh tranh từ các ngôn ngữ khác như tiếng Anh ngày càng gay gắt. Cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên tiếng Pháp còn hạn chế. Tuy nhiên, Đà Nẵng có nhiều tiềm năng để vượt qua những thách thức này. Cần có những giải pháp đồng bộ để nâng cao chất lượng giáo dục tiếng Pháp, tăng cường hợp tác quốc tế, và quảng bá tiếng Pháp trong cộng đồng. Việc bảo tồn và phát huy di sản tiếng Pháp Đà Nẵng cũng là một yếu tố quan trọng.

2.1. Giáo Dục Tiếng Pháp Đà Nẵng Thực Trạng Giải Pháp

Thực trạng giáo dục tiếng Pháp tại Đà Nẵng hiện nay đối mặt với nhiều khó khăn. Số lượng học sinh theo học tiếng Pháp giảm sút do nhiều yếu tố, bao gồm áp lực từ các ngôn ngữ khác và sự thay đổi trong định hướng nghề nghiệp. Cần có các giải pháp cụ thể như đổi mới phương pháp giảng dạy, tăng cường cơ sở vật chất, và nâng cao trình độ giáo viên. Việc liên kết với các trường học Pháp ngữ tại Đà Nẵng và các tổ chức quốc tế cũng là một hướng đi quan trọng. Mục tiêu là tạo ra môi trường học tập tiếng Pháp hấp dẫn và hiệu quả.

2.2. Trường Học Pháp Ngữ Tại Đà Nẵng Phát Huy Vai Trò

Các trường học Pháp ngữ tại Đà Nẵng đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì và phát triển tiếng Pháp. Các trường này không chỉ giảng dạy tiếng Pháp mà còn truyền bá văn hóa Pháp, tạo ra một cộng đồng những người yêu thích tiếng Pháp. Cần có sự đầu tư và hỗ trợ để các trường học Pháp ngữ tại Đà Nẵng phát huy tối đa vai trò của mình, trở thành trung tâm đào tạo tiếng Pháp chất lượng cao, thu hút học sinh và sinh viên. Các hoạt động giao lưu, trao đổi với các trường học ở Pháp cũng cần được đẩy mạnh.

III. Du Lịch Đà Nẵng Tiếng Pháp Cơ Hội Phát Triển Quảng Bá

Du lịch Đà Nẵng có tiềm năng lớn để phát triển nhờ vào tiếng Pháp. Lượng khách du lịch từ các nước nói tiếng Pháp ngày càng tăng. Việc cung cấp thông tin du lịch Đà Nẵng tiếng Pháp giúp thu hút du khách và nâng cao trải nghiệm của họ. Các dịch vụ du lịch bằng tiếng Pháp, như hướng dẫn viên, nhà hàng, khách sạn, cần được phát triển để đáp ứng nhu cầu của du khách. Tiếng Pháp và du lịch Đà Nẵng có mối quan hệ tương hỗ, cùng nhau phát triển.

3.1. Tiếng Pháp Và Du Lịch Đà Nẵng Thu Hút Khách Pháp Ngữ

Việc sử dụng tiếng Pháp trong ngành du lịch Đà Nẵng là một lợi thế cạnh tranh. Du khách từ các nước nói tiếng Pháp thường cảm thấy thoải mái và được chào đón khi có thể giao tiếp bằng ngôn ngữ mẹ đẻ. Các thông tin về điểm đến, lịch sử, văn hóa, ẩm thực, và các dịch vụ du lịch bằng tiếng Pháp sẽ giúp thu hút du khách và nâng cao sự hài lòng của họ. Các chương trình quảng bá du lịch Đà Nẵng tiếng Pháp cần được đẩy mạnh, đặc biệt trên các kênh truyền thông và mạng xã hội.

3.2. Bảo Tồn Di Sản Pháp Tại Đà Nẵng Gắn Với Du Lịch

Đà Nẵng có nhiều di sản Pháp cần được bảo tồn, trùng tu và phát huy giá trị. Các công trình kiến trúc, các khu phố cổ, và các di tích lịch sử mang dấu ấn tiếng Pháp là những điểm đến hấp dẫn đối với du khách. Việc kết hợp bảo tồn di sản Pháp tại Đà Nẵng với phát triển du lịch là một hướng đi bền vững. Du khách không chỉ được chiêm ngưỡng vẻ đẹp của các công trình mà còn được tìm hiểu về lịch sử và văn hóa Việt Pháp.

IV. Kiến Trúc Đà Nẵng Pháp Bảo Tồn Di Sản Phát Triển

Kiến trúc Đà Nẵng Pháp là một phần quan trọng của di sản thành phố. Các công trình kiến trúc mang phong cách Pháp, được xây dựng trong thời kỳ thuộc địa, vẫn còn tồn tại đến ngày nay và tạo nên nét độc đáo cho Đà Nẵng. Việc bảo tồn kiến trúc Pháp thuộc Đà Nẵng không chỉ là gìn giữ di sản vật chất mà còn là bảo tồn một phần lịch sử và văn hóa của thành phố. Cần có những chính sách và biện pháp cụ thể để bảo tồn và phát huy giá trị của kiến trúc Đà Nẵng Pháp.

4.1. Kiến Trúc Pháp Thuộc Đà Nẵng Dấu Ấn Lịch Sử

Kiến trúc Pháp thuộc Đà Nẵng mang đậm dấu ấn lịch sử của thời kỳ thuộc địa. Các công trình kiến trúc được xây dựng theo phong cách Pháp, với những đường nét tinh tế và vật liệu xây dựng chất lượng cao. Những công trình này không chỉ là những tòa nhà mà còn là những chứng nhân lịch sử, kể lại câu chuyện về một giai đoạn quan trọng trong lịch sử Đà Nẵng. Việc nghiên cứu và tìm hiểu về kiến trúc Pháp thuộc Đà Nẵng giúp chúng ta hiểu rõ hơn về quá trình giao lưu văn hóa giữa Việt Nam và Pháp.

4.2. Tiếng Pháp Trong Kiến Trúc Đà Nẵng Quy Hoạch Đô Thị

Tiếng Pháp đóng vai trò quan trọng trong quy hoạch đô thị của Đà Nẵng thời Pháp thuộc. Các bản đồ, tài liệu quy hoạch đều được viết bằng tiếng Pháp. Việc nghiên cứu các tài liệu này giúp chúng ta hiểu rõ hơn về tầm nhìn và chiến lược phát triển của thành phố trong giai đoạn đó. Các yếu tố như bố cục không gian, hệ thống giao thông, và các công trình công cộng đều chịu ảnh hưởng của quy hoạch đô thị theo phong cách Pháp.

V. Văn Hóa Đà Nẵng Pháp Giao Thoa Hội Nhập Hiện Đại

Văn hóa Đà Nẵng Pháp là sự kết hợp hài hòa giữa văn hóa truyền thống Việt Nam và văn hóa Pháp. Sự giao thoa văn hóa này tạo nên nét độc đáo và đặc sắc cho Đà Nẵng. Các yếu tố văn hóa Pháp, như ẩm thực, nghệ thuật, và phong cách sống, đã trở thành một phần không thể thiếu của văn hóa Đà Nẵng. Việc duy trì và phát huy văn hóa Đà Nẵng Pháp giúp tăng cường sự đa dạng văn hóa và thu hút du khách.

5.1. Ảnh Hưởng Của Pháp Đến Đà Nẵng Đời Sống Ẩm Thực

Ảnh hưởng của Pháp đến Đà Nẵng thể hiện rõ nét trong đời sống và ẩm thực. Ẩm thực Pháp, với các món bánh mì, pate, và rượu vang, đã trở nên quen thuộc với người dân Đà Nẵng. Phong cách sống Pháp, với sự thanh lịch và tinh tế, cũng được nhiều người yêu thích. Việc kết hợp ẩm thực Pháp với các nguyên liệu địa phương tạo nên những món ăn độc đáo và hấp dẫn. Các quán cà phê mang phong cách Pháp cũng là điểm đến yêu thích của giới trẻ.

5.2. Hợp Tác Đà Nẵng Pháp Phát Triển Văn Hóa Giáo Dục

Hợp tác Đà Nẵng Pháp đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển văn hóa và giáo dục. Các chương trình giao lưu văn hóa, trao đổi sinh viên, và hợp tác nghiên cứu được tổ chức thường xuyên. Việc học tiếng Pháp giúp người dân Đà Nẵng tiếp cận với văn hóa Pháp và mở rộng cơ hội học tập và làm việc. Các dự án hợp tác trong lĩnh vực văn hóa và giáo dục giúp tăng cường mối quan hệ hữu nghị giữa Việt Nam và Pháp.

VI. Tương Lai Của Tiếng Pháp Ở Đà Nẵng Hướng Phát Triển

Tương lai của tiếng Pháp ở Đà Nẵng phụ thuộc vào sự quan tâm và nỗ lực của cả cộng đồng. Việc đầu tư vào giáo dục tiếng Pháp, tăng cường hợp tác quốc tế, và phát huy giá trị văn hóa Pháp là những yếu tố quan trọng. Tiếng Pháp có thể đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế, xã hội, và văn hóa của Đà Nẵng. Cần có một chiến lược dài hạn để tiếng Pháp tiếp tục phát triển và đóng góp vào sự thịnh vượng của thành phố.

6.1. Quan Hệ Việt Pháp Đà Nẵng Cơ Hội Thách Thức

Quan hệ Việt Pháp Đà Nẵng mang lại nhiều cơ hội phát triển cho thành phố. Tuy nhiên, cũng có những thách thức cần vượt qua. Việc tận dụng tối đa các cơ hội hợp tác và giải quyết các thách thức sẽ giúp Đà Nẵng phát triển bền vững. Các lĩnh vực hợp tác tiềm năng bao gồm du lịch, giáo dục, văn hóa, và kinh tế. Việc tăng cường giao lưu và hiểu biết lẫn nhau sẽ giúp củng cố mối quan hệ hữu nghị giữa Việt Nam và Pháp.

6.2. Bảo Tồn Di Sản Tiếng Pháp Đà Nẵng Cho Thế Hệ Sau

Bảo tồn di sản tiếng Pháp Đà Nẵng là trách nhiệm của chúng ta đối với thế hệ sau. Các công trình kiến trúc, các tài liệu lịch sử, và các giá trị văn hóa Pháp cần được gìn giữ và truyền lại cho con cháu. Việc giáo dục về lịch sử và văn hóa Pháp giúp nâng cao ý thức bảo tồn di sản trong cộng đồng. Chúng ta cần chung tay để di sản tiếng Pháp Đà Nẵng mãi trường tồn và đóng góp vào sự đa dạng văn hóa của thành phố.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Luận án tiến sĩ chuyên ngành Lý luận và Phương pháp dạy học tiếng Pháp (Didactique du français, mã số: 62410111) của nghiên cứu sinh Lê Trần Thanh Cường, với tiêu đề "Rôle de la langue française dans le développement de la ville de Danang" (Vai trò của tiếng Pháp trong sự phát triển thành phố Đà Nẵng), được hoàn thành năm 2015 tại Trường Đại học Ngoại ngữ – Đại học Quốc gia Hà Nội (Université de Langues et d’Études Internationales – Université Nationale de Hanoi), dưới sự hướng dẫn khoa học của GS.TS. Trịnh Đức Thái và GS.TS. Trịnh Văn Minh.

Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế sau chính sách Đổi mới năm 1986, ngoại ngữ trở thành một công cụ thiết yếu cho sự phát triển kinh tế, xã hội và văn hóa của Việt Nam nói chung và thành phố Đà Nẵng nói riêng. Mặc dù tiếng Anh chiếm ưu thế lớn trong giao tiếp quốc tế, tiếng Pháp – với vị thế là ngôn ngữ chính thức và ngôn ngữ làm việc tại nhiều tổ chức quốc tế cũng như trong Cộng đồng Pháp ngữ (Organisation internationale de la Francophonie - OIF) mà Việt Nam là thành viên – vẫn giữ vai trò quan trọng. Tuy nhiên, các nghiên cứu trước đây tại Việt Nam chủ yếu tập trung vào các khía cạnh thuần túy ngôn ngữ học hoặc phương pháp giảng dạy trong nhà trường mà chưa có công trình thực nghiệm tổng thể nào đánh giá toàn diện tác động đa ngành của tiếng Pháp đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của một đô thị động lực cụ thể như Đà Nẵng. Luận án giải quyết khoảng trống này bằng cách khảo sát mối liên hệ giữa việc đào tạo, sử dụng tiếng Pháp và sự phát triển của thành phố trên các lĩnh vực then chốt.

Mục tiêu nghiên cứu

Nghiên cứu nằm ở giao điểm giữa lý luận dạy học ngoại ngữ (didactique des langues étrangères) và xã hội học ngôn ngữ (sociolinguistique), đặc biệt là chính sách ngôn ngữ (politique linguistique). Mục tiêu cụ thể gồm:

1. Mô tả và làm rõ vai trò, tác động thực tế của tiếng Pháp đối với sự phát triển của thành phố Đà Nẵng trên 5 lĩnh vực: Giáo dục - Đào tạo, Du lịch, Y tế, Kinh tế và Văn hóa.
2. Đánh giá nhận thức của các nhóm xã hội (giáo viên, học sinh/sinh viên, cán bộ quản lý, doanh nghiệp, y bác sĩ) về vị thế và sự đóng góp của tiếng Pháp cũng như các đối tác Pháp ngữ.
3. Rút ra các hàm ý thực tiễn và đề xuất giải pháp nhằm củng cố, định hướng công tác dạy và học tiếng Pháp gắn liền với nhu cầu phát triển của địa phương.

Câu hỏi nghiên cứu

Vấn đề nghiên cứu trung tâm được cụ thể hóa thành 5 câu hỏi:

• Câu hỏi 1: Vai trò của tiếng Pháp trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo của thành phố Đà Nẵng là gì? (Quel est le rôle de la langue française dans le domaine de l’éducation et de la formation de la ville de Danang?)
• Câu hỏi 2: Vai trò của tiếng Pháp trong lĩnh vực du lịch của thành phố Đà Nẵng là gì? (Quel est le rôle de la langue française dans le secteur touristique de la ville de Danang?)
• Câu hỏi 3: Vai trò của tiếng Pháp trong lĩnh vực y tế của thành phố Đà Nẵng là gì? (Quel est le rôle de la langue française dans le domaine de la santé de la ville de Danang?)
• Câu hỏi 4: Vai trò của tiếng Pháp trong lĩnh vực kinh tế của thành phố Đà Nẵng là gì? (Quel est le rôle de la langue française dans le domaine économique de la ville de Danang?)
• Câu hỏi 5: Vai trò của tiếng Pháp trong lĩnh vực văn hóa tại thành phố Đà Nẵng là gì? (Quel est le rôle de la langue française dans le domaine culturel à la ville de Danang?)

Giả thuyết nghiên cứu

• Giả thuyết 1: Với tư cách Việt Nam là thành viên OIF và cùng chia sẻ tiếng Pháp, tiếng Pháp đóng vai trò quan trọng trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo tại Đà Nẵng.
• Giả thuyết 2: Tiếng Pháp có tác động to lớn đến sự phát triển du lịch của thành phố Đà Nẵng.
• Giả thuyết 3: Tiếng Pháp có tác động to lớn đến sự phát triển kinh tế của thành phố Đà Nẵng.
• Giả thuyết 4: Tiếng Pháp đóng vai trò quan trọng trong lĩnh vực y tế của thành phố Đà Nẵng.
• Giả thuyết 5: Tiếng Pháp đóng vai trò quan trọng trong lĩnh vực văn hóa tại thành phố Đà Nẵng.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Vai trò của tiếng Pháp, các chương trình hợp tác của Pháp và các nước Pháp ngữ trong các hoạt động kinh tế, giáo dục, y tế, du lịch và văn hóa tại Đà Nẵng.
• Phạm vi không gian: Địa bàn thành phố Đà Nẵng, đặt trong bối cảnh chính sách ngôn ngữ và giáo dục của Việt Nam.
• Phạm vi thời gian: Khảo sát tiến trình lịch sử giảng dạy tiếng Pháp từ thời kỳ thuộc địa, giai đoạn 1954–1975 đến thời kỳ Đổi mới và tập trung thu thập dữ liệu thực nghiệm tại thời điểm nghiên cứu (năm 2015).

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Các hướng nghiên cứu trước đây được tác giả điểm lại

Tác giả đã tổng thuật các tài liệu học thuật và báo cáo quốc tế xoay quanh ba trục chính:

1. Trọng lượng kinh tế của ngôn ngữ và khối Pháp ngữ:

   • Báo cáo của Ủy ban Châu Âu (2006) chỉ ra thiệt hại thương mại của các doanh nghiệp do nhân viên thiếu kỹ năng ngoại ngữ.
   • Nghiên cứu của François Grin (2005) về giá trị kinh tế của ngôn ngữ: 49 quốc gia sử dụng tiếng Pháp có quy mô kinh tế gấp 2,87 lần quy mô dân số; người thành thạo tiếng Pháp tại các vùng nói tiếng Đức/Ý ở Thụy Sĩ có mức thu nhập cao hơn từ 15% đến 26%.
   • Nghiên cứu của Quỹ Nghiên cứu và Phát triển Quốc tế (FERDI, 2012) khẳng định việc chia sẻ ngôn ngữ chung giúp gia tăng luồng trao đổi thương mại trung bình 33% nhờ giảm chi phí xuất khẩu.
   • Các thống kê từ OIF (2010, 2012), Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF, 2011), Báo cáo Kinh tế Sáng tạo của UNCTAD (2010): Khối OIF chiếm 14% dân số, 14% tổng thu nhập quốc dân, 20% thương mại hàng hóa và 11% dịch vụ văn hóa toàn cầu.
   • Thang đo Calvet (Baromètre Calvet) xếp tiếng Pháp ở vị trí thứ hai thế giới dựa trên 10 chỉ số tổng hợp.
   • Tỷ trọng viện trợ phát triển (APD) từ các nước Pháp ngữ: Bỉ dành 31% cho các nước có tiếng Pháp là ngôn ngữ chính thức và 37,4% cho khối OIF; Luxembourg dành 32,2%; Pháp dành 25,7%.
   • Các dữ liệu khảo sát việc làm: Nghiên cứu tại Liban (2012) cho thấy 43% doanh nghiệp có hơn một nửa nhân sự nói tiếng Pháp; tại Québec (2012), 85,2% doanh nghiệp từ 50 nhân viên trở lên sử dụng tiếng Pháp bắt buộc; tại Brussels, trên 90% doanh nghiệp dùng tiếng Pháp; khảo sát TNS-Sofres (2008–2010) tại các thủ đô châu Phi (Abidjan, Dakar, Kinshasa...) ghi nhận 66%–98% người dân coi tiếng Pháp là điều kiện tất yếu để thành công.

2. Mối quan hệ giữa ngôn ngữ, văn hóa và xã hội học ngôn ngữ:

   • Các nghiên cứu nhân học và ngôn ngữ học của Émile Durkheim, Antoine Meillet, Franz Boas, Bronisław Malinowski và Edward Sapir về sự phân bố không đồng nhất giữa ngôn ngữ và vùng văn hóa.
   • Quan điểm của Claude Lévi-Strauss (1958) phủ định hai thái cực (hoàn toàn độc lập hoặc đồng nhất tuyệt đối) và khẳng định mối tương quan có thể phát hiện được ở những cấp độ nhất định giữa cấu trúc ngôn ngữ và văn hóa.
   • Phân định thuật ngữ chuyên ngành của Robert Galisson, Daniel Coste (1976), Jean-Pierre Cuq (FLM - tiếng mẹ đẻ, FLS - tiếng Pháp ngôn ngữ thứ hai, FLE - tiếng Pháp ngoại ngữ).
   • Khái niệm xung đột ngôn ngữ và vị thế chính trị - xã hội của ngôn ngữ theo Mwatha Musanji Ngalasso (La guerre des langues, 1992).
   • Định nghĩa văn hóa theo Tuyên bố Mexico (UNESCO, 1982), Jacques Cortès (1987), Từ điển Le Grand Robert (1985) và Le Petit Robert (2006).

Khoảng trống luận án lựa chọn giải quyết

Mặc dù các tài liệu quốc tế đã chứng minh rõ giá trị kinh tế - xã hội của ngôn ngữ, tại Việt Nam và cụ thể là khu vực miền Trung, các nghiên cứu chưa đi sâu làm rõ mức độ tác động cụ thể của tiếng Pháp đối với từng ngành kinh tế, y tế, du lịch và đào tạo của địa phương. Luận án chọn thành phố Đà Nẵng làm địa bàn nghiên cứu điển hình để kiểm chứng các luận điểm lý thuyết về đa ngữ và kinh tế trong một bối cảnh đô thị đang hiện đại hóa nhanh chóng.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết và khái niệm sử dụng

1. Khái niệm ngôn ngữ:
   • Langue première / Langue maternelle (L1): Tiếng mẹ đẻ, ngôn ngữ tiếp nhận đầu tiên trong môi trường gia đình.
   • Langue seconde (L2) & Le français langue seconde (FLS): Ngôn ngữ thứ hai, có tư cách pháp lý hoặc xã hội đặc quyền trong cộng đồng (ngôn ngữ hành chính, ngôn ngữ học đường - français langue de scolarisation).
   • Langue étrangère (LE) & Le français langue étrangère (FLE): Ngoại ngữ, được học qua quyết định giáo dục hoặc lựa chọn cá nhân, không có môi trường giao tiếp tự nhiên rộng rãi trong xã hội sở tại.
2. Khái niệm văn hóa: Phân biệt giữa văn hóa hiển ngôn (culture explicite - hiện vật, lễ hội, trang phục, phong tục) và văn hóa ẩn tàng (culture implicite - tâm thức, giá trị, hệ biểu trưng).
3. Đa ngữ (Plurilinguisme) và Năng lực đa ngữ - đa văn hóa (Compétence plurilingue et pluriculturelle):
   • Dựa trên Khung tham chiếu trình độ ngôn ngữ chung Châu Âu (CECR, Hội đồng Châu Âu, 2001). Năng lực đa ngữ không phải là phép cộng cơ học của các năng lực đơn ngữ riêng lẻ, mà là một hệ thống tích hợp, cho phép người học linh hoạt chuyển mã, so sánh đối chiếu và vận dụng vốn tri thức giữa các ngôn ngữ.
   • Đường hướng hành động (perspective actionnelle) và phương pháp tiếp cận đa nguyên (approche plurielle / plurilingue).
4. Mối quan hệ giữa đa ngữ và phát triển kinh tế (Plurilinguisme et économie): Ngôn ngữ là phương tiện giao dịch, giảm thiểu chi phí rào cản thông tin và mở rộng thị trường xuất nhập khẩu.

Phương pháp nghiên cứu

Luận án sử dụng phương pháp mô tả (méthode descriptive) kết hợp định lượng và định tính:

1. Điều tra bằng bảng hỏi (Enquêtes par questionnaire): Thiết kế 6 bộ câu hỏi riêng biệt cho 6 nhóm khách thể khảo sát:
   • Bảng hỏi 1 (Tableau 3.1 & 3.2): Giáo viên dạy tiếng Pháp tại các trường tiểu học, THCS, THPT và đại học tại Đà Nẵng.
   • Bảng hỏi 2 (Tableau 3.3 & 3.4): Học sinh, sinh viên học tiếng Pháp theo chương trình Ngoại ngữ 1 và Ngoại ngữ 2.
   • Bảng hỏi 3 (Tableau 3.5 & 3.6): Cán bộ, nhân viên trong ngành du lịch, khách sạn.
   • Bảng hỏi 4 (Tableau 3.7 & 3.8): Bác sĩ và cán bộ quản lý y tế tại các bệnh viện ở Đà Nẵng.
   • Bảng hỏi 5 (Tableau 3.9 & 3.10): Cán bộ, chuyên viên, doanh nhân trong lĩnh vực kinh tế, thương mại và các dự án FDI.
   • Bảng hỏi 6 (Tableau 3.11 & 3.12): Cán bộ, nhân viên hoạt động trong lĩnh vực văn hóa và ngoại giao văn hóa.
2. Phỏng vấn bán cấu trúc (Entrevues semi-structurées): Thực hiện với các nhà quản lý giáo dục (Sở GD&ĐT Đà Nẵng), ban giám hiệu (THPT chuyên Lê Quý Đôn), lãnh đạo doanh nghiệp và các chuyên gia y tế.
3. Phân tích tư liệu lưu trữ và thống kê (Analyse des documents d'archives): Khai thác hồ sơ tại Trung tâm Lưu trữ Đà Nẵng, báo cáo thống kê ngành du lịch, số liệu các chương trình đào tạo kỹ sư chất lượng cao tại Trường Đại học Bách khoa – Đại học Đà Nẵng, số liệu thương mại xuất nhập khẩu và dự án FDI của Pháp.

Kỹ thuật phân tích dữ liệu

• Dữ liệu định lượng từ các phiếu điều tra được mã hóa và xử lý thống kê mô tả (tần số, tỷ lệ phần trăm, giá trị trung bình) bằng phần mềm SPSS và Microsoft Excel.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Khung khái niệm (Cadre conceptuel)

Chương 1 xây dựng nền tảng lý luận cho toàn bộ luận án:

• Phân tích sự tiến triển của các khái niệm ngôn ngữ và văn hóa trong nhân học và ngôn ngữ học (Durkheim, Meillet, Boas, Malinowski, Sapir, Lévi-Strauss).
• Phân định ranh giới và đặc điểm sư phạm giữa L1, L2 và LE; làm rõ khái niệm FLS (Français Langue Seconde), các cấu trúc lớp đón tiếp (classes d'accueil - CLA) tại Pháp và chương trình FLS tại Québec.
• Trình bày mối quan hệ giữa đa ngữ (plurilinguisme) và tăng trưởng kinh tế: vai trò của kỹ năng ngoại ngữ trong bối cảnh thương mại quốc tế, dẫn chứng từ mô hình thành phố đa văn hóa Stuttgart (Đức) và yêu cầu của Ủy ban Châu Âu về việc mỗi công dân cần làm chủ ít nhất 2 ngôn ngữ ngoài tiếng mẹ đẻ.
• Đề xuất các nguyên tắc đổi mới phương pháp giảng dạy ngoại ngữ: học qua thực hành (apprentissage par l'application), đa dạng hóa nguồn cung ngôn ngữ, phân hóa mục tiêu học tập và liên kết tri thức giữa các ngôn ngữ.

Chương 2: Giảng dạy tiếng Pháp tại Việt Nam (Enseignement du français au Vietnam)

Chương này tổng kết lịch sử và thể chế giảng dạy tiếng Pháp tại Việt Nam và Đà Nẵng qua các thời kỳ:

• Thời kỳ thuộc địa: Quá trình du nhập tiếng Pháp phục vụ bộ máy cai trị thuộc địa, hình thành hệ thống giáo dục Pháp - Việt.
• Giai đoạn 1954–1975: Vị thế của tiếng Pháp tại miền Bắc (chủ yếu phục vụ ngoại giao, dịch thuật) và miền Nam (tiếp tục duy trì trong một số trường tư thục, viện văn hóa và đại học).
• Giai đoạn sau Đổi mới đến năm 2015:
  • Sự ra đời và kết quả của Chương trình dạy tiếng Pháp tăng cường và các lớp song ngữ (Programme d'enseignement intensif du français / classes bilingues).
  • Tình hình giảng dạy tiếng Pháp trong hệ thống đại học và các trung tâm ngoại ngữ ngoài quốc lập.
• Thực trạng tại thành phố Đà Nẵng:
  • Tình hình dạy và học tiếng Pháp ở bậc Tiểu học, THCS, THPT (đặc biệt là Trường THPT Chuyên Lê Quý Đôn).
  • Giảng dạy tiếng Pháp chuyên ngành và ngoại ngữ không chuyên tại Đại học Đà Nẵng.

Bảng dữ liệu trích xuất từ Chương 2 trong danh mục bảng:

Số hiệu bảng	Tên bảng trong văn bản	Trang
Tableau 2.1	Enseignement du français et en français au Vietnam	69
Tableau 2.2	Comparaison des données 2006-2009	69

Chương 3: Phương pháp nghiên cứu (Méthodologie de recherche)

Chương 3 mô tả quy trình chọn mẫu, xây dựng công cụ khảo sát và tiến hành thu thập dữ liệu:

• Trình bày đặc điểm nhân khẩu học - xã hội của các nhóm khách thể điều tra và cấu trúc chi tiết của 6 bộ bảng hỏi:

Bảng đặc điểm mẫu	Nhóm đối tượng khảo sát	Bảng cấu trúc câu hỏi
Tableau 3.1 (tr. 80)	Giáo viên tiếng Pháp (Enseignants)	Tableau 3.2 (tr. 82)
Tableau 3.3 (tr. 85)	Học sinh, sinh viên (Élèves/étudiants)	Tableau 3.4 (tr. 86)
Tableau 3.5 (tr. 89)	Cán bộ, nhân viên du lịch (Cadres et employés)	Tableau 3.6 (tr. 90)
Tableau 3.7 (tr. 93)	Bác sĩ, nhà quản lý y tế (Médecins et administrateurs en médecine)	Tableau 3.8 (tr. 94)
Tableau 3.9 (tr. 98)	Cán bộ, nhân viên kinh tế (Cadres et employés)	Tableau 3.10 (tr. 99)
Tableau 3.11 (tr. 102)	Cán bộ, nhân viên văn hóa (Sujet 6)	Tableau 3.12 (tr. 103)

• Quy trình tổ chức phỏng vấn sâu bán cấu trúc và phương pháp khai thác tài liệu lưu trữ tại các cơ quan quản lý trên địa bàn Đà Nẵng.

Chương 4: Phân tích và diễn giải kết quả (Analyse et interprétation des résultats)

Chương 4 trình bày toàn bộ kết quả phân tích dữ liệu định lượng và định tính thu được từ 3 nguồn:

1. Kết quả từ khảo sát bảng hỏi (Hình 4.1 – 4.16)

• Giáo dục và Đào tạo: Khảo sát nhận thức của giáo viên và học sinh/sinh viên về đóng góp của Pháp và khối Pháp ngữ (Hình 4.1, tr. 109), vai trò của tiếng Pháp trong giáo dục (Hình 4.2, tr. 110; Hình 4.3, tr. 111), thực trạng dạy - học và chính sách ngôn ngữ tại địa phương (Hình 4.4, tr. 114).
• Du lịch: Đánh giá của nhân sự ngành du lịch về đóng góp của du khách Pháp ngữ (Hình 4.5, tr. 115), vai trò tiếng Pháp trong dịch vụ lữ hành, khách sạn (Hình 4.6, tr. 116) và vị thế ưu tiên của tiếng Pháp trong tương quan với các ngoại ngữ khác (Hình 4.7, tr. 118).
• Y tế: Đánh giá của nhân viên y tế về các chương trình hợp tác y khoa, chuyển giao kỹ thuật từ Pháp (Hình 4.8, tr. 119), vai trò của tiếng Pháp trong nghiên cứu tài liệu y học và thực hành lâm sàng (Hình 4.9, tr. 120; Hình 4.10, tr. 121).
• Kinh tế: Nhận thức của giới doanh nghiệp về các dự án hợp tác Pháp ngữ (Hình 4.11, tr. 122), vai trò tiếng Pháp trong đàm phán thương mại (Hình 4.12, tr. 124) và vị trí của tiếng Pháp trong kinh doanh (Hình 4.13, tr. 125).
• Văn hóa: Đánh giá của cán bộ văn hóa về các hoạt động giao lưu, sự kiện nghệ thuật Pháp ngữ (Hình 4.14, tr. 126), vai trò của tiếng Pháp trong bảo tồn và phát triển văn hóa đô thị (Hình 4.15, tr. 127; Hình 4.16, tr. 128).

2. Kết quả từ tài liệu lưu trữ và thống kê chính thức (Bảng 4.1 – 4.6)

• Giáo dục chuyên ngành: Dữ liệu đào tạo đại học tại Trường Đại học Bách khoa – Đại học Đà Nẵng với 2 chương trình liên kết Pháp ngữ tiêu biểu:
  • Tableau 4.1 (tr. 131): Ngành Kỹ thuật Hóa học Dầu khí (Génie chimique des gaz et du pétrole).
  • Tableau 4.2 (tr. 131): Ngành Công nghệ Thông tin (Technologie d’informatique).
• Du lịch và GDP:
  • Tableau 4.3 (tr. 133): Thống kê lượng khách du lịch Pháp ngữ đến thành phố Đà Nẵng (Quantité des touristes francophones à la ville de Danang).
  • Tableau 4.4 (tr. 134): Mức độ đóng góp của ngành du lịch vào tăng trưởng GDP địa phương (Contribution du tourisme à la croissance de GDP).
• Kinh tế và Đầu tư:
  • Tableau 4.5 (tr. 136): Kim ngạch xuất nhập khẩu giữa Pháp và Đà Nẵng (Chiffre d’affaires d’import-export entre la France et Danang).
  • Tableau 4.6 (tr. 136): Các dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) của Pháp tại Đà Nẵng (Projets FDI à la ville de Danang, la France).

---

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp về lý luận và thực tiễn

1. Về mặt lý luận: Luận án vận dụng thành công khung lý thuyết đa ngữ (plurilinguisme) và kinh tế học ngôn ngữ (économie des langues) vào thực tiễn Việt Nam, chứng minh rằng ngoại ngữ nói chung và tiếng Pháp nói riêng không chỉ là công cụ giao tiếp đơn thuần mà còn là nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội quan trọng.
2. Về mặt thực tiễn:
   • Cung cấp bộ dữ liệu thực nghiệm toàn diện về thực trạng dạy, học và sử dụng tiếng Pháp trên 5 lĩnh vực then chốt tại Đà Nẵng.
   • Làm rõ mối tương quan giữa sự hiện diện của tiếng Pháp với các dòng vốn FDI từ Pháp, lượng khách du lịch nói tiếng Pháp, cũng như các chương trình hợp tác chuyển giao công nghệ trong y tế và đào tạo kỹ sư chất lượng cao.

Đề xuất và giải pháp (Implications et recommandations)

Luận án xây dựng 6 nhóm khuyến nghị chính sách và giải pháp thực thi (tr. 145–155):

1. Gắn kết việc dạy tiếng Pháp với biểu tượng và hình ảnh Cộng đồng Pháp ngữ (Rapport entre les représentations de la francophonie et l'enseignement/apprentissage du français): Nâng cao nhận thức của người học và xã hội về vị thế kinh tế, khoa học và văn hóa của khối OIF.
2. Đổi mới chương trình giảng dạy theo định hướng thực tiễn (Enseignement du français lié aux représentations de la francophonie): Thiết kế chương trình đào tạo tiếng Pháp gắn liền với các ngành nghề mũi nhọn của địa phương (du lịch, công nghệ thông tin, kỹ thuật dầu khí, y dược).
3. Củng cố hình ảnh hợp tác tích cực giữa các nước Pháp ngữ và TP Đà Nẵng (Renforcement de l'image positive de coopérations): Mở rộng các dự án liên kết kinh tế, y tế và xúc tiến đầu tư song phương.
4. Giải quyết đầu ra việc làm cho người học tiếng Pháp (Débouché offert aux ressortissants francophones): Xây dựng mạng lưới kết nối giữa các cơ sở đào tạo với các doanh nghiệp FDI Pháp ngữ và các công ty du lịch, khách sạn.
5. Tăng cường bồi dưỡng thường xuyên cho đội ngũ giáo viên tiếng Pháp (Renforcement des programmes de formation continue des enseignants de français): Cập nhật phương pháp sư phạm hiện đại và nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học.
6. Thúc đẩy các chương trình kết nghĩa trường học và trao đổi quốc tế (Programme de jumelage scolaire et d'échange international): Tạo môi trường giao lưu văn hóa và thực hành ngôn ngữ trực tiếp cho học sinh, sinh viên Đà Nẵng.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu

• Phạm vi khảo sát thực nghiệm tập trung chủ yếu trên địa bàn thành phố Đà Nẵng nên các kết luận có thể mang tính đặc thù của một đô thị động lực ven biển miền Trung, chưa phản ánh đầy đủ bối cảnh của các tỉnh thành khác.
• Nghiên cứu tập trung vào 5 lĩnh vực chủ đạo (Giáo dục, Du lịch, Y tế, Kinh tế, Văn hóa), chưa mở rộng sâu sang các ngành kỹ thuật chuyên biệt khác ngoài công nghệ thông tin và hóa dầu.

Hướng nghiên cứu tiếp theo

• Mở rộng phạm vi nghiên cứu so sánh vai trò kinh tế - xã hội của tiếng Pháp giữa các đô thị lớn tại Việt Nam (Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Cần Thơ, Huế).
• Đi sâu nghiên cứu tác động của các mô hình đào tạo tiếng Pháp chuyên ngành (FOU - Français sur Objectifs Universitaires, FOS - Français sur Objectifs Spécifiques) đối với khả năng đáp ứng thị trường lao động quốc tế tại miền Trung Việt Nam.

---

Giá trị tham khảo

Luận án là tài liệu tham khảo hữu ích cho nhiều đối tượng:

• Các nhà hoạch định chính sách giáo dục và ngôn ngữ: Cơ sở thực chứng để xây dựng chiến lược đa dạng hóa ngoại ngữ trong trường phổ thông và đại học, điều chỉnh chính sách duy trì và phát triển các lớp song ngữ/tăng cường tiếng Pháp.
• Lãnh đạo các cơ quan quản lý tại Đà Nẵng (Sở Ngoại vụ, Sở GD&ĐT, Sở Du lịch, Sở Y tế): Căn cứ khoa học để xúc tiến các chương trình hợp tác quốc tế với Pháp và các đối tác trong khối Francophonie.
• Giảng viên và nghiên cứu sinh chuyên ngành Lý luận và Phương pháp dạy học tiếng Pháp, Xã hội học ngôn ngữ: Khung lý thuyết và công cụ điều tra thực nghiệm mẫu (6 bộ bảng hỏi chi tiết và phương pháp phối hợp tài liệu lưu trữ) cho các nghiên cứu tiếp theo.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Luận án tiếp cận vai trò của tiếng Pháp dưới góc độ chuyên ngành nào?

Luận án thuộc chuyên ngành Lý luận và Phương pháp dạy học tiếng Pháp (Didactique du français, mã số 62410111), được xây dựng tại giao điểm liên ngành giữa lý luận dạy học ngoại ngữ và xã hội học ngôn ngữ (sociolinguistique), cụ thể là chính sách ngôn ngữ (politique linguistique).

2. Dữ liệu thực nghiệm của luận án được thu thập từ những nguồn nào?

Dữ liệu được thu thập qua 3 nguồn chính:

• 6 cuộc điều tra bằng bảng hỏi trên các nhóm đối tượng: giáo viên, học sinh/sinh viên, nhân sự ngành du lịch, y bác sĩ, doanh nghiệp/kinh tế, và cán bộ văn hóa.
• Chuỗi phỏng vấn sâu bán cấu trúc với cán bộ quản lý giáo dục, y tế và doanh nghiệp.
• Tài liệu lưu trữ và số liệu thống kê chính thức từ Trung tâm Lưu trữ Đà Nẵng, Trường Đại học Bách khoa (Đại học Đà Nẵng), Sở Du lịch và các báo cáo kinh tế FDI.

3. Những ngành đào tạo đại học nào tại Đà Nẵng được luận án phân tích cụ thể qua dữ liệu lưu trữ?

Tại Chương 4, luận án phân tích hồ sơ và số liệu của hai chương trình đào tạo kỹ sư liên kết Pháp ngữ tại Trường Đại học Bách khoa – Đại học Đà Nẵng:

• Ngành Kỹ thuật Hóa học Dầu khí (Génie chimique des gaz et du pétrole - Bảng 4.1).
• Ngành Công nghệ Thông tin (Technologie d'informatique - Bảng 4.2).

4. Luận án trích dẫn nghiên cứu quốc tế nào để minh chứng cho tác động thương mại của ngôn ngữ chung?

Luận án trích dẫn nghiên cứu của Quỹ Nghiên cứu và Phát triển Quốc tế (FERDI, 2012), chỉ ra rằng việc cùng chia sẻ một ngôn ngữ chung giúp gia tăng luồng trao đổi thương mại trung bình 33% nhờ cắt giảm chi phí xuất khẩu, cùng nghiên cứu của François Grin (2005) về hệ số sức nặng kinh tế của các quốc gia Pháp ngữ đạt 2,87 lần so với tỷ trọng dân số.

5. Tác giả đề xuất những giải pháp chính nào để nâng cao vị thế tiếng Pháp tại Đà Nẵng?

Tác giả đề xuất 6 giải pháp trọng tâm: gắn kết giảng dạy với hình ảnh tích cực của khối Pháp ngữ; đổi mới chương trình theo hướng thực hành nghề nghiệp; củng cố quan hệ hợp tác quốc tế; tạo đầu ra việc làm cho người học; tăng cường bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên; và mở rộng các chương trình kết nghĩa trường học, trao đổi quốc tế.

---

Kết luận

Luận án tiến sĩ của Lê Trần Thanh Cường đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về mối quan hệ giữa ngôn ngữ, văn hóa, đa ngữ và phát triển kinh tế, đồng thời làm sáng tỏ vai trò đa chiều của tiếng Pháp tại thành phố Đà Nẵng trên 5 lĩnh vực trọng yếu: giáo dục, du lịch, y tế, kinh tế và văn hóa. Thông qua việc kết hợp các phương pháp điều tra bảng hỏi, phỏng vấn sâu và phân tích dữ liệu lưu trữ, công trình đã cung cấp bức tranh thực nghiệm toàn diện về nhu cầu và đóng góp của tiếng Pháp tại một đô thị động lực của Việt Nam. Các khuyến nghị và giải pháp được đề xuất trong luận án mang giá trị thực tiễn cao, đóng góp thiết thực cho công tác hoạch định chính sách ngôn ngữ và đổi mới phương pháp giảng dạy tiếng Pháp trong thời kỳ hội nhập quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UNIVERSITÉ NATIONALE DE HANOI UNIVERSITÉ DE LANGUES ET D’ÉTUDES INTERNATIONALES LE TRAN THANH CUONG RÔLE DE LA LANGUE FRANÇAISE DANS LE DÉVELOPPEMENTDE LA VILLE DE DANANG THÈSE DE DOCTORAT EN DIDACTIQUE Hanoi - 2015 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] UNIVERSITÉ NATIONALE DE HANOI UNIVERSITÉ DE LANGUES ET D’ÉTUDES INTERNATIONALES LE TRAN THANH CUONG RÔLE DE LA LANGUE FRANÇAISE DANS LE DÉVELOPPEMENTDE LA VILLE DE DANANG VAI TRÒ CỦA TIẾNG PHÁP TRONG SỰ PHÁT TRIỂN THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG Option: Didactique du français Code:62410111 THÈSE DE DOCTORATEN DIDACTIQUE DU FRANÇAIS DIRECTEURS DE RECHERCHE 1. Trinh Duc Thai 2. Trinh Van Minh Hanoi-2015 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Remerciements Je tiens d’abord à exprimer ma profonde gratitude et mes remerciements sincères à mes directeurs de recherche, Monsieur le professeur-docteur TRINH Duc Thai, Monsieur le professeur-docteur TRINH Van Minh, pour leur grande disponibilité, leurs dévouements, leurs soutiens, leurs conseils judicieux et les encouragements qu’ils m’ont accordés tout au long de ce travail de recherche. J’exprime également mes remerciements à Monsieur NGUYEN Lan Trung, professeur-docteur en sciences du langage; à Monsieur NGUYEN Quang Thuan, professeur-docteur en sciences de l’éducation; à Monsieur TRAN Dinh Binh, professeur-docteur en sciences de l’éducation; qui m’ont donné des conseils précieux et permis l’aboutissement de ce travail dans les meilleures conditions.

Je tiens aussi à remercier les responsables du lycée à option Le Quy Don, du Service de l’Éducation et de la Formation à la ville de Danang, à mes collèguesde leur aide et des conseils efficaces pour la bonne fin de la thèse. Finalement, je dois cette bonne fin de la thèse à mes parents, à ma famille ainsi qu’à tous mes amis qui étaient toujours avec moi et m’ont beaucoup encouragé tout au long de ce travail de recherche. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Je, soussigné, LE Tran Thanh Cuong, déclare sur l’honneur que la présente étude a été réalisée par moi-même. Les données et les résultats présents dans cette thèse sont fidèles et ils n’ont jamais été publiés ailleurs.

Le doctorant LE Tran Thanh Cuong TIEU LUAN MOI download : [e-mail] TABLE DES MATIÈRES INTRODUCTION. LANGUE ET CULTURE. Langue première ou langue maternelle, langue seconde et langue étrangère. Le français langue seconde (FLS).

Didactique du français langue seconde. Objectif du FLS. Structure pour le FLS. Pluralité de sens.

Aspect de la culture. RAPPORT ENTRE LA LANGUE ET LA CULTURE. Compétences plurilingue et pluriculturelle. Plurilinguisme et économie.

Apprentissage par l’application. DIVERSIFICATION DE L’OFFRE LINGUISTIQUE. Différenciation des objectifs d’apprentissage selon des langues. Mobilisation des connaissances acquises pour la compréhension d’autres langues.

Nouvelle réflexion sur la succession des langues.42 ENSEIGNEMENT DU FRANÇAIS AU VIETNAM. IMPLANTATION DE LA LANGUE FRANÇAISE AU SERVICE DE LA POLITIQUE COLONIALE .45 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. LANGUE FRANÇAISE À PARTIR DE 1954 JUSQU’À 1975. Langue française au Sud – Vietnam.

Langue française au Nord – Vietnam. ENSEIGNEMENT DU FRANÇAIS AU VIETNAM. Programme d’enseignement intensif du français. Situation des classes bilingues à la fin du projet.

Enseignement du français au milieu universitaire. Enseignement du français en dehors du système éducatif national. ENSEIGNEMENT DU FRANÇAIS À LA VILLE DE DANANG. Enseignement/apprentissage du français aux primaires.

Enseignement/apprentissage du français aux secondaires. Enseignement/apprentissage du français aux lycées. Enseignement du français au milieu universitaire .79 MÉTHODOLOGIE DE RECHERCHE. Population et échantillon.

Déroulement de l’enquête. Population et échantillon. Déroulement de l’enquête. Population et échantillon.

Déroulement de l’enquête. Population et échantillon.93 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Déroulement de l’enquête. Population et échantillon.

Déroulement de l’enquête. Population et échantillon. Déroulement de l’enquête. ENTREVUES SEMI-STRUCTURÉES.

ANALYSE DES DOCUMENTS .108 ANALYSE ET INTERPRÉTATION DES RÉSULTATS. ANALYSE ET INTERPRÉTATION DES RÉSULTATS OBTENUS DANS LES QUESTIONNAIRES. Rôle de la langue française dans l’éducation et la formation. Perception des apports de la France et d’autres pays francophones à l’éducation et à la formation de Danang par des enseignants.

Perception du rôle de la langue française dans le domaine de l’éducation et de la formation de la ville de Danang par des enseignants .