HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM CHU ĐẠI VIỆT ỨNG DỤNG VIỄN THÁM VÀ GIS XÂY DỰNG CƠ SỞ DỮ LIỆU ĐẤT LÚA PHỤC VỤ BẢO VỆ VÙNG DI SẢN QUỐC GIA RUỘNG BẬC THANG HUYỆN HOÀNG SU PHÌ TỈNH HÀ GIANG Chuyên ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60.03 Người hướng dẫn khoa học: TS. Trần Quốc Vinh NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là kết quả nghiên cứu của tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn này là trung thực và chưa từng có ai công bố trong bất kỳ công trình nào. Tôi xin cam đoan rằng, mọi sự giúp đỡ trong quá trình thực hiện luận văn đã được cảm ơn, các thông tin trích dẫn đã chỉ rõ nguồn gốc.
Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Chu Đại Việt i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Trong quá trình học tập và rèn luyện tại Học viện Nông Nghiệp Việt Nam, tôi đã nhận được sự giúp đỡ, chỉ bảo nhiệt tình của các thầy cô giáo trong khoa Quản Lý Đất Đai, bộ môn Hệ thống thông tin Đất đai cũng như các thầy cô giáo trong trường đã truyền đạt cho tôi những kiến thức quý báu trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu. Xuất phát từ sự kính trọng và lòng biết ơn sâu sắc, tôi xin chân thành gửi lời cảm ơn sự giúp đỡ chu đáo, tận tình của TS Trần Quốc Vinh đã trực tiếp hướng dẫn và giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này. Tôi xin cảm ơn Thường trực HU - HĐND - UBND huyện Hoàng Su Phì; Phòng Tài nguyên và Môi trường, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Chi Cục Thống kê huyện Hoàng Su Phì, UBND xã Nậm Ty, Thông Nguyên và các hộ gia đình đã cung cấp số liệu thực tế và thông tin cần thiết để tôi hoàn thành luận văn này theo đúng nội dung và kế hoạch được giao. Luận văn chắc chắn không tránh khỏi những sai sót, tôi rất mong nhận được sự đóng góp, chỉ bảo của các thầy, các cô và các bạn để luận văn được hoàn thiện hơn.
Với tấm lòng biết ơn, tôi xin chân thành cảm ơn mọi sự giúp đỡ quý báu đó! Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Chu Đại Việt ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Danh mục chữ viết tắt. v Danh mục bảng. vi Danh mục hình.
vii Trích yếu luận văn. viii Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài.
Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Những đóng góp mới của đề tài. Ý nghĩa khoa học của đề tài.
Ý nghĩa thực tiễn của đề tài. Tổng quan tài liệu. Tổng quan về đất lúa nước. Khái niệm về đất lúa nước ruộng bậc thang.
Giới thiệu di sản Quốc gia ruộng bậc thang ở Việt Nam. Tổng quan về cơ sở dữ liệu đất lúa. Tổng quan về cơ sở dữ liệu, cơ sở dữ liệu đất đai. Cơ sở dữ liệu đất lúa.
Tổng quan công nghệ gis và viễn thám. Tổng quan công nghệ GIS. Tổng quan công nghệ Viễn thám. Khả năng khai thác thông tin của ảnh vệ tinh.
Ứng dụng GIS và Viễn thám trong công tác quản lý tài nguyên đất. Nội dung và phương pháp nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.
Nội dung nghiên cứu. 39 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Hoàng Su Phì. Xây dựng bản đồ hiện trạng sử dụng đất trồng lúa huyện Hoàng Su Phì tỉnh Hà Giang.
Xây dựng cơ sở dữ liệu đất lúa huyện Hoàng Su Phì tỉnh Hà Giang. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp điều tra số liệu thứ cấp. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu.
Phương pháp điều tra số liệu sơ cấp. Phương pháp giải đoán ảnh lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất lúa. Phương pháp đánh giá độ chính xác bản đồ. Phương pháp xây dựng cơ sở dữ liệu đất lúa.
Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Điều kiện tự nhiên - kinh tế xã hội huyện Hoàng Su Phì tỉnh Hà Giang. Điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế - xã hội.
Tình hình sử dụng đất huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang. Vị trí không gian, cơ sở pháp lý vùng di sản Quốc gia ruộng bậc thang. Giá trị và ý nghĩa của di sản ruộng bậc thang đối với việc phát triển kinh tế văn hóa xã hội và du lịch sinh thái. Xây dựng bản đồ hiện trạng sử dụng đất lúa huyện Hoàng Su Phì.
Nguồn tài liệu thu thập trong xây dựng bản đồ hiện trạng sử dụng đất. Xây dựng bản đồ hiện trạng sử dụng đất lúa. Đánh giá độ chính xác bản đồ. Xây dựng cơ sở dữ liệu đất lúa.
Thiết kế cơ sở dữ liệu đất lúa. Xây dựng cơ sở dữ liệu đất lúa. Đánh giá việc xây dựng cơ sở dữ liệu đất lúa bằng viễn thám và GIS. Kết luận và kiến nghị.
97 Tài liệu tham khảo. 100 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng việt CSDL: Cơ sở dữ liệu ETM+: Bộ cảm ETM+ Feature Class: Lớp thông tin Feature Dataset: Nhóm lớp thông tin GIS: Hệ thống thông tin địa lý TN&MT: Tài nguyên và Môi trường TW: Trung ương UBND: Ủy ban nhân dân UNDP: Chương trình phát triển Liên hợp quốc v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Một số thông số kỹ thuật của một số loại ảnh vệ tinh SPOT. Cơ cấu kinh tế huyện Hoàng Su Phì.
Diện tích, dân số và mật độ dân số huyện Hoàng Su Phì tính đến 31/12/2015. Dân số và lao động của huyện Hoàng Su Phì qua một số năm. Hiện trạng sử dụng đất năm 2015 huyện Hoàng Su Phì. Bảng phân lớp, màu, tên kiểu ký hiệu trên Bản đồ hiện trạng sử dụng đất.
So sánh thực trạng sử dụng đất lúa huyện Hoàng Su Phì. Cấu trúc dữ liệu thông tin lớp khoanh đất hiện trạng. Cấu trúc dữ liệu thông tin lớp Địa danh. Cấu trúc dữ liệu thông tin lớp Điểm kinh tế văn hóa xã hội.
Cấu trúc dữ liệu thông tin lớp Địa phận cấp xã. Cấu trúc dữ liệu thông tin lớp Đường biên giới, địa giới. Cấu trúc dữ liệu thông tin lớp Giao thông dạng vùng. Cấu trúc dữ liệu thông tin lớp Thủy hệ dạng vùng.
Cấu trúc dữ liệu thông tin lớp Ranh giới đất trồng lúa. Đặc điểm chung của các hộ nghiên cứu. Tình hình sử dụng đất lúa nhóm hộ nghiên cứu. Tình hình sử dụng đất lúa nhóm hộ nghiên cứu.
93 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC HÌNH Hình 2. Sơ đồ phân lớp thông tin trong cơ sở dữ liệu đất đai. Vị trí CSDL đất lúa trong CSDL đất đai. Mô hình tổng thể CSDL đất trồng lúa quốc gia.
Bộ phần mềm ứng dụng ArcGIS (Nguồn: ESRI). Phản xạ phổ của các đối tượng tự nhiên. Giao diện màn hình của Microstation. Quy trình các bước xây dựng CSDL từ ảnh viễn thám.
Sơ đồ vị trí huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang. Bản đồ đất huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang. Sơ đồ vị trí Di sản Quốc gia ruộng bậc thang Hoàng Su Phì. Bằng xếp hạng Di sản Quốc gia ruộng bậc thang Hoàng Su Phì.
Ảnh xã Nậm Ty, xã Thông Nguyên đã được nắn chỉnh về hệ tọa độ VN 2000. Ảnh thực địa ruộng bậc thang thôn Nậm Lỳ xã Bản Luốc. Ảnh thực địa ruộng bậc thang thôn Ông Hạ xã Thông Nguyên. Ảnh xã Tân Tiến đã được nắn chỉnh về hệ tọa độ VN 2000.
Quá trình số hóa trên nền ảnh vệ tinh SPOT5. Sử dụng Mô đun LusMap trong Microstation đổ mầu hiện trạng. Bản đồ hiện trạng sử dụng đất lúa huyện Hoàng Su Phì năm 2015. Quá trình chuyển đổi dữ liệu dạng điểm sang *.
Mô hình, cấu trúc cơ sở dữ liệu đất trồng lúa. Lớp vùng thửa đất. Lớp Địa danh. Lớp Điểm kinh tế văn hóa xã hội.
Lớp Địa phận cấp xã. Lớp Đường biên giới, địa giới. Lớp giao thông dạng vùng. Lớp Thủy hệ dạng vùng.
CSDL Lớp đất trồng lúa. Bản đồ hiện trạng sử dụng đất lúa. Bản đồ hiện trạng sử dụng đất lúa. 90 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Chu Đại Việt Tên Luận văn: Ứng dụng Viễn thám và Hệ thống thông tin địa lý xây dựng cơ sở dữ liệu đất lúa phục vụ bảo vệ vùng di sản Quốc gia ruộng bậc thang huyện Hoàng Su Phì tỉnh Hà Giang.
Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60.03 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu - Thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất lúa năm 2015 tỷ lệ 1/25.000 huyện Hoàng Su Phì tỉnh Hà Giang bằng công nghệ Viễn thám và GIS. - Xây dựng cơ sở dữ liệu đất trồng lúa ruộng bậc thang huyện Hoàng Su Phì tỉnh Hà Giang. Phương pháp nghiên cứu Để thực hiện các nội dung nghiên cứu, đề tài sử dụng 4 phương pháp nghiên cứu sau: Phương pháp điều tra, thu thập số liệu thứ cấp; phương pháp điều tra, thu thập số liệu sơ cấp; phương pháp thống kê, tổng hợp, xử lý và phân tích số liệu; phương pháp so sánh. Kết quả chính và kết luận - Bằng công nghệ viễn thám, đã sử dụng ảnh SPOT5 xây dựng bản đồ hiện trạng sử dụng đất lúa huyện Hoàng Su Phì tỷ lệ 1/25.000; với sai số 1% so với kiểm kê năm 2014.
- Tích hợp viễn thám và GIS, xây dựng cơ sở dữ liệu đất lúa cho hai xã Thông Nguyên và xã Nậm Ty với tổng diện tích đất lúa là: 651,19 ha bao gồm bản đồ và các thông tin cho từng khoanh đất lúa. - Cơ sở dữ liệu đất lúa có thể được sử dụng giúp cho xã, huyện quản lý tốt diện tích đất trồng lúa và bảo tồn và khai thác tiềm năng thế mạnh của vùng di sản Quốc gia ruộng bậc thang. - Cần tiếp tục điều tra và cập nhật thường xuyên để ngày càng hoàn thiện hơn cơ sở dữ liệu chi tiết cho 2 xã Thông Nguyên và Nậm Ty và cho huyện. viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.