Chương I; CƠ SỞ LÝ LUẬN 1. LICH SỬ VAN DE NGHIÊN CỨU Một trong những xu hướng đổi mới phương pháp day học là sử dung tối ưu các phương tiện day học, đặc biệt là tin học và công nghệ thông tin vào day học nên việc đưa những phan mềm tin học vào việc dạy môn hóa học là van dé ma các giáo viên, sinh viên khoa Hóa đang quan tâm. Một trong những phan mềm đã được đưa vào dạy học là phan mềm Macromedia Flash. Những trang web với những hinh ảnh động, những thí nghiệm thiết kế bằng flash xuất hiện.
Thế nhưng để một sinh viên - một giáo viên trẻ tương lai có thé thành công trong công tác day học thi họ phái biết sử dụng các phần mềm dùng cho giảng dạy. Chính vì vậy mà trong khoa Hóa đã có nhiều bạn sinh viên nghiên cửu về van dé này. > Luận văn "Ung dung Macromedia Flash trong phương pháp day học phức hợp dé nang cao chất lượng dạy học một sé bài lên lớp chương Hidrocachon no" của Trinh Thị Hồng Phương — niên khóa 2000 — 2004. > Luận văn "Ứng dung Macromedia Flash trong phương pháp dạy học phức hợp dé nâng cao chất lượng dạy học một số bài lên lớp Hóa học chương Anken “ của Nguyễn Thị Bích Duyên - niên khóa 2000 — 2004.
> Luận văn "Ứng dụng Macromedia Flash trong phương pháp dạy học phức hợp để nâng cao chất lượng day học một sô bài lên lớp chương Hidrocacbon thom” của Vũ Anh Thơ — nién khóa 2000 — 2004. * Luận văn “Ung dung Macromedia Flash trong dạy học hỏa học ở trưởng phổ thông ” của Dinh Thị Xuân Thao — niên khóa 200] — 2005. > Luận văn “Thiết kế một số thi nghiệm phổ thong bằng phan mềm Macromedia Flash MX 2004” của Nguyễn Hoàng Hương Thảo - niên khóa 2002 — 2006. Vv Luận văn “Ung dung phan mém Macromedia Flash vào việc thiết kể một sé bài lên lớp thuộc chương Phân nhóm chính nhóm VII" của Trần Trung Hiểu - nién khóa 2003 - 2007.
SVTH: Tran Thị Kim Trang Trang 4 Luận văn tắt nghiệp GVHD: ThS. Nguyễn Thị Minh Huệ Các luận văn trên déu néu lên được ứng dụng tiện ich của phần mém Macromedia Flash trong việc dạy học hóa học, xây dựng các mô hình động có nội dung hóa học thật phong phú. Tuy nhiên, các luận văn trên chỉ giới hạn thiết kế các thí nghiệm theo một chương cụ thé và chưa lam rõ được tác dụng của các thí nghiệm mô phóng trong dạy học, chưa có sự so sánh giữa thi nghiệm mô phòng bing phan mem tin học (Macromedia Flash) với thí nghiệm thật, chỉ nêu ra những ưu điểm của các thí nghiệm mô phỏng ma không nêu ra nhược điểm. Do đó chưa tra lời được cho câu hỏi: “Với sự phát triển mạnh của công nghệ thông tin hiện nay, các giáo viên hay sinh viên sư phạm có thể tham khảo các nguồn tư liệu như: các thí nghiệm thiết kế bằng flash, phim thí nghiệm (các thí nghiệm thật được quay phim lại),.
Vậy giáo viên có can thiết tự thiết kế thi nghiệm bằng các phần mém tin học nói chung hay phin mềm Macromedia Flash nói riêng, trong khi đó nếu tự thiết kế thí nghiệm sẽ rit tốn công sức và thời gian? ” Em hi vọng luận văn này sẽ khắc phục được những hạn chế và bé sung thêm vào các luận văn trước để thấy rõ hơn tam quan trọng của những thí nghiệm mô phóng bằng phần mềm Macromedia Flash và sự cần thiết của việc tự thiết kế thí nghiệm, mô hình động của giáo viên. DOI MỚI PHƯƠNG PHAP DAY HỌC 1. Lý luận về dạy học - Đổi mới phương pháp là một quá trình liên tục phát huy, kế thừa những tính hoa của giáo dục truyền thống va tiếp thu có chọn lọc những phương pháp hiện đại trên thé giới. - Can khuyến khích sự phong phú da dạng của các phương pháp cũng như là sự phong phú đa dang của các ý tướng.
- Trọng tâm của việc đổi mới phương pháp dạy học hiện nay là hướng vào người học. - Cái dich cuối cùng của việc đổi mới phương pháp là nâng cao hiệu quả của quá trình dạy học. - Học là hiểu, ghi nhớ, liên hệ và vận dụng. Người học sinh giỏi là người học sinh có tư duy tốt chứ không phải là người học sinh chỉ biết học thuộc bài.
SVTH: Tran Thị Kim Trang Trang Š Luận van tốt nghiệp GVHD: ThS, Nguyễn Thị Minh Huệ - Người giáo viên giỏi không phải là cho học sinh biết nhiều kiến thức mà là dạy cho học sinh biết cách tư duy, biết cách sử dụng những kiến thức vào các tỉnh hudng mới, vào đời sông thực tế. - Giáo viên chỉ dạy tốt khi có sự đồng cảm với học sinh. - Những điều kiện dé học sinh học tập có hiệu qua: sức khỏe, vốn kiến thức, khả năng ghi nhớ, khá năng tư duy sáng tạo, phương pháp học tập, cơ sở vật chất phục vụ cho học tập, có thay giỏi. 1, Một số xu hướng đổi mới phương pháp day học - Phát huy tính tích cực, tự lực, chủ động, sáng tạo của người học.
Chuyên trọng tâm hoạt động tử giáo viên sang học sinh. Chuyên lỗi học từ thông báo tái hiện sang tim tôi, kham phá. - Cá thể hóa việc dạy học. - Sử đụng tối ưu các phương tiện dạy học, đặc biệt lả tin học và công nghệ thông tin vào day học.
- Tăng cường khả năng vận dụng kiến thức vào đời sống. Chuyên tử lỗi học nặng về tiêu hóa kiến thức sang lối học coi trọng việc vận dụng kiến thức. - Cải tiến việc kiểm tra và đánh giá kiến thức. - Phục vụ ngày cảng tết hơn hoạt động tự học và phương châm học suốt đời.
- Gắn dạy học với nghiên cứu khoa học với mức độ ngày cảng cao (theo sự phát triển của học sinh, theo cắp học, bậc học). Ill, PHƯƠNG TIEN DẠY HỌC 1. Khái niệm Phương tiện dạy học là tập hợp những đối tượng vật chất được người dạy sử dụng với tư cách là những phương tiện tô chức, điều khiển hoạt động nhận thức của người học, là phương tiện nhận thức của người học, thông qua đó ma thực hiện những nhiệm vụ dạy học. 2, Các phương tiện day học co bản phổ biến rộng rãi trong trường phd thông - Phương tiện dạy học trực quan hay hệ thong do dùng dạy học trực quan + Mẫu vật: mẫu vật thật, mẫu vật phân phát, các sản phẩm nhân tạo, các bộ sưu tập SVTH: Tran Thị Kim Trang Trang 6 Luận văn tốt nghiệp GVHD: ThS.
Nguyễn Thị Minh Huệ * Mô hình. + Hình vẽ, sơ đỏ, tranh ảnh. - Phương tiện nghe — nhìn. - Các thí nghiệm dạy học.
Vai trò các giác quan trong quá trình truyền thông dạy học Theo ROBERT J1MARZANO thi học sinh học được : 10% khi đọc 20% khi nghe 30% khi nhìn $0% khi nghe và nhìn 70% khi trao déi với bạn 90% khi giải thích, giảng tốt cho người khác Nhu m6 hinh truyền thông tin hai chiều day hoc, các giác quan thuộc kênh cam giác đóng vai trò quan trọng trong kết quả của quá trình truyền thông. Trong dân gian ta có câu: “Tram nghe không bằng một thấy, trăm thấy không bằng một lam” dé nói lên tác dụng khác nhau của các giác quan trong quả trình truyền thụ kiến thức. Người ta tổng kết được mức độ ảnh hưởng của các giác quan trong quá trình truyền thông tin như sau: Su tiếp thu tri thức khi HỌC đạt được: 1% qua NEM 1,5% qua SO 3,5% qua NGUI 11,0% qua NGHE §1.0% qua NHIN Ti lệ kiến thức NHO được sau khi học dat được nhu sau: 20% qua những gì ma ta NGHE được 30% qua những gi ma ta NHIN được 50% qua những gi ma ta NGHE và NHIN được SVTH: Trần Thị Kim Trang Trang 7 Luận văn tốt nghiệp GVHD: ThS. Nguyén Thị Minh Huệ §0% qua những gì mà ta NÓI được 90% qua những gì mà ta NÓI và LAM được O AN DO, tổng kết quá trình dạy học người ta cũng nói: TÔI NGHE - TÔI QUÊN TÔI NHIN - TOI NHO TÔI LÀM - TÔI HIEU > TÔI NGHE - TÔI QUÊN: Trong trường hợp chí được nghe giảng, sự hình thành khái niệm phụ thuộc vào vốn kinh nghiệm của học sinh và kinh nghiệm.
kĩ năng truyền thông tin cúa giáo viên. Ngoài ra nếu không có trí tưởng tượng cá nhân tốt, học sinh rat khó khăn hình dung ra được các sự kiện. dé vật ma giáo viên trình bảy, mặc dù thay giáo có năng khiếu miêu tả sự vật năng động vả lôi cuốn. Lối học phụ thuộc nhiều vào cách diễn giải của thay giáo là một phương pháp cổ điển nhất và học sinh nghe rồi dé quản.
> TÔI NHÌN - TÔI NHỚ: ¿Là một cơ quan cảm giác, khoảng nhìn của mắt được mở rộng hơn so với nghe rất nhiều. Rõ ràng các kién thức thu nhận được qua nhìn rất sinh động. chính xác, liên tục và làm cho học sinh nhớ lâu. > TÔI LÀM - TÔI HIỂU: Khi ta lam một việc thực tế nào đó, ta phải sử dụng hết sar cả các giác quan dé nhận biết, các kiến thức được tiếp thu và ghi nhớ.
Bởi vậy nội dung thông điệp thông qua cùng một lúc nhiều kênh truyền thông để tiếp nhận, do đó kết quả truyền thông tới người nhận nhanh chóng, toàn điện và rdt chính xác. Bởi vậy việc học bằng thực hành có hiệu quả nhất. Tác dụng của phương tiện nghe - nhìn - Cung cấp cho học sinh các kiến thức một cách chắc chắn vả chính xác. - Rút ngắn thời gian giảng dạy mà việc lĩnh hội kiến thức của học sinh nhanh hơn.
- Gây sự chủ ý của học sinh, nhắn mạnh các nội dung quan trọng bằng các hinh thức biểu diễn màu sắc và đặc biệt âm thanh. - Trinh bảy sự việc cụ thé hơn là nói và viết. - Đơn giản hóa các thông điệp phức tap, làm cho học sinh để hiếu, dé nhớ, dé hình dung, hạn chế sự diễn giảng của giáo viên. SVTH: Trân Thị Kim Trang Trang 8 Luận van tốt nghiệp GVHD: ThS.
Nguyễn Thị Minh Huệ - Minh họa, làm rd hơn cấu tao các vật thể không nhìn thấy được (thể giới vi mô). Theo qui luật ưu tiên của trí nhớ sự ghi nhớ có chon lọc theo mức độ tru tiên khắc nhau tủy đặc điểm từng tai liệu. Bao giờ thi hình anh cụ thé cũng để nhớ hơn ngôn tử trửu tượng. - Phương tiện nhìn dạy cho học sinh biết nhìn.
Trước những nam 1960, trên toàn thé giới người ta tập trung giải quyết nạn mù chữ.