phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn gồm có 3 chƣơng : Chƣơng 1 : Phần mềm Libol 5.5 với hoạt động Thông tin - Thƣ viện tại Trƣờng Đại học Kiến trúc Hà Nội. Chƣơng 2 : Thực trạng ứng dụng phần mềm thƣ viện Libol 5.5 tại Trung tâm Thông tin - Thƣ viện Trƣờng Đại học Kiến Trúc Hà Nội. 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 13 Chƣơng 3: Các giải pháp nâng cao hiệu quả ứng dụng phần mềm Libol 5.5 tại Trung tâm Thông tin - Thƣ viện Trƣờng Đại học Kiến trúc Hà Nội. Dự kiến kết quả nghiên cứu Với dung lƣợng khoảng hơn 100 trang với kết cấu 3 chƣơng, Luận văn sẽ tập trung vào một số nội dung sau: - Giới thiệu về phần mềm Libol 5.5 với hoạt động TT- TV tại Trƣờng Đại học Kiến trúc Hà Nội.
- Đánh giá đúng hiệu quả ứng dụng phần mềm Libol 5.5 - Nhận xét đúng các kết quả đạt đƣợc, một số hạn chế, nguyên nhân. - Đề ra các kiến nghị và giải pháp nâng cao hiệu quả ứng dụng phần mềm Libol 5.5 tại Trung tâm TT- TV Trƣờng Đại học Kiến trúc Hà Nội. 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 14 PHẦN NỘI DUNG CHƢƠNG 1 PHẦN MỀM LIBOL 5.5 VỚI HOẠT ĐỘNG THÔNG TIN – THƢ VIỆN TRƢỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI 1.1 Phần mềm Libol 5.5 trong hoạt động thông tin thƣ viện 1.1 Khái quát về phần mềm thư viện quản trị tích hợp và phần mềm libol 5.5 * Khái quát về phần mềm thƣ viện quản trị tích hợp Hiện nay khi triển khai các ứng dụng tin học trong hoạt động TT – TV có hai loại phần mềm chuyên dụng thƣờng đƣợc sử dụng là: Phần mềm tƣ liệu và phần mềm tích hợp quản trị thƣ viện. Phần mềm tƣ liệu: là phần mềm dùng để quản lý, lƣu trữ và tìm kiếm tài liệu, đồng thời tạo ra các sản phẩm thông tin thƣ mục.
Đối tƣợng quản lý của phần mềm tƣ liệu là các tài liệu nhƣ: Sách, báo, tạp chí, các bài trích,… cơ sở dữ liệu đƣợc tạo ra bởi phần mềm tƣ liệu là cơ sở dữ liệu thƣ mục. Đó chính là bộ máy tra cứu thông tin tự động hóa. Ví dụ nhƣ phần mềm CDS/ISIS một trong những phần mềm tƣ liệu rất hữu hiệu trong khâu tùy biến xây dựng cơ sở dữ liệu và tìm kiếm thông tin. Tuy nhiên, ngày nay sự phát triển mạnh mẽ của CNTT và viễn thông, sự xuất hiện Internet, thì phần mềm tƣ liệu không còn phù hợp nữa.
Thực tế hoạt động TT – TV đòi hỏi cần có phần mềm quản trị thƣ viện mạnh hơn có khả năng quản lý hàng triệu biểu ghi, quản trị các định dạng số của tài liệu (âm thanh, toàn văn, hình ảnh), có khả năng khai thác trực tuyến và chia sẻ thông tin, đặc biệt có khả năng tự động hóa quy trình dây chuyền thông tin tƣ liệu từ khâu bổ sung, biên mục, tìm tin, quản lý bạn đọc, quản lý kho đến lƣu thông tài liệu, chia sẻ tài liệu để phục vụ NDT. Chính vì vậy đã xuất hiện các phần mềm quản trị thƣ viện tích hợp. Nhƣ vậy, Khái niệm Hệ quản trị thƣ viện tích hợp có thể hiểu là phần mềm có khả năng thực hiện toàn diện các chức năng quản lý của thƣ viện, bao 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 15 gồm: Theo dõi việc bổ sung tài liệu, biên mục tự động, tìm tin tự động hay từ xa, quản lý bạn đọc, quản lý lƣu thông tài liệu, quản lý kho, trao đổi thông tin thƣ mục với các đơn vị khác. Về mặt cấu trúc, Hệ quản trị thƣ viện tích hợp bao gồm 2 nhóm chính là: Nhóm tác nghiệp và nhóm ngƣời sử dụng.
Nhóm tác nghiệp: thực hiện các chức năng nghiệp vụ của thƣ viện: bổ sung, biên mục, báo cáo thống kê, phân quyền bảo mật. Nhóm ngƣời sử dụng: thực hiện các chức năng khai thác thông tin giúp ngƣời sử dụng có thể tìm kiếm, đọc tài liệu và yêu cầu sử dụng các dịch vụ trong thƣ viện. * Khái quát về phần mềm Libol 5.5 là một phần mềm thƣ viện tích hợp hoàn chỉnh, hỗ trợ các quy trình nghiệp vụ chuẩn của một thƣ viện hiện đại tức là một phần mềm thích hợp với đặc thù công việc của ngành thƣ viện. Phần mềm Libol 5.5 đƣợc nâng cấp từ phần mềm Libol 1.0 do Công ty Công nghệ tin học Tinh Vân xây dựng năm 2000.5 đƣợc xây dựng trên cơ sở hợp tác giữa các kỹ sƣ tin học và các đơn vị thƣ viện đầu ngành cho ra một sản phẩm phần mềm „phù hợp‟ với những gì đang diễn ra trong thƣ viện, cố gắng bổ khuyết những diểm hạn chế của CDS/ISIS, kết hợp tham khảo các phần mềm thƣ viện nổi tiếng nhƣ: INNOPAC, GEAC, DYNIX,… Libol có những tính năng chính sau: - Hỗ trợ chuẩn biên mục MARC 21, AACR2, ISBD; các khung phân loại thông dụng nhƣ DDC, BBK, NLM, LOC, UDC; chuẩn ISO 2709 cho nhập /xuất dữ liệu.
- Liên kết với các thƣ viện và tài nguyên thông tin trực tuyến trên Internet qua giao thức Z39.50 và OAI – PMH. - Mƣợn liên thƣ viện theo giao thức ISO 10161, sử dụng định dạng mã hóa dữ liệu BER/MINE. 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 16 - Tích hợp với các thiết bị mã vạch, thẻ từ và RFID; các thiết bị mƣợn trả tự động theo chuẩn SIP2. - Hỗ trợ đa ngữ Unicode với dữ liệu và giao diện làm việc; các bảng mã Tiếng Việt nhƣ TCVN 5712, VNI… - Công cụ xây dựng, quản lý, khai thác kho tài liệu số.
- Xuất bản các cơ sở dữ liệu hoặc thƣ mục trên đĩa CD. - Khả năng tùy biến cao. - Bảo mật và phân quyền chặt chẽ. - Thống kê tra cứu đa dạng, chi tiết và trực quan phục vụ mọi nhóm đối tƣợng.
- Vận hành hiệu quả trên cơ sở dữ liệu lớn hang triệu bản ghi, hỗ trợ hệ quản trị cơ sở dữ liệu Oracle hoặc MS SQL Server. - Khai thác và trao đổi thông tin qua Web, thƣ điện tử, GPRS (điện thoại di động) và thiết bị hỗ trợ ngƣời khiếm thị. - Tƣơng thích với cả mô hình kho đóng và kho mở. - Hỗ trợ hệ thống thƣ viện nhiều kho, điểm lƣu thông.
Chƣơng trình Libol hoạt động trên một cơ sở dữ liệu và cơ chế quản lý thống nhất. Tuy vậy, để đảm bảo rằng các quy tắc nghiệp vụ đƣợc phân tách rõ ràng, phần mềm Libol 5.5 đƣợc chia thành 9 phân hệ. Do thông tin đƣợc chia sẻ giữa các phân hệ, một phân hệ có thể khai thác tối đa lƣợng dữ liệu liên quan đến quy tắc nghiệp vụ mà nó đảm trách từ cơ sở dữ liệu chung trong khi ngƣời sử dụng phân hệ chỉ cần nhập một lƣợng thông tin ít hơn rất nhiều. Tuy nhiên, các phân hệ cũng đƣợc thiết kế với mức độc lập sao cho sự thay đổi cấu trúc cơ sở dữ liệu liên quan đến phân hệ này sẽ không làm ảnh hƣởng đến sự vận hành của các phân hệ khác.
+ Phân hệ tra cứu trực tuyến OPAC: 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 17 Là cổng thông tin chung cho mọi đối tƣợng để khai thác tài nguyên và dịch vụ thƣ viện theo cách riêng phù hợp với nhu cầu của từng cá nhân. Là môi trƣờng giao tiếp và trao đổi thông tin giữa bạn đọc với nhau, giữa bạn đọc và thƣ viện, giữa bạn đọc với các thƣ viện khác. + Phân hệ bổ sung: Quy trình quản lý ấn phẩm chặt chẽ và xuyên suốt kể từ lúc phát sinh nhu cầu bổ sung, đặt mua, kiểm nhận, gắn số đăng ký cá biệt, xếp giá tới lƣu kho và đƣa ra khai thác. + Phân hệ biên mục: Công cụ mạnh, thuận tiện và mềm dẻo giúp biên mục mọi dạng tài nguyên thƣ viện theo các tiêu chuẩn thƣ mục quốc tế; giúp trao đổi dữ liệu biên mục với các thƣ viện trên mạng Internet và giúp xuất bản các ấn phẩm thƣ mục phong phú và đa dạng.
+ Phân hệ ấn phẩm định kỳ: Tự động hoá và tối ƣu hoá các nghiệp vụ quản lý đặc thù cho mọi dạng ấn phẩm định kỳ (báo, tạp chí…) nhƣ bổ sung, theo dõi, đăng ký, đóng tập và khiếu nại. + Phân hệ bạn đọc: Quản lý thông tin cá nhân và phân loại bạn đọc giúp thƣ viện áp dụng đƣợc những chính sách phù hợp với mỗi nhóm bạn đọc và tiến hành các xử lý nghiệp vụ theo lô hoặc theo từng cá nhân. + Phân hệ lƣu thông: Tự động hoá những thao tác thủ công lặp đi lặp lại trong quá trình mƣợn trả và tự động tính toán, áp dụng mọi chính sách lƣu thông do thƣ viện thiết đặt. + Phân hệ mƣợn liên thƣ viện (ILL): Quản lý những giao dịch trao đổi tƣ liệu với các thƣ viện khác theo chuẩn quốc tế dƣới các vai trò là thƣ viện cho mƣợn và thƣ viện yêu cầu mƣợn.
+ Phân hệ phát hành: Theo dõi và xử lý các yêu cầu đặt mua tài liệu điện tử qua mạng. + Phân hệ ấn phẩm điện tử: 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 18 Quản lý việc lƣu trữ, xử lý, khai thác mọi định dạng tƣ liệu số hoá trên nền tảng của một hệ quản trị nội dung (CMS) mạnh. + Phân hệ quản lý: Quản lý, phân quyền ngƣời dùng và theo dõi toàn bộ hoạt động của hệ thống. Qua một số nét tổng quan về phần mềm Libol 5.5 chúng ta thấy rằng đây là phần mềm đƣợc xây dựng khá chuyên nghiệp, phù hợp với thƣ viện đại học, cao đẳng, có khả năng tích hợp và là phần mềm mở, đáp ứng yêu cầu của một phần mềm thƣ viện.
Phần mềm Libol 5.5 có nhiều phân hệ với các chức năng khác nhau nhằm có thể đảm bảo cho công tác hiện đại hóa mọi hoạt động thƣ viện: từ việc quản lý của ngƣời lãnh đạo; cho đến mọi khâu trong chu trình đƣờng đi của tài liệu từ lúc bổ sung, trong quá trình xử lý, biên mục cho đến tình hình mƣợn trả tài liệu của bạn đọc và hình thức mƣợn liên thƣ viện.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến việc ứng dụng phần mềm Libol 5.5 Tin học hóa hoạt động TT – TV là một xu thế tất yếu của các cơ quan TT – TV hiện nay.