CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VA THỰC TIỀN CUA DE TAI 1.1 Sơ lược lịch sử nghiên cứu vấn đề 1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề hình thành biểu tượng số cho trẻ 1.1 Trên thế giới Việc hình thành các biểu tượng toán ban đầu về số lượng có một vị trí rất quan trọng đối với sự phát triển của trẻ mẫu giáo. Các biểu tượng toán về số, về các mối quan hệ toán học là những biểu tượng mang tính khái quát và trừu tượng, để lĩnh hội nó yêu cầu trẻ phải có trình độ tư duy, khái quát cao. Năm 1966, người ta có chương trình dạy trẻ mẫu giáo làm quen với các biểu tượng toán học, bắt đầu từ việc nghiên cứu của một người Nga là P. Ganperin, ông là người đặt nền móng cho phương pháp day toán học ở mẫu giáo.
Do tính bat biến của số lượng, ông chứng minh rằng trẻ 5-6 tuổi có thé hình thành biểu tượng toán, trong khi đó thì J.Piaget cho rằng trẻ từ 12-14 tuổi mới học được những biểu tượng toán học. Tuy nhiên, từ thé ky XVII đến thé ky XIX, ngành phương pháp day toán chi là dạy trước chương trình toán lớp 1 cho trẻ mẫu giáo. Đến thé ky XIX mới có chương trình riêng do ảnh hưởng tư tưởng của các nhà tâm lý học.Montessori - người Ý, theo thuyết duy cảm, hay Freberc cho rằng nguồn gốc của sự phát triển trí tuệ là các quá trình cảm giác, tri giác. Con người để nhận thức được tri thức phải qua con đường cảm giác và tri giác.
Từ đó ông soạn ra các bài tập toán luyện tri giác và cảm giác, do đó mà ngành toán mẫu giáo ra đời, với phương pháp dạy toán theo duy cảm (cảm giác và tri giác bằng tay và bằng mắt, sờ, lăn, gõ, đập). Thế kỷ XX (1930-1945), ngành tâm lý học duy vật biện chứng hình thành và phát triển.Vưgotxki nghiên cứu vai trò của ngôn ngữ và các quá trình tâm lý cấp cao, là quá trình có liên quan đến ngôn ngữ, dùng ngôn ngữ ghi nhận lại các quá trình tri giác, yêu cầu là phải có chuẩn cảm giác khi tri giác các sự vật trong quá trình day toán cho trẻ mẫu giáo. Chuẩn cảm giác là tiêu chuẩn mà nhân loại tích lũy được để 6 Khóa luận tốt nghiệp Lương Nguyễn Mỹ Huyền đánh giá đặc điểm bên ngoài của đối tượng, gồm có chuẩn cảm giác về màu sắc, hình học, không gian. trẻ chọn lấy một vật làm chuẩn đánh giá vật kia, do đó muốn đánh giá phải có hệ thống chuẩn cảm giác.Montessori thi day trẻ làm quen với toán phải làm quen trẻ với các hành động tri giác.Vutgotxki thì muốn dạy trẻ làm quen với toán phải làm quen trẻ với các chuẩn cảm giác và các hành động tri giác, đặc biệt là ngôn ngữ.
Ngôn ngữ là vật biểu trưng, là từ vựng thay thé cho sự vật. Vật biểu trưng là hình ảnh, nó tương tự như cái bị thay thế cho các chuẩn cảm giác. Ví dụ: có 4 bông hoa ta có thé thay thé bằng 4 dau chấm tròn tượng trưng cho 4 bông hoa. Từ vựng không có hình ảnh chỉ có âm thanh.
Vi dụ: “một”, “hai”, “ba”, “bén”,. nói “bốn bông hoa” ta có thể hình dung ra hình anh của 4 bông hoa. Trong quá trình nhận thức các biểu tượng toán ban đầu thì: Có quá trình là tri giác vật biểu trưng, dùng các chuẩn cảm giác và các hành động tri giác đặt cạnh, đặt chồng để nhận thức các mối quan hệ toán học. Có quá trình là từ vựng và phép suy diễn (đánh giá gián tiếp), đây là quá trình tư duy, suy luận logic để nhận thức các mối quan hệ toán học.
Phép đếm là một hành động nhận thức gián tiếp (là hoạt động của tư duy) đánh giá quan hệ số lượng dựa trên số đếm.Vưgotxki là nhà tâm lý học đã có nhiều đóng góp trong việc dạy trẻ làm quen với các biểu tượng toán ban đầu. Bên cạnh 46, công trình nghiên cứu vé trí tuệ của J.Piaget về các cấu trúc giác động, các cấu trúc tiền thao tác, các cấu trúc thao tác cụ thể và hình thức của trẻ em theo sự thích nghi và đồng hóa dé hình thành khái niệm toán học. Ông nghiên cứu quá trình hình thành những biểu tượng toán ban đầu bằng những vận động bảng tay (đặt cạnh, đặt chồng) và hành động bằng mắt, vận động cơ, gọi là những hảnh động vật chất bên ngoài, có hanh động tri giác. Ông cho rằng hành động trí tuệ là hành động 7 Khóa luận tốt nghiệp Lương Nguyễn Mỹ Huyền diễn ra trong thoáng chốc, bắt đầu bằng hành động bing tay và hành động bằng mắt rất nhiều lần.
Ví dụ: Để hình thành cho trẻ phép tình cộng - trừ, ta dạy trẻ hành động tách - gộp với các đồ vật rất nhiều lần. Như có 3 con sóc trong một cái hang, có 2 con sóc đến chơi, hỏi có tất cả bao nhiêu con sóc. Trẻ phải xác định được nhóm 3 con sóc trong hang, nhóm 2 con sóc đến chơi, rồi tông hợp hai nhóm lại. Ban đầu, trẻ hoạt động với đỏ vật, sau bằng tay hay bằng que tính, nhưng làm bằng tay dé sai xót và cho kết quả sai, cuối cùng là thao tác trên số 3 + 2 = 5.
Công trình J.Piaget xuất hiện song song với công.trình của P.Gaperin, xuất hiện cùng thời điểm 50-60, và cùng tuyên bố một lúc, nhưng không kế thừa mà có điểm giống nhau.Gaperin tìm ra cơ chế chuyển từ hành động bên ngài của tay và mắt thành hành động trí não bên trong.Piaget chỉ chỉ ra được các thao tác bằng tay và bằng mắt bên ngoài chứ chưa chi ra được quá trình tư duy bên trong. Quá trình dạy toán theo 3 bước: Hành động bên ngoài (hành động bằng tay, bằng mắt, vận động cơ). Hành động trung gian lời nói to cùng với cơ chế của ghi nhớ. Lời nói bên trong (ý nghĩ, ý tưởng, suy nghĩ, suy tư).
Tuy nhiên, công trình của J.Piaget không cho ta phương pháp dạy toán mẫu giáo nhưng cho ta nghệ thuật dạy toán phổ thông. Dạy toán mẫu giáo chủ yếu là P.Vugotxki, đặc biệt là phát triển ngôn ngữ trẻ. Trong ngôn ngữ của L.Vugotxki có biểu trưng và ký hiệu, còn P.Ganperin cho thấy các biểu tượng toán bắt đầu từ hành động bên ngoài, từ đây cho ta phương pháp dạy toán bằng tay, bằng mắt.2 Ở Việt Nam Ở Việt Nam cũng đã có nhiều nghiên cứu vẻ việc hình thành biểu tượng toán nói chung và biểu tượng số cho trẻ mẫu giáo nói riêng. Các nghiên cứu đó được triển khai ứng dụng rộng rãi khắp cả nước và được thé hiện trong các chương trình “Hướng Khóa luận tốt nghỉ Nguyễn Mỹ Huyền dẫn thực hiện chương trình Giáo dục mầm non Mẫu giáo lớn (5-6 tuổi)” của Vụ Giáo dục Mầm non — Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Để thực hiện các chương trình trên theo hướng đổi mới nội dung và phương pháp, Trung tâm nghiên cứu Giáo dục Mầm non — Bộ Giáo dục và Đào tạo thường xuyên nghiên cứu và xuất bản các tài liệu hướng dẫn thực hiện chương trình của Bộ. Các cuộc hội thảo cũng thường xuyên được tổ chức để giúp Ban giám hiệu trường mầm non, các giáo viên mầm non nắm bắt được những thay đổi, đổi mới trong việc giáo dục trẻ mầm non. Ngoài các chương trình chung của Bộ Giáo dục và Đào tạo còn có các công trình nghiên cứu của các cá nhân như: Nguyễn Thanh Sơn nghiên cứu về “Các phương pháp hình thành các biểu tượng ban đầu về toán cho trẻ mầm non”, Trương Xuân Huệ nghiên cứu “Các phương pháp tổ chức trò chơi học tập nhằm hình thành biểu tượng toán ban đầu cho trẻ mẫu giáo lớn”. Tiến sĩ Đinh Thị Tứ nghiên cứu về “Nghiên cứu biểu tượng số của trẻ mẫu giáo lớn (5-6 tuổi)”.
Qua đó, chúng ta có thể thấy rằng việc cho trẻ mẫu giáo làm quen với biểu tượng toán ban đầu là hết sức quan trọng và cần thiết. Đó chính là nén tảng chính, là cơ sở vững chắc để trẻ có thé tiếp thu tốt các kiến thức toán khi bước chân vào trường tiểu học.2 Sơ lược dey học E-learning 1.1 Sơ lược ứng dụng dạy học E-learning ở một số trường trên thế giới Các trường Đại học, Cao đẳng hàng đầu trực thuộc Hiệp hội Giáo dục Đại học Boston: Hiệp hội Giáo dục Đại học Boston được cấu thành từ các trường đại học và cao đẳng hàng đầu ở Boston, bao gồm trường Cao đẳng Babson, Cao đẳng Bentley, Cao đẳng âm nhạc Berklee, Cao đẳng Boston, Đại học Boston, Đại học Harvard, Học viện công nghệ Massachusetts, Đại học Northeastern, Cao đẳng kỹ thuật Olin, Đại học Tufts, Cao đẳng Wellesley và Cao đẳng Wheaton. Khóa luận tết nghi Lương N MỹH Một trong những ý tưởng thú vị nhất gần đây là việc áp dụng mô hình E- learning ở các trường thành viên nhằm cung cấp các khóa đào tạo về công nghệ thông tin, máy tính và kỹ năng kinh doanh cho đội ngũ cán bộ giảng viên, sinh viên và nhân viên hành chính. Để bố sung các nguồn lực nội tại khi thế giới công nghệ thông tin đang biến đổi một cách nhanh chóng, các thành viên trong Hiệp hội đã coi mô hình E- learning là một giải pháp đào tạo tiết kiệm chi phí và có hiệu quả cao nhằm nâng cao những kỹ năng cá nhân và phát triển kha năng chuyên môn với thời gian linh hoạt cho học viên.
Sự thuận tiện của hình thức E-learning là học viên có thể tiếp cận bài học từ bất kỳ máy tính nào có nối mạng bắt kẻ họ ở nhà, ở nơi làm việc hoặc ở trường. Đại học Georgia: Trường Đại học Georgia (UGA) là trường Đại học tổng hợp lâu đời nhất của tiểu bang Geogia, Hoa Kỳ. Được thành lập ngày 27/01/1785 tại thành phố Athens bởi Hội đồng bang Georgia, trường Đại học Georgia cũng là trường đại học công lập đầu tiên của nước Mỹ. Năm 2003, Trung tâm đào tạo của trường có kế hoạch triển khai chường trình học IT.
Tuy nhiên, việc cắt giảm ngân sách được thực hiện trong hệ thống các trường Đại học liên bang đã ảnh hưởng đến việc thực hiện dự án đào tạo IT cho 20.000 cán bộ nhân viên và sinh viên theo cách học truyền thống. Vì thế Trung tâm đã tìm kiếm và lựa chọn chương trình đào tạo E-learning của ElementK để giải quyết vấn đề. Bà Deborah Stanley, thủ thư thư viện University Librariesand- một trong các thư viện của UGA cho biết “Chúng tôi nhận thấy các sinh viên khi học ở Trung tâm đều sử dụng hình thức học E-learning và họ tiếp nhận rất dễ dàng.Đa số học viên đều thấy thích hình thức E-leaming do môi trường học có tính tương tác cao và linh host.