Khóa luận ứng dụng tin học và máy toàn đạc thành lập bản đồ địa chính tại xã Đắk Sắk Đắk Nông

Công nghệ tin học và máy toàn đạc điện tử đã trở thành những công cụ không thể thiếu trong việc lập… 84 trang · Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên · 2019.

• Tác giả: Trần Triệu Thu
• Người hướng dẫn: ThS. Ngô Thị Hồng Gấm
• Trường học: Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Địa Chính Môi Trường
• Đề tài: Ứng dụng công nghệ tin học và máy toàn đạc điện tử thành lập mảnh bản đồ địa chính số 57 tỉ lệ 1/1000 tại xã Đắk Sắk, huyện Đắk Mil, tỉnh Đắk Nông
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• DANH MỤC VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu của đề tài
• 1.2.1. Mục tiêu tổng quát
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học
• 2.1.1. Tổng quan về bản đồ, bản đồ địa chính
• 2.1.2. Giới thiệu các phần mềm thành lập bản đồ địa chính
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.1.2. Phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.2.1. Địa điểm nghiên cứu
• 3.2.2. Thời gian tiến hành
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.1. Phương pháp thu thập số liệu
• 3.4.2. Phương pháp đo đạc ngoại nghiệp
• 3.4.3. Phương pháp xử lý dữ liệu đo
• 3.4.4. Phương pháp biên tập bản đồ địa chính bằng phần mềm Famis và Microstation
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Điều tra cơ bản
• 4.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 4.1.2. Điều kiện kinh tế xã hội
• 4.1.3. Tình hình sử dụng đất
• 4.2. Công tác thành lập bản đồ địa chính xã Đắk Sắk, huyện Đắk Mil, tỉnh Đắk Nông
• 4.2.1. Sơ đồ quy trình
• 4.2.2. Thành lập lưới
• 4.2.3. Đo vẽ chi tiết và biên tập bản đồ xã Đắk Sắk, huyện Đắk Mil, tỉnh Đắk Nông bằng phần mềm Microstation, Famis
• 4.2.4. Một số thuận lợi và khó khăn trong quá trình đo đạc bản đồ địa chính xã Đắk Sắk, huyện Đắk Mil, tỉnh Đắk Nông
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu về công nghệ tin học và máy toàn đạc điện tử

Công nghệ tin học và máy toàn đạc điện tử đã trở thành những công cụ không thể thiếu trong việc lập bản đồ địa chính. Công nghệ này cho phép thu thập, xử lý và phân tích dữ liệu địa lý một cách nhanh chóng và chính xác. Việc ứng dụng công nghệ tin học trong lĩnh vực địa chính không chỉ giúp nâng cao hiệu quả công việc mà còn giảm thiểu sai sót trong quá trình đo đạc. Theo nghiên cứu, việc sử dụng máy toàn đạc điện tử giúp cải thiện độ chính xác của các số liệu đo đạc, từ đó tạo ra những bản đồ địa chính có độ tin cậy cao hơn. Hệ thống thông tin địa lý (GIS) cũng được tích hợp để quản lý và phân tích dữ liệu không gian, hỗ trợ cho công tác quản lý đất đai hiệu quả hơn.

1.1. Lợi ích của công nghệ tin học trong lập bản đồ địa chính

Việc áp dụng công nghệ tin học trong lập bản đồ địa chính mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Đầu tiên, nó giúp tiết kiệm thời gian và chi phí trong quá trình thu thập và xử lý dữ liệu. Thứ hai, công nghệ GIS cho phép người dùng dễ dàng truy cập và phân tích thông tin địa lý, từ đó đưa ra các quyết định quản lý đất đai chính xác hơn. Cuối cùng, việc sử dụng máy toàn đạc điện tử giúp nâng cao độ chính xác của các số liệu, giảm thiểu sai sót trong quá trình đo đạc, đảm bảo tính pháp lý của bản đồ địa chính.

II. Quy trình lập bản đồ địa chính tại Đắk Nông

Quy trình lập bản đồ địa chính tại Đắk Nông được thực hiện theo các bước cụ thể, từ việc khảo sát thực địa đến việc biên tập bản đồ. Đầu tiên, các kỹ sư sẽ tiến hành khảo sát địa hình và thu thập dữ liệu bằng máy toàn đạc điện tử. Sau đó, dữ liệu này sẽ được nhập vào phần mềm Famis để xử lý và biên tập. Việc sử dụng phần mềm này giúp tạo ra các bản đồ địa chính có độ chính xác cao, đồng thời dễ dàng cập nhật thông tin khi có sự thay đổi về sử dụng đất. Hệ thống thông tin địa lý (GIS) cũng được áp dụng để quản lý và phân tích dữ liệu, hỗ trợ cho công tác quản lý đất đai tại địa phương.

2.1. Các bước trong quy trình lập bản đồ

Quy trình lập bản đồ địa chính bao gồm các bước chính như: khảo sát thực địa, thu thập dữ liệu, xử lý và biên tập bản đồ. Trong bước khảo sát, các kỹ sư sử dụng máy toàn đạc điện tử để đo đạc các thông số địa lý. Sau khi thu thập dữ liệu, các thông tin này sẽ được nhập vào phần mềm Famis để xử lý. Cuối cùng, bản đồ sẽ được biên tập và in ấn để phục vụ cho công tác quản lý đất đai. Việc áp dụng quy trình này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả công việc mà còn đảm bảo tính chính xác và độ tin cậy của bản đồ địa chính.

III. Ứng dụng công nghệ GIS trong quản lý đất đai

Công nghệ GIS đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý đất đai tại Đắk Nông. Hệ thống này cho phép tích hợp và phân tích dữ liệu không gian, từ đó hỗ trợ cho việc ra quyết định trong quản lý đất đai. Việc sử dụng công nghệ GIS giúp các cơ quan chức năng dễ dàng theo dõi và quản lý thông tin về đất đai, từ đó nâng cao hiệu quả công tác quản lý. Hơn nữa, công nghệ này còn giúp phát hiện và xử lý kịp thời các vấn đề liên quan đến sử dụng đất, đảm bảo tính pháp lý và quyền lợi của người sử dụng đất.

3.1. Lợi ích của công nghệ GIS trong quản lý đất đai

Công nghệ GIS mang lại nhiều lợi ích cho công tác quản lý đất đai. Đầu tiên, nó giúp tích hợp và phân tích dữ liệu không gian một cách hiệu quả, từ đó hỗ trợ cho việc ra quyết định chính xác hơn. Thứ hai, công nghệ GIS cho phép theo dõi và quản lý thông tin về đất đai một cách dễ dàng, giúp phát hiện và xử lý kịp thời các vấn đề liên quan đến sử dụng đất. Cuối cùng, việc sử dụng công nghệ này còn giúp nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm trong quản lý đất đai, đảm bảo quyền lợi của người sử dụng đất.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Đất đai là nguồn tài nguyên thiên nhiên đặc biệt của mỗi quốc gia, có tính giới hạn về không gian nhưng mang tính vô hạn về thời gian sử dụng và không thể tái tạo. Công tác đo đạc bản đồ địa chính, lập hồ sơ địa chính, đăng ký và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là những nội dung trọng tâm trong quản lý nhà nước về đất đai theo quy định của Luật Đất đai. Để quản lý quỹ đất chặt chẽ, việc xây dựng hệ thống bản đồ địa chính chính quy dạng số và hồ sơ địa chính hoàn chỉnh theo quy chuẩn của Bộ Tài nguyên và Môi trường là yêu cầu cấp thiết của mọi địa phương.

Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, Công ty Cổ phần Khảo sát Đo đạc và Môi trường Nam Việt đã phối hợp cùng chính quyền địa phương triển khai khảo sát, thu thập tài liệu để lập Thiết kế kỹ thuật - dự toán đo đạc bản đồ địa chính và lập hồ sơ địa chính tại xã Đắk Sắk, huyện Đắk Mil, tỉnh Đắk Nông. Trong khuôn khổ chương trình thực tập tốt nghiệp chuyên ngành Địa chính Môi trường, tác giả Trần Triệu Thu đã thực hiện đề tài nhằm tiếp cận thực địa và ứng dụng công nghệ trắc địa số vào khu vực này.

Mục tiêu nghiên cứu được xác định cụ thể trong văn bản gồm:

1. Mục tiêu tổng quát:

   • Thành lập được bản đồ địa chính phản ánh đúng hiện trạng thực tế ngoài thực địa thông qua việc sử dụng máy toàn đạc điện tử và các phần mềm tin học chuyên ngành (MicroStation, T-COM, FAMIS).
   • Hỗ trợ công tác quản lý hồ sơ địa chính và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai cho Ủy ban nhân dân các cấp.

2. Mục tiêu cụ thể:

   • Áp dụng quy trình công nghệ xây dựng bản đồ địa chính tỷ lệ lớn từ số liệu đo vẽ ngoại nghiệp; hoàn thành mảnh bản đồ địa chính số 57 tỷ lệ 1:1000 tại xã Đắk Sắk, huyện Đắk Mil, tỉnh Đắk Nông.
   • Nghiên cứu khả năng ứng dụng của công nghệ tin học, bao gồm hệ thống phần mềm trắc địa và máy toàn đạc điện tử, trong công tác thành lập bản đồ địa chính và quản lý cơ sở dữ liệu tài nguyên đất tại địa phương.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của khóa luận:

• Đối tượng nghiên cứu: Quy trình và phương pháp đo vẽ, xử lý số liệu và biên tập bản đồ địa chính.
• Phạm vi không gian: Khu vực xã Đắk Sắk, huyện Đắk Mil, tỉnh Đắk Nông; trọng tâm thực nghiệm là phạm vi không gian thuộc mảnh bản đồ địa chính số 57 tỷ lệ 1:1000.
• Thời gian tiến hành: Từ ngày 28/05/2018 đến ngày 15/09/2018.

Ý nghĩa thực tiễn của đề tài là ứng dụng quy trình công nghệ đo vẽ hiện đại nhằm giúp công tác quản lý đất đai tại địa bàn diễn ra nhanh chóng, đầy đủ và chính xác; đồng thời phục vụ mục tiêu hiện đại hóa hệ thống hồ sơ địa chính theo định hướng công nghệ số của Bộ Tài nguyên và Môi trường.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được thiết lập dựa trên hệ thống cơ sở pháp lý, quy chuẩn kỹ thuật trắc địa bản đồ quốc gia và phương pháp đo đạc chuyên ngành:

Cơ sở pháp lý và văn bản quy chuẩn

Tác giả căn cứ vào hệ thống văn bản quy phạm pháp luật của Trung ương và địa phương, bao gồm:

• Luật Đất đai ngày 29 tháng 11 năm 2013.
• Nghị định số 43/2014/NĐ-CP, Nghị định số 44/2014/NĐ-CP, Nghị định số 45/2014/NĐ-CP, Nghị định số 46/2014/NĐ-CP, Nghị định số 47/2014/NĐ-CP của Chính phủ.
• Nghị định số 12/2002/NĐ-CP về hoạt động đo đạc và bản đồ; Quyết định số 124/2004/QĐ-TTg về bảng danh mục và mã số các đơn vị hành chính Việt Nam.
• Thông tư số 973/2001/TT-TCĐC của Tổng cục Địa chính hướng dẫn áp dụng Hệ quy chiếu và Hệ tọa độ Quốc gia VN-2000 kèm theo Quyết định số 83/2000/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ; Quyết định số 05/2007/QĐ-BTNMT về hệ thống tham số tính chuyển giữa WGS-84 và VN-2000.
• Thông tư số 05/2009/TT-BTNMT (kiểm tra, thẩm định, nghiệm thu công trình địa chính); Thông tư số 17/2010/TT-BTNMT (chuẩn dữ liệu địa chính); Thông tư số 04/2013/TT-BTNMT (xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai).
• Thông tư số 23/2014/TT-BTNMT (Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất); Thông tư số 24/2014/TT-BTNMT (hồ sơ địa chính); Thông tư số 25/2014/TT-BTNMT (thành lập bản đồ địa chính); Thông tư số 28/2014/TT-BTNMT (thống kê, kiểm kê đất đai).
• Các văn bản của tỉnh Đắk Nông: Quyết định số 1815/QĐ-UBND (2008), Quyết định số 1727/QĐ-UBND (2011), Quyết định số 20/2014/QĐ-UB, Chỉ thị số 05-CT/UBND (2006) và các Công văn số 1202/UBND-NL, 456/UBND-NL, 680/UBND-NL, 907/UBND-NL.

Cơ sở toán học của bản đồ địa chính

Bản đồ được thành lập trên các thông số toán học chuẩn quốc gia:

• Hệ quy chiếu và Hệ tọa độ Quốc gia VN-2000, sử dụng Elipxoid WGS-84 toàn cầu định vị phù hợp lãnh thổ Việt Nam (bán trục lớn $a = 6.378.137,0\text{ m}$; độ dẹt $f = 1/298,257223563$; tốc độ góc quay quanh trục $\omega = 7.292.115,0 \times 10^{-11}\text{ rad/s}$; hằng số trọng trường Trái Đất $GM = 3.986.005 \times 10^8\text{ m}^3\text{s}^{-2}$).
• Điểm gốc tọa độ quốc gia đặt tại điểm N00 (Viện Khoa học Đo đạc và Bản đồ, Hà Nội); điểm gốc độ cao đặt tại Hòn Dấu (Hải Phòng).
• Phép chiếu hình trụ ngang đồng góc UTM quốc tế, múi chiếu $3^\circ$, hệ số biến dạng chiều dài trên kinh tuyến trục $m_0 = 0,9999$. Điểm gốc tọa độ phẳng có $X = 0\text{ km}$, $Y = 500\text{ km}$.
• Quy chuẩn mảnh bản đồ tỷ lệ 1:1000: Được chia từ mảnh bản đồ tỷ lệ 1:2000 thành 4 ô vuông (đánh số a, b, c, d từ trái sang phải, từ trên xuống dưới). Mỗi ô vuông có kích thước thực địa là $0,5 \times 0,5\text{ km}$, kích thước hữu ích trên bản vẽ là $50 \times 50\text{ cm}$, tương ứng diện tích thực tế 25 ha.

Phương pháp nghiên cứu và công cụ sử dụng

1. Phương pháp thu thập số liệu: Thu thập dữ liệu thứ cấp về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, hiện trạng quản lý sử dụng đất tại xã Đắk Sắk và các tài liệu kỹ thuật, pháp lý liên quan.
2. Phương pháp đo đạc ngoại nghiệp:
   • Sử dụng máy thu GPS phục vụ đo xây dựng mạng lưới khống chế tọa độ.
   • Sử dụng máy toàn đạc điện tử TOPCON GTS-235N (do Nhật Bản sản xuất) kèm 01 gương để đo vẽ chi tiết các góc ranh giới thửa đất và địa vật.
   • Tổ chức nhân lực tổ đo gồm 02 người: 01 người đứng máy và 01 người đi gương; dụng cụ trợ giúp gồm sổ ghi chép, bút, cọc, sơn đánh dấu mốc trạm phụ.
3. Phương pháp xử lý dữ liệu đo nội nghiệp:
   • Sử dụng phần mềm COMPASS để tính toán bình sai lưới khống chế đo vẽ.
   • Sử dụng phần mềm T-COM để trút dữ liệu đo từ bộ nhớ máy toàn đạc điện tử TOPCON GTS-235N sang máy tính và chuyển đổi định dạng tệp sang dạng văn bản.
4. Phương pháp biên tập bản đồ địa chính:
   • Ứng dụng phần mềm FAMIS (Field Work and Cadastral Mapping Integrated Software) chạy trên môi trường đồ họa MicroStation.
   • Quy trình kỹ thuật: Nhập trị đo $\rightarrow$ tạo bản vẽ chi tiết $\rightarrow$ sửa lỗi hình học (MRFClean, MRFFlag) $\rightarrow$ tạo vùng topology $\rightarrow$ đánh số hiệu thửa $\rightarrow$ vẽ nhãn thửa $\rightarrow$ tạo khung bản đồ $\rightarrow$ kiểm tra, nghiệm thu và in bản đồ.

Nội dung chính theo từng chương

PHẦN 1: ĐẶT VẤN ĐỀ

Chương này tập trung trình bày tính cấp thiết của đề tài xuất phát từ vai trò của tài nguyên đất và quy định quản lý nhà nước về hồ sơ địa chính chính quy theo Luật Đất đai 2013. Tác giả nêu rõ mục tiêu tổng quát, 2 mục tiêu cụ thể và ý nghĩa thực tiễn của công tác thành lập bản đồ địa chính số đối với UBND xã Đắk Sắk và Công ty Cổ phần Khảo sát Đo đạc và Môi trường Nam Việt.

PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU

Nội dung chương 2 tổng hợp toàn diện hệ thống lý luận và cơ sở khoa học:

• Khái niệm và đặc trưng: Nêu rõ định nghĩa bản đồ, bản đồ địa chính, địa chính, bản đồ địa chính gốc, bản trích đo địa chính, thửa đất, loại đất, diện tích thửa đất và hồ sơ địa chính.
• Yêu cầu kỹ thuật và phân loại: Phân tích các yếu tố không gian (điểm khống chế, ranh giới thửa, đường giao thông, thủy hệ, mốc giới quy hoạch, công trình xây dựng, dáng đất); phân loại theo hình thức thể hiện (bản đồ giấy và bản đồ số) và theo quy trình công nghệ (bản đồ địa chính cơ sở, bản đồ địa chính, bản đồ địa chính đo).
• Cơ sở toán học và chuẩn hóa: Chi tiết hóa hệ tọa độ VN-2000, tham số Elipxoid WGS-84, lưới chiếu UTM $3^\circ$, hệ thống tỷ lệ từ 1:200 đến 1:10.000 theo Thông tư số 25/2014/TT-BTNMT; phương pháp chia mảnh, đánh số hiệu bản đồ và hệ thống ký hiệu quy ước.
• Cơ sở dữ liệu bản đồ số: Cấu trúc dữ liệu không gian và thuộc tính, định dạng vector, phân chia 10 nhóm đối tượng địa lý (khống chế trắc địa, thửa đất, nhà, điểm quan trọng, giao thông, thủy hệ, quy hoạch, phân vùng đặc biệt, cơ sở hạ tầng); tiêu chuẩn tiếp biên với sai số không vượt quá $0,3\text{ mm}$ trên bản đồ.
• Quy trình công nghệ và công cụ phần mềm: Đánh giá ưu nhược điểm của phương pháp toàn đạc so với phương pháp ảnh hàng không; giới thiệu nền tảng đồ họa MicroStation và các phân hệ tính toán, xử lý mã, tạo topology, quản lý cơ sở dữ liệu của phần mềm FAMIS; liệt kê danh mục 24 văn bản pháp lý và tiêu chuẩn kỹ thuật áp dụng.

PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Chương này xác lập phạm vi thực hiện và khung phương pháp luận:

• Xác định đối tượng nghiên cứu là quy trình và phương pháp đo vẽ biên tập bản đồ địa chính; địa bàn thực hiện tại xã Đắk Sắk trong thời gian từ 28/05/2018 đến 15/09/2018.
• Xây dựng 2 nhóm nội dung nghiên cứu lớn: Điều tra cơ bản điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, hiện trạng sử dụng đất; và Thực hiện quy trình công nghệ thành lập bản đồ địa chính (thành lập lưới, đo vẽ ngoại nghiệp, xử lý nội nghiệp trên MicroStation và FAMIS, phân tích thuận lợi và khó khăn).
• Chi tiết hóa phương tiện đo đạc gồm máy GPS, máy toàn đạc điện tử TOPCON GTS-235N, phần mềm trút dữ liệu T-COM, phần mềm bình sai COMPASS, phần mềm biên tập MicroStation và FAMIS cùng cơ cấu tổ đo 2 người.

PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN

Chương 4 phản ánh toàn bộ các kết quả khảo sát và thực nghiệm kỹ thuật:

• Điều tra cơ bản xã Đắk Sắk:
  • Vị trí địa lý: Tiếp giáp 5 xã lân cận gồm xã Đức Mạnh (phía Bắc), xã Long Sơn và xã Tân Thành (phía Đông), xã Đức Minh (phía Tây), xã Đắk Môl (phía Nam).
  • Địa hình: Xã miền núi Tây Nguyên, đồi lượn sóng chia cắt bởi sông suối nhỏ và khe tụ thủy, độ cao trung bình khoảng 600 mét, nghiêng dần từ Đông sang Tây.
  • Khí hậu: Vùng chuyển tiếp khí hậu Đắk Lắk - Đắk Nông, nhiệt đới gió mùa cao nguyên chia 2 mùa rõ rệt. Mùa mưa từ tháng 4 đến hết tháng 10 chiếm trên 90% lượng mưa cả năm; mùa khô từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau. Gió Tây Nam mùa mưa đạt tốc độ trung bình $1\text{ m/s}$, gió Đông Bắc mùa khô đạt $2\text{ m/s}$. Tổng giờ nắng trong năm đạt 2.414 giờ (trung bình 6 giờ/ngày); tháng cao nhất là tháng 3 (270 giờ), thấp nhất là tháng 8 và tháng 9 (130 giờ).
  • Thủy văn: Mùa lũ từ tháng 7 đến tháng 11 (lũ lớn tập trung tháng 9, 10, 11); mùa kiệt từ tháng 2 đến tháng 4 (kiệt nhất vào tháng 3 và 4); biên độ lưu lượng dòng chảy cao nhất gấp hơn 30 lần nhỏ nhất.
  • Xã hội: Toàn xã có 19 thôn, 3.360 hộ gia đình với 12.964 nhân khẩu, trong đó dân tộc Kinh chiếm 70%.
  • Hiện trạng sử dụng đất: Tổng diện tích tự nhiên là 3.008,99 ha. Đất nông nghiệp chiếm ưu thế với 2.467,47 ha (82,00%); đất phi nông nghiệp chiếm 534,89 ha (17,78%); đất chưa sử dụng còn 6,62 ha (0,22%).
• Công tác thành lập bản đồ địa chính:
  • Ngoại nghiệp: Thiết kế và đo lưới khống chế bằng máy GPS; tiến hành đo vẽ chi tiết các ranh giới thửa đất ngoài thực địa bằng máy toàn đạc TOPCON GTS-235N theo sơ đồ quy trình công tác.
  • Nội nghiệp: Tính toán bình sai lưới bằng phần mềm COMPASS; trút dữ liệu từ máy toàn đạc bằng phần mềm T-COM sang định dạng số liệu phù hợp; nạp số liệu trị đo vào phần mềm FAMIS trên nền MicroStation; thực hiện nối ranh giới thửa; sửa các lỗi đồ họa bằng công cụ MRFClean và MRFFlag; tạo topology vùng thửa đất; gán thông tin thuộc tính, đánh số thửa tự động, vẽ nhãn thửa và hoàn thiện khung bản đồ số 57 tỷ lệ 1:1000.
  • Đánh giá thực địa: Nêu rõ các yếu tố thuận lợi từ sự phối hợp của chính quyền địa phương, đồng thời chỉ ra khó khăn do thời tiết mưa nhiều và địa hình đồi núi dốc gây trở ngại trong quá trình đo ngắm ngoại nghiệp.

PHẦN 5: KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ

Chương kết luận tổng kết việc hoàn thành sản phẩm mảnh bản đồ địa chính số 57 tỷ lệ 1:1000 đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành; khẳng định việc ứng dụng tích hợp máy toàn đạc điện tử và các phần mềm tin học mang lại độ chính xác cao và tối ưu hóa thời gian biên tập. Tác giả kiến nghị chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng tiếp tục đầu tư hoàn thiện cơ sở dữ liệu địa chính số trên toàn xã để phục vụ tốt công tác quản lý nhà nước.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp đầy đủ các số liệu điều tra hiện trạng đất đai và hoàn thành sản phẩm đo đạc bản đồ số theo quy trình kỹ thuật.

Bảng số liệu hiện trạng sử dụng đất xã Đắk Sắk

STT	Loại đất	Mã	Diện tích (ha)	Cơ cấu (%)
I	Tổng diện tích đất tự nhiên		3.008,99	100,00
1	Đất nông nghiệp	NNP	2.467,47	82,00
1.1	Đất trồng cây hàng năm	CHN	144,37	4,80
1.1.1	Đất trồng lúa	LUA	137,20	4,56
1.1.2	Đất trồng cây hàng năm khác	HNK	7,16	0,24
1.2	Đất nuôi trồng thủy sản	NTS	15,33	0,51
1.3	Đất sản xuất nông nghiệp còn lại (gồm CLN)	SXN/CLN	2.307,77	76,69
2	Đất phi nông nghiệp	PNN	534,89	17,78
2.1	Đất ở tại nông thôn	ONT	364,43	12,11
2.2	Đất chuyên dùng	CDG	96,33	3,20
2.2.1	Đất xây dựng trụ sở cơ quan	TSC	0,91	0,03
2.2.2	Đất xây dựng công trình sự nghiệp	DSN	9,10	0,30
2.2.3	Đất sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp	CSK	0,09	0,003
2.2.4	Đất có mục đích công cộng	CCC	86,22	2,87
2.3	Đất cơ sở tôn giáo	TON	5,57	0,19
2.4	Đất làm nghĩa trang, nghĩa địa, nhà tang lễ	NTD	4,39	0,15
2.5	Đất sông, ngòi, kênh, rạch, suối	SON	32,74	1,09
2.6	Đất có mặt nước chuyên dùng	MNC	31,44	1,04
3	Đất chưa sử dụng	CSD	6,62	0,22
3.1	Đất bằng chưa sử dụng	BCS	0,93	0,03
3.2	Đất đồi núi chưa sử dụng	DCS	5,70	0,19

(Nguồn: Trích dẫn từ Biểu 01/TKĐĐ và Bảng 4.1 trong khóa luận)

Kết quả kỹ thuật và đóng góp của đề tài

• Kết quả thực nghiệm kỹ thuật: Thiết lập lưới khống chế đo vẽ cấp 1 bằng máy GPS và bình sai trên COMPASS; hoàn thành công tác đo đạc chi tiết ngoài thực địa bằng máy toàn đạc điện tử TOPCON GTS-235N; thực hiện chuỗi xử lý số liệu qua T-COM, FAMIS và MicroStation để thành lập trọn vẹn tờ bản đồ địa chính số 57 tỷ lệ 1:1000 theo đúng tiêu chuẩn kỹ thuật của Thông tư số 25/2014/TT-BTNMT.
• Đóng góp tự nêu của tác giả:
  • Vận dụng thành công quy trình công nghệ tích hợp giữa thiết bị đo điện tử hiện đại và phần mềm chuyên ngành trắc địa vào điều kiện thực tế tại một xã miền núi có địa hình phức tạp thuộc tỉnh Đắk Nông.
  • Cung cấp tài liệu bản đồ địa chính số chính xác, tạo cơ sở kỹ thuật và hồ sơ pháp lý phục vụ trực tiếp cho UBND xã Đắk Sắk và huyện Đắk Mil trong công tác quản lý đất đai, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, lập quy hoạch và giải quyết tranh chấp đất đai tại địa phương.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận phản ánh một số khó khăn và giới hạn trong phạm vi nghiên cứu:

• Hạn chế:
  • Nghiên cứu chỉ tập trung biên tập thực nghiệm trên phạm vi mảnh bản đồ địa chính số 57 tỷ lệ 1:1000, chưa bao quát toàn bộ 19 thôn của xã Đắk Sắk (diện tích tự nhiên 3.008,99 ha).
  • Công tác đo đạc ngoại nghiệp gặp nhiều khó khăn do yếu tố tự nhiên: thời gian thực hiện (28/05/2018 - 15/09/2018) trùng với mùa mưa tập trung của khu vực Tây Nguyên (chiếm trên 90% lượng mưa cả năm), thường xuyên xuất hiện mưa lớn cản trở việc dựng máy và thông hướng ngắm; địa hình đồi lượn sóng chia cắt mạnh với nhiều sông suối nhỏ khiến việc di chuyển gương đo tốn nhiều thời gian.
  • Nhân lực tổ đo trực tiếp chỉ có 02 người (01 người đứng máy, 01 người đi gương) nên khối lượng công việc thực địa tương đối lớn.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo:
  • Tiếp tục mở rộng phạm vi đo vẽ, ứng dụng quy trình công nghệ đã hoàn thiện để đo phủ kín các mảnh bản đồ còn lại trên toàn địa bàn xã Đắk Sắk.
  • Kết nối cơ sở dữ liệu không gian bản đồ số vừa thành lập với cơ sở dữ liệu hồ sơ địa chính thuộc tính (sổ địa chính, sổ mục kê, đăng ký quyền sử dụng đất) để xây dựng hệ thống thông tin đất đai (LIS) đồng bộ, phục vụ trực tiếp cho công tác quản trị điện tử của địa phương.

Giá trị tham khảo

Tài liệu khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực cho:

• Đối tượng: Sinh viên các ngành Quản lý đất đai, Địa chính - Môi trường, Kỹ thuật Trắc địa - Bản đồ; kỹ thuật viên tại các công ty đo đạc và cán bộ địa chính cấp xã đang thực hiện công tác lập bản đồ địa chính chính quy.
• Nội dung đáng tham khảo:
  • Hệ thống hóa đầy đủ cơ sở toán học bản đồ trong hệ VN-2000 (các tham số Ellipsoid WGS-84, lưới chiếu UTM $3^\circ$, quy tắc chia mảnh và đánh số danh pháp bản đồ tỷ lệ 1:1000).
  • Bản tổng hợp danh mục văn bản quy phạm pháp luật và tiêu chuẩn kỹ thuật về thành lập bản đồ địa chính của Bộ Tài nguyên và Môi trường.
  • Quy trình chi tiết từng bước xử lý dữ liệu từ việc trút số liệu sổ đo điện tử bằng phần mềm T-COM, xử lý file dữ liệu đo, nhập điểm lên môi trường MicroStation, đến các thao tác lọc sửa lỗi hình học (MRFClean, MRFFlag), tạo topology vùng thửa đất, đánh số thửa và vẽ khung bản đồ chuẩn trên phần mềm FAMIS.

Câu hỏi thường gặp

1. Mảnh bản đồ địa chính số 57 trong khóa luận được thành lập theo quy chuẩn kỹ thuật và tỷ lệ nào?

Mảnh bản đồ số 57 được thành lập ở tỷ lệ 1:1000, sử dụng Hệ quy chiếu và Hệ tọa độ Quốc gia VN-2000, lưới chiếu hình trụ ngang đồng góc UTM múi chiếu $3^\circ$ với hệ số co dãn chiều dài trục $m_0 = 0,9999$. Kích thước hữu ích của tờ bản đồ trên giấy là $50 \times 50\text{ cm}$, tương ứng kích thước thực địa $0,5 \times 0,5\text{ km}$ và diện tích bao phủ là 25 ha.

2. Các thiết bị đo ngoại nghiệp và phần mềm nội nghiệp nào đã được sử dụng trong nghiên cứu?

Ngoại nghiệp sử dụng máy định vị vệ tinh GPS để đo lưới khống chế tọa độ và máy toàn đạc điện tử TOPCON GTS-235N (Nhật Bản) kèm 01 gương để đo chi tiết góc ranh giới thửa đất. Nội nghiệp sử dụng phần mềm COMPASS để tính toán bình sai lưới khống chế đo vẽ, phần mềm T-COM để trút và đổi định dạng số liệu đo, cùng phần mềm FAMIS tích hợp trên nền môi trường đồ họa MicroStation để biên tập bản đồ số.

3. Tình hình cơ cấu sử dụng đất tại xã Đắk Sắk qua số liệu điều tra cơ bản có đặc điểm gì?

Theo số liệu thống kê đất đai xã Đắk Sắk, tổng diện tích tự nhiên là 3.008,99 ha. Trong đó, đất nông nghiệp chiếm tỷ trọng lớn nhất với 2.467,47 ha (82,00%, chủ yếu là đất sản xuất nông nghiệp và trồng cây lâu năm); đất phi nông nghiệp chiếm 534,89 ha (17,78%, trong đó đất ở nông thôn chiếm 364,43 ha); diện tích đất chưa sử dụng còn rất ít với 6,62 ha (0,22%).

4. Quy trình xử lý dữ liệu và tạo topology thửa đất trên phần mềm FAMIS được tiến hành qua các bước nào?

Số liệu đo từ máy TOPCON GTS-235N được trút qua phần mềm T-COM tạo thành file số liệu văn bản, sau đó nhập vào FAMIS để hiển thị trị đo lên màn hình MicroStation. Cán bộ biên tập thực hiện nối các điểm đo thành ranh giới thửa đất, sử dụng các công cụ MRFClean và MRFFlag để tự động tìm và sửa các lỗi đồ họa (bắt dính điểm, sửa đường thừa, nối ranh giới hở). Khi các đường ranh khép kín, phần mềm tiến hành tạo topology (tạo tâm thửa), tự động tính diện tích, đánh số hiệu thửa đất, vẽ nhãn thửa và hoàn thiện khung bản đồ số.

5. Những yếu tố tự nhiên nào tại xã Đắk Sắk đã gây trở ngại lớn nhất cho quá trình đo đạc thực địa?

Quá trình đo đạc thực địa diễn ra từ tháng 5 đến tháng 9/2018, rơi đúng vào mùa mưa của khu vực Tây Nguyên (tháng 4 đến tháng 10, tập trung trên 90% lượng mưa cả năm), xuất hiện nhiều đợt mưa lớn gây khó khăn cho việc bảo quản máy móc và ngắm đo. Đồng thời, địa hình xã Đắk Sắk là vùng đồi núi lượn sóng chia cắt mạnh bởi nhiều khe suối nhỏ và thung lũng, gây khó khăn cho công tác thông hướng đường ngắm và di chuyển gương đo.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Trần Triệu Thu đã nghiên cứu và ứng dụng thành công quy trình công nghệ kết hợp máy toàn đạc điện tử TOPCON GTS-235N với các phần mềm tin học chuyên ngành COMPASS, T-COM, MicroStation và FAMIS để thành lập mảnh bản đồ địa chính số 57 tỷ lệ 1:1000 tại xã Đắk Sắk, huyện Đắk Mil, tỉnh Đắk Nông. Toàn bộ sản phẩm được xây dựng tuân thủ chặt chẽ cơ sở toán học của Hệ quy chiếu VN-2000 và các quy định kỹ thuật tại Thông tư số 25/2014/TT-BTNMT của Bộ Tài nguyên và Môi trường. Kết quả đo vẽ và biên tập bản đồ không chỉ phản ánh chính xác hiện trạng quản lý sử dụng đất tại khu vực nghiên cứu mà còn cung cấp cơ sở tư liệu kỹ thuật và pháp lý quan trọng hỗ trợ chính quyền địa phương trong công tác cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và hiện đại hóa hệ thống hồ sơ địa chính số.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ 1.Tính cấp thiết của đề tài Đất đai là sản phẩm của tự nhiên, là tài nguyên thiên nhiên vô cùng quý giá của mỗi quốc gia, không có khả năng tái tạo, hạn chế về không gian và vô hạn về thời gian sử dụng. Đất đai là yếu tố duy nhất của sự sống, nếu không có đất sẽ không có sản xuất và cũng không có sự tồn tại của con người. Cho nên việc bảo vệ nguồn tài nguyên đất đai là một vấn đề hết sức quan trọng. Công tác đo đạc bản đồ địa chính, lập hồ sơ địa chính, đăng ký, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là những công việc chính của công tác quản lý Nhà nước về đất đai đã được quy định trong Luật Đất Đai.

Để quản lý đất đai một cách chặt chẽ theo một hệ thống tư liệu mang tính khoa học và kỹ thuật cao, cần thiết phải có bộ bản đồ địa chính chính quy và hồ sơ địa chính hoàn chỉnh theo quy định của Bộ Tài nguyên và Môi trường. Để bảo vệ quỹ đất đai của địa phương cũng như để phục vụ tốt hơn cho công tác quản lý đất đai thì bản đồ địa chính là một trong những tài liệu hết sức cần thiết, vì nó là nguồn tài liệu cơ sở cung cấp thông tin cho người quản lý, sử dụng đất đai, đồng thời là tài liệu cơ bản nhất của bộ hồ sơ địa chính mang tính pháp lý cao. Với tính chất hết sức quan trọng của hệ thống bản đồ địa chính. Để phục vụ mục đích trên, Công ty cổ phần khảo sát Đo đạc và Môi Trường Nam Việt đã tổ chức khảo sát, thu thập tài liệu lập Thiết kế kỹ thuật - dự toán: Đo đạc bản đồ địa chính, lập hồ sơ địa chính xã Đắk Sắk, huyện Đắk Mil, tỉnh Đắk Nông Với tính cấp thiết của việc phải xây dựng hệ thống bản đồ địa chính cho xã Đắk Sắk, huyện Đắk Mil, tỉnh Đắk Nông , được sự phân công của Ban giám hiệu nhà trường, Ban chủ nhiệm khoa Quản lý Tài nguyên, Công ty cổ h 3 phần khảo sát Đo đạc và Môi Trường Nam Việt, với sự hướng dẫn của cô giáo ThS.

Ngô Thị Hồng Gấm em tiến hành nghiên cứu đề tài: “Ứng dụng công nghệ tin học và máy toàn đạc điện tử thành lập mảnh bản đồ địa chính số 57 tỉ lệ 1/1000 tại xã Đắk Sắk, huyện Đắk Mil, tỉnh Đắk Nông”. Mục tiêu của đề tài 1.1 Mục tiêu tổng quát - Thành lập được bản đồ địa chính đúng với hiện trạng ngoài thực tế nhờ vào máy toàn đạc điện tử và sử dụng các phần mềm tin học là MicroStation, T-com. - Hỗ trợ việc quản lý hồ sơ địa chính và công tác quản lý nhà nước về đất đai cho UBND các cấp dễ dàng và hiệu quả. Mục tiêu cụ thể - Áp dụng quy trình công nghệ và xây dựng bản đồ địa chính tỷ lệ lớn từ các số liệu đo vẽ ngoại nghiệp.

Ứng dụng công nghệ tin học và máy toàn đạc điện tử thành lập một mảnh bản đồ địa chính số 57 tỉ lệ 1:1000 tại xã Đắk Sắk, huyện Đắk Mil, tỉnh Đắk Nông. - Nghiên cứu khả năng ứng dụng của công nghệ tin học bao gồm hệ thống phần mềm Trắc địa, máy Toàn đạc điện tử trong công tác thành lập bản đồ địa chính và quản lý cơ sở dữ liệu tài nguyên đất tại tỉnh Đắk Nông. Ý nghĩa của đề tài + Áp dụng quy trình công nghệ ứng dụng máy toàn đạc điện tử trong công tác đo đạc thành lập bản đồ địa chính, giúp cho công tác quản lý nhà nước về đất đai nhanh đầy đủ và chính xác hơn. + Phục vụ cho việc đo vẽ chi tiết thành lập bản đồ địa chính theo công nghệ số, hiện đại hóa hệ thống hồ sơ địa chính theo quy định của Bộ Tài Nguyên và Môi Trường.

h 4 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.1 Cơ sở khoa học 2.1 Tổng quan về bản đồ, bản đồ địa chính 2.1 Khái niệm bản đồ “Bản đồ là hình ảnh của thực tế địa lý được ký hiệu hoá, phản ánh các yếu tố hoặc các đặc điểm một cách có chọn lọc, là kết quả từ sự nỗ lực sáng tạo trong lựa chọn của tác giả bản đồ, và được thiết kế để sử dụng chủ yếu liên quan đến mối quan hệ không gian”. Nội dung bản đồ thể hiện các hiện tượng địa lý tự nhiên, kinh tế - xã hội và mối quan hệ giữa chúng. Nội dung bản đồ được biểu thị thông qua quá trình tổng quát hoá và được trình bày bằng hệ thống ký hiệu. Berliant: “Bản đồ là hình ảnh (mô hình) của bề mặt trái đất, các thiên thể hoặc không gian vũ trụ, được xác định về mặt toán học, thu nhỏ, và tổng quát hoá, phản ánh về các đối tượng được phân bố hoặc chiếu trên đó, trong một hệ thống ký hiệu đã được chấp nhận”.2 Bản đồ địa chính Là bản đồ chuyên ngành đất đai, trên bản đồ thể hiện chính xác vị trí, ranh giới, diện tích và một số thông tin địa chính của từng thửa đất, từng vùng đất.

Bản đồ địa chính còn thể hiện các yếu tố địa lý khác liên quan đến đất đai. Bản đồ địa chính được thành lập theo đơn vị hành chính cơ sở xã, phường, thị trấn và thống nhất trong phạm vi cả nước. Bản đồ địa chính được xây dựng trên cơ sở kỹ thuật và công nghệ ngày càng hiện đại, nó đảm bảo cung cấp thông tin không gian của đất đai phục vụ công tác quản lý đất. Bản đồ địa chính là tài liệu cơ bản nhất của bộ hồ sơ địa chính, mang tính pháp lý cao phục vụ quản lý đất đai đến từng thửa đất, từng chủ sử dụng h 5 đất.

Bản đồ địa chính khác với bản đồ chuyên ngành khác ở chỗ bản đồ địa chính có tỷ lệ lớn và phạm vi đo vẽ rộng khắp mọi nơi trên toàn quốc. Bản đồ địa chính thường xuyên được cập nhật thông tin về các thay đổi hợp pháp của đất đai, công tác cập nhật thông tin có thể thực hiện hàng ngày theo định kỳ. Hiện nay ở hầu hết các quốc gia trên thế giới đang hướng tới việc xây dựng bản đồ địa chính đa chức năng, vì vậy bản đồ địa chính còn có tính chất của bản đồ cơ bản quốc gia. Khái niệm địa chính “Địa chính là thể tổng hợp của các tư liệu văn bản xác định rõ ranh giới, phân loại, số lượng, chất lượng của đất đai, quyền sở hữu, quyền sử dụng đất làm cơ sở cho việc phân bổ, đánh thuế đất, quản lý đất, bao gồm trách nhiệm thành lập, cập nhật và bảo quản các tài liệu địa chính”[7].

Bản đồ địa chính gốc “Là bản đồ thể hiện hiện trạng sử dụng đất và thể hiện chọn và không chọn các thửa đất, các đối tượng chiếm đất nhưng không tạo thành thửa đất, các yếu tố quy hoạch đó được duyệt, các yếu tố địa lý có liên quan; lập trong khu vực, trong phạm vi một số đơn vị hành chính cấp xã, trong một phần hay cả đơn vị hành chính cấp huyện hoặc một số huyện trong phạm vi một tỉnh hoặc thành phố trực thuộc trung ương, được một cơ quan thực hiện và cơ quan quản lý đất đai cấp tỉnh xác nhận. Bản đồ địa chính gốc là cơ sở để thành lập bản đồ địa chính theo đơn vị hành chính cấp xã, phường, thị trấn ( sau đây gọi chung là xã ). Các nội dung đó được nhập trên bản đồ địa chính cấp xã phải được chuyển lên bản đồ địa chính gốc” [7]. Bản trích đo địa chính Là bản đồ thể hiện trọn một thửa đất hoặc trọn một số thửa đất liền kề nhau, các đối tượng chiếm đất nhưng không tạo thành thửa đất, các yếu tố quy hoạch đã được duyệt, các yếu tố địa lý có liên quan trong phạm vi một h 6 đơn vị hành chính cấp xã trường hợp thửa đất có liên quan đến hai hay nhiều xã thì trên bản trích đo phải thể hiện đường địa giới hành chính xã để xác định diện tích thửa đất trên từng xã, được cơ quan thực hiện, ủy ban nhân dân xã và cơ quan quản lý đất đai cấp tỉnh xác nhận.

Ranh giới, diện tích, mục đích sử dụng ( loại đất ) của từng thửa đất thể hiện trên bản trích đo địa chính được xác định theo hiện trạng sử dụng đất. Khi đăng ký quyền sử dụng đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mà ranh giới, diện tích, mục đích sử dụng của đất có thay đổi thì phải chỉnh sửa bản trích đo địa chính thống nhất với số liệu đăng ký quyền sử dụng đất, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Thửa đất Là phần diện tích đất được giới hạn bởi ranh giới xác định trên thực địa hoặc mô tả trên hồ sơ. Ranh giới thửa đất trên thực địa được xác định bằng các cạnh thửa đất là tâm của ranh giới tự nhiên hoặc đường nối giữa các mốc giới hoặc địa vật cố định ( là dấu mốc hoặc cột mốc ) tại các đỉnh liền kề của thửa đất; ranh giới thửa đất mô tả trên hồ sơ địa chính xác định bằng các cạnh thửa là ranh giới tự nhiên hoặc đường nối giữa các mốc địa giới hoặc địa vật cố định.

Trên bản đồ địa chính tất cả các thửa đất đều được xác định vị trí ranh giới (hình thể), diện tích, loại đất và được đánh số thứ tự. Trên bản đồ địa chính ranh giới thửa đất phải thể hiện là đường bao khép kín của phần diện tích đất thuộc thửa đó. Trường hợp ranh giới thửa đất là cả đường ranh giới tự nhiên (như bờ thửa, tường ngăn, .) không thuộc thửa đất mà đường ranh giới tự nhiên đó thể hiện bề rộng trên bản đồ địa chính thì ranh giới thửa đất được thể hiện trên bản đồ địa chính là mép của đường ranh giới tự nhiên giáp với thửa đất. Trường hợp ranh giới thửa đất mà đường ranh tự nhiên đó không thể hiện được bề rộng trên bản đồ địa chính thì ranh giới thửa đất được thể hiện là đường trung tâm của đường ranh tự nhiên đó và ghi rõ độ rộng của đường ranh tự nhiên trên bản đồ địa chính.

Loại đất Là tên gọi đặc trưng cho mục đích sử dụng đất. Trên bản đồ địa chính loại đất được thể hiện bằng ký hiệu tương ứng với mục đích sử dụng của đất được quy định theo thông tư số 08/2007/TT-BTNMT. Loại đất thể hiện trên bản đồ phải đúng hiện trạng khi đo vẽ lập bản đồ địa chính và được chỉnh lý sau khi đăng ký quyền sử dụng đất.