CHƯƠNG 1: TONG QUAN NGHIÊN CỨU VA CƠ SỞ LÝ LUẬN 1. Tổng quan nghiên cứu 1. Tống quan tình hình nghiên cứu nước ngoài Sophie Peillon và cộng sự (2019) với bài nghiên cứu “Barriers to digital servition in French manufacturing SMEs” đã xác định những trở ngại đối với việc thực hiện chuyên đổi số cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Pháp bằng cách sử dụng phương pháp nghiên cứu hành động có sự tham gia, bao gồm các cuộc thảo luận và phỏng vấn. Nhóm nghiên cứu đã xác định được 3 rào cản chính khi doanh nghiệp có ý định thực hiện chuyên đổi số đó là: (1) Hạ tang kỹ thuật công nghệ, (2) Nguồn nhân lực chất lượng đáp ứng được công việc kỹ thuật số, và (3) Năng lực tài chính của doanh nghiệp.
Marie Charbonneau Genesta và cộng sự (2021) với bài nghiên cứu “Prerequisites for the Implementation of Industry 4.0 in Manufacturing SMEs” đã thực hiện nghiên cứu xác định điều kiện tiên quyết dé thực hiện công nghiệp 4.0 trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Theo nghiên cứu, các doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Quebec thường không tuân theo xu hướng công nghiệp 4.0 vì điều này khiến họ khác với các đối thủ cạnh tranh về hiệu suất. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Quebec đường như không được chuẩn bi dé thực hiện chuyền đôi số, một trong những lý do khiến họ có kết quả kinh doanh không tốt. Nghiên cứu cho thấy các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong ngành sản xuất có thé chuẩn bị tốt hơn dé triển khai Công nghiệp 4.0 và bat đầu chuyền đổi số.
Các điều kiện cần có dé thực hiện chuyền đổi số được các tác giả chi ra bao gồm: (1) Văn hóa kinh doanh của doanh nghiệp, (2) Cơ sở hạ tang, (3) Kiến thức, kỹ năng của nhân viên và (4) Năng lực tài chính của doanh nghiệp Britta Ottesjo và các cộng sự (2020) với bài nghiên cứu “A Tool for Holistic Assessment of Digitalization Capabilities in Manufacturing SMEs” đã đánh gia toàn diện kha năng số hóa của các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong lĩnh vực sản xuất bằng cách xác định mức độ kỹ thuật số hóa của các doanh nghiệp Thụy Điển trong việc triển khai công nghiệp 4. Nghiên cứu cũng xác định được một số yếu tô có ảnh hưởng đến mức độ sẵn sàng ứng dụng kỹ thuật số, chuyển đổi số trong các doanh nghiệp đó là: (1) Trình độ sử dụng khoa hoc công nghệ của doanh nghiệp, (2) Văn hóa của doanh nghiệp. Melissa Liborio Zapata và các cộng sự (2020) với bài nghiên cứu “Js a digital transformation framework enough for manufacturing smart products? The case of Smail and Medium Enterprises” đã đánh gia mức độ phù hợp của các mô hình trưởng thành chuyền đổi số và vai trò của chuyên đổi số trong việc hỗ trợ các nhà san xuất sản phâm thông minh; đồng thời đưa ra một số khuyến nghị dé giúp các doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể triển khai chuyển đôi số. Ngoài ra, nghiên cứu đã xem xét một số yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện chuyên đổi số trong các công ty Thung lũng Arve là (1) Mục tiêu chuyền đổi số của doanh nghiệp; (2) Năng lực tài chính của doanh nghiệp; (3) Thói quen, sự linh hoạt của doanh nghiệp.
Sébastien Gamache và các cộng sự (2019) với bai nghiên cứu “Development ofDigital Performce Assessment Model for Quecbec Manufacing SMEs” đã đánh gia hiệu quả chuyên đổi số của doanh nghiệp nhỏ va vừa trong lĩnh vực san xuất ở Quebec. Nhóm nghiên cứu đã xác định được hiệu quả của việc chuyên đổi số trong lĩnh vực sản xuất của các doanh nghiệp nhỏ và vừa ảnh hưởng bởi các yếu tố: (1) Sự gương mau và cam kết thực hiện chuyên đổi số của doanh nghiệp; (2) Cơ sở hạ tang kỹ thuật chuyền đổi số; (3) Trình độ chuyên đôi số của doanh nghiệp; (4) Chất lượng dữ liệu thông tin; đồng thời nghiên cứu cũng đưa ra những đề xuất, kiến nghị nhằm hap dẫn các doanh nghiệp nhỏ và vừa 6 Quebec tham gia thực hiện chuyên đổi sé. Swen Nadkarni và cộng sự (2020) với bài nghiên ctu “Digital transformation: a review, synthesis and opportunities for future research” đã tông hop từ các nghiên cứu trước cho thay các yếu tố bên trong anh hưởng đến kha năng chuyền đổi số của doanh nghiệp chia thành 3 nhóm: 33% tập trung vào công nghệ, 34% tập trung vào tổ chức và 33% tập trung vào cả công nghệ và tổ chức. Trong các nghiên cứu tập trung vào tô chức thì 4 yêu tố được đề cập nhiều và ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả mong đợi về chuyên đổi số của doanh nghiệp là: (1) Lãnh đạo, (2) Chiến lược kinh doanh số, (3) Năng lực nhân viên và (4) Văn hóa doanh nghiệp.
Tổng quan tình hình nghiên cứu trong nước Bùi Thanh Long (2022) với bài nghiên cứu “Các nhân tổ ảnh hưởng đến việc áp dụng kế toán kỹ thuật số tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh Trà Vinh” đã xác định các nhân tố tác động đến việc áp dụng kế toán kỹ thuật số tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) trên địa bàn tỉnh Trà Vinh. Nghiên cứu kết hợp giữa phương pháp nghiên cứu định tính và nghiên cứu định lượng. Phương pháp định tính gồm lược khảo các nghiên cứu có liên quan trước đó và tiến hành phỏng vấn các chuyên gia là giảng viên tại các trường đại học, kế toán trưởng tại các DNNVV. Kết quả nghiên cứu cho thấy có 24 biến, được chia thành 6 nhân tố tác động, bao gồm: (1) Trình độ công nghệ thông tin của kế toán; (2) Bảo mật thông tin; (3) Vai trò của chính phủ; (4) Môi trường doanh nghiệp; (5) Giá phí việc áp dụng; (6) Nhận thức sự hữu dụng.
Kết quả nghiên cứu giúp các nhà quản trị doanh nghiệp có thé xác định nhân tô tac động dé nâng cao khả năng áp dụng kế toán kỹ thuật số và gợi ra hướng nghiên cứu trong tương lai. Nguyễn Thị Kim Ánh và cộng sự (2022) trong bài nghiên cứu “Các nhân tổ ảnh hưởng đến chuyển đổi số của doanh nghiệp: Trường hợp nghiên cứu tại Bình Dinh” đã áp dụng kỹ thuật phân tích nhân tố khám phá và đã xác định 6 nhân tố ảnh hưởng đến khả năng chuyền đôi số của các doanh nghiệp bao gồm: (1) Năng lực nhân viên, (2) Nền tảng công nghệ, (3) Áp lực của doanh nghiệp, (4) Khả năng lãnh đạo, (5) Chiến lược kinh doanh số, (6) Văn hóa doanh nghiệp. Bên cạnh đó, với kỹ thuật phân tích hồi quy bội qua mẫu khảo sát tại, nghiên cứu chỉ ra 2 nhân tố có tác động mạnh nhất đến chuyên đổi số là năng lực nhân viên và nền tảng công nghệ. Kết quả cũng cho thấy không có sự khác nhau trong khả năng chuyền đổi số giữa các doanh nghiệp khác nhau về quy mô, lĩnh vực kinh doanh và loại hình sở hữu.
Nguyễn Thị Mai Hương và cộng sự (2021) trong Bài nghiên cứu “Các yếu tô ảnh hưởng đến ÿ định thực hiện chuyển đổi số trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn thành phố Hà Noi” đã sử dụng phương pháp phân tích hồi quy dựa theo số liệu được việc khảo sát thông tin của 97 doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa phận Hà Nội tiến tới xác định các yếu tố ảnh hưởng đến ý định thực hiện chuyên đổi số của các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Kêt quả nghiên cứu cho ra các yêu tô gôm: (1) Mục 8 tiêu của doanh nghiệp; (2) Chiến lược chuyển đổi số của doanh nghiệp; (3) Cơ sở hạ tầng công nghệ; (4) Năng lực tài chính của doanh nghiệp; (5) Trình độ sử dụng công nghệ sẽ ảnh hưởng đến quyết định thực hiện việc chuyền đổi số tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Hà Nội. Từ đây, các doanh nghiệp có thể xây dựng nên một lộ trình chuyên đổi số phù hợp nhất giúp tối ưu hiệu quả sản xuất kinh doanh. Cao Thị Cẩm Vân và cộng sự (2020) trong bài nghiên cứu “Những nhân tố tác động đến kế toán trong thời đại kỹ thuật số của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0” đã tiền hành khảo sát và thu về 213 mau trong đó có 71,1% là các kế toán trưởng và 16,9% là kế toán viên hiện công tác tại các doanh nghiệp trong thành phồ Hồ Chi Minh và 11,7 % là giảng viên.
Nghiên cứu này nhằm mục đích xác định các nhân tố tác động đến kế toán trong thời đại kỹ thuật số của cuộc cách mạng 4.0 từ việc thu thập bằng bảng hỏi va phân tích các yếu tô. Mô hình nghiên cứu được đề xuất: (1) Giáo dục đào tạo, (2) Trình đồ công nghệ thông tin cua kế toán viên, (3) Năng lực và nhận thức của nhân viên kế toán, (4) Vấn đề bảo mật thông tin kế toán và (5) Chuẩn mực và các nguyên tắc kế toán. Chir Bá Quyết (2021) với bài nghiên cứu “Nghién cứu khám phá các nhân tô ảnh hưởng đến chuyển đổi số thành công của doanh nghiệp ở Việt Nam” là một nghiên cứu khám phá nhằm xác định các nhân tố ảnh hưởng đến chuyên đổi số thành công của các doanh nghiệp tại Việt Nam. Đề xác định các nhân tổ ảnh hưởng, nghiên cứu sử dụng phương pháp tổng hợp tài liệu và vận dụng khung phân tích TOE (viết tắt của Công nghệ - Tổ chức - Môi trường).
Tác giả đã sử dụng phần mềm thống kê SPSS 22 dé phân tích mô hình hồi quy với điều tra 200 mẫu điều tra hợp lệ, nghiên cứu xác lập được 7 nhân tô có ảnh hưởng đến chuyền đổi số thành công của các doanh nghiệp ở Việt Nam, xếp theo mức độ anh hưởng giảm dan: (i) Chính sách pháp luật và hỗ trợ của chính phủ; (ii) An toàn, bảo mật thông tin của doanh nghiệp; (iii) Quy trình số hóa; (iv) Chiến lược chuyên đổi số của doanh nghiệp; trong đó các nhân tố (v) Nhân lực của doanh nghiệp; (vi) Cơ cấu tổ chức và quy trình kinh doanh của doanh nghiệp; và (vii) Dịch vụ hỗ trợ khách hàng trực tuyến có ảnh hưởng thấp hơn đến sự thành công của chuyên đổi kỹ thuật số doanh nghiệp. Nguyễn Hoàng Nam (2021) trong bài nghiên cứu “Các yếu tổ ảnh hướng đến việc ứng dụng công nghệ trong lĩnh vực Kế toán Kiểm toán tại Việt Nam ” đã tập trung đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến việc ứng dụng công nghệ trong lĩnh vực kế toán tại Việt Nam. Dữ liệu nghiên cứu thu thập thông qua bảng khảo sát với 200 mẫu là nhân viên, quản lý đang làm việc trong lĩnh vực kế toán, kiểm toán. Tác giả đo lường 4 yếu tổ chính: (1) Kỳ vọng hiệu suất, (2) Kỳ vọng nỗ lực, (3) Ảnh hưởng xã hội và (4) Điều kiện thuận lợi.
Nghiên cứu sử dụng phương pháp nghiên cứu định lượng, công cụ Cronbach’s Alpha, EFA va phân tích hồi quy bội.