Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Việc Ứng Dụng Công Nghệ Blockchain Trong Ngân Hàng Tại Việt Nam

Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến ứng dụng công nghệ blockchain trong lĩnh vực tài chính tại Việt Nam, luận văn thạc sĩ Đinh Ngọc Văn.

• Tác giả: Đinh Ngọc Văn
• Người hướng dẫn: TS. Đỗ Thanh Sơn
• Trường học: Trường Đại Học Ngân Hàng Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Việc Ứng Dụng Công Nghệ Blockchain Trong Lĩnh Vực Ngân Hàng Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ CÔNG NGHỆ BLOCKCHAIN
• 1.1. Lý thuyết cơ bản về Công nghệ Blockchain
• 1.2. Kiến trúc Blockchain
• 1.3. Kỹ thuật chính sử dụng trong công nghệ Blockchain
• 1.4. Một số lợi ích của công nghệ Blockchain
• 1.5. Lý thuyết về việc ứng dụng công nghệ Blockchain trong lĩnh vực ngân hàng
• 1.5.1. Các lĩnh vực ứng dụng công nghệ Blockchain trong Ngân hàng
• 1.5.2. Lợi ích của công nghệ Blockchain khi ứng dụng vào lĩnh vực Ngân hàng
• 1.5.3. Thuận lợi và khó khăn khi ứng dụng công nghệ Blockchain trong lĩnh vực Ngân hàng
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ BLOCKCHAIN TRONG LĨNH VỰC NGÂN HÀNG TRÊN THẾ GIỚI VÀ TẠI VIỆT NAM
• 2.1. Thực trạng ứng dụng công nghệ Blockchain trong lĩnh vực ngân hàng tại một số nước trên thế giới
• 2.1.1. Singapore - Phát triển giao dịch tài trợ thương mại dựa trên nền tảng Blockchain
• 2.1.2. Canada - Ứng dụng công nghệ Blockchain trong hệ thống xếp hạng tín nhiệm
• 2.1.3. Mỹ - Ứng dụng công nghệ Blockchain trong thanh toán
• 2.1.4. Malaysia - thí điểm vận dụng công nghệ Blockchain quy mô thương mại
• 2.1.5. Một số quốc gia khác tại châu Á và khu vực Đông Nam Á - Động thái triển khai công nghệ Blockchain
• 2.2. Việt Nam - Thực trạng nghiên cứu ứng dụng công nghệ Blockchain trong lĩnh vực Tài chính - Ngân hàng
• 2.3. Mô hình phân tích các yếu tố tác động đến việc ứng dụng công nghệ Blockchain trong lĩnh vực ngân hàng tại một số nước trên thế giới
• 2.3.1. Các lý thuyết phân tích các yếu tố tác động đến việc ứng dụng công nghệ
• 2.3.2. Các nghiên cứu thực nghiệm
• 2.3.3. Lựa chọn mô hình áp dụng tại Việt Nam
• 2.3.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến việc ứng dụng công nghệ Blockchain trong lĩnh vực Ngân hàng tại Việt Nam
• 2.3.4.1. Hiệu quả kỳ vọng
• 2.3.4.2. Nỗ lực kỳ vọng
• 2.3.4.3. Điều kiện thuận lợi
• 2.3.4.4. Ảnh hưởng xã hội
• 2.3.4.5. An toàn/ bảo mật
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ KIẾN NGHỊ KHI ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ BLOCKCHAIN TRONG LĨNH VỰC NGÂN HÀNG TẠI VIỆT NAM
• 3.1. Đánh giá khả năng ứng dụng công nghệ Blockchain trong lĩnh vực Ngân hàng tại Việt Nam
• 3.2. Kiến nghị chung đối với chính phủ và Ngân hàng nhà nước
• 3.3. Kiến nghị dựa trên mô hình nghiên cứu đề xuất
• 3.4. Hạn chế của nghiên cứu
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Ứng Dụng Công Nghệ Blockchain Trong Ngân Hàng

Công nghệ Blockchain đang trở thành một xu hướng quan trọng trong lĩnh vực ngân hàng tại Việt Nam. Với khả năng cải thiện tính minh bạch và bảo mật trong các giao dịch tài chính, ngân hàng số đang dần chuyển mình để áp dụng công nghệ này. Nghiên cứu này sẽ phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến việc ứng dụng công nghệ Blockchain trong ngân hàng, từ đó đưa ra những khuyến nghị cho các ngân hàng thương mại.

1.1. Khái Niệm Về Công Nghệ Blockchain

Công nghệ Blockchain là một hệ thống lưu trữ dữ liệu phân tán, cho phép ghi lại các giao dịch một cách an toàn và minh bạch. Mỗi khối trong chuỗi chứa thông tin về giao dịch và được liên kết với khối trước đó, tạo thành một chuỗi không thể thay đổi.

1.2. Lợi Ích Của Blockchain Trong Ngân Hàng

Việc ứng dụng Blockchain trong ngân hàng mang lại nhiều lợi ích như giảm thiểu chi phí giao dịch, tăng cường bảo mật và cải thiện trải nghiệm khách hàng. Công nghệ này giúp các ngân hàng thực hiện giao dịch nhanh chóng và an toàn hơn.

II. Các Thách Thức Khi Ứng Dụng Blockchain Trong Ngân Hàng

Mặc dù có nhiều lợi ích, việc ứng dụng công nghệ Blockchain trong ngân hàng cũng gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề về bảo mật dữ liệu, chi phí đầu tư ban đầu và sự chấp nhận của người dùng là những yếu tố cần được xem xét kỹ lưỡng.

2.1. Vấn Đề Bảo Mật Dữ Liệu

Mặc dù Blockchain được thiết kế để bảo mật, nhưng vẫn có những rủi ro tiềm ẩn. Các ngân hàng cần phải đảm bảo rằng hệ thống của họ được bảo vệ khỏi các cuộc tấn công mạng và các lỗ hổng bảo mật.

2.2. Chi Phí Đầu Tư Ban Đầu

Việc triển khai công nghệ Blockchain đòi hỏi một khoản đầu tư lớn vào cơ sở hạ tầng và đào tạo nhân viên. Điều này có thể là một rào cản lớn đối với nhiều ngân hàng, đặc biệt là các ngân hàng nhỏ.

III. Phương Pháp Ứng Dụng Blockchain Trong Ngân Hàng

Để ứng dụng công nghệ Blockchain hiệu quả, các ngân hàng cần phải có một chiến lược rõ ràng. Việc lựa chọn mô hình phù hợp và phát triển các ứng dụng cụ thể sẽ giúp tối ưu hóa lợi ích từ công nghệ này.

3.1. Mô Hình Ứng Dụng Blockchain

Các ngân hàng có thể áp dụng Blockchain trong nhiều lĩnh vực như thanh toán quốc tế, quản lý rủi ro và hợp đồng thông minh. Mô hình này giúp tăng cường tính minh bạch và giảm thiểu chi phí giao dịch.

3.2. Hợp Đồng Thông Minh Trong Ngân Hàng

Hợp đồng thông minh là một ứng dụng của Blockchain cho phép tự động hóa các giao dịch mà không cần sự can thiệp của bên thứ ba. Điều này giúp giảm thiểu rủi ro và tăng cường hiệu quả trong các giao dịch tài chính.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Blockchain Tại Việt Nam

Nhiều ngân hàng tại Việt Nam đã bắt đầu thử nghiệm và triển khai công nghệ Blockchain trong các dịch vụ của mình. Các ứng dụng này không chỉ giúp cải thiện hiệu quả hoạt động mà còn nâng cao trải nghiệm khách hàng.

4.1. Các Ngân Hàng Tiên Phong Trong Ứng Dụng Blockchain

Một số ngân hàng lớn tại Việt Nam như Vietcombank và BIDV đã bắt đầu triển khai các giải pháp Blockchain trong thanh toán và quản lý dữ liệu. Điều này cho thấy sự quan tâm và đầu tư mạnh mẽ vào công nghệ này.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu Ứng Dụng Blockchain

Các nghiên cứu cho thấy rằng việc ứng dụng Blockchain đã giúp các ngân hàng giảm thiểu thời gian giao dịch và tăng cường tính bảo mật. Điều này không chỉ mang lại lợi ích cho ngân hàng mà còn cho khách hàng.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Blockchain Trong Ngân Hàng

Tương lai của công nghệ Blockchain trong ngân hàng tại Việt Nam rất hứa hẹn. Với sự phát triển không ngừng của công nghệ và nhu cầu ngày càng cao về bảo mật và hiệu quả, Blockchain sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong ngành ngân hàng.

5.1. Xu Hướng Phát Triển Blockchain

Dự báo rằng trong những năm tới, công nghệ Blockchain sẽ được áp dụng rộng rãi hơn trong các lĩnh vực ngân hàng và tài chính. Các ngân hàng sẽ cần phải nhanh chóng thích nghi với xu hướng này để không bị tụt lại phía sau.

5.2. Khuyến Nghị Đối Với Ngân Hàng

Các ngân hàng cần đầu tư vào nghiên cứu và phát triển công nghệ Blockchain. Việc hợp tác với các công ty công nghệ và các tổ chức nghiên cứu sẽ giúp tăng cường khả năng ứng dụng công nghệ này trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, ngành ngân hàng Việt Nam đang đứng trước nhiều cơ hội và thách thức khi ứng dụng các công nghệ mới, trong đó công nghệ Blockchain nổi bật với tiềm năng cải thiện hiệu quả, bảo mật và minh bạch trong giao dịch. Theo báo cáo của ngành, đến năm 2022, các ngân hàng toàn cầu dự kiến tiết kiệm khoảng 20 tỷ USD nhờ áp dụng Blockchain. Tuy nhiên, tại Việt Nam, việc ứng dụng công nghệ này vẫn còn nhiều hạn chế và chưa được nghiên cứu sâu rộng. Luận văn tập trung phân tích thực trạng ứng dụng Blockchain trong lĩnh vực ngân hàng tại Việt Nam và trên thế giới, đồng thời đề xuất mô hình đo lường các yếu tố ảnh hưởng đến việc ứng dụng công nghệ này trong các ngân hàng thương mại Việt Nam. Nghiên cứu được thực hiện trong vòng 6 tháng, từ tháng 3 đến tháng 8 năm 2019, với phạm vi nghiên cứu là các ngân hàng thương mại cổ phần tại Việt Nam. Mục tiêu chính là cung cấp cơ sở khoa học giúp các nhà quản trị ngân hàng đưa ra quyết định phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả ứng dụng Blockchain, góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành ngân hàng trong kỷ nguyên số.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên lý thuyết chấp nhận và sử dụng công nghệ (UTAUT) của Venkatesh và cộng sự (2003), kết hợp với các lý thuyết hành động hợp lý (TRA) và hành vi có kế hoạch (TPB). Các khái niệm chính bao gồm:

• Hiệu quả kỳ vọng (Performance Expectancy): Mức độ tin tưởng rằng việc sử dụng Blockchain sẽ cải thiện hiệu quả công việc.
• Nỗ lực kỳ vọng (Effort Expectancy): Mức độ dễ dàng khi sử dụng công nghệ Blockchain.
• Điều kiện thuận lợi (Facilitating Conditions): Các nguồn lực và hỗ trợ kỹ thuật giúp việc áp dụng Blockchain thuận lợi.
• Ảnh hưởng xã hội (Social Influence): Mức độ ảnh hưởng của người khác trong việc chấp nhận công nghệ.
• An toàn/bảo mật (Security): Mức độ đảm bảo an toàn thông tin khi sử dụng Blockchain.
• Tiện lợi (Convenience): Tính thuận tiện trong việc áp dụng công nghệ.

Mô hình nghiên cứu được xây dựng dựa trên các yếu tố này nhằm đánh giá tác động đến việc ứng dụng Blockchain trong ngân hàng Việt Nam.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định tính với cỡ mẫu khoảng 30-40 chuyên gia, nhà quản trị và nhân viên trong các ngân hàng thương mại cổ phần tại Việt Nam. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu thuận tiện và mẫu theo chuyên gia nhằm đảm bảo thu thập được các ý kiến chuyên sâu. Dữ liệu được thu thập qua phỏng vấn sâu và thảo luận nhóm. Phân tích dữ liệu sử dụng phương pháp phân tích nội dung và mô hình cấu trúc tuyến tính (SEM) để kiểm định các giả thuyết về các yếu tố ảnh hưởng. Thời gian nghiên cứu kéo dài 6 tháng, từ giữa tháng 3 đến cuối tháng 8 năm 2019, đảm bảo thu thập và xử lý dữ liệu đầy đủ, chính xác.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hiệu quả kỳ vọng là yếu tố quan trọng nhất: Khoảng 75% chuyên gia đồng ý rằng Blockchain giúp giảm chi phí và tăng tốc độ giao dịch, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động ngân hàng.
2. An toàn và bảo mật được đánh giá cao: 68% người tham gia cho rằng tính bảo mật của Blockchain vượt trội so với hệ thống truyền thống, giúp tăng niềm tin khách hàng.
3. Điều kiện thuận lợi còn hạn chế: Chỉ khoảng 40% đánh giá rằng các ngân hàng hiện có đủ hạ tầng và nguồn lực để triển khai Blockchain hiệu quả.
4. Ảnh hưởng xã hội và nỗ lực kỳ vọng có tác động trung bình: Khoảng 55% cho rằng sự ủng hộ từ lãnh đạo và đồng nghiệp ảnh hưởng tích cực đến việc áp dụng công nghệ, trong khi 50% nhận thấy việc học và sử dụng Blockchain còn phức tạp.
5. Tiện lợi chưa được khai thác tối đa: Chỉ 35% đánh giá Blockchain mang lại sự tiện lợi cao trong các nghiệp vụ ngân hàng hiện nay.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy hiệu quả kỳ vọng và bảo mật là hai yếu tố then chốt thúc đẩy việc ứng dụng Blockchain trong ngân hàng Việt Nam, phù hợp với các nghiên cứu quốc tế. Tuy nhiên, điều kiện thuận lợi như hạ tầng công nghệ và nguồn nhân lực còn hạn chế, gây cản trở đáng kể. So với các nước phát triển như Singapore hay Mỹ, Việt Nam đang trong giai đoạn đầu của quá trình chuyển đổi số, nên cần đầu tư nhiều hơn vào công nghệ và đào tạo. Việc nhận thức và thái độ của cán bộ ngân hàng cũng ảnh hưởng đến tốc độ áp dụng, đòi hỏi các chương trình truyền thông và đào tạo hiệu quả. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ đồng thuận của từng yếu tố, giúp minh họa rõ ràng mức độ ảnh hưởng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đầu tư hạ tầng công nghệ: Các ngân hàng cần ưu tiên nâng cấp hệ thống CNTT, xây dựng nền tảng Blockchain phù hợp nhằm cải thiện điều kiện thuận lợi, dự kiến hoàn thành trong 2 năm tới. Chủ thể thực hiện là ban lãnh đạo ngân hàng và các đơn vị công nghệ.
2. Đào tạo và nâng cao nhận thức cán bộ: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về Blockchain cho nhân viên và quản lý, nhằm giảm nỗ lực kỳ vọng và tăng sự chấp nhận công nghệ, thực hiện liên tục trong 12 tháng.
3. Xây dựng chính sách bảo mật và quản trị rủi ro: Thiết lập các quy trình bảo mật nghiêm ngặt, áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế để đảm bảo an toàn thông tin, triển khai trong 18 tháng, do phòng an ninh thông tin và quản trị rủi ro chịu trách nhiệm.
4. Thúc đẩy hợp tác và chia sẻ thông tin: Khuyến khích các ngân hàng hợp tác xây dựng hệ sinh thái Blockchain chung, chia sẻ dữ liệu và kinh nghiệm nhằm tăng ảnh hưởng xã hội tích cực, thực hiện trong 3 năm tới với sự hỗ trợ của Ngân hàng Nhà nước.
5. Phát triển các ứng dụng tiện lợi, thân thiện: Tập trung phát triển các sản phẩm Blockchain dễ sử dụng, tích hợp với các dịch vụ ngân hàng hiện có để nâng cao tiện lợi cho khách hàng, hoàn thành trong 24 tháng, do các phòng phát triển sản phẩm đảm nhiệm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản trị ngân hàng: Giúp hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến việc ứng dụng Blockchain, từ đó xây dựng chiến lược chuyển đổi số hiệu quả.
2. Chuyên gia công nghệ tài chính (Fintech): Cung cấp cơ sở lý thuyết và thực tiễn để phát triển các giải pháp Blockchain phù hợp với thị trường Việt Nam.
3. Sinh viên và học viên sau đại học ngành Tài chính – Ngân hàng: Là tài liệu tham khảo quý giá cho nghiên cứu và học tập về ứng dụng công nghệ mới trong ngân hàng.
4. Cơ quan quản lý nhà nước: Hỗ trợ xây dựng chính sách, khung pháp lý thúc đẩy phát triển công nghệ Blockchain trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng.

Câu hỏi thường gặp

1. Blockchain là gì và tại sao quan trọng trong ngân hàng?
   Blockchain là công nghệ lưu trữ dữ liệu phân tán, bảo mật cao, giúp minh bạch và tăng tốc giao dịch. Trong ngân hàng, nó giảm chi phí, tăng bảo mật và cải thiện trải nghiệm khách hàng.

2. Các yếu tố nào ảnh hưởng đến việc áp dụng Blockchain trong ngân hàng Việt Nam?
   Bao gồm hiệu quả kỳ vọng, an toàn/bảo mật, điều kiện thuận lợi, ảnh hưởng xã hội, nỗ lực kỳ vọng và tiện lợi. Hiệu quả và bảo mật được đánh giá cao nhất.

3. Ngân hàng Việt Nam đang ở giai đoạn nào trong việc ứng dụng Blockchain?
   Hiện đang trong giai đoạn thử nghiệm và nghiên cứu, với một số ngân hàng đã triển khai thí điểm chuyển tiền và thanh toán trên nền tảng Blockchain.

4. Khó khăn lớn nhất khi áp dụng Blockchain trong ngân hàng là gì?
   Bao gồm hạn chế về hạ tầng công nghệ, chi phí đầu tư cao, thay đổi tư duy và quy trình làm việc, cũng như thiếu nguồn nhân lực có chuyên môn.

5. Làm thế nào để các ngân hàng tăng cường ứng dụng Blockchain hiệu quả?
   Cần đầu tư hạ tầng, đào tạo nhân sự, xây dựng chính sách bảo mật, thúc đẩy hợp tác và phát triển các ứng dụng thân thiện với người dùng.

Kết luận

• Công nghệ Blockchain có tiềm năng lớn trong việc nâng cao hiệu quả, bảo mật và minh bạch trong lĩnh vực ngân hàng tại Việt Nam.
• Hiệu quả kỳ vọng và an toàn/bảo mật là hai yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến việc ứng dụng Blockchain.
• Điều kiện thuận lợi và nhận thức của cán bộ ngân hàng còn hạn chế, cần được cải thiện thông qua đầu tư và đào tạo.
• Nghiên cứu đề xuất mô hình đo lường các yếu tố ảnh hưởng, làm cơ sở cho các quyết định quản trị và chính sách phát triển.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp nâng cao hạ tầng, đào tạo, xây dựng chính sách và thúc đẩy hợp tác để ứng dụng Blockchain hiệu quả hơn trong 2-3 năm tới.

Hành động ngay hôm nay để không bỏ lỡ cơ hội chuyển đổi số và nâng cao năng lực cạnh tranh trong ngành ngân hàng hiện đại!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 tác giả sẽ trình bày lý thuyết cơ bản về công nghệ Blockchain và lý thuyết ứng dụng công nghệ Blockchain trong lĩnh vực ngân hàng. Lý thuyết cơ bản về Công nghệ Blockchain 1. Khái niệm Blockchain đầu tiên được phát minh và thiết kế bởi Satoshi Nakamoto vào năm 2008 khi ông giới thiệu về đồng tiền số Bitcoin. Blockchain (chuỗi khối), tên ban đầu block chain là một cơ sở dữ liệu phân cấp lưu trữ thông tin trong các khối thông tin được liên kết với nhau bằng mã hóa và mở rộng theo thời gian.

Mỗi khối thông tin đều chứa thông tin về thời gian khởi tạo và được liên kết tới khối trước đó, kèm theo thông tin về dữ liệu giao dịch. Blockchain được thiết kế để chống lại việc thay đổi của dữ liệu: Một khi dữ liệu đã được cập nhật trong mạng thì sẽ khó có thể thay đổi được nó. Nếu một phần của hệ thống Blockchain sụp đổ, những máy tính và nút khác trong mạng sẽ tiếp tục hoạt động để bảo vệ thông tin. Công nghệ Blockchain là một loại chương trình để lưu, xác nhận, vận chuyển và truyền thông dữ liệu trong mạng thông qua các nút phân phối của riêng nó mà không phụ thuộc vào bên thứ ba, dựa trên các thỏa thuận và quy định, tất cả các nút trong hệ thống có thể tự động xác nhận giao dịch một cách an toàn và trao đổi dữ liệu dễ dàng mà không cần bất kỳ sự can thiệp nào của con người.2 Kiến trúc Blockchain Công nghệ Blockchain được phát triển dựa trên hai nền tảng kỹ thuật chính là hàm băm và chữ ký số.

Mỗi người dùng sẽ sở hữu một cặp khóa gồm khóa bí mật và khóa công khai. Khóa bí mật được lưu trữ bí mật và sử dụng để ký kết các giao dịch. Các giao dịch đã ký dùng chữ ký số được phát đi trên toàn bộ mạng. Chữ ký số liên quan đến hai giai đoạn: giai đoạn ký kết và giai đoạn xác minh.1 Khối 7 Blockchain gồm một chuỗi các khối liên kết với nhau thông qua hàm băm của khối cha (Parent Block Hash), chứa một danh sách đầy đủ các hồ sơ giao dịch như sổ cái công khai thông thường (Hình 1.1) bao gồm: + Block Header: Tiêu đề khối + Parent Block Hash: Hàm băm khối cha + Transaction Counter: Giao dịch trung tâm + TX: Các giao dịch Hình 1.1: Các khối liên tục nhau Nguồn: Z.

Zheng và cộng sự (2017) Hình 1.2 Cấu trúc của một khối Nguồn: Z. Zheng và cộng sự (2017) Cấu trúc của một khối Blockchain bao gồm: (i) Block version (Phiên bản khối): Thiết lập các quy tắc chung cho tất cả các khối (ii) Merkle tree root hash (Hàm băm Merkle tree): Giá trị băm của tất cả các giao dịch trong khối. 8 (iii) Timestamp (Dấu thời gian): Thời gian hiện tại tính là giây. (iv) nBits: Ngưỡng mục tiêu của 1 giá trị khối (v) Nonce: một trường gồm 4 byte, thường bắt đầu bằng 0 và tăng cho mỗi phép tính băm.

(vi) Parent block hash (Hàm băm khối cha): là hàm băm gồm 256 bit trỏ đến khối trước đó. Hàm băm Hàm băm dùng để chuyển đổi từ một thông tin sang một đoạn mã. Bất kỳ nỗ lực gian lận nào để thay đổi bất kỳ phần nào của Blockchain sẽ bị phát hiện ngay lập tức vì giá trị băm mới sẽ không phù hợp với thông tin cũ trên Blockchain. Với cách này, ngành khoa học bảo mật thông tin (mã hóa thông tin và mua sắm trực tuyến, ngân hàng) đã trở thành một công cụ hiệu quả để giao dịch mở.

Đặc tính của hàm băm: Hàm băm h là hàm một chiều (One-way Hash) với các đặc tính sau: 1. Với thông điệp đầu vào (bản tin gốc) x, chỉ thu được giá trị duy nhất z = h(x). Nếu dữ liệu trong bản tin x bị thay đổi hay bị xóa để thành bản tin x’, thì giá trị băm h(x’) ≠ h(x). Cho dù chỉ là một sự thay đổi nhỏ, ví dụ chỉ thay đổi 1 bit dữ liệu của bản tin gốc x, thì giá trị băm h(x) của nó cũng vẫn thay đổi.

Điều này có nghĩa là: hai thông điệp khác nhau, thì giá trị băm của chúng cũng khác nhau. Nội dung của bản tin gốc “khó” thể suy ra từ giá trị hàm băm của nó. Nghĩa là: với thông điệp x thì “dễ” tính được z = h(x), nhưng lại “khó” tính ngược lại được x nếu chỉ biết giá trị băm h(x) (Kể cả khi biết hàm băm h). Ứng dụng của hàm băm Hàm băm được sử dụng trong nhiều ứng dụng thực tế, dưới đây là một số ứng dụng nổi bật của hàm băm được sử dụng phổ biến: • Đảm bảo dữ liệu không bị sửa đổi.

• Hỗ trợ các thuật toán chữ ký số. • Xây dựng cấu trúc dữ liệu bảng băm. Chữ ký số 9 Về mặt công nghệ, chữ ký số là một thông điệp dữ liệu đã được mã hóa gắn kèm theo một thông điệp dữ liệu khác nhằm xác thực người gửi thông điệp đó. Quá trình ký và xác nhận chữ ký như sau: Người gửi muốn gửi thông điệp cho bên khác thì sẽ dùng một hàm băm, băm thông điệp gốc thành một “thông điệp tóm tắt” (Message Digest), thuật toán này được gọi là thuật toán băm (hash function).

Người gửi mã hoá bản tóm tắt thông điệp bằng khóa bí mật của mình (sử dụng phần mềm bí mật được cơ quan chứng thực cấp) để tạo thành một chữ ký số. Sau đó, người gửi tiếp tục gắn kèm chữ ký số này với thông điệp dữ liệu ban đầu và gửi thông điệp đã gắn kèm với chữ ký một cách an toàn qua mạng cho người nhận. Sau khi nhận được, người nhận sẽ dùng khoá công khai của người gửi để giải mã chữ ký số thành bản tóm tắt thông điệp. Người nhận cũng dùng hàm băm giống hệt như người gửi đã làm đối với thông điệp nhận được để biến đổi thông điệp nhận được thành một bản tóm tắt thông điệp.

Người nhận so sánh hai bản tóm tắt thông điệp này, nếu chúng giống nhau tức là chữ ký số đó là xác thực và thông điệp đã không bị thay đổi trên đường truyền đi. Ngoài ra, chữ ký số có thể được gắn thêm một “nhãn” thời gian: sau một thời gian nhất định quy định bởi nhãn đó, chữ ký gốc sẽ không còn hiệu lực, đồng thời nhãn thời gian cũng là công cụ để xác định thời điểm ký. Ứng dụng của chữ ký số Chữ ký số có ý nghĩa to lớn và trở thành một phần không thể thiếu đối với ngành mật mã học. Ứng dụng của chữ ký số đã được triển khai trên nhiều quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam.

So với chữ ký tay, chữ ký số giúp các cá nhân, doanh nghiệp thực hiện việc ký các tài liệu được nhanh chóng, hiệu quả hơn. Một số ứng dụng cụ thể của chữ ký số trong thực tế có thể kể đến như sau: ứng dụng trong chính quyền điện tử, ứng dụng trong ký kết hợp đồng… Trong tương lai, tiềm năng của chữ ký số chắc chắn sẽ còn tiến xa hơn nữa và có thể được ứng dụng trong nhiều ứng dụng cụ thể khác như bỏ phiếu điện tử, y tế điện tử… 1.3 Kỹ thuật chính sử dụng trong công nghệ Blockchain 1 a) Cấu trúc phi tập chung Cơ chế này ngược lại với mô hình truyền thống – cơ sở dữ liệu được tập trung và được dùng để quản lý và xác thực giao dịch. Công nghệ Blockchain không dựa vào các tổ chức thứ ba để quản lý và xác thực, không có kiểm soát trung tâm, tất cả các nút nhận được thông tin tự kiểm tra, truyền tải, và quản lý, đặt sự tin tưởng vào các nút, cho phép các nút lưu trữ các giao dịch trong một khối (block). Các block được ghép nối với nhau tạo nên một chuỗi khối (Blockchain).

Cấu trúc phi tập chung là đặc điểm nổi bật và quan trọng nhất của Blockchain. b) Tính toán tin cậy Mỗi nút trong mạng có một bản sao lưu trữ toàn bộ Blockchain, chất lượng của dữ liệu phụ thuộc vào sự đồng bộ liên tục theo thời gian giữa các nút. Các nút trong mạng đều có độ tin cậy như nhau, không có nút nào đáng tin cậy hơn nút nào. Trao đổi dữ liệu trong hệ thống không yêu cầu các nút tin tưởng lẫn nhau.

Quy chế hoạt động của toàn bộ hệ thống và tất cả các nội dung dữ liệu đều công khai, minh bạch. Vì vậy, các nút không thể giả mạo các quy tắc và thời gian do hệ thống chỉ định. c) Bằng chứng công việc Bằng chứng công việc (proof of work) trong một mạng Blockchain được hiểu là một thử thách cho các nút trong mạng. Cụ thể là các nút cần tìm ra các block mới của Blockchain bằng cách tìm ra giá trị băm thỏa mãn điều kiện cho trước.

d) Tính chất của Blockchain Cơ chế đồng thuận phân quyền (decentralized consensus) Cơ chế này ngược lại với mô hình cổ điển về cơ chế đồng thuận tập trung – nghĩa là khi một cơ sở dữ liệu tập trung được dùng để quản lý việc xác thực giao dịch. Một sơ đồ phi tập trung chuyển giao quyền lực và sự tin tưởng cho một mạng lưới ảo phi tập trung và cho phép các nút của mạng lưới đó liên tục lưu trữ các giao dịch trên một khối (block) công khai, tạo nên một chuỗi (chain) độc nhất: chuỗi khối (Blockchain). Mỗi khối kế tiếp chưa một giá trị băm của khối trước nó; vì thế mã hóa (thông qua hàm băm) được sử dụng để bảo đảm tính xác thực của nguồn giao dịch và loại bỏ sự cần thiết phải có một bên trung gian. Sự kết hợp của mã hóa 1 và công nghệ Blockchain lại đảm bảo rằng sẽ không bao giờ một giao dịch được thực hiện hai lần.

Bảo trì tập thể (collective maintainance) Khối dữ liệu (block) trong hệ thống được duy trì bởi tất cả các nút với chức năng bảo trì trong toàn bộ hệ thống. Bất kỳ nút nào cũng có khả năng ghi block vào Blockchain. Hơn nữa, các nút trong hệ thống có thể được tham gia bởi bất cứ ai. Tính bảo mật và độ tin cậy Khi không nắm được 51% số nút trong mạng, dữ liệu mạng không thể bị kiểm soát và sửa đổi.

Do đó, bản thân Blockchain đã trở nên tương đối an toàn và có thể tránh việc sửa đổi dữ liệu. Vì thế, nếu một số lượng lớn các nút có khả năng tính toán mạnh được tham gia vào hệ thống thì dữ liệu trong hệ thống này sẽ có độ bảo mật cao hơn. Mã nguồn mở Công nghệ Blockchain được phát hành theo mã nguồn mở. Ngoài thông tin cá nhân được mã hóa bởi các bên kinh doanh, dữ liệu Blockchain có thể truy cập được bởi tất cả mọi người.