NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC VIỆT NAM BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ĐỖ THIỆN MỸ CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN RỦI RO TÍN DỤNG CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN TẠI VIỆT NAM KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng Mã số: 7 34 02 01 TP. HỒ CHÍ MINH, NĂM 2023 NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC VIỆT NAM BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH Họ và tên sinh viên: ĐỖ THIỆN MỸ Mã số sinh viên: 050607190272 Lớp sinh hoạt: HQ7-GE07 CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN RỦI RO TÍN DỤNG CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN TẠI VIỆT NAM KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng Mã số: 7 34 02 01 NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC TS. HỒ THỊ NGỌC TUYỀN TP. HỒ CHÍ MINH, NĂM 2023 i TÓM TẮT KHÓA LUẬN Khóa luận tập trung vào mục tiêu nghiên cứu và đồng thời phân tích chi tiết các yếu tố tác động đến rủi ro tín dụng của 23 Ngân hàng Thƣơng mại cổ phần Việt Nam.
Dữ liệu trong bài khóa luận đƣợc thu thập từ phần mềm Fiinpro thể hiện cụ thể các thông tin dữ liệu về kinh tế - tài chính – vĩ mô tại Việt Nam đƣợc cung cấp bởi FiinGroup, các báo cáo tài chính đã kiểm toán của các ngân hàng và cập nhật dữ liệu kinh tế vĩ mô từ Tổng cục Thống kê Việt Nam trong giai đoạn 10 năm bắt đầu vào năm 2012 kết thúc năm 2021. Phƣơng pháp nghiên cứu đƣợc khóa luận sử dụng là phƣơng pháp thống kê mô tả kết hợp phƣơng pháp định lƣợng và chạy mô hình hồi quy trên phần mềm Stata 17. Nghiên cứu đƣa ra kết quả là tỷ lệ rủi ro tín dụng bị tác động bởi các yếu tố nội tại nằm bên trong bản thân ngân hàng và các yếu tố vĩ mô. Trong đó, yếu tố quy mô ngân hàng, biên độ lãi ròng có tác động cùng chiều đến rủi ro tín dụng.
Mặt khác, tính thanh khoản và tỷ lệ lạm phát có tác động ngƣợc chiều đến rủi ro tín dụng. Bên cạnh đó thì các biến nhƣ vốn, tỷ lệ tăng trƣởng tín dụng và tỷ lệ tăng trƣởng kinh tế không có ý nghĩa thống kê trong mô hình nhƣng các biến này vẫn cho ra kết quả về chiều hƣớng tác động đến rủi ro tín dụng. Dựa trên kết quả nghiên cứu đạt đƣợc, nghiên cứu đề xuất một số giải pháp và khuyến nghị cho các NHTMCP Việt Nam nhằm giảm thiểu rủi ro tín dụng trong tƣơng lai. Phần cuối của khóa luận là nêu ra các hạn chế và định hƣớng cho những nghiên cứu liên quan trong tƣơng lai.
Từ khóa: rủi ro tín dụng, Ngân hàng Thƣơng mại cổ phần. ii ABSTRACT The thesis focuses on the research objective and at the same time analyzes in detail the factors affecting the credit risk of 23 joint stock commercial banks in Vietnam. The data in the thesis are collected from Fiinpro software, showing specifically the economic - financial - macro data in Vietnam provided by FiinGroup, the audited financial statements of the companies. banking and updating macroeconomic data from the General Statistics of Vietnam for a period of 10 years starting in 2012 and ending in 2021.
The research method used in the thesis is descriptive statistical method of the results. Combine quantitative methods and run regression models on Stata 17. The research results show that the credit risk ratio is affected by internal factors within the bank itself and macro factors. In which, the factor of bank size, net profit margin has a positive impact on credit risk.
On the other hand, liquidity and inflation rate have a negative impact on credit risk. Besides, variables such as capital, credit growth rate and economic growth rate are not statistically significant in the model, but these variables still give results on the direction of impact on credit risk. Based on the obtained research results, the study proposes a number of solutions and recommendations for Vietnamese joint stock commercial banks to minimize credit risks in the future. The final part of the thesis is to outline limitations and directions for future related research.
Keywords: credit risk, Joint stock commercial bank iii LỜI CAM ĐOAN Tên đề tài khóa luận “CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN RỦI RO TÍN DỤNG CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN TẠI VIỆT NAM” là nghiên cứu của tác giả và giảng viên hƣớng dẫn hỗ trợ trong suốt quá trình nghiên cứu là TS. Hồ Thị Ngọc Tuyền. Dữ liệu và nội dung đều có nguồn gốc và đƣợc trích dẫn rõ ràng trong danh mục tài liệu tham khảo. Khóa luận là một công trình nghiên cứu riêng của tác giả, kết quả nghiên cứu là trung thực, trong đó không có các nội dung đã đƣợc công bố trƣớc đây hoặc các nội dung do ngƣời khác thực hiện ngoại trừ các trích dẫn đƣợc dẫn nguồn đầy đủ trong khóa luận.HCM, ngày… … tháng … … năm 2023 Sinh viên thực hiện iv LỜI CẢM ƠN Trong suốt quãng thời gian thực hiện khóa luận, em chân thành gửi lời cảm ơn cho tất cả các thầy cô giảng dạy tại Trƣờng Đại học Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh những ngƣời đã hết lòng tận tâm giảng dạy và truyền đạt kiến thức mình giúp em tích lũy đƣợc đầy đủ kiến thức và có nền tảng vững chắc về ngành Tài chính – Ngân hàng trong thời gian em học và rèn luyện tại trƣờng.
Em cũng xin gởi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc tới giảng viên hƣớng dẫn TS. Hồ Thị Ngọc Tuyền ngƣời đã trực tiếp hƣớng dẫn và tận tình hỗ trợ em để có thể hoàn thiện khóa luận tốt nghiệp này. Khoảng thời gian gắn bó với trƣờng, em rất biết ơn và em kính chúc thầy cô luôn khỏe mạnh, hạnh phúc và tràn đầy lòng nhiệt huyết truyền tri thức cho thế hệ trẻ nhằm tạo cho đất nƣớc một thế hệ đủ đức, đủ tài để Việt Nam phát triển lên một tầm cao mới. Em xin cảm ơn chân thành đến ngƣời thân trong gia đình, những ngƣời bạn đã luôn bên cạnh đồng hành, chia sẻ, quan tâm và hỗ trợ em trong suốt khoảng thời gian hoàn thành khóa luận.
Trong 3 tháng cố gắng nghiên cứu và nỗ lực hoàn thành khóa luận nhƣng do kiến thức bản thân còn nhiều hạn chế. Trong suốt thời gian nghiên cứu và hoàn thiện khóa luận này em không thể tránh đƣợc những sai sót, kính mong nhận đƣợc những ý kiến đóng góp từ phía Thầy Cô giúp em có thể hoàn thành khóa luận thật tốt và khóa luận này có giá trị thực tiễn hơn. Em xin chân thành cảm ơn.HCM, ngày… … tháng … … năm 2023 Sinh viên thực hiện v MỤC LỤC TÓM TẮT KHÓA LUẬN. ii LỜI CAM ĐOAN.
iii LỜI CẢM ƠN .iv DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT .ix DANH MỤC BẢNG VÀ DANH MỤC HÌNH. x CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU .2 Tính cấp thiết của đề tài. Error! Bookmark not defined.2 Mục tiêu nghiên cứu.1 Mục tiêu tổng quát .2 Mục tiêu cụ thể. Câu hỏi nghiên cứu.
Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu .1 Đối tƣợng nghiên cứu .2 Phạm vi nghiên cứu. Phƣơng pháp và dữ liệu nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của nghiên cứu .8 Bố cục của nghiên cứu.
5 vi KẾT LUẬN CHƢƠNG 1. 7 CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU .1 Cơ sở lý thuyết về hoạt động tín dụng .1 Khái niệm về tín dụng NHTM .2 Đặc trƣng của tín dụng NHTM .3 Các sản phẩm tín dụng của NHTM .2 Khái niệm về rủi ro tín dụng của Ngân hàng Thƣơng mại .1 Khái niệm về rủi ro tín dụng .2 Phân loại rủi ro tín dụng .3 Nguyên nhân gây ra rủi ro tín dụng .3 Tổng quan về lĩnh vực nghiên cứu .1 Nghiên cứu nƣớc ngoài .2 Nghiên cứu trong nƣớc. 21 KẾT LUẬN CHƢƠNG 2. 27 CHƢƠNG 3: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU .1 Mô hình và các giả thuyết .1 Mô hình nghiên cứu đề xuất.
Dữ liệu và các biến có trong nghiên cứu.1 Dữ liệu và quy trình .2 Mô tả cụ thể các biến .3 Biến phụ thuộc .4 Biến độc lập. Phƣơng pháp nghiên cứu.1 Phƣơng pháp bình phƣơng nhỏ nhất (OLS - Ordinary Least Square) .2 Mô hình hồi quy tác động cố định (FEM) .3 Mô hình hồi quy tác động ngẫu nhiên (REM) .4 Lựa chọn phƣơng pháp ƣớc lƣợng. 36 KẾT LUẬN CHƢƠNG 3. 38 CHƢƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN .1 Phân tích thống kê mô tả .2 Phân tích tƣơng quan.3 Kiểm tra đa cộng tuyến .4 Kết quả ƣớc lƣợng mô hình hồi quy bằng phƣơng pháp OLS, FEM, REM .1 Kết quả mô hình Pool OLS .2 Mô hình FEM .3 Mô hình REM .5 Kiểm định sự lựa chọn mô hình .1 Kiểm định lựa chọn mô hình Pooled OLS và FEM .2 Kiểm định lựa chọn mô hình Pooled OLS và mô hình dữ liệu bảng REM .3 Lựa chọn giữa mô hình tác động cố định (FEM) và tác động ngẫu nhiên (REM) thông qua kiểm định Hausman .6 Kiểm định khuyết tật mô hình .7 Phân tích hồi quy theo phƣơng pháp GLS .8 Kết quả nghiên cứu và thảo luận về kết quả nghiên cứu .8 Thảo luận kết quả hồi quy.
52 KẾT LUẬN CHƢƠNG 4. 57 CHƢƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ .1 Kết luận, đánh giá kết quả nghiên cứu .2 Khuyến nghị giúp giảm thiểu rủi ro tín dụng tại các NHTMCP Việt Nam .3 Hạn chế và định hƣớng phát triển đề tài nghiên cứu .1 Hạn chế của nghiên cứu .2 Hƣớng nghiên cứu tiếp theo. 61 KẾT LUẬN CHƢƠNG 5. 62 TÀI LIỆU THAM KHẢO.
65 ix DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT CAP Tỷ lệ vốn CG Tỷ lệ tăng trƣởng tín dụng CR Rủi ro tín dụng LVR Hệ số đòn bẩy tài chính FEM Mô hình tác động cố định INF Tỷ lệ lạm phát GDP Tổng sản phẩm quốc nội GLS Phƣơng pháp bình phƣơng tối thiểu tổng quát NHTM Ngân hàng Thƣơng mại NHTMCP Ngân hàng Thƣơng mại cổ phần NIM Biên lãi ròng OLS Phƣơng pháp bình phƣơng nhỏ nhất RRTD Rủi ro tín dụng REM Mô hình tác động ngẫu nhiên ROA Tỷ suất lợi nhuận ròng trên tổng tài sản SIZE Quy mô ngân hàng x DANH MỤC BẢNG VÀ DANH MỤC HÌNH Bảng 2.1 Tóm lƣợc các nghiên cứu tiêu biểu trong và ngoài nƣớc về RRTD .1 Diễn giải chi tiết các biến……………………………………………….2 Giả thuyết nghiên cứu .3 Quy trình nghiên cứu .1 Diễn giải các biến ……………………………………………………….1 Thống kê mô tả các biến .2 Kết quả phân tích tƣơng quan mô hình nghiên cứu .3 Kết quả kiểm định VIF .4 Kết quả ƣớc lƣợng mô hình Pooled OLS .5 Kết quả ƣớc lƣợng mô hình FEM .6 Kết quả ƣớc lƣợng mô hình REM .7 Kết quả kiểm định lựa chọn Pooled và mô hình FEM .