Đặt vấn đề : Trong những năm gần đây, ngành dệt may Việt Nam đang có những bước phát triển đáng ké và là một trong 9 nước xuất khâu hang may mặc lớn nhất trong số 153 nước xuất khâu hàng dệt may trên toàn thé 2101.[1| Dệt may là một trong những ngành được chú trong và ưu tiên phat triển trên co sở tận dụng nguồn nhân công dồi dao, giá rẻ trong nước để thực hiện các đơn hang may xuất khẩu của nước ngoài. Tuy nhiên, những năm gan đây. nguồn lao động lại trở nên bất 6n hơn bao giờ hết. Nguyên nhân chính là do mức thu nhập của công nhân ngành may khá thấp so với các ngành khác.
Do đó, người lao động sẵn sàng chuyển đối sang những công việc khác có thu nhập cao hơn. Mặc dù nhiều doanh nghiệp đã có những chính sách khuyến khích nhưng vẫn không thể giữ chân người lao động. Một thực tế nữa là nguồn nguyên liệu ngành may mặc chủ yếu nhập khẩu từ nước ngoài do nguyên liệu sản xuất trong nước không đáp ứng được yêu cầu của khách hàng về cả số lượng lẫn chất lượng. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp may Việt Nam thường phải tuân theo chỉ định của khách hàng về nguồn cung cấp nguyên vật liệu, không có điều kiện sử dụng những nguyên liệu sản xuất trong nước với giá thành rẻ hon.
Vì vậy, lợi nhuận thu được không hề khả quan như kim ngạch xuất khẩu. [1] Ngoài các yếu tố khách quan ké trên thì năng lực quản lý là một trong những yếu tô chủ quan dẫn đến hiệu quả của các doanh nghiệp không cao. Một lượng lớn các lãng phí hiện đang tôn tại trong doanh nghiệp như: tồn kho bán thành phẩm. tỉ lệ hàng lỗi cao, hiệu qua lao động thấp, chi phí lao động và nguyên vật liệu cao.là những van dé cần phải giải quyết ngay lập tức.
Từ lâu, hệ thống sản xuất tinh gọn bao gồm các công cụ và phương pháp nham liên tục loại bỏ tất cả các hoạt động không làm gia tăng giá trị sản phẩm và gây lãng phí trong quá trình sản xuất, giảm thời gian chu kỳ, giảm tồn kho, cải thiện chất lượng, giảm chi phí, nâng cao sức cạnh tranh đã được doanh nghiệp áp dụng và mang lại những hiệu quả đáng kể. Naresh Peneru đã ứng dụng công cụ Lean vào chuyền may cho mặt hàng áo đã thu được kết quả khả quan, đó là giảm 8% thời gian chu kỳ, giảm 80% tỉ lệ hàng tái chế, giảm 14% lao động nhưng vẫn đạt được năng suất ban đầu; hay trong kết quả nghiên cứu về ứng dụng Lean một số nhà máy ở Bangladeshi, Farhana Ferdousi cho thấy: tiết kiệm được chỉ phí lao động nhờ năng suất tăng từ 10% đến 60%, sản phẩm lỗi giảm từ 20% đến 80% [11].Tai Việt Nam, nhiều doanh nghiệp may lớn như Việt Hồng, Nam Hà, Hòa Thọ.cũng đã tiếp cận, áp dụng công cụ Lean vào sản xuất và bước đầu đạt được những mục tiêu nhất định [3]. Là đơn vị gia công uy tín cho các sản phẩm may mặc cho nhiều tập đoàn nỗi tiếng trên thế giới như: Uniqlo, Levi’s, Itoyokado, Goldmark, Neitesho.trong hơn 30 năm qua va tiễn tới đây mạnh năng lực xuất khẩu theo phương thức FOB, thì việc duy tri và ngày càng khang định vị thế cạnh tranh về năng lực sản xuất cũng như vượt trội về chất lượng sản phẩm, giá thành gia công. là một thách thức không nhỏ của Sài Gòn 3, nhất là trong tình hình sản xuất hiện tại.
Lượng BTP ton lớn ở tat cả các bộ phận (từ 1dén 4 ngày). tỉ lệ sản phẩm không đạt bình quân toàn xưởng ở lần kiểm đầu tiên cao (>8%), thời gian sản xuất (leadtime) lớn, mat nhiều thời gian chuyển đổi giữa các mã hàng (1. dang là những van dé mà công ty van đang loay hoay dé tìm phương án cải thiện. Vì vậy, điều cần thiết với công ty lúc này là chọn lựa và áp dụng một số công cụ Lean phù hợp nhằm từng bước giải quyết các tôn tại trên.2 Mục tiêu Nghiên cứu, áp dụng công cụ tinh gọn vào chuyền may, phát hiện và loại bỏ lãng phí nhằm nâng cao năng suất, giảm ti lệ sản phẩm khuyết tật, rút ngắn thời gian chuyển đổi giữa các mã hang ¢ Tang năng suất từ 20-30%.
¢ Giam tỉ lệ hang tái chế ở dây chuyển lắp ráp 50% so với hiện tại. ¢ - Giảm tỉ lệ BTP tổn: chuyển từ sản xuất loạt lớn sang sản xuất loạt nhỏ. ¢ - Giảm 50% thời gian triển khai cho đơn hang mới.3 Nội dung luận văn ¢ Tiép cận và tìm hiểu các công cụ và phương pháp của hệ thống sản xuất tinh gọn. e Phan tích hiện trạng của xí nghiệp Thịnh Phước để xác định vị trí, bản chất và mối quan hệ của van dé đang tổn tại với các yếu tố liên quan.
¢ Chon lựa công cụ tinh gọn phù hợp dé giải quyết van dé. ¢ Áp dụng cải tiễn vào chuyền may, ghi nhận và đánh giá kết quả thu được dé tiếp tục đề xuất phương án cải tiễn trong thời gian tới.4 Pham vi, giới han của luận văn ¢ Vi trí nghiên cứu: Tập trung tại một chuyền may của nhà máy, bỏ qua các chuyển khác cũng như khu vực chuẩn bị sản xuất và hoàn tất sản phẩm ¢ Phạm vi sản phẩm: Mã hàng H027 ¢ Số liệu thu thập: tại chuyển được chọn trong năm 2013 ¢ _ Công cụ và phần mềm: Excel, các công cụ khảo sát và đánh giá.5 Bồ cục luận văn: Luận văn bao gồm các chương mục sau: °Ò Chương |: Giới thiệu Giới thiệu về cơ sở, lý do hình thành đề tài, mục tiêu, nội dung, phạm vi và giới hạn của đề tài, bố cục khái quát luận văn ¢ _ Chương 2: Co sở lý thuyết và các nghiên cứu liên quan Trình bày cơ sở lý thuyết ứng dụng trong quá trình thực hiện đề tài cũng như các nghiên cứu liên quan đã được thực hiện ¢ Chương 3: Phương pháp luận Trình bày quy trình và nội dung thực hiện các bước công việc °Ò Chương 4: Phân tích hiện trạng Giới thiệu công ty và phân tích một số vấn đề tồn tại của nhà máy cân cải thiện ¢ Chương 5: Giải pháp cải thiện hiệu quả san xuất thông qua việc lựa chọn một số công cụ Lean Lựa chọn phương án va áp dụng cải tiến ¢ _ Chương 6: Kết luận và kiến nghị CHƯƠNG 2: LÝ THUYET VÀ CÁC NGHIÊN CỨU LIEN QUAN 2.1 Dinh nghia: Theo Wikipedia: San xuat tinh gon (Lean) là tập hop các công cụ hỗ trợ trong việc xác định và loại bỏ lãng phí. Lợi ích chính của hệ thống này là nhà sản xuất có thé đồng thời đạt được chất lượng cao, chỉ phí thấp và đảm bảo đúng thời gian giao hàng. Theo nguyên lý trên, Lean tập trung vào việc nhận diện và loại bỏ các hoạt động không tạo thêm giá tri (Non Value-Added) cho khách hàng nhưng lại làm tăng chi phí trong chuỗi các hoạt động sản xuất, cung cấp dịch vu của một tổ chức.
Sản xuất kinh doanh theo mô hình Lean là gì: là quá trình sản xuất kinh doanh mà công nhân viên chỉ ra được đâu là lãng phí trong sản xuất, lãng phí về cách sử dụng máy móc hay lãng phí trong hoạt động quản lý, kinh doanh và tìm cách loại bỏ nó [3] 2.2 Mục tiêu cua Lean: Nhận thức và loại bỏ lãng phí. Đó là các hoạt động không mang lại giá tri gia tăng cho khách hàng, sử dụng vượt mức nguyên liệu đầu vào, phế phẩm và chỉ phí liên quan đến tái chế phế phẩm, các tính năng sản phẩm không được khách hàng yêu câu.3 Lợi ích của Lean : ¢ Giảm chu ky sản xuất: giảm thời gian chờ đợi giữa các công đoạn, thời gian chuyển đổi nhanh, thời gian chuẩn bị, thời gian từ kho đến kho, thời gian làm sản phẩm. Giảm tồn kho: ở mức tối thiểu và an toàn trong sản xuất, vốn lưu động ít hơn, giảm mặt bằng sản xuất, lưu kho thành phẩm và bán thành phẩm. ¢ Tang năng suất lao động: không thực hiện các thao tác không cần thiết, giảm thời gian chờ đợi giữa các khâu, dòng chảy sản phẩm liên tục.
- Str dụng thiết bị và mặt băng hiệu qua. ¢ Tang tính linh động: có kha năng sản xuất nhiều loại sản phẩm khác nhau một cách linh động hơn, chuyền đôi sản phẩm nhanh, thay đôi sản xuất nhanh. ¢ Tang sản lượng: giảm chu kỳ sản xuất, tăng năng suất lao động, giảm thiểu ùn tac và thời gian dừng máy, có thé gia tăng sản lượng một cách đáng kế từ cơ sở vật chất hiện có.4 Các nguyên tắc chính của Lean: [4] ¢ Tap trung vào khách hàng (Customer focused) ¢ - Loại bỏ lang phi (Doing More with Less) ¢ Chat lượng từ gốc (Quality at the Source) 2.5 Cac loai lang phi: [3] 2.1 Tén kho (Inventory) Dự trữ quá mức can thiết về nguyên vật liệu, bán thành phẩm và thành phẩm. Lượng tôn kho phụ trội dẫn đến chi phi tài chính cao hơn về tổn kho, chi phí bảo quản cao hơn và tý lệ khuyết tật cao hơn.2Van chuyén (Transportation) Bat kỳ chuyển động tay chân hay việc đi lai không cần thiết của công nhân không găn liền với việc gia công sản phẩm.3 Thao tác thừa (Motion): Đó là bat ky sự chuyền động vật liệu nào không tao ra giá trị gia tăng cho sản phẩm.
Việc di chuyển giữa các công đoạn xử lý làm kéo dai thời gian chu ky sản xuất, dan đến việc sử dụng lao động và mặt bang kém hiệu qua.4 Khuyết tật (Defects) Phải sửa sai hay gia công lại do không được làm đúng trong lần đầu tiên. Quá trình này không chỉ gây nên việc sử dụng lao động và thiết bị kém hiệu quả mà còn làm gián đoạn luéng sản xuất, dẫn đến ach tắc và đình trệ trong quy trình.5 Lãng phí do chờ đợi (Waiting) Công nhân hoặc máy móc nhàn rỗi, không thể tiễn hành công việc của mình do phải chờ một hoạt động khác kết thúc hoặc phải chờ vật liệu được chuyển đến.6 Lãng phí do gia công thừa (Over-processing) Đó là tiễn hành nhiều công việc gia công hon mức khách hàng yêu cầu dưới hình thức chất lượng hay công năng sản phẩm.7 Lãng phí do sản xuất thừa (Over-production) Sản xuất nhiều hơn hay quá sớm hơn những gì được yêu cầu một cách không cần thiết. Đây là lãng phí xấu nhất, nó kéo theo các lãng phí khác.6 Một số công cụ của Lean: 2.1 Sơ đồ chuỗi giá trị (Value Stream Mapping) [5] a. Định nghĩa : Sơ đồ chuỗi gia tri thé hién truc quan dòng chảy cua vat liệu và thông tin trong toàn bộ quá trình sản xuất.
Mục đích : Xác định các hoạt động gia tăng giá trị hay không gia tăng giá trị cho sản phẩm.