phần mở đầu và phần kết luận, luận văn gồm có hai chương, năm tiết. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 Chƣơng1 MỘT SỐ NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA TƢ TƢỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐÁNH GIÁ CÁN BỘ 1. Tƣ tƣởng Hồ Chí Minh về vị trí, vai trò của cán bộ và sự cần thiết phải đánh giá cán bộ 1. Tƣ tƣởng Hồ Chí Minh về vị trí, vai trò của cán bộ Hồ Chí Minh đã có nhiều bài nói, bài viết có đề cập đến người cán bộ.
Trước Cách mạng tháng Tám, cán bộ được Hồ Chí Minh đề cập đến là những người làm công tác tuyên truyền tư tưởng cách mạng, mục tiêu lý tưởng của Đảng, gây dựng phong trào cách mạng trong các tầng lớp nhân dân. Nhiệm vụ của cán bộ thời kỳ này là tuyên truyền, cũng cố vai trò lãnh đạo của Đảng, vận động và thực hiện đoàn kết các tầng lớp nhân dân đấu tranh hướng tới giành chính quyền. Sau Cách mạng tháng Tám, cán bộ mà Hồ Chí Minh đề cập đến là những người làm việc trong các cấp lãnh đạo của Đảng, các cấp chính quyền, các đoàn thể xã hội, trong các nhà máy xí nghiệp, bệnh viện, trường học.Họ có thể là đảng viên hoặc cũng có thể chưa phải là đảng viên. Đó có thể là cán bộ lãnh đạo quản lý, phụ trách, hoặc chỉ là người làm công tác chuyên môn, nhưng đều là những người chịu trách nhiệm nặng nề, to lớn trước Đảng và trước nhân dân.
Trong Pháp lệnh cán bộ, công chức, năm 2003, của Nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, người được coi là cán bộ, công chức là "công dân Việt Nam, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước, bao gồm: 1. Những người do bầu cử để đảm nhiệm chức vụ theo nhiệm kỳ trong các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội; 2. Những người được tuyển dụng, bổ nhiệm hoặc được giao nhiệm vụ thường xuyên làm việc trong tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội; 3. Những người được tuyển dụng, bổ nhiệm hoặc được giao giữ một công vụ thường xuyên, được phân loại theo trình độ đào tạo, ngành chuyên môn, được xếp vào một ngạch hành chính, sự nghiệp trong các LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 6 cơ quan nhà nước; mỗi ngạch thể hiện chức và cấp về chuyên môn nghiệp vụ, có chức danh tiêu chuẩn riêng; 4.
Thẩm phán Toà án nhân dân, Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân; 5. Những người được tuyển dụng, bổ nhiệm hoặc được giao nhiệm vụ thường xuyên làm việc trong các cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; làm việc trong các cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp[47, 8]. Cán bộ, công chức được đề cập trong Pháp lệnh cán bộ, công chức là thể hiện sự nhận thức và vận dụng quan niệm của Hồ Chí Minh về cán bộ trong điều kiện hiện nay của Đảng và Nhà nước ta. Khi đề cập đến cán bộ, Hồ Chí Minh, Đảng và Nhà nước ta đều khẳng định đây là những người tồn tại trong mối quan hệ với nhân dân, là "công bộc của nhân dân, chịu sự giám sát của nhân dân, phải không ngừng rèn luyện phẩm chất đạo đức, học tập nâng cao trình độ và năng lực công tác để thực hiện tốt nhiệm vụ, công vụ được giao"[47; 8, 9].
Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng nhân dân. Hồ Chí Minh khẳng định đó là sự nghiệp của “dân chúng số đông, chứ không phải là công việc của một hai người”. Vì vậy, cách mạng muốn giành được thắng lợi thì phải phát huy được sức mạnh của quần chúng nhân dân. Song, Hồ Chí Minh cũng khẳng định vai trò, sức mạnh của quần chúng nhân dân chỉ được phát huy khi phải có sự lãnh đạo của Đảng.
Người nói: Cách mạng "Trước hết phải có Đảng cách mạng lãnh đạo.Đảng có vững mạnh thì cách mạng mới thành công". Sự ra đời và lãnh đạo đúng đắn của Đảng là nhân tố có ý nghĩa hàng đầu đến mọi thắng lợi của cách mạng. Vai trò lãnh đạo của Đảng được thể hiện thông qua đội ngũ cán bộ, đảng viên. Họ là những người đề ra chủ trương, chính sách, pháp luật và cũng là những người có nhiệm vụ tuyên truyền, giải thích cho nhân dân hiểu về những chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước và tổ chức cho nhân dân thực hiện.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 7 Thực tiễn cách mạng luôn vận động biến đổi. Nó vô cùng khó khăn, phức tạp. Chủ trương, chính sách của Đảng đề ra là xuất phát từ nhu cầu đòi hỏi của thực tiễn. Song nó không thể là câu trả lời cụ thể cho mọi vấn đề cụ thể của thực tiễn cách mạng.
Vì vậy, cán bộ là những người có nhiệm vụ cụ thể hoá những chủ trương, chính sách của Đảng cho phù hợp với tình hình của thực tế ở mỗi nơi, mỗi lúc. Có như vậy, những chủ trương, chính sách của Đảng mới được nhân dân “hiểu và thi hành”, mới có thể đi vào thực tế cuộc sống. Mọi chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước chỉ đúng đắn khi phản ánh được suy nghĩ và tình cảm, tâm tư và nguyện vọng của nhân dân. Trách nhiệm của cán bộ không chỉ tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, mà còn phải lắng nghe và báo cáo với Đảng và Chính phủ về tâm tư, nguyện vọng của nhân dân, tổng kết thực tiễn, đóng góp ý kiến nhằm giúp cho Đảng và Chính phủ kịp thời có những điều chỉnh, bổ sung và hoàn thiện về đường lối chủ trương, chính sách.
Khi nói về vai trò của cán bộ, Hồ Chí Minh khẳng định đây "là những người đem chính sách của Đảng, của Chính phủ giải thích cho dân chúng hiểu rõ và thi hành. Đồng thời đem tình hình của dân chúng báo cáo cho Đảng, cho Chính phủ hiểu rõ để đặt chính sách cho đúng”[25, 269]. Đảng ta là Đảng của giai cấp công nhân, của nhân dân lao động và của cả dân tộc. Đảng chỉ có thể được nhân dân thừa nhận vai trò lãnh đạo khi thực sự là đạo đức, là văn minh, được nhân dân tin yêu, tín nhiệm.
Song uy tín của Đảng như thế nào là phụ thuộc vào phẩm chất và năng lực của đội ngũ cán bộ, đảng viên. Bởi vì, họ chính là những người tham gia vào xây dựng, đề ra đường lối, chính sách và cũng chính họ là những người tuyên truyền, tổ chức nhân dân thực hiện. Nhân dân biết về Đảng và Chính phủ thông qua đội ngũ cán bộ. Họ có thể không hiểu được một cách rõ ràng, đầy đủ về Đảng và Chính phủ, nhưng lại có thể thấy được một cách rõ ràng, tường tận về những lời nói và việc làm LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 8 của cán bộ.
Vì vậy, lời nói và việc làm của cán bộ có ảnh hưởng rất lớn đến uy tín của Đảng và Chính phủ. Nếu “cán bộ tốt” thì uy tín của Đảng và Chính phủ được cũng cố và phát triển. Ngược lại, nếu “cán bộ dở”, “cán bộ kém” thì không những chính sách của Đảng và Chính phủ không được thực thi, mà uy tín của Đảng và Chính phủ cũng sẽ bị giảm sút trong nhân dân. Như vậy, cán bộ là những người có vai trò rất lớn đối với cách mạng.
Họ không chỉ là những người đề ra đường lối, chính sách, mà còn là những người có trách nhiệm tuyên truyền và tổ chức nhân dân thực hiện. Uy tín lãnh đạo của Đảng phụ thuộc vào phẩm chất và năng lực của đội ngũ cán bộ. Vì vậy, Hồ Chí Minh khẳng định cán bộ là gốc của mọi công việc, “có cán bộ tốt thì việc gì cũng thành”, “không có cán bộ tốt thì hỏng việc”, “muôn việc thành công hoặc thất bại đều do cán bộ tốt hoặc kém”[25, 240]. Tƣ tƣởng Hồ Chí Minh về sự cần thiết phải đánh giá cán bộ.
Để hoàn thành những nhiệm vụ cách mạng vẻ vang mà Đảng và nhân dân giao cho, đòi hỏi cán bộ phải là người vừa có đức vừa có tài, vừa hồng vừa chuyên, trong đó đạo đức cách mạng là “gốc của người cách mạng”. Đạo đức cách mạng không phải là bẩm sinh vốn có ở mỗi người. Nó không bất biến. Thực tế cho thấy, có người thông qua rèn luyện tu dưỡng, đấu tranh cách mạng, mà ngày càng trưởng thành, có tình cảm niềm tin đối với Đảng, đối với cách mạng; có người với sự khoan dung độ lượng của cách mạng, của Đảng, từ chỗ lầm đường lạc lối đã quay về với cách mạng, làm nhiều việc có lợi cho dân, cho nước.
Song cũng có nhiều người do không thường xuyên rèn luyện tu dưỡng, không vượt qua được những hy sinh gian khổ, những cám dỗ của tiền tài danh vọng, từ chỗ có đạo đức cách mạng đã mắc phải những sai lầm khuyết điểm, có những việc làm đi ngược lại lợi ích của cách mạng, lợi ích của nhân dân. Vì vậy, nhiệm vụ đặt ra cho Đảng là phải quan tâm làm tốt công tác cán bộ, trong đó có đánh giá cán bộ. Đây là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục. Bởi vì, có như vậy Đảng mới có thể phát hiện, đào tạo bồi dưỡng được những người có tài, có đức cho cách mạng.
Đồng thời, đây cũng là cơ sở giúp cho LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 9 Đảng kịp thời phát hiện ra những cán bộ, đảng viên thoái hóa biến chất, để loại ra khỏi hàng ngũ cách mạng. Song trên thực tế, ở nhiều nơi nhiều khi không quan tâm đến việc quản lý, đánh giá cán bộ. Hồ Chí Minh đã sớm phát hiện và phê phán về tình trạng này. Người đã chỉ ra sự cần thiết của việc phải thường xuyên quan tâm làm tốt công tác đánh giá cán bộ.
Người khẳng định: Không thường xuyên đánh giá cán bộ “là một khuyết điểm to”, kinh nghiệm cho thấy mỗi lần đánh giá cán bộ “một mặt thì tìm thấy những nhân tài mới, một mặt khác thì làm cho những người hủ hóa cũng lòi ra”[25, 274]. Đánh giá cán bộ là cơ sở cho việc sử dụng, đề bạt, cất nhắc cán bộ. Có đánh giá cán bộ đúng thì mới có thể sử dụng cán bộ đúng. Sử dụng cán bộ không chỉ căn cứ vào đạo đức của cán bộ, mà đòi hỏi còn phải căn cứ vào năng lực của cán bộ.
Cán bộ có năng lực làm việc gì thì sử dụng vào công việc ấy, tránh tình trạng phân công công việc không phù hợp với năng lực của họ.