phần mở đầu,kết luận, danh mục các chữ viết tắt, danh mục tài liệu tham khảo, để giải quyết vấn đề trên, luận văn gồm 02 chương, cụ thể: Chƣơng 1: Nội dung cơ bản Tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ Chƣơng 2: Thực trạng đội ngũ cán bộ, công chức và việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào hoàn thiện pháp luật cán bộ, công chức ở Việt Nam hiện nay. 5 CHƢƠNG 1: NỘI DUNG CƠ BẢN TƢ TƢỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CÁN BỘ 1. Tƣ tƣởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng Cộng Sản Việt Nam về cán bộ 1. Khái niệm cán bộ Mặc dù chưa đưa ra một định nghĩa nào thật đầy đủ về cán bộ nhưng qua các bài nói, bài viết, Hồ Chí Minh luôn khẳng định “cán bộ là cái dây chuyền của bộ máy.
Nếu dây chuyền không tốt, không chạy thì động cơ dù tốt, dù chạy toàn bộ máy cũng tê liệt. Cán bộ là những người đem chính sách của Chính phủ, của Đoàn thể thi hành trong nhân dân, nếu cán bộ dở thì chính sách hay cũng không thực hiện được” [12, 8]. Theo Người, cán bộ là người có trách nhiệm phục vụ nhân dân, phục vụ Đảng, Nhà nước chứ không phải là người đứng trên hoặc đứng ngoài nhân dân. Họ có trách nhiệm đưa đường lối, chủ trưởng của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với nhân dân để nhân dân hiểu rõ và tổ chức, vận động nhân dân thi hành.
Đồng thời, cán bộ cũng là người có trọng trách phải gần gũi nhân dân, nắm được tâm tư nguyện vọng, những bức xúc của quần chúng nhân dân phản ánh với Đảng, Nhà nước để đề ra chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật cho phù hợp với quy luật vận động, phát triển của xã hội và đáp ứng được yêu cầu, nguyện vọng chính đáng của quần chúng nhân dân. Ngày nay, ở nước ta khái niệm cán bộ được hiểu theo nghĩa rộng hơn, bao gồm: Tất cả những người được bầu cử vào các cơ quan Nhà nước, Đảng, đoàn thể; những người được bổ nhiệm đảm nhiệm một công tác quản lý hoặc được giao một công tác chuyên môn nào đó (cán bộ giảng dạy, cán bộ khoa học kỹ thuật…) trong các cơ quan, tổ chức của hệ thống chính trị, biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước. Theo từ điển Tiếng Việt, cán bộ được định nghĩa là: 6 1. Người làm công tác có nghiệp vụ chuyên môn trong cơ quan nhà nước (như cán bộ nhà nước, cán bộ khoa học, cán bộ chính trị).
Người làm công tác có chức vụ trong một cơ quan, một tổ chức, phân biệt với người thường không có chức vụ. [41,5] Theo từ điển Hành chính “Cán bộ là người có đủ các điều kiện được tuyển dụng vào làm việc ở các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị- xã hội, tổ chức kinh tế do Nhà nước thành lập, tổ chức lực lượng vũ trang; trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách Nhà nước, có trình độ chuyên môn từ trung cấp trở lên. Từ cán bộ được sử dụng rộng rãi trong các nước Xã hội chủ nghĩa trước đây (cán bộ, công nhân). Cán bộ, công chức khi thi hành nhiệm vụ, công vụ được pháp luật và nhân dân bảo vệ”.
[ 39,46] Theo Khoản 1 và khoản 3 Điều 4 Luật cán bộ, công chức năm 2008 có hiệu lực từ ngày 01/01/2010 quy định: “1. Cán bộ là công dân Việt Nam được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm, giữ chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị- xã hội ở trung ương, ở tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi chung là cấp tỉnh), ở huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (sau đây gọi chung là cấp huyện) trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước. Cán bộ xã, phường, thị trấn (sau đây gọi chung là cấp xã) là công dân Việt Nam được bầu cử giữ chức vụ theo nhiệm kỳ trong Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Bí thư, Phó bí thư Đảng ủy, người đứng đầy tổ chức chính trị- xã hội….” Như vậy, quan niệm về cán bộ có rất nhiều ý kiến khác nhau. Các ý kiến đó, thông thường được hình thành từ cách nhìn trực tiếp đối với từng loại cán bộ, theo phương pháp liệt kê các tiêu chí hoặc theo cảm tính, nên chưa phản 7 ánh được một cách đầy đủ về khái niệm cán bộ.
Song cơ bản các khái niệm trên về cán bộ đều đã khái quát rõ những đặc trưng của cán bộ đó là: - Cán bộ phải là những người được bầu hoặc được chỉ định hay bổ nhiệm để đảm nhận cương vị nhất định trong một tổ chức nào đó (đặc trưng này phân biệt người cán bộ với người không có chức vụ, không có cương vị). - Chức vụ, cương vị của người cán bộ liên quan đến lãnh đạo, quản lý, điều hành hoạt động của một tổ chức nhất định (đặc trưng này để phân biệt giữa cán bộ với những người có cũng chức vụ, cương vị nhưng không coi là cán bộ như trưởng tộc, trưởng hội đồng môn…. Cán bộ phải là người có uy tín, có vai trò nòng cốt, có tác động ảnh hưởng tích cực đến hoạt động của tổ chức, điều chỉnh mối quan hệ liên quan đến lãnh đạo, quản lý, điều hành hoạt động, duy trì, thúc đẩy và định hướng sự phát triển của tổ chức. Những đặc trưng trên là cơ sở để chúng ta phân biệt người cán bộ với những đối tượng khác.
Nếu thiếu một trong ba đặc trưng trên đều đưa đến nhận thức phiến diện về cán bộ. Từ những đặc trưng trên, cán bộ được phân chia trên nhiều lĩnh vực, nhiều chức danh, cấp độ khác nhau. Trong từng loại cán bộ đều cần phải quy định tiêu chuẩn, tiêu chí, chức năng, nhiệm vụ khác nhau. Tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ Ngay từ khi bắt gặp ánh sáng cách mạng của Chủ nghĩa Mác- Lênin, Hồ Chí Minh đã sớm nhận thức được vị trí, vai trò của người cán bộ trong sự nghiệp cách mạng.
Tháng 6 năm 1923, Người rời nước Pháp đi đến Liên Xô dự Đại hội V Quốc tế cộng sản. Chuyến đi này Người mang theo một khát vọng muốn hiểu biết thực tiễn chủ nghĩa xã hội như thế nào để truyền bá nó vào Việt Nam, đồng thời Người cũng muốn thông qua một đại hội của Quốc tế Cộng sản để trình bày thực tế của sự đàn áp của chủ nghĩa đế quốc ở thuộc 8 địa với mong muốn giúp cho những người cộng sản trên thế giới hiểu được tình trạng khổ cực của nhân dân lao động các nước này. Ngay từ những năm đầu đến với chủ nghĩa Mác- Lênin, Người đã có một suy nghĩ là “trở về nước, đi vào quần chúng, thức tỉnh hộ, tổ chức họ, đoàn kết hộ, huấn luyện họ, đưa họ ra đấu tranh giành tự do độc lập” [20,192] Trong một thời gian ngắn sống ở nước Nga Xô viết, được chứng kiến những thay đổi to lớn của nhân dân Liên Xô do cách mạng xã hội chủ nghĩa đem lại, Người đã có một dự định cho công tác tuyên truyền, tổ chức lực lượng cho cách mạng Việt Nam: “1. Xuất bản một tờ báo nhỏ Tiếng Việt 2.
Tập hợp những phần tử dân tộc cách mạng. Cố gắng đưa những thanh niên người bản xứ đi Matxcova 4. Xây dựng dây liên lạc Matxcova- Đông Dương- Pari” [20,204] Qua những bức thư Nguyễn Ái Quốc gửi cho Quốc tế Cộng sản, qua những bài viết của Người, chúng ta thấy, Người đã có một tầm nhìn chiến lược, muốn cho cách mạng đi tới thắng lợi, trước hết phải chăm lo tới công việc lựa chọn, đào tạo và bồi dưỡng cán bộ. Bằng những lời nói giản dị, nhưng chứa đựng một triết lý sâu sắc “cán bộ là cái gốc của công việc” Người đã nêu bật được vị trí, tầm quan trọng của cán bộ trong sự nghiệp cách mạng của dân tộc.
Song Người cũng chỉ cho chúng ta thấy, cán bộ phải là người như thế nào mới đưa cách mạng tới thắng lợi. “ Muôn việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hoặc kém” [14,240] vì cũng như “gốc có vững thì cây mới bền”. Theo tư tưởng của Người, cán bộ còn được hiểu là “cái dây chuyền của bộ máy”. Nếu dây chuyền không tốt, không chạy thì động cơ dù tốt, dù chạy thì bộ máy cũng tê liệt.
Trong đời sống kinh tế- xã hội, sự chuyển động của xã 9 hội được coi như một “cỗ máy” khổng lồ. Trong “cỗ máy” đó, cán bộ là dây chuyền là “cầu nối” giữa Đảng, Chính phủ với nhân dân. Đây là một dây chuyền đặc biệt vì: Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, cán bộ là người xây dựng nên đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước sao cho phản ánh đúng lợi ích của các tầng lớp nhân dân, phù hợp với thực tiễn đời sống của cán bộ. Cán bộ cũng là người tuyên truyền đường lối, chính sách của Đảng với nhân dân, là người thực thi pháp luật của Nhà nước, “Cán bộ là những người đem chính sách của Đảng, của Chính phủ giải thích cho dân chúng hiểu rõ và thi hành.
Đồng thời đem tình hình của dân chúng báo cáo cho Đảng, cho Chính phủ hiểu rõ, để đặt chính sách cho phù hợp”[14,269]. Bác Hồ trong suốt cuộc đời cách mạng của mình rất mực quan tâm đến cán bộ. Cán bộ mà chúng ta bàn tới đây theo quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh là những người làm trong các cơ quan, đoàn thể, công sở, lực lượng vũ trang. Họ có thể giữ chức vụ chỉ huy, phụ trách, quản lý, lãnh đạo hoặc làm công tác nghiệp vụ chuyên môn đơn thuần.
Tóm lại, cán bộ là những người hoạt động trong những thời kỳ cách mạng, thoát ly, có hưởng lương hoặc phụ cấp để phân biệt nhân dân và là đầy tớ của nhân dân. Tuy nhiên, trong các bài viết của mình, Hồ Chí Minh nhấn mạnh nhiều đến cán bộ, đảng viên có chức, có quyền, những người chịu trách nhiệm trực tiếp và to lớn, nặng nề trước nhân dân và toàn dân tộc. Quan điểm của Đảng Cộng Sản Việt Nam về vấn đề cán bộ “Cán bộ là nhận tố quyết định sự thành bại của cách mạng, gắn liền với vận mệnh của Đảng, của đất nước và chế độ”. [44,66] Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn coi trọng công tác cán bộ và coi đây là một trong những vấn đề có vai trò quyết định đối với toàn sự nghiệp cách mạng.