mở đầu cho quá trình nghiên cứu lý luận giáo dục của Dewey. Bắt đầu từ đây, một loạt các tác phẩm quan trọng về tư tưởng giáo dục của Dewey lần lượt được xuất bản như Nhà trường và xã hội (1899); Cách ta nghĩ (1910); Dân chủ và giáo dục (1916); Reconstruction in education (1920); v.v… củng cố thêm mô hình giáo dục thực nghiệm của ông tại Chicago. Từ năm 1924 đến năm 1928, Dewey đã thực hiện các chương trình tìm hiểu trường công lập Thổ Nhĩ Kỳ, tham gia giảng môn học thực nghiệm giáo dục tại Đại học Mexico và đặc biệt năm 1928, Dewey thực hiện chuyến tham quan cơ sở giáo dục trẻ em ở Leningrad và rất ấn tượng với chương trình thực nghiệm giáo dục nơi đây dưới sự phát triển của nền giáo dục Xô viết. 12 Đó là mô hình "học và làm".
Những trải nghiệm này cung cấp cho ông những vật liệu quý báu để tiếp tục xây dựng mô hình giáo dục thực nghiệm đang theo đuổi suốt cả cuộc đời và đưa ông trở thành một trong những nhà giáo dục có ảnh hưởng nhất đến nước Mỹ đầu thế kỉ XX. Một trong những tác phẩm quan trọng của ông là tác phẩm Kinh nghiệm và giáo dục. Kinh nghiệm và giáo dục là một tác phẩm về lý luận giáo dục ra đời muộn của Dewey. Tác phẩm được in lại từ bài thuyết trình lần thứ mười của Dewey do Kappa Delta Pi tổ chức.
Kappa Delta Pi là một tổ chức phi chính phủ được gọi tên là Hiệp hội danh dự quốc tế về giáo dục, được thành lập năm 1911 nhằm tôn vinh những nhà giáo dục có nhiều đóng góp cho sự phát triển giáo dục. Đây cũng là một diễn đàn dành cho những người quan tâm đến giáo dục, là nơi trao đổi học thuật, trò chuyện với những nhà giáo dục xuất sắc trên thế giới. Năm 1924, Dewey được đề cử là thành viên đầu tiên được Kappa Delta Pi vinh danh. Ngày 28 tháng 2 năm 1929, tại Cleveland, Dewey đã thực hiện bài thuyết trình đầu tiên "Những nguồn gốc của một khoa học giáo dục".
Mười năm sau, ngày 01 tháng 3 năm 1938, Dewey đã thực hiện bài thuyết trình thứ hai. Đó là "Kinh nghiệm và giáo dục" tại hội trường lớn của khách sạn Chelsea. Khác với lần trước, sách in ngay sau bài thuyết trình trở thành một trong những quyển sách quan trọng của Dewey thể hiện tư tưởng giáo dục của ông. Nếu xét đến quá trình phát triển tư tưởng giáo dục của Dewey, bắt đầu từ năm 1897 với Tín điều sư phạm của tôi, 41 năm sau, Dewey đã không ngừng nghỉ theo đuổi nghiên cứu giáo dục thực nghiệm tại Chicago, trong những chuyến đi tham quan Thổ Nhĩ Kỳ, trải nghiệm thực tế giảng dạy ở Mexico hay tìm hiểu hình thức học trên nông trường ở đất nước Xô viết.
Những trải nghiệm thực tế đó giúp cho Dewey ngày một hoàn thiện hơn tư tưởng giáo dục của mình và càng theo đuổi mô hình giáo dục thực nghiệm. Bên cạnh những tác phẩm quan trọng khác như Dân chủ và giáo dục, Tái thiết 13 triết học, Cách ta nghĩ, v., tác phẩm Kinh nghiệm và giáo dục mang cách nhìn mới mẻ hệ thống giáo dục Mỹ cuối thế kỉ XIX, đầu thế kỉ XX. Xuất phát từ một bài thuyết trình, tác phẩm Kinh nghiệm và giáo dục được trình bày một cách ngắn gọn, súc tích, dễ hiểu và mang tính tổng hợp thể hiện một hệ thống lý luận về giáo dục đang đến độ chín muồi của ông. Hệ thống tư tưởng giáo dục của Dewey nói chung và những tư tưởng giáo dục trong tác phẩm Kinh nghiệm và giáo dục nói riêng chịu ảnh hưởng bởi những điều kiện kinh tế - xã hội, chính trị, văn hoá của nước Mỹ cuối thế kỉ XIX, đầu thế kỉ XX và xuất phát từ tiền đề những hệ thống tư tưởng của chủ nghĩa kinh nghiệm Anh, chủ nghĩa thực dụng Mỹ.
Bên cạnh đó, Dewey còn chịu ảnh hưởng của tư tưởng tự do cổ điển và truyền thống Tin Lành phương Tây. Điều kiện kinh tế - xã hội Theo nhận định của Nguyễn Thái Yên Hương trong tác phẩm Đặc trưng văn hóa Mỹ và sự tác động tới chính sách đối ngoại của Mỹ (2018) thì "nước Mỹ từ lúc được thành lập đã có những điều kiện để trở thành một nước lớn" (tr. Trước hết, nước Mỹ có một vị trí địa lý đặc biệt. Nước Mỹ nằm ở bán cầu Tây, tách biệt với các châu lục khác và được bao bọc bởi hai đại dương lớn là Đại Tây Dương và Thái Bình Dương.
Mỹ tiếp giáp Canada và khu vực Mỹ La tinh. Về cơ bản, vị trí địa lý của Mỹ có một số đặc điểm đặc trưng thuận lợi để trở thành một cường quốc. Sau khi định hình hoàn chỉnh vào giữa thế kỉ XVIII, Mỹ sở hữu những mảnh đất màu mỡ, những cánh rừng bạt ngàn. Đây là một trong những thế mạnh để phát triển nền kinh tế.
Nguồn tài nguyên khoáng sản như sắt, đồng, chì, dầu lửa, vàng, bạc tạo điều kiện cho Mỹ phát triển các ngành công nghiệp khai khoáng. Chủ nghĩa tư bản Mỹ được hình thành và phát triển rực rỡ trong giai 14 đoạn cuối thế kỉ XIX, đầu thế kỉ XX với hai thời kì chính: chủ nghĩa tư bản tự do (1877 - 1898) và chủ nghĩa đế quốc (1898 - 1914). Nền kinh tế tư bản chủ nghĩa ở Mỹ được xây dựng là một nền kinh tế tư bản chủ nghĩa điển hình. Đó là một nền kinh tế được xây dựng dựa trên nền tảng lợi nhuận, lao động, tư hữu, tự do kinh doanh.
Fichou (2003) cho rằng vấn đề lợi nhuận vẫn gắn liền với tư tưởng người Mỹ khi họ xem nó "là động lực chủ yếu của nền văn minh Hoa Kỳ" (tr. 107), trong đó, lao động được đề cao, là chức trách thiêng liêng, là yếu tố cơ bản để đánh giá sự thành đạt trong cuộc sống ở Mỹ. Nền kinh tế Mỹ là là một nền kinh tế nhiều thành phần với các thành phần kinh tế như: tư bản thương nghiệp, tư bản công nghiệp, tư bản tài chính và tư bản nhân dân. Tư bản thương nghiệp phát sinh là khu vực New England, một trong những vùng đất người châu Âu định cư sớm nhất, trong đó có bang Vermont, nơi John Dewey chào đời.
Vùng đất New England ở đông bắc nước Mỹ, đó là "vùng đất đá cằn cỗi, đất đai tương đối ít bằng phẳng và mùa đông kéo dài khiến khó sinh sống bằng nghề trồng trọt" (Cơ quan thông tin Mỹ, 2010, tr. Từ khu vực này, tư bản thương nghiệp Mỹ hình thành và lan rộng khắp lãnh thổ, đặc biệt là các vùng duyên hải. Tư bản công nghiệp phát triển mạnh trong các ngành công nghiệp khai thác khoáng sản, sản xuất hàng hóa. Nổi bật nhất là hai ngành công nghiệp sắt thép và công nghiệp khai thác dầu mỏ.
Để tăng cường lưu thông hàng hoá trên một lãnh thổ rộng lớn, Mỹ coi trọng việc xây dựng một hệ thống đường ray xe lửa kết nối thông thương giữa các vùng nam bắc, đông tây. Đến năm 1884, hệ thống đường sắt của Mỹ đã nối vùng thung lũng Mississippi ở miền trung với các vùng thuộc duyên hải Thái Bình Dương. Trong kỉ nguyên sắt thép, theo quan điểm của Yergin D. (1947 - ), trong tác phẩm The Prize: Dầu mỏ, tiền bạc và quyền lực (2016), sự phát triển của đế chế dầu lửa là "một trong những thành tựu doanh nghiệp vĩ đại 15 nhất của thế kỉ XIX" (tr.
Công ty dầu khí Standard do John D. Rockeffeller (1839 - 1937) góp vốn thành lập là một trong những tập đoàn sớm nhất và hùng mạnh nhất. Hàng loạt các tập đoàn khác được nhanh chóng thành lập trong các ngành dầu hạt bông, chì, đường, thuốc lá sợi và cao su. Đây có thể coi là Kỷ nguyên tiến bộ của nước Mỹ.
Tư bản tài chính xuất hiện cùng với sự hình thành hệ thống ngân hàng tại phố Wall, gắn liền với thị trường tài chính của Mỹ. Đến cuối thế kỉ XIX, đồng tiền USD của Mỹ chi phối sâu rộng trong mạng lưới tài chính toàn cầu và trở thành đồng tiền lưu hành phổ biến nhất trên thế giới. Tư bản nhân dân là một trong những đặc trưng của chủ nghĩa tư bản Mỹ được hình thành từ việc người công nhân Mỹ được quyền mua cổ phần của nhà máy, xí nghiệp ngay chính nơi mình làm thuê, gắn kết giữa chủ xưởng và công nhân trở nên chặt chẽ hơn vì lợi ích từ hai phía. Đặc điểm trọng tâm của nền kinh tế Mỹ là sự tự do kinh doanh.
Ý nghĩa của sự tự do kinh doanh thể hiện thông qua việc cho phép tư nhân đóng góp phần lớn vào các quyết định về phương hướng và quy mô nền kinh tế, tạo nên một môi trường kinh doanh bình đẳng về cơ hội cho tất cả mọi người, kích thích khao khát làm giàu, khẳng định giá trị bản thân trên vùng đất mới và tăng năng suất lao động xã hội. Công cuộc tái thiết đất nước với cuộc vận động trên diện rộng trong ba thập kỉ từ 1889 đến 1920 nhằm cải cách kinh tế, chính trị và xã hội. Việc tập trung ứng dụng khoa học và kĩ thuật vào sản xuất, nước Mỹ vươn mình trở thành một cường quốc về kinh tế. Trong tác phẩm Chân dung nước Mỹ, Clark G.
đã nhận định năm 1913, sản lượng công nghiệp của Mỹ chiếm một phần ba sản xuất công nghiệp toàn thế giới. Từ cuối thế kỉ XIX đến đầu thế kỉ XX, nước Mỹ đã phát triển từ một quốc gia nông thôn, nông nghiệp trở thành một cường quốc công nghiệp với nòng cốt là ngành thép và than, đường sắt và động cơ hơi nước. 16 Dewey (2012) cũng phân tích những đặc điểm nổi bật này của nước Mỹ với nhận định đó là "nền kinh tế tự do chưa từng có" (tr. 12) với sự năng động và hiệu quả.
Thế mạnh của chủ nghĩa tư bản tự do Mỹ là thị trường tiêu thụ rộng lớn, nhiều tiềm năng, do biệt lập về vị trí địa lý, ít chịu sự cạnh tranh trực tiếp đối với các nước tư bản chủ nghĩa cựu lục địa, các nhà tư bản được đảm bảo quyền tự do kinh doanh và được bảo hộ về quyền tư hữu. Một nền kinh tế tư bản chủ nghĩa điển hình tất yếu chuyển sang chủ nghĩa đế quốc ngay trong giai đoạn phát triển rực rỡ của nó. Từ năm 1890, Mỹ trở thành cường quốc số một thế giới về kinh tế và quân sự. Thực trạng phát triển của một cường quốc về kinh tế và công nghệ đòi hỏi một nền giáo dục phát triển tương ứng.
Do đó, hơn tất cả những quốc gia thời kì này, nhu cầu cải cách giáo dục trở thành nhu cầu hết sức tất yếu và cấp bách.