Tư tưởng của đại tưởng của đại tướng võ nguyên giáp về phát huy nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc việt nam

Chuyên khảo phân tích Tư tưởng của đại tưởng của đại tướng võ nguyên giáp về phát huy nhân tố con người trong chiến tranh, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên

• Tác giả: Lê Thị Hiền
• Người hướng dẫn: GS.TS Nguyễn Văn Tài
• Trường học: Học viện Khoa học Xã hội
• Chuyên ngành: Triết học
• Đề tài: Tư Tưởng Đại Tướng Võ Nguyên Giáp Về Nhân Tố Con Người Trong Chiến Tranh Giải Phóng Dân Tộc Việt Nam
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN
• MỞ ĐẦU
• 1. Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
• 1.1. Các công trình nghiên cứu liên quan đến tư tưởng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam
• 1.2. Khái quát kết quả nghiên cứu có liên quan đến đề tài của luận án và những vấn đề đặt ra cần bổ sung, phát triển trong luận án
• 1.3. Tiểu kết chương 1
• 2. Chương 2: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ HÌNH THÀNH, PHÁT TRIỂN TƯ TƯỞNG ĐẠI TƯỚNG VÕ NGUYÊN GIÁP VỀ PHÁT HUY NHÂN TỐ CON NGƯỜI TRONG CHIẾN TRANH GIẢI PHÓNG DÂN TỘC VIỆT NAM
• 2.1. Những vấn đề lý luận về phát huy nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam
• 2.2. Cơ sở khách quan của sự hình thành, phát triển tư tưởng Đại tướng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam
• 2.3. Nhân tố chủ quan của sự hình thành, phát triển tư tưởng Đại tướng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam
• 2.4. Tiểu kết chương 2
• 3. Chương 3: NỘI DUNG CƠ BẢN TƯ TƯỞNG CỦA ĐẠI TƯỚNG VÕ NGUYÊN GIÁP VỀ PHÁT HUY NHÂN TỐ CON NGƯỜI TRONG CHIẾN TRANH GIẢI PHÓNG DÂN TỘC VIỆT NAM
• 3.1. Quan điểm của Đại tướng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người trong chiến tranh nhân dân Việt Nam
• 3.2. Quan điểm của Đại tướng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người trong xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam
• 3.3. Quan điểm của Đại tướng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người trong sức mạnh chiến đấu của quân đội
• 3.4. Tiểu kết chương 3
• 4. Chương 4: GIÁ TRỊ VÀ BÀI HỌC TỪ TƯ TƯỞNG CỦA ĐẠI TƯỚNG VÕ NGUYÊN GIÁP VỀ PHÁT HUY NHÂN TỐ CON NGƯỜI ĐỐI VỚI SỰ NGHIỆP BẢO VỆ TỔ QUỐC VIỆT NAM HIỆN NAY
• 4.1. Giá trị từ tư tưởng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam
• 4.2. Bài học từ tư tưởng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người đối với sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc Việt Nam hiện nay
• 4.3. Tiểu kết chương 4
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Tư Tưởng Võ Nguyên Giáp Về Con Người Giới Thiệu

Đại tướng Võ Nguyên Giáp là một nhà quân sự lỗi lạc, một nhà văn hóa, nhà sử học nổi bật của Việt Nam. Cuộc đời ông gắn liền với hai cuộc kháng chiến trường kỳ chống lại thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, bảo vệ nền độc lập dân tộc và thống nhất đất nước. Do đó, có rất nhiều công trình nghiên cứu về ông dưới nhiều góc độ khác nhau, trong đó có nhiều công trình có giá trị. Các công trình nghiên cứu này tập trung vào nhiều khía cạnh, từ chiến lược quân sự đến tư tưởng chính trị và vai trò của ông trong lịch sử Việt Nam hiện đại. Nghiên cứu về tư tưởng Võ Nguyên Giáp không chỉ là tìm hiểu về một cá nhân kiệt xuất mà còn là khám phá những bài học lịch sử quý báu cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

1.1. Các Công Trình Nghiên Cứu Về Cuộc Đời Và Sự Nghiệp

Nhiều tác phẩm đã ghi lại chi tiết cuộc đời và sự nghiệp của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, từ những năm tháng hoạt động cách mạng ban đầu đến vai trò chỉ huy quân sự trong các chiến dịch lớn. Các công trình này thường tập trung vào việc phân tích những quyết định chiến lược quan trọng và tầm nhìn xa trông rộng của ông. Các tác giả cũng khai thác những khía cạnh cá nhân, phẩm chất đạo đức cách mạng của Đại tướng, giúp độc giả hiểu rõ hơn về con người Võ Nguyên Giáp.

1.2. Nghiên Cứu Về Chiến Lược Quân Sự Của Đại Tướng

Một số lượng lớn các công trình tập trung vào việc phân tích chiến lược quân sự độc đáo của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, đặc biệt là nghệ thuật chiến tranh nhân dân và cách sử dụng lực lượng một cách sáng tạo. Các nghiên cứu này thường đi sâu vào các chiến dịch cụ thể, như chiến dịch Điện Biên Phủ, để làm nổi bật những nguyên tắc và phương pháp quân sự mà ông đã áp dụng thành công. Nghệ thuật quân sự Việt Nam được thể hiện rõ nét qua các công trình này.

II. Thách Thức Nghiên Cứu Tư Tưởng Võ Nguyên Giáp Về Con Người

Mặc dù có nhiều công trình nghiên cứu về Đại tướng Võ Nguyên Giáp, nhưng việc nghiên cứu một cách chuyên sâu về tư tưởng Võ Nguyên Giáp về con người trong chiến tranh giải phóng vẫn còn nhiều thách thức. Các công trình hiện có thường chỉ đề cập đến khía cạnh này một cách gián tiếp hoặc trong một phạm vi hẹp. Do đó, cần có những nghiên cứu toàn diện hơn để làm rõ những quan điểm, nguyên tắc và phương pháp mà ông đã sử dụng để phát huy nhân tố con người trong cuộc chiến tranh.

2.1. Thiếu Nghiên Cứu Chuyên Sâu Về Nhân Tố Con Người

Hầu hết các công trình nghiên cứu về Đại tướng Võ Nguyên Giáp tập trung vào khía cạnh quân sự, chiến lược, hoặc lịch sử, mà ít đi sâu vào phân tích nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng. Cần có những nghiên cứu chuyên sâu hơn để làm rõ vai trò, vị trí và tầm quan trọng của con người trong tư tưởng của ông. Con người là trung tâm trong mọi chiến lược, cần được nghiên cứu kỹ lưỡng.

2.2. Khó Khăn Trong Tiếp Cận Nguồn Tài Liệu Gốc

Việc tiếp cận các nguồn tài liệu gốc, như các bài viết, bài nói, huấn lệnh của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, có thể gặp nhiều khó khăn. Điều này gây trở ngại cho việc nghiên cứu một cách chính xác và đầy đủ về tư tưởng của ông. Cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa các nhà nghiên cứu và các cơ quan lưu trữ để giải quyết vấn đề này. Lịch sử quân sự Việt Nam cần được bảo tồn và khai thác hiệu quả.

III. Cách Tiếp Cận Tư Tưởng Võ Nguyên Giáp Về Con Người Hiệu Quả

Để nghiên cứu một cách hiệu quả về tư tưởng Võ Nguyên Giáp về con người, cần áp dụng một phương pháp tiếp cận toàn diện và liên ngành. Điều này bao gồm việc kết hợp các phương pháp nghiên cứu lịch sử, quân sự, chính trị và xã hội học. Đồng thời, cần chú trọng đến việc phân tích các nguồn tài liệu gốc và các công trình nghiên cứu đã có để xây dựng một bức tranh đầy đủ và chính xác về tư tưởng của ông. Phát huy sức mạnh tổng hợp là chìa khóa để hiểu rõ tư tưởng của Đại tướng.

3.1. Kết Hợp Các Phương Pháp Nghiên Cứu Liên Ngành

Nghiên cứu về tư tưởng Võ Nguyên Giáp đòi hỏi sự kết hợp giữa các phương pháp nghiên cứu lịch sử, quân sự, chính trị và xã hội học. Điều này giúp các nhà nghiên cứu có thể hiểu rõ hơn về bối cảnh lịch sử, các yếu tố chính trị và xã hội ảnh hưởng đến sự hình thành và phát triển tư tưởng của ông. Chính trị Việt Nam có ảnh hưởng sâu sắc đến tư tưởng quân sự của Đại tướng.

3.2. Phân Tích Sâu Các Nguồn Tài Liệu Gốc

Việc phân tích sâu các nguồn tài liệu gốc, như các bài viết, bài nói, huấn lệnh của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, là rất quan trọng để hiểu rõ tư tưởng của ông. Các nguồn tài liệu này cung cấp những thông tin trực tiếp và chính xác về quan điểm, nguyên tắc và phương pháp mà ông đã sử dụng để phát huy nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng. Tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh cũng có ảnh hưởng lớn đến tư tưởng của Đại tướng.

IV. Nội Dung Tư Tưởng Võ Nguyên Giáp Về Phát Huy Nhân Tố Con Người

Tư tưởng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng tập trung vào việc xây dựng một đội quân cách mạng có tinh thần chiến đấu cao, lòng yêu nước sâu sắc và ý chí quyết thắng. Ông luôn coi con người là yếu tố quyết định sự thành bại của cuộc chiến tranh và chú trọng đến việc giáo dục, bồi dưỡng, rèn luyện phẩm chất đạo đức, năng lực chuyên môn cho cán bộ, chiến sĩ. Ý chí chiến đấu là yếu tố then chốt trong tư tưởng của Đại tướng.

4.1. Xây Dựng Đội Quân Cách Mạng Vững Mạnh

Đại tướng Võ Nguyên Giáp luôn chú trọng đến việc xây dựng một đội quân cách mạng vững mạnh, có tinh thần chiến đấu cao, lòng yêu nước sâu sắc và ý chí quyết thắng. Ông coi đây là yếu tố then chốt để giành thắng lợi trong chiến tranh giải phóng. Xây dựng quân đội là nhiệm vụ hàng đầu trong tư tưởng của Đại tướng.

4.2. Giáo Dục Và Bồi Dưỡng Phẩm Chất Đạo Đức

Ông đặc biệt quan tâm đến việc giáo dục và bồi dưỡng phẩm chất đạo đức cách mạng cho cán bộ, chiến sĩ. Ông cho rằng, phẩm chất đạo đức là nền tảng để xây dựng một đội quân vững mạnh, trung thành với Đảng, với Tổ quốc và với nhân dân. Tư tưởng đạo đức cách mạng là một phần quan trọng trong tư tưởng của Đại tướng.

V. Giá Trị Tư Tưởng Võ Nguyên Giáp Trong Bảo Vệ Tổ Quốc Nay

Tư tưởng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người vẫn còn nguyên giá trị trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc Việt Nam hiện nay. Trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực có nhiều diễn biến phức tạp, việc phát huy sức mạnh của toàn dân tộc, xây dựng một đội quân cách mạng vững mạnh là rất quan trọng để bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc. Bảo vệ Tổ quốc là nhiệm vụ thiêng liêng của toàn dân.

5.1. Phát Huy Sức Mạnh Toàn Dân Tộc

Trong bối cảnh hiện nay, việc phát huy sức mạnh của toàn dân tộc là rất quan trọng để bảo vệ Tổ quốc. Điều này đòi hỏi sự đoàn kết, thống nhất cao trong toàn Đảng, toàn dân và toàn quân. Đoàn kết toàn dân là sức mạnh vô địch để bảo vệ Tổ quốc.

5.2. Xây Dựng Quân Đội Cách Mạng Chính Quy

Việc xây dựng một đội quân cách mạng chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại là rất quan trọng để đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới. Điều này đòi hỏi sự đầu tư lớn về nguồn lực và sự nỗ lực không ngừng của toàn quân. Huấn luyện quân sự là yếu tố then chốt để xây dựng quân đội mạnh.

VI. Bài Học Từ Tư Tưởng Võ Nguyên Giáp Về Con Người Kết Luận

Nghiên cứu về tư tưởng Võ Nguyên Giáp về con người mang lại những bài học quý báu cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Việc phát huy nhân tố con người, xây dựng một đội quân cách mạng vững mạnh, và đoàn kết toàn dân là những yếu tố then chốt để giành thắng lợi trong mọi cuộc chiến tranh. Tư tưởng của ông vẫn là nguồn cảm hứng lớn cho các thế hệ người Việt Nam. Giá trị tư tưởng Võ Nguyên Giáp cần được kế thừa và phát huy.

6.1. Kế Thừa Và Phát Huy Tư Tưởng Của Đại Tướng

Việc kế thừa và phát huy tư tưởng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp là trách nhiệm của mỗi người Việt Nam. Điều này đòi hỏi sự nỗ lực không ngừng trong học tập, rèn luyện và công tác để góp phần xây dựng một nước Việt Nam giàu mạnh, dân chủ, công bằng và văn minh. Ứng dụng tư tưởng Võ Nguyên Giáp vào thực tiễn là cách tốt nhất để tri ân công lao của ông.

6.2. Vận Dụng Sáng Tạo Trong Tình Hình Mới

Trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực có nhiều diễn biến phức tạp, cần vận dụng sáng tạo tư tưởng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp vào thực tiễn. Điều này đòi hỏi sự linh hoạt, sáng tạo và khả năng thích ứng cao của các nhà lãnh đạo và chỉ huy. Tư tưởng quân sự Việt Nam hiện đại cần được xây dựng trên nền tảng tư tưởng của Đại tướng.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Bối cảnh khoa học của công trình nghiên cứu bắt nguồn từ nhu cầu cấp thiết trong việc giải mã bản chất triết học - chính trị của nghệ thuật quân sự Việt Nam thế kỷ XX. Lịch sử chiến tranh giải phóng dân tộc của Việt Nam là một hiện tượng độc đáo trong lịch sử quân sự thế giới, nơi một dân tộc đất không rộng, người không đông, tiềm lực kinh tế và kỹ thuật quân sự ban đầu ở trình độ thô sơ đã liên tiếp đánh bại hai cường quốc quân sự hàng đầu thế giới là thực dân Pháp và đế quốc Mỹ. Dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đại tướng Võ Nguyên Giáp - Tổng tư lệnh Quân đội nhân dân Việt Nam, người học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh - đã hiện thực hóa nghệ thuật quân sự “lấy ít địch nhiều”, “lấy nhỏ thắng lớn”, “lấy thô sơ thắng hiện đại”. Nền tảng cốt lõi làm nên những kỳ tích ấy chính là nghệ thuật phát huy tối đa nhân tố con người.

Khoảng trống nghiên cứu (Research Gap): Mặc dù đã có hàng trăm công trình trong và ngoài nước nghiên cứu về Đại tướng Võ Nguyên Giáp của các sử gia và nhà phân tích quân sự quốc tế như Peter Macdonald (1993), Cecil B. Currey (1997), Georges Boudarel (1977), Gérard Le Quang (1973), Alain Ruscio (2002), hay các học giả trong nước như Trần Trọng Trung (2006), Trần Thái Bình (2010), Nguyễn Thành (2010), song phần lớn các công trình này chỉ tiếp cận dưới góc độ lịch sử chiến tranh, miêu tả biên niên sự kiện, phân tích chiến thuật tác chiến hoặc ca ngợi tài năng cầm quân đơn thuần. Chưa có một công trình nào nghiên cứu tư tưởng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc một cách chuyên biệt, có hệ thống và toàn diện dưới góc độ Triết học (Chuyên ngành: Triết học, Mã số: 9229001).

Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết khoa học:

• Câu hỏi 1: Những tiền đề khách quan về lịch sử - xã hội, tư tưởng - lý luận và nhân tố chủ quan nào đã quyết định sự hình thành, phát triển tư tưởng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người?
• Câu hỏi 2: Bản chất, cấu trúc nội dung và phương thức phát huy nhân tố con người trong chiến tranh nhân dân, xây dựng lực lượng vũ trang và sức mạnh chiến đấu của quân đội trong tư tưởng Đại tướng Võ Nguyên Giáp được biểu hiện cụ thể ra sao?
• Câu hỏi 3: Những giá trị lý luận và bài học thực tiễn nào từ tư tưởng của Đại tướng có thể kế thừa, vận dụng để phát huy nhân tố con người trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc Việt Nam hiện nay?
• Giả thuyết 1: Nhân tố con người trong tư tưởng Võ Nguyên Giáp không chỉ là một thành tố lực lượng đơn lẻ mà là một chỉnh thể biện chứng giữa phẩm chất chính trị, năng lực hoạt động thực tiễn và tính tích cực sáng tạo của chủ thể làm nên lịch sử.
• Giả thuyết 2: Việc giải quyết mối quan hệ giữa con người và vũ khí trong tư tưởng của Đại tướng mang tính biện chứng sâu sắc: con người giữ vai trò quyết định nhưng luôn đòi hỏi con người phải chủ động đi trước một bước để làm chủ vũ khí, trang bị kỹ thuật hiện đại.

Khung lý thuyết của công trình xác lập trên nền tảng Chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của Chủ nghĩa Mác - Lênin, Tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh và đường lối chiến tranh nhân dân của Đảng Cộng sản Việt Nam. Phạm vi nghiên cứu của luận án bao quát toàn bộ hệ thống tác phẩm, bài viết, bài nói chuyện, nhật lệnh, chỉ thị quân sự của Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 - 1954) và kháng chiến chống đế quốc Mỹ (1954 - 1975), mở rộng đến các công trình tổng kết lý luận quân sự và đổi mới đất nước đến năm 2008. Toàn bộ luận án được kết cấu chặt chẽ gồm 4 chương, 10 tiết, 174 trang chính văn và danh mục 174 tài liệu tham khảo chuyên sâu.

Literature Review và Positioning

Tổng quan các luồng nghiên cứu chính cho thấy sự phong phú về mặt sử liệu nhưng phân mảnh về mặt lý luận triết học:

1. Luồng nghiên cứu quốc tế: Peter Macdonald trong Tướng Giáp qua hai cuộc chiến tranh Đông Dương (1993) tập trung vào vai trò của Đại tướng trong đào tạo, giáo dục quân đội cách mạng sẵn sàng thích ứng với chiến trường ác liệt. Cecil B. Currey trong Chiến thắng bằng mọi giá - Thiên tài quân sự Việt Nam. Đại tướng Võ Nguyên Giáp (1997) đánh giá cao khả năng phát huy sức mạnh tổng hợp dân tộc thông qua việc bồi dưỡng, tổ chức và đặt niềm tin tuyệt đối vào "khả năng tự chủ và sáng tạo ứng phó với mọi tình huống của sĩ quan cấp dưới". Georges Boudarel trong Võ Nguyên Giáp (1977) phân tích quá trình Đại tướng thâm nhập vào quần chúng, tổ chức huấn luyện cán bộ và giác ngộ nhân dân tham gia cuộc chiến trường kỳ. Gérard Le Quang trong Võ Nguyên Giáp hay cuộc chiến tranh nhân dân (1973) chỉ ra sự kế thừa truyền thống quân sự nhà Trần kết hợp lý luận mácxít của V.I. Lênin, Mao Trạch Đông, Chu Đức và Clausewitz. Alain Ruscio trong Võ Nguyên Giáp - Một cuộc đời (2002) làm sáng tỏ triết lý "lấy dân làm gốc" và truyền thống "ngụ binh ư nông". Ernesto Che Guevara (1961) trong lời tựa cuốn Chiến tranh nhân dân và quân đội nhân dân đã nhận định cuộc chiến đấu của Việt Nam mang tính chất nông dân nhưng được soi sáng bởi ý thức hệ tiên phong vô sản với tính kỷ luật tự giác cao độ.
2. Luồng nghiên cứu trong nước: Các công trình của Trần Trọng Trung (2006, 2011), Trần Thái Bình (2010, 2013), Nguyễn Thành (2010), Bùi Loan Thùy (2011 với bộ tuyển tập đồ sộ 2.242 trang), cùng các nghiên cứu của Hoàng Minh Thảo, Vũ Quang Đạo, Đỗ Thanh Hải, Lê Vũ Huy và bộ sách 5 tập Lịch sử tư tưởng quân sự Việt Nam của Viện Lịch sử Quân sự Việt Nam đã phân tích sâu sắc các khía cạnh về nghệ thuật quân sự, văn hóa giữ nước và nghệ thuật chỉ huy.

Các cuộc tranh luận học thuật chủ yếu xoay quanh hai trường phái đối lập: Trường phái "Kỹ trị - Hỏa lực vũ khí" (Technocentric paradigm) vốn thống trị trong học thuyết quân sự tư sản phương Tây (tiêu biểu là tư duy hỏa lực tuyệt đối của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert McNamara) cho rằng ưu thế công nghệ, trang bị vũ khí tối tân và tiềm lực tài chính là nhân tố quyết định chiến trường; đối lập với Trường phái "Chiến tranh nhân dân - Con người làm trung tâm" (Anthropocentric People's War) được phát triển bởi Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đại tướng Võ Nguyên Giáp, khẳng định con người giác ngộ chính trị mới là nhân tố quyết định tối hậu.

Luận án định vị nghiên cứu bằng việc chuyển từ phân tích hiện tượng lịch sử quân sự đơn thuần sang khám phá cấu trúc bản thể luận, nhận thức luận và phương pháp luận triết học mácxít về nhân tố con người trong tư tưởng Võ Nguyên Giáp. Luận án vượt lên trên các nghiên cứu của Cecil B. Currey và Georges Boudarel bằng cách làm sáng tỏ cơ chế chuyển hóa sức mạnh tinh thần, ý chí chính trị của con người thành sức mạnh vật chất có khả năng đánh bại bộ máy chiến tranh công nghệ cao của chủ nghĩa đế quốc.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án đã mở rộng và làm phong phú học thuyết Mác - Lênin về vai trò của quần chúng nhân dân và con người trong chiến tranh cách mạng thông qua việc chuẩn hóa hai định nghĩa mang tính phạm trù:

• Nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam: Được luận án xác định là “tổng hòa những yếu tố đặc trưng bao gồm một chỉnh thể giữa phẩm chất, năng lực và hoạt động thực tiễn, quy định vai trò tích cực, sáng tạo của lực lượng toàn dân đánh giặc (nòng cốt là con người trong lực lượng vũ trang, đặc biệt là con người trong sức mạnh chiến đấu của quân đội) góp phần thúc đẩy sự nghiệp chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam giành thắng lợi”.
• Phát huy nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam: Được định nghĩa là “quá trình các chủ thể bằng các phương thức tác động vào các lực lượng tiến hành chiến tranh nhằm phát hiện, làm bộc lộ, khai thác, sử dụng những phẩm chất, năng lực và hoạt động thực tiễn tích cực, sáng tạo của mỗi cá nhân cũng như các lực lượng xã hội nhằm thực hiện thắng lợi mục đích chính trị của chiến tranh nhân dân, chiến tranh cách mạng Việt Nam”.

Mô hình lý thuyết của luận án xác lập mối quan hệ tương hỗ giữa bốn thành tố: (1) Cơ sở khách quan và nhân tố chủ quan; (2) Bản chất phẩm chất - năng lực của con người Việt Nam; (3) Hệ thống phương thức tác động lãnh đạo, giáo dục, tổ chức của Đảng; và (4) Hiệu quả thực tiễn trên ba trụ cột: chiến tranh nhân dân, xây dựng lực lượng vũ trang 3 thứ quân và nâng cao sức mạnh chiến đấu của quân đội.

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án tích hợp nhuần nhuyễn 3 dòng lý thuyết nền tảng:

1. Lý luận duy vật lịch sử của C. Mác, Ph. Ăngghen và V.I. Lênin về con người vừa là sản phẩm vừa là chủ thể của lịch sử, và bản chất chiến tranh là sự kế tục chính trị bằng thủ đoạn bạo lực vũ trang.
2. Tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh với luận điểm cốt lõi "người trước - súng sau", "chính trị trọng hơn quân sự", "vững chắc nhất là lòng dân".
3. Truyền thống văn hóa quân sự Việt Nam qua hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước, đúc kết từ tư tưởng "khoan thư sức dân để làm kế sâu rễ bền gốc" của Trần Quốc Tuấn, "lấy đại nghĩa để thắng hung tàn, lấy chí nhân để thay cường bạo" của Nguyễn Trãi.

Khung phân tích này vận hành theo phương pháp tiếp cận hệ thống đa tầng: từ cấp độ toàn dân trong thế trận chiến tranh nhân dân rộng khắp, đến cấp độ lực lượng vũ trang ba thứ quân (bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương, dân quân du kích), và đi sâu vào cấp độ người chiến sĩ - cán bộ chỉ huy trong mối quan hệ hữu cơ với vũ khí, trang bị kỹ thuật tác chiến. Điều kiện biên (boundary conditions) của khung phân tích được xác lập rõ: áp dụng tối ưu trong các cuộc chiến tranh chính nghĩa, chiến tranh nhân dân tự vệ và chiến tranh phi đối xứng bảo vệ độc lập dân tộc.

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Nghiên cứu đứng trên lập trường nhận thức luận của Chủ nghĩa hiện thực phê phán (Critical Realism) kết hợp thế giới quan duy vật biện chứng và duy vật lịch sử. Thiết kế nghiên cứu đa cấp độ (Multi-level design) được triển khai qua 3 tầng phân tích: Cấp độ vĩ mô (toàn thể nhân dân và sức mạnh khối đại đoàn kết dân tộc), Cấp độ trung mô (tổ chức quân sự, sự phối hợp tác chiến của 3 thứ quân), và Cấp độ vi mô (phẩm chất, ý chí, kỹ năng sử dụng vũ khí của người chiến sĩ và năng lực quyết đoán của người chỉ huy).

Quy trình nghiên cứu rigorous

Quy trình nghiên cứu áp dụng phương pháp khảo chứng văn bản học (Textual Hermeneutics / Philological Criticism) nghiêm ngặt đối với nguồn dữ liệu sơ cấp là toàn bộ trước tác, bài phát biểu, nhật lệnh, chỉ thị quân sự của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Luận án thực hiện tam giác hóa dữ liệu (Data Triangulation) bằng việc đối chiếu chéo giữa:

• Văn bản gốc của Đại tướng Võ Nguyên Giáp: Chiến tranh nhân dân và quân đội nhân dân (1961), Vũ trang quần chúng cách mạng, xây dựng quân đội nhân dân (1972), Những kinh nghiệm lớn lãnh đạo đấu tranh vũ trang và xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng, Sức mạnh vô địch của chiến tranh nhân dân trong thời đại mới.
• Văn kiện lãnh đạo chỉ đạo của Ban Chấp hành Trung ương Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh.
• Nguồn tư liệu lưu trữ lịch sử quân sự của Bộ Quốc phòng và Viện Lịch sử Quân sự Việt Nam.
• Đánh giá của các học giả, nhân chứng lịch sử và tướng lĩnh đối phương (Mỹ, Pháp).

Độ tin cậy (Reliability) và giá trị cấu trúc (Construct Validity) được đảm bảo thông qua việc phân tích ngữ cảnh lịch sử cụ thể của từng văn bản, tránh việc suy diễn áp đặt chủ quan hoặc hiện đại hóa lịch sử một cách khiên cưỡng.

Data và phân tích

Dữ liệu của luận án bao gồm 174 tài liệu tham khảo chọn lọc, bao gồm các văn kiện Đại hội Đảng, tác phẩm kinh điển Mác - Lênin, Hồ Chí Minh toàn tập, tổng tập công trình quân sự 2.242 trang của Đại tướng Võ Nguyên Giáp do Bùi Loan Thùy chủ biên, cùng hàng chục công trình chuyên khảo quốc tế bằng tiếng Anh và tiếng Pháp.

Các kỹ thuật phân tích logic - lịch sử, quy nạp - diễn dịch, phân tích - tổng hợp và hệ thống - cấu trúc được áp dụng liên tục để trừu tượng hóa các sự kiện chiến trường thành các phạm trù và quy luật triết học. Luận án thực hiện kiểm tra độ vững chắc của các luận điểm thông qua việc so sánh đối chiếu giữa các giai đoạn lịch sử khác nhau: giai đoạn chuẩn bị khởi nghĩa (1940 - 1945), kháng chiến chống Pháp (1945 - 1954), và kháng chiến chống Mỹ cứu nước (1954 - 1975).

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

Luận án mang lại 4 phát hiện mang tính đột phá về mặt khoa học:

1. Phát hiện về cấu trúc chỉnh thể hai phương diện của nhân tố con người: Nhân tố con người trong tư tưởng Võ Nguyên Giáp không tồn tại trừu tượng mà cấu thành từ hai phương diện gắn kết hữu cơ: Phương diện phẩm chất - năng lực (bản lĩnh chính trị, lòng yêu nước, ý thức tổ chức kỷ luật, trình độ văn hóa, quân sự) và Phương diện hoạt động thực tiễn (tính tích cực, tự giác, khả năng sáng tạo trong chiến đấu và lao động sản xuất).

2. Phát hiện về quy luật giải quyết biện chứng mối quan hệ Con người - Vũ khí: Luận án chứng minh một phát hiện quan trọng, đập tan định kiến cho rằng chiến tranh nhân dân chỉ dựa vào ý chí tinh thần giản đơn. Đại tướng Võ Nguyên Giáp khẳng định con người là nhân tố quyết định, nhưng "người trước - súng sau" không có nghĩa là coi nhẹ vũ khí mà là tiền đề để làm chủ vũ khí hiện đại. Như nhà nghiên cứu Georges Boudarel nhận định:

"Con người và tinh thần xét đến cùng là những nhân tố quyết định, nhưng tướng Giáp hiểu rằng chỉ riêng hai nhân tố sẽ không đủ. Hiện đại hóa vũ khí và chiến thuật dưới con mắt ông cũng là vấn đề then chốt. Ông muốn tiến hành một cuộc chiến tranh nhân dân, nhưng là chiến tranh nhân dân hiện đại, hay nói chính xác hơn là đang trên con đường hiện đại hóa, ở đó người lính và nhân dân đang dần dần làm chủ kỹ thuật mới". Thực tiễn này được minh chứng bằng việc Đại tướng chủ động cho mở trường đào tạo pháo binh, nghiên cứu thành lập các quân binh chủng kỹ thuật (phòng không, không quân, hải quân, tăng thiết giáp) trước khi tiếp nhận khí tài hiện đại hàng năm trời.

3. Hệ thống hóa mô hình 5 phương thức phát huy nhân tố con người: Luận án làm rõ cơ chế phát huy nhân tố con người qua 5 kênh tác động: (i) Động viên, giác ngộ mục tiêu độc lập dân tộc và CNXH; (ii) Giáo dục, đào tạo toàn diện cả "đức" và "tài"; (iii) Tổ chức rèn luyện qua các phong trào thi đua yêu nước thực tiễn; (iv) Chăm lo bảo đảm điều kiện vật chất và đời sống tinh thần cho bộ đội và nhân dân; (v) Phát huy thông qua hệ thống tổ chức Đảng, chính quyền và các đoàn thể nhân dân.

4. Nghệ thuật tổ chức sức mạnh hiệp đồng ba thứ quân và ba mũi giáp công: Tư tưởng của Đại tướng đã biến mỗi người dân thành một chiến sĩ, mỗi làng xã thành một pháo đài, kết hợp nhuần nhuyễn giữa chiến tranh du kích và chiến tranh chính quy, tạo nên thế trận thiên la địa võng đánh bại mọi chiến lược chiến tranh hiện đại nhất của đối phương.

Implications đa chiều

• Ý nghĩa lý luận: Luận án đóng góp một khung triết học hoàn chỉnh giải thích sức mạnh nội sinh của dân tộc Việt Nam, bổ sung vào kho tàng lý luận quân sự mácxít về chiến tranh nhân dân bảo vệ Tổ quốc trong thời đại mới.
• Ý nghĩa phương pháp luận: Cung cấp phương pháp tiếp cận triết học liên ngành (Triết học - Sử học - Khoa học Quân sự) trong nghiên cứu di sản tư tưởng của các danh nhân văn hóa, quân sự lỗi lạc.
• Ý nghĩa thực tiễn và chính sách: Cung cấp cơ sở khoa học trực tiếp để Đảng, Nhà nước và Quân đội tham khảo trong việc hoạch định chính sách xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam “cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại”, xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc, phát huy nhân tố con người trong bảo vệ chủ quyền biển đảo, an ninh quốc gia và phòng chống hiệu quả chiến lược “Diễn biến hòa bình”.

Limitations và Future Research

Luận án thẳng thắn nhận diện một số giới hạn nghiên cứu:

1. Về phạm vi tài liệu: Nghiên cứu tập trung chủ yếu vào các tác phẩm, chỉ lệnh của Đại tướng trong giai đoạn 1945 - 1975, chưa thể bao quát toàn bộ các tài liệu lưu trữ quân sự tuyệt mật chưa giải mật.
2. Về góc độ tiếp cận: Công trình tiếp cận dưới lăng kính Triết học (bản thể luận, nhận thức luận, phương pháp luận), do đó các khía cạnh kinh tế quân sự, tâm lý học quân sự thực nghiệm hoặc phân tích định lượng chi tiết tổn thất chiến trường chưa được đi sâu.

Chương trình nghiên cứu tương lai (Future Research Agenda):

• Hướng 1: Nghiên cứu tư tưởng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người trong lĩnh vực phát triển khoa học - công nghệ, giáo dục - đào tạo thời kỳ đổi mới và hội nhập quốc tế.
• Hướng 2: Nghiên cứu so sánh học thuyết phát huy nhân tố con người của Võ Nguyên Giáp với các nhà tư tưởng quân sự Xô Viết (như Georgy Zhukov, Mikhail Tukhachevsky) và phương Tây (Carl von Clausewitz, Antoine-Henri Jomini).
• Hướng 3: Ứng dụng mô hình phát huy nhân tố con người vào giải quyết các thách thức an ninh phi truyền thống, chiến tranh không gian mạng và chiến tranh phức hợp (hybrid warfare) trong kỷ nguyên chuyển đổi số.

Tác động và ảnh hưởng

Luận án tạo ra tác động học thuật sâu rộng, mở ra một hướng nghiên cứu mới trong việc phân tích triết học về nghệ thuật lãnh đạo quân sự. Công trình là nguồn tài liệu tham khảo chuẩn mực với tiềm năng trích dẫn cao cho các đề tài sau đại học chuyên ngành Triết học, Xây dựng Đảng, Lịch sử Đảng và Khoa học Quân sự.

Về mặt chính sách quốc phòng, nghiên cứu cung cấp luận cứ vững chắc để các cơ quan hoạch định chiến lược của Bộ Quốc phòng, Viện Lịch sử Quân sự Việt Nam, Học viện Quốc phòng và Học viện Chính trị Bộ Quốc phòng xây dựng chuẩn mực người quân nhân cách mạng thời kỳ mới. Ở bình diện quốc tế, công trình giúp các học giả quân sự thế giới hiểu đúng bản chất nhân văn, tính chính nghĩa và cơ sở triết học sâu xa của nghệ thuật quân sự Việt Nam, vượt ra ngoài các khuôn khổ giải thích kỹ trị hạn hẹp.

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh và Giảng viên: Tiếp cận hệ thống khái niệm chuẩn xác về nhân tố con người, phương pháp luận khảo chứng văn bản học triết học phục vụ giảng dạy môn Triết học Mác - Lênin và Lịch sử tư tưởng quân sự.
• Các nhà hoạch định chính sách và tướng lĩnh quân đội: Nhận thức rõ nguyên lý xây dựng "thế trận lòng dân", cơ chế kết hợp giữa bồi dưỡng phẩm chất chính trị và đào tạo làm chủ vũ khí công nghệ cao.
• Cán bộ quản lý và lãnh đạo hệ thống chính trị: Ứng dụng bài học về chăm lo đời sống vật chất - tinh thần, phát động phong trào thi đua yêu nước và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay.

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì? Đóng góp độc đáo nhất là việc chuẩn hóa định nghĩa triết học về "nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam" và "phát huy nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam" trên nền tảng duy vật lịch sử, chứng minh nhân tố con người là chỉnh thể thống nhất giữa phẩm chất chính trị, năng lực hoạt động thực tiễn và tính tích cực sáng tạo lịch sử.

2. Đổi mới phương pháp luận của luận án so sánh với các nghiên cứu trước đây? So với công trình tiếp cận sử học đơn thuần của Cecil B. Currey (1997) và Peter Macdonald (1993), luận án đổi mới bằng phương pháp tiếp cận triết học hệ thống - cấu trúc kết hợp khảo chứng văn bản học nghiêm ngặt, đối chiếu đa giác giữa tác phẩm của Đại tướng với văn kiện kinh điển Mác - Lênin và hồ sơ chiến trường.

3. Phát hiện bất ngờ và phản trực giác nhất từ dữ liệu nghiên cứu là gì? Phát hiện phản trực giác là luận điểm "người trước - súng sau" không hề phủ định hay xem nhẹ vũ khí hiện đại, mà chính là cơ sở để Đại tướng Võ Nguyên Giáp yêu cầu chuẩn bị con người đi trước thời gian hàng năm nhằm làm chủ trang bị kỹ thuật tối tân (như đào tạo cán bộ pháo binh, phi công, tên lửa), xây dựng quân đội tiến dần lên chính quy, hiện đại.

4. Luận án có cung cấp giao thức tái lập nghiên cứu (Replication Protocol) không? Có. Luận án cung cấp hệ thống quy chuẩn trích dẫn, sơ đồ hóa 5 phương thức phát huy nhân tố con người và bộ tiêu chí đánh giá phẩm chất - năng lực quân nhân, cho phép các nhà nghiên cứu tương lai áp dụng vào bối cảnh chiến tranh bảo vệ Tổ quốc hiện đại.

5. Chương trình nghiên cứu 10 năm tới được phác thảo thế nào? Mở rộng nghiên cứu di sản tư tưởng của Đại tướng sang lĩnh vực quản trị phát triển xã hội, xây dựng nền văn hóa quân sự Việt Nam tiên tiến, và ứng dụng nguyên lý nhân tố con người để đối phó với chiến tranh công nghệ cao và an ninh mạng.

Kết luận

1. Luận án là công trình khoa học đầu tiên nghiên cứu một cách toàn diện, chuyên biệt và hệ thống tư tưởng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người dưới giác độ Triết học.
2. Công trình làm sáng tỏ cơ sở khách quan thời đại, cội nguồn văn hóa dân tộc và nhân tố chủ quan kết tinh nên tài năng, phẩm chất của vị Tổng tư lệnh kiệt xuất.
3. Luận án xác lập chuẩn xác hệ thống khái niệm, phân tích sâu sắc cấu trúc hai phương diện và hệ thống 5 phương thức phát huy nhân tố con người trong chiến tranh nhân dân, xây dựng lực lượng vũ trang và nâng cao sức mạnh chiến đấu của quân đội.
4. Công trình làm sáng tỏ quy luật biện chứng trong việc giải quyết mối quan hệ giữa con người và vũ khí: con người giữ vai trò quyết định, đồng thời việc đào tạo làm chủ kỹ thuật hiện đại là yêu cầu tất yếu khách quan.
5. Luận án đúc kết những giá trị trường tồn và bài học kinh nghiệm sâu sắc có giá trị thực tiễn to lớn đối với sự nghiệp xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong tình hình mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Phần mở đầu, là sự ra đời của Đảng, lãnh đạo nông dân và lập nên chính quyền xô viết cũng như quá trình vận động cách mạng của nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng. Phần một, Đảng ta lãnh đạo công cuộc khởi nghĩa vũ trang và cuộc tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945. Phần hai, Đảng ta lãnh đạo thắng lợi cuộc kháng chiến lâu dần chống đế quốc Pháp và can thiệp của Mỹ. Phần ba, Đảng ta xây dựng thành công công cuộc xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng của nhân dân.

Trong phần này, tác giả tập trung khái quát được bốn vấn đề cơ bản: một là, Quân đội ta đã chiến thắng và trưởng thành, vì nó là một quân đội nhân dân do Đảng lãnh đạo; hai là, Đảng ta đã xác định đúng đắn những nguyên tắc cơ bản xây dựng quân đội về chính trị; ba là, đi đôi với việc xác định những nguyên tắc xây dựng quân đội về mặt chính trị, Đảng giải quyết thành công vấn đề về tổ chức, biên chế, trang bị, cung cấp, huấn luyện, chế độ. để đưa quân đội ta từ một đội quân du kích tiến dần lên một quân đội chính quy và hiện đại; bốn là, đi đôi với việc xây dựng một quân đội nhân dân hung mạnh, đảng ta đã hết sức coi trọng vấn đề xây dựng dân quân, phát triển lực lượng hậu bị, đồng thời giải quyết đúng đắn mối quan hệ giữa quân đội và hậu phương. Tác giả cho rằng, “Những kinh nghiệm lớn lãnh đạo đấu tranh vũ trang và xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng” là tác phẩm lý luận mang tính lịch sử, nêu bật sự sáng tạo của Đảng ta trong quá trình lãnh đạo đấu tranh vũ trang và xây dựng lực lượng vũ trang để giáo dục toàn Đảng và toàn dân ta, cho cán bộ và chiến sĩ trong quân đội ta tự hào về truyền thống vẻ vang của mình gắn với sự lãnh đạo của Đảng, tiếp tục phát huy những bài học đó để hoàn thành mọi nhiệm vụ mới trong thời kỳ mới của cách mạng nước ta [131; tr. 16 Nhìn chung, tác giả đã tóm tắt khái quát nội dung của tác phẩm của Đại tướng Võ Nguyên Giáp một cách cô đọng nhất, qua đó đánh giá khái quát giá trị của tác phẩm.

Tác giả chưa phân tích và chỉ ra các nội dung phát huy nhân tố con người được thể hiện qua tác phẩm. Nghiên cứu tác phẩm cho thấy, các nội dung của tác phẩm thể hiện những quan điểm cơ bản về các cách thức, phương pháp phát huy nhân tố con người trong xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân thông qua hệ thống tổ chức Đảng nhằm nâng cao chất lượng và sức mạnh chiến đấu của quân đội. Những quan điểm này được Đại tướng Võ Nguyên Giáp trình bày một cách khoa học, khúc triết, chặt chẽ trên lập trường của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử. Công trình của tác giả có giá trị, giúp luận án có thêm điều kiện thuận lợi trong việc tìm hiểu, so sánh, đối chiếu với văn bản gốc để nghiên cứu nội dung tư tưởng phát huy nhân tố con người của Đại tướng.

Cũng trong chương V, qua bài “Vũ trang quần chúng cách mạng, xây dựng quân đội nhân dân”, tác giả tóm tắt tác phẩm trên bốn luận điểm: một là, luận điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về tổ chức quân sự của giai cấp vô sản; hai là, truyền thống và kinh nghiệm xây dựng lực lượng vũ trang của dân tộc ta; ba là, sự sáng tạo của Đảng ta và nhân dân ta trong việc vũ trang quần chúng cách mạng mạnh mẽ và rộng khắp, xây dựng quân đội nhân dân; bốn là, vũ trang quần chúng cách mạng mạng mạnh mẽ và rộng khắp, xây dựng quân đội nhân dân chính quy và hiện đại. Tác giả cho rằng, “Vũ trang quần chúng cách mạng, xây dựng quân đội nhân dân” là tác phẩm "Binh thư Việt Nam" thứ hai trong lịch sử Việt Nam (sau Cuốn Binh thư yếu lược của Trần Hưng Đạo) có giá trị chỉ đạo thực tiễn để giành phần thắng trong kháng chiến chống Mỹ và trong sự nghiệp bảo vệ tổ quốc Việt Nam XHCN, khi đất nước hoàn toàn thống nhất. Đồng thời, tác phẩm còn thể hiện một tầm cao mới, được sự chỉ đạo lý luận khoa học văn hóa nói chung và khoa học quân sự của chủ nghĩa Mác - Lênin nói riêng, tư tưởng Hồ Chí Minh và sự hiểu biết kinh nghiệm của tổ tiên ta hàng nghìn năm [131, tr. Nghiên cứu nội dung tác phẩm“Vũ trang quần chúng cách mạng, xây dựng quân đội nhân dân” cho thấy, tác phẩm chứa đựng nhiều nội dung tư tưởng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người trên lập trường của giai cấp vô sản, chủ 17 nghĩa duy vật biện chứng mà luận án sẽ tập trung khai thác, khái quát, phân tích sâu trong luận án.

Bên cạnh đó, qua bài “Sức mạnh vô địch địch của chiến tranh nhân dân trong thời đại mới”, tác giả đã khái quát, tóm tắt và đã luận bàn về các vấn đề: Thắng lợi vĩ đại; Những nguyên nhân thắng lợi; giai đoạn - nhiệm vụ mới của lực lượng vũ trang nhân dân; bàn về mục đích của chiến tranh nhân dân, sức mạnh toàn dân đánh giặc và quy luật cơ bản của chiến tranh nhân dân; các yếu tố cơ bản tạo nên sức mạnh chiến đấu của quân đội và việc giải quyết mối quan hệ giữa con người và vũ khí trong sức mạnh chiến đấu của quân đội [131, tr. Nghiên cứu tác phẩm “Sức mạnh vô địch địch của chiến tranh nhân dân trong thời đại mới” cho thấy, đây là tác phẩm tiêu biểu, quan trọng chứa đựng nhiều nội dung về tư tưởng phát huy nhân tố con người của Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam. Tuy nhiên, trong giới hạn nghiên cứu, tác giả không nhằm mục đích nghiên cứu nội dung tư tưởng phát huy nhân tố con người của Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam, nên chỉ dừng lại việc tóm tắt, khái quát tác phẩm và chỉ ra những giá trị đóng góp của tác phẩm đối với thực tiễn cách mạng thời kỳ chống Pháp và Mỹ. Kết quả nghiên cứu của tác giả là đáng trân trọng, gợi mở nhiều nội dung cần tiếp tục nghiên cứu, so sánh, đối chiếu với bản chính tác phẩm, từ đó xác định những nội dung luận án cần luận giải, phân tích và giải quyết.

Tác giả Ernesto Che Guevara trong “Lời tựa cho cuốn Chiến tranh nhân dân và quân đội nhân dân” đã trình bày khái quát, đánh giá trị về nội dung, tính chất, phương châm tổ chức chiến tranh và lực lượng tham gia chiến tranh được thể hiện trong tác phẩm của Đại tướng Võ Nguyên Giáp [77 ]. Tác giả cho rằng,“Chiến tranh nhân dân, quân đội nhân dân” là tác phẩm lý luận quân sự đã chỉ ra khả năng tiến hành một cuộc chiến tranh trong điều kiện đặc thù; hình thức đấu tranh vũ trang này cần phải có phạm vi đất đai rộng lớn thích hợp cho chiến tranh du kích cấu thành bởi một cộng đồng dân cư đa số là nông dân, hoặc ít ra nông dân cũng giữ vai trò quan trọng. Theo tác giả, tác phẩm đã trình bày chiến tranh giải phóng của nhân dân Việt Nam với cánh tay vũ trang là quân đội nhân dân; những kinh nghiệm to lớn của Đảng trong lãnh đạo cuộc 18 chiến tranh vũ trang và tổ chức lực lượng cách mạng. Đó là cuộc đấu tranh vũ trang mà nhân dân Việt Nam lựa chọn, cuộc chiến tranh mang tính nông dân vì phần lớn do nông dân cày cấy, thành phần chủ yếu là trong quân đội là nông dân nhưng được lãnh đạo bởi ý thức hệ vô sản, nhằm liên minh mới giữa giai cấp công nhân và nông dân, như là một yếu tố cơ bản thắng lợi.

Bên cạnh đó, nghiên cứu tác phẩm, tác giả cho rằng: quân đội là một thành phần của Đảng, mà Đảng là người chỉ đạo cuộc đấu tranh”, người chiến sĩ cách mạng có một kỷ luật cao trong cách mạng, họ phải tôn trọng bộ luật quân sự. Nhìn chung, thông qua bài viết, tác giả chưa đi sâu vào nghiên cứu và tìm hiểu quan điểm phát huy nhân tố con người thể hện trong tác phẩm nêu trên, mà chỉ dừng lại đánh giá khái quát tác phẩm. Bài viết góp phần định hướng, gợi mở để luận án tiếp tục đi sâu vào tìm hiểu một số nội dung có liên quan thể hiện trong tác phẩm của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Tác giả Đỗ Thanh Hải trong bài“Đại tướng Võ Nguyên Giáp - Kiến trúc sư của nền nghệ thuật quân sự Việt Nam hiện đại” đã phân tích, đánh giá 5 luận điểm: Nghệ thuật chiến tranh toàn dân; nghệ thuật tạo và chớp thời cơ chiến lược trong chiến tranh; nghệ thuật quân sự với những cách đánh độc đáo đã làm chuyển hóa căn bản tương quan so sánh lực lượng; nghệ thuật quân sự theo tư tưởng “người trước súng sau”, “chính trị trọng hơn quân quân sự”; nghệ thuật quân sự đậm chất nhân văn.

Theo tác giả, trong cuộc chiến tranh toàn dân, quân đội và nhân dân có trình độ vũ khí thô sơ lạc hậu, phải chống lại quân đội hùng mạnh, trình độ vũ khí hiện đại, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã phát huy lên tầm cao mới nghệ thuật chiến tranh nhân dân, trở thành nét đặc sắc trong nghệ thuật quân sự Việt Nam. Ông biết kết hợp cuộc chiến tranh toàn dân, toàn diện trên các mặt trận; đấu tranh quân sự, đấu tranh chính trị, đấu tranh ngoại giao; chiến tranh du kích với chiến tranh chính quy, kết hợp đánh nhỏ, đánh vừa, đánh lớn; chiến tranh nhân dân được phát huy cao độ. Với mục đích và phạm vi nghiên cứu, tác giả bài viết chỉ dừng lại việc đánh giá khái quát nội dung có liên quan đến phát huy nhân tố con người trong giải quyết mối quan hệ giữa con người và vũ khí cũng như nhu cầu nâng cao trình độ sử dụng vũ khí của con người trong chiến tranh. 19 Tác giả Trần Trọng Trung cuốn sách đã nêu, “Võ Nguyên Giáp - Danh tướng thời đại Hồ Chí Minh” bằng tư liệu lịch sử chân thực của ta và địch đã phân tích rất sâu sắc hoạt động thực tiễn phát huy nhân tố con người của Đại tướng Võ Nguyên Giáp qua xây dựng, đào tạo, giáo dục quân đội chiến đấu và trưởng thành; dẫn đắt quân đội trải qua cuộc trường chinh đánh bại mười tướng của hai đế quốc hùng mạnh, hung hãn, toàn quân đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác.