phần mở đầu, kết luận, mục lục, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm có 2 chương 6 tiết. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com NỘI DUNG Chƣơng 1 TRUYỀN THÔNG CHÍNH TRỊ - LÝ LUẬN VÀ LỊCH SỬ 1. Cơ sở lý luận chung về truyền thông và truyền thông chính trị 1. Khái niệm truyền thông và truyền thông đại chúng Khái niệm truyền thông Truyền thông là một hiện tượng xã hội phổ biến, ra đời và phát triển cùng với sự phát triển của xã hội loại người, có tác động và liên quan đến mọi thành viên trong xã hội.
Thuật ngữ truyền thông có nguồn gốc từ tiếng Latin là Commune với nghĩa là chung hay cộng đồng. Bản chất của truyền thông chính là nội dung, cách thức, con đường, phương tiện để đạt đến sự hiểu biết lẫn nhau, giữa cá nhân với cá nhân, giữa cá nhân với cộng đồng xã hội. Thuật ngữ Truyền thông hiện nay với nghĩa communication là một quá trình, trong đó bao gồm tổ chức, lựa chọn và truyền tải các biểu tượng một cách thích hợp để đảm bảo người tiếp nhận có thể cảm nhận và giải mã thông tin truyền thông. Qua trình truyền thông gồm nguồn tin, phương tiện truyền tải thông tin, người tiếp nhận và các tác nhân bên ngoài.
Truyền thông là một quá trình trao đổi hai chiều giữa 2 bên: người gửi và người nhận. Nó liên quan đến việc trao đổi và phát triển ý tưởng, kiến thức, suy nghĩ và thông tin hướng tới mục tiêu để cả hai phía đồng thuận. Với những nội dung như vậy, đã có nhiều định nghĩa khác nhau về hoạt động truyền thông và dưới đây là một số định nghĩa quan trọng về truyền thông: American Society of Training Directors cho rằng: Truyền thông là việc trao đổi suy nghĩ hay thông tin để mang lại sự hiểu biết lẫn nhau và long tin hay mối quan hệ trên toàn cầu. Behind Brown thì lại cho rằng: truyền thông là việc truyền tải và trao đổi về các sự kiện, ý tưởng, cảm xúc hay hành động.
9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Tác giả Theo Haiemann thì định nghĩa: Truyền thông là quá trình chuyển thông tin và sự hiểu biết từ người này sang người khác. Nó là quá trình truyền đạt những ý tưởng và làm cho mình hiểu được người khác [22]. Hober (1954), truyền thông là quá trình trao đổi tư duy hoặc ý tưởng bằng lời [34: tr. Quan niệm này đúng là vẫn còn những thiếu sót.
Truyền thông không chỉ trao đổi bằng tư duy, bằng lời mà còn bằng nhiều phương tiện ký hiệu và phương thức biểu hiện khác nữa, như cử chỉ, thái độ, hành vi, ánh mắt v.Adelsm thì cho rằng, truyền thông là quá trình liên tục, qua đó chúng ta hiểu được người khác và làm cho người khác hiểu được chúng ta. Đó là quá trình luôn thay đổi, biến chuyển và ứng phó với tình huống [34: tr. Khái niệm này tuy xác định tính chất cũng như vai trò của truyền thông nhưng chưa nói rõ mục đích cuối cùng của truyền thông, cũng như những rào cản và tương tác qua lại, với phản hồi và hoán vị giữa chủ thể và khách thể truyền thông. Bởi truyền thông không chỉ tạo ra sự hiểu biết, mà quan trọng hơn là thiết lập các mối quan hệ; sự hiểu biết và các quan hệ này phụ thuộc vào môi trường truyền thông đang diễn ra.
Còn theo quan niệm của Dean C. Barnlund (1964), truyền thông là quá trình liên tục nhằm làm giảm độ không rõ ràng để có thể có hành vi hiệu quả hơn [8: tr. Quá trình truyền thông làm giảm rõ độ không rõ ràng tức là làm cho sự hiểu biết nhau tăng lên; nhờ đó hành vi ứng xử với nhau hiệu quả hơn. Đó là quá trình liên tục vì nhu cầu hiểu biết của con người và cộng đồng không bao giờ ngừng nghỉ.
Tuy nhiên, quan niệm này chưa phản ánh đầy đủ các yếu tố quá trình truyền thông, còn tiềm ẩn nhiều yếu tố chưa được đề câp tới. Có thể dẫn ra hàng trăm định nghĩa, quan niệm khác nhau về truyền thông. Mỗi định nghĩa, quan niệm lại có những khía cạnh hợp lý riêng. Tuy nhiên, các định nghĩa, quan niệm khác nhau này vẫn có những điểm chung, với những nét tương đồng rất cơ bản.
10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trong đời sống xã hội con người để tồn tại và phát triển tất yếu phải giao tiếp trao đổi với nhau. Trong đó quan trọng nhất là trao đổi thông tin. Hoạt động giao tiếp trao đổi thông tin giữa người và người trong đời sống xã hội được gọi là truyền thông. Có thể đi đến một định nghĩa về truyền thông như sau: Truyền thông là quá trình trao đổi thông điệp giứa các thành viên hay các nhóm trong xã hội nhằm đạt được sự chia sẻ và hiểu biết lẫn nhau.
Người ta thường phân chia truyền thông thành 2 dạng: truyền thông ngoại biên và truyền thông nội biên. Truyền thông ngoại biên là hoạt động trao đổi thông tin giữa người này với người khác thông qua sự tiếp nhận của các giác quan. Truyền thông nội biên là quá trình trao đổi thông tin trong bản thân mỗi con người. Cấu trúc của truyền thông thường bao gồm 5 yếu tố chính là: Nguồn phát (Source); kênh truyền (Chanel); thông điệp (Message), đối tượng tiếp nhận (Receiver) và hiệu quả (Effect).
Nguồn phát (Source) là nơi chứa đựng thông tin tiềm năng và khởi xướng quá trình truyền thông. Nguồn phát cũng là chủ thể của quá trình truyền thông. Đây là một người hay một nhóm xã hội có thông điệp muốn/chia sẻ đến những người khác, nhóm xã hội khác. Nguồn phát rất đa dang, nguồn phát khởi xướng có thể là một người, một nhóm người, hay một tổ chức truyền thông như cơ quan đài phát thanh, truyền hình, báo chí, thông tấn v.
Đây cũng là yếu tố quyết định hiệu quả của quá trình truyền thông. Thông điệp (Message): đó là nội dung thông tin được chia sẻ/trao đổi từ nguồn phát đến các đối tượng tiếp nhận. Muốn truyền tải thông điệp và thông điệp được tiếp nhận thì thông điệp phải được mã hóa theo một hệ thống ký hiệu nhất định mà hệ thống ký hiệu đó phải có sự thống nhất/đồng thuận giữa người khởi phát thông điệp và đối tượng tiếp nhận thông điệp. Trong xã hội 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com con người sử dụng nhiều hệ thống ký hiệu để truyền đạt thông điệp.
Chẳng hạn như: tiếng nói, chữ viết, hệ thống ký hiệu biển báo, hệ thống các cử chỉ của con người. Kênh truyền thông (Channel) là sự thống nhất của phương tiện, con đường, cách thức chuyển tải thông điệp từ nguồn phát đến đối tượng tiếp nhận. Căn cứ vào tính chất và đặc điểm, người ta chia kênh truyền thông thành nhiều loại như: truyền thông cá nhân, truyền thông trực tiếp, truyền thông đại chúng, truyền thông đa phương tiện. Đối tượng tiếp nhận (Receiver) là các cá nhân hay tập thể người tiếp nhận thông điệp trong quá trình truyền thông.
Hiệu quả (Effect) của truyền thông được đánh giá thông qua sự biến đổi về tâm lý, nhận thức, thái độ và hành vi của đối tượng tiếp nhân. Trong quá trình truyền thông nguồn phát và đối tượng truyền thông có thể thay đổi vị trí cho nhau, xen lẫn nhau. Khái niệm truyền thông đại chúng Xã hội ngày càng phát triển, đời sống ngày càng phong phú đa dạng thì nhu cầu giao tiếp của con người ngày càng cao, ngày càng có nhiều người tham gia vào các giao tiếp xã hội. Chính trong quá trình này, một mặt, nó đòi hỏi sự ra đời của của các phương tiện thông tin mới; mặt khác, xã hội cũng đủ điều kiện vật chất sản xuất ra những phương tiện thông tin mới nhằm không ngừng nâng cao chất lượng và hiệu quả của công tác truyền thông.
Trong xã hội hiện đại, các phương tiện thông tin đại chúng trở thành người điều khiển các quá trình giao tiếp mang tính xã hội rộng rãi. Truyền thông đại chúng là hoạt động giao tiếp xã hội rộng rãi thông qua các phương tiện thông tin đại chúng [35: tr. Hay nói cách khác truyền thông đại chúng (mass communication) được định nghĩa là “Quá trình truyền thông phức tạp, mà ở đó, các nhà truyền thông 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com chuyên nghiệp sử dụng các phương tiện kỹ thuật để chia sẻ thông điệp và gây ảnh hưởng đến tập hợp đông đảo những người nhận thông điệp - bất chấp khoảng cách địa lý” [39: tr. 3 tiêu chí để xác định truyền thông đại chúng là: i) Người phát ra thông điệp phải là một tổ chức có tính chuyên môn và chuyên nghiệp; ii) Quá trình truyền phát thông điệp đòi hỏi một hệ thống cơ sở vật chất kỹ thuật hỗ trợ; iii) Số lượng người nhận thông điệp phải lớn và không đồng nhất về mặt phân bổ địa lý.
Như vậy, với các tiêu chí trên, giao tiếp qua điện thoại không được xếp vào hạng mục của truyền thông đại chúng, do không đáp ứng tiêu chí 1 và 3, ngược lại một biểu diễn trên sân khấu của các nghệ sĩ cũng không được gọi là truyền thông đại chúng do không thoả mãn tiêu chí 3 này. Nhìn một cách tổng quát, truyền thông đại chúng chỉ là một phương thức biểu hiện mới của hoạt động truyền thông trong xã hội. Nói đến truyền thông đại chúng là nói đến đối tượng tham gia là các nhóm, các cộng đồng xã hội rộng lớn. Nó đáp ứng và thỏa mãn các nhu cầu giao tiếp mang tính phổ biến và tạo ra hiệu quả ở quy mô và phạm vi xã hội rộng lớn.
Truyền thông đại chúng có phạm vi tác động rộng lớn vượt qua mọi biên giới, lãnh thổ và mang tính toàn cầu nên nó ngày càng có vai trò quan trọng đối với mọi mặt của đời sống xã hội hiện đại. Sự phát triển mạnh mẽ của hoạt động truyền thông đồng thời với nó là sự phát triển nhanh chóng và đa dạng của các phương tiện kỹ thuật truyền thông ngày càng hiện đại và chất lượng cao. Có thể kể tên một số phương tiện kỹ thuật truyền thông là: in ấn, phát thanh, truyền hình, video, phim nhựa, băng hình, băng âm thanh, truyền bảo sao (fax), đĩa hình, đĩa âm thanh, cáp quang, vệ tinh nhân tạo, máy tính cá nhân và mạng máy tính toàn cầu, điện thoại di động. Cơ chế tác động của Truyền thông đại chúng 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Truyền thông đại chúng tác động vào xã hội bằng thông tin thông qua cơ chế sau: Chủ thể - Thông điệp - Ý thức xã hội - Hành vi xã hội - Hiệu quả xã hội Mục đích, quan điểm của chủ thể phát thông điệp bao giờ cũng ảnh hưởng, qui định khuynh hướng của nội dung thông tin.