Truyền Đơn Cách Mạng Ở Việt Nam Từ Năm 1930 Đến Năm 1945

Chuyên khảo phân tích Truyền đơn cách mạng ở việt nam từ năm 1930 đến năm 1945, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

• Tác giả: Trương Thị Phương
• Người hướng dẫn: Đinh Quang Hải
• Trường học: Viện Hàn Lâm Khoa Học Xã Hội Việt Nam
• Chuyên ngành: Lịch sử Việt Nam
• Đề tài: Truyền Đơn Cách Mạng Ở Việt Nam Từ Năm 1930 Đến Năm 1945
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỤC LỤC
• Tính cấp thiết đề tài
• Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài
• Mục đích nghiên cứu
• Nhiệm vụ nghiên cứu
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• Đối tượng nghiên cứu
• Phạm vi nghiên cứu
• Cơ sở lý thuyết, phương pháp luận, phương pháp nghiên cứu và nguồn tài liệu
• Phương pháp luận, phương pháp nghiên cứu
• Nguồn tài liệu
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
• 1.1. Khái niệm về truyền đơn cách mạng
• 1.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 1.3. Những công trình nghiên cứu ở Việt Nam
• 1.4. Những công trình nghiên cứu ở nước ngoài
• 1.5. Nhận xét về kết quả nghiên cứu và những vấn đề luận án cần tiếp tục nghiên cứu
• 1.6. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: TRUYỀN ĐƠN CÁCH MẠNG TRONG PHONG TRÀO DÂN TỘC, DÂN CHỦ Ở VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 1930-1935
• 2.1. Truyền đơn ở Việt Nam trước năm 1930
• 2.2. Truyền đơn cách mạng ở Việt Nam giai đoạn 1930-1935
• 2.3. Tình hình thế giới và Việt Nam
• 2.4. Chủ trương của Đảng Cộng sản Đông Dương về việc sử dụng truyền đơn trong đấu tranh cách mạng
• 2.5. Mục đích, đối tượng, hình thức, cách thức in ấn và phân phát của truyền đơn cách mạng
• 2.6. Nội dung của truyền đơn cách mạng
• 2.7. Thực dân Pháp đàn áp các hoạt động tuyên truyền và sử dụng truyền đơn trong đấu tranh cách mạng của Đảng Cộng sản Đông Dương
• 2.8. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: TRUYỀN ĐƠN CÁCH MẠNG TRONG CUỘC VẬN ĐỘNG DÂN SINH, DÂN CHỦ Ở VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 1936-1939
• 3.1. Bối cảnh lịch sử, chủ trương, chính sách của Đảng về vấn đề truyền đơn cách mạng
• 3.2. Bối cảnh lịch sử
• 3.3. Chủ trương của Đảng về công tác tuyên truyền và truyền đơn cách mạng
• 3.4. Truyền đơn cách mạng ở Việt Nam
• 3.5. Mục đích, đối tượng, hình thức, cách thức in ấn và phân phát của truyền đơn cách mạng
• 3.6. Nội dung của truyền đơn cách mạng
• 3.7. Chính quyền thực dân Pháp đối phó với công tác tuyên truyền và sử dụng truyền đơn trong đấu tranh cách mạng của Đảng Cộng sản Đông Dương
• 3.8. Tiểu kết chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: TRUYỀN ĐƠN CÁCH MẠNG TRONG QUÁ TRÌNH VẬN ĐỘNG CÁCH MẠNG TIẾN TỚI TỔNG KHỞI NGHĨA GIAI ĐOẠN 1939-1945
• 4.1. Bối cảnh lịch sử, chủ trương, chính sách của Đảng về vấn đề truyền đơn cách mạng
• 4.2. Bối cảnh lịch sử
• 4.3. Chủ trương của Đảng về vấn đề tuyên truyền và truyền đơn cách mạng
• 4.4. Truyền đơn cách mạng ở Việt Nam
• 4.5. Mục đích, đối tượng, hình thức, cách thức in ấn và phân phát của truyền đơn cách mạng
• 4.6. Nội dung của truyền đơn cách mạng
• 4.7. Chính quyền Pháp, Nhật và tay sai đối phó với công tác tuyên truyền và hoạt động sử dụng truyền đơn trong đấu tranh cách mạng của Đảng Cộng sản Đông Dương
• 4.8. Tiểu kết chương 4
• 5. CHƯƠNG 5: NHẬN XÉT VỀ TRUYỀN ĐƠN CÁCH MẠNG TRONG PHONG TRÀO DÂN TỘC, DÂN CHỦ Ở VIỆT NAM TỪ NĂM 1930 ĐẾN NĂM 1945
• 5.1. Nhận xét về truyền đơn cách mạng
• 5.2. Những đóng góp của truyền đơn cách mạng đối với phong trào dân tộc, dân chủ ở Việt Nam
• 5.3. Tiểu kết chương 5
• DANH MỤC CÁC CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan về Truyền Đơn Cách Mạng Việt Nam 1930 1945

Từ năm 1930 đến 1945, truyền đơn cách mạng đóng vai trò then chốt trong công tác tuyên truyền của Đảng Cộng sản Việt Nam. Trong bối cảnh đất nước bị thực dân Pháp đô hộ, truyền đơn trở thành một vũ khí sắc bén, giúp lan tỏa tư tưởng cách mạng, kêu gọi quần chúng nhân dân tham gia vào cuộc đấu tranh giành độc lập. Truyền đơn không chỉ là phương tiện truyền đạt thông tin mà còn là công cụ tổ chức, vận động quần chúng, đấu tranh chống lại áp bức, bất công. Nghiên cứu về truyền đơn cách mạng giai đoạn này giúp hiểu rõ hơn về chiến lược tuyên truyền của Đảng, cũng như vai trò của quần chúng nhân dân trong sự nghiệp giải phóng dân tộc. Theo luận án, việc nghiên cứu về truyền đơn giúp "góp phần hiểu thêm về chủ trương của Đảng Cộng sản Việt Nam với việc sử dụng truyền đơn trong đấu tranh cách mạng, hình thức và nội dung của truyền đơn, qua đó rút ra những nhận xét về truyền đơn cách mạng với phong trào dân tộc, dân chủ ở Việt Nam thời kì trên".

1.1. Bối cảnh lịch sử và sự ra đời của truyền đơn cách mạng

Việt Nam dưới ách đô hộ của thực dân Pháp trải qua nhiều biến động chính trị - xã hội. Sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam năm 1930 đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong phong trào giải phóng dân tộc. Đảng nhận thức rõ tầm quan trọng của công tác tuyên truyền, đặc biệt là truyền đơn, để tập hợp lực lượng, nâng cao nhận thức cho quần chúng. Truyền đơn trở thành một phương tiện thiết yếu trong bối cảnh báo chí bị kiểm duyệt gắt gao, các hình thức tuyên truyền khác bị hạn chế. Tình hình thế giới, với sự trỗi dậy của chủ nghĩa cộng sản và phong trào giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa, cũng tác động mạnh mẽ đến sự phát triển của truyền đơn cách mạng ở Việt Nam. Nghiên cứu cũng chỉ ra truyền đơn là "một thứ vũ khí sắc bén, công cụ đắc lực cho công tác tuyên truyền cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam".

1.2. Khái niệm và đặc điểm của truyền đơn cách mạng Việt Nam

Truyền đơn cách mạng là những tờ giấy in hoặc viết tay, khổ nhỏ, nội dung ngắn gọn, dễ hiểu, được phát tán rộng rãi trong quần chúng nhằm truyền bá tư tưởng, đường lối của Đảng, kêu gọi đấu tranh chống thực dân phong kiến. Đặc điểm nổi bật của truyền đơn là tính bí mật, nhanh chóng, dễ tiếp cận với mọi tầng lớp nhân dân. Nội dung truyền đơn thường tập trung vào các vấn đề bức xúc của xã hội, như đói nghèo, áp bức, bất công, từ đó khơi dậy lòng yêu nước, ý chí cách mạng trong quần chúng. Hình thức truyền đơn đa dạng, từ những tờ rơi đơn giản đến những bản in có hình ảnh, khẩu hiệu, thể hiện sự sáng tạo và linh hoạt trong công tác tuyên truyền của Đảng. Truyền đơn cách mạng "có tính chất như một biện pháp uốn nắn những nhận thức lệch lạc, đấu tranh với những quan điểm sai lầm, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng".

1.3. Vai trò của truyền đơn trong phong trào giải phóng dân tộc

Truyền đơn đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng lực lượng cách mạng, đoàn kết toàn dân. Thông qua truyền đơn, Đảng Cộng sản Việt Nam đã vận động quần chúng tham gia các phong trào đấu tranh, từ các cuộc biểu tình, bãi công nhỏ lẻ đến các cuộc khởi nghĩa vũ trang lớn. Truyền đơn không chỉ giúp nâng cao nhận thức chính trị cho quần chúng mà còn tạo ra sự đồng thuận, niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng. Truyền đơn cũng là công cụ quan trọng trong việc vạch trần âm mưu, thủ đoạn của thực dân Pháp và chính quyền tay sai, giúp nhân dân nhận rõ bản chất của kẻ thù. Bằng việc sử dụng truyền đơn đã chứng tỏ "sự thành công trong công tác tuyên truyền cách mạng, cũng như khẳng định vai trò của Đảng Cộng sản Việt Nam với tư cách là lực lượng tiên phong".

II. Phương Pháp Sử Dụng Truyền Đơn 1930 1945 Hướng Dẫn Chi Tiết

Đảng Cộng sản Đông Dương đã áp dụng nhiều phương pháp sáng tạo để sử dụng truyền đơn cách mạng một cách hiệu quả. Việc in ấn truyền đơn thường được thực hiện bí mật, tại các cơ sở in ấn bí mật hoặc bằng phương pháp thủ công. Truyền đơn được phát tán rộng rãi ở các khu vực thành thị, nông thôn, nhà máy, hầm mỏ, chợ, trường học… Việc phân phát truyền đơn thường được thực hiện vào ban đêm hoặc trong các dịp lễ hội, mít tinh. Đảng viên và quần chúng tích cực tham gia vào việc phân phát truyền đơn, bất chấp nguy hiểm bị bắt giữ, tù đày. Nghiên cứu các phương pháp sử dụng truyền đơn giúp hiểu rõ hơn về sự sáng tạo, linh hoạt của Đảng trong công tác tuyên truyền.

2.1. Kỹ thuật in ấn và sản xuất truyền đơn bí mật

Việc in ấn truyền đơn đòi hỏi sự bí mật tuyệt đối để tránh bị phát hiện bởi chính quyền thực dân. Các cơ sở in ấn thường được đặt tại những địa điểm bí mật, như nhà dân, hầm ngầm, hoặc trong các khu rừng núi. Phương pháp in ấn chủ yếu là thủ công, sử dụng các loại máy in thô sơ hoặc in bằng tay. Giấy và mực in thường được kiếm một cách khó khăn và phải ngụy trang để vận chuyển đến các cơ sở in ấn. Các kỹ thuật in ấn bí mật giúp đảm bảo số lượng truyền đơn được sản xuất đủ để đáp ứng nhu cầu tuyên truyền của Đảng.

2.2. Phương pháp phát tán truyền đơn trong quần chúng

Việc phát tán truyền đơn đòi hỏi sự khéo léo, bí mật và gan dạ. Truyền đơn thường được rải ở những nơi công cộng, như đường phố, chợ, bến xe, nhà ga, trường học, hoặc dán trên tường, cột điện. Việc phát tán truyền đơn thường được thực hiện vào ban đêm hoặc trong các dịp lễ hội, mít tinh. Đảng viên và quần chúng tích cực tham gia vào việc phát tán truyền đơn, bất chấp nguy hiểm bị bắt giữ, tù đày. Sự gan dạ và khéo léo trong việc phát tán truyền đơn giúp thông tin cách mạng đến được với đông đảo quần chúng nhân dân.

2.3. Tổ chức mạng lưới phát hành và phân phối truyền đơn

Đảng xây dựng mạng lưới phát hành và phân phối truyền đơn từ trung ương đến địa phương. Mạng lưới này bao gồm các tổ chức đảng, đoàn thể, các cơ sở cách mạng và quần chúng tích cực. Các thành viên trong mạng lưới chịu trách nhiệm vận chuyển, cất giữ và phát tán truyền đơn đến các địa điểm đã được xác định. Việc tổ chức mạng lưới phát hành và phân phối truyền đơn một cách chặt chẽ giúp đảm bảo thông tin cách mạng được lan tỏa rộng rãi và kịp thời.

III. Nội Dung Truyền Đơn Cách Mạng 1930 1945 Phân Tích Chi Tiết

Nội dung truyền đơn cách mạng giai đoạn 1930-1945 phản ánh rõ nét đường lối, chủ trương của Đảng Cộng sản Việt Nam trong từng thời kỳ. Truyền đơn tập trung vào việc tố cáo tội ác của thực dân Pháp và chính quyền tay sai, vạch trần âm mưu xâm lược của phát xít Nhật. Truyền đơn kêu gọi quần chúng nhân dân đoàn kết đấu tranh chống áp bức, giành độc lập dân tộc, tự do, dân chủ. Truyền đơn cũng tuyên truyền về đường lối cách mạng của Đảng, về chủ nghĩa Mác-Lênin, về tương lai tươi sáng của đất nước sau khi giành được độc lập. Theo tài liệu gốc, truyền đơn có mục đích "kêu gọi quần chúng nhân dân đấu tranh cho sự nghiệp giải phóng dân tộc".

3.1. Tố cáo tội ác của thực dân Pháp và phát xít Nhật

Truyền đơn vạch trần sự tàn bạo, áp bức, bóc lột của thực dân Pháp đối với nhân dân Việt Nam. Truyền đơn lên án các chính sách cai trị hà khắc, các vụ đàn áp dã man, các cuộc cướp bóc tài sản của người dân. Truyền đơn cũng tố cáo âm mưu xâm lược của phát xít Nhật, cảnh báo về nguy cơ mất nước và kêu gọi nhân dân đứng lên chống lại ách thống trị của cả thực dân Pháp và phát xít Nhật. Nội dung này giúp khơi dậy lòng căm thù giặc, ý chí quyết tâm đấu tranh giải phóng dân tộc.

3.2. Kêu gọi đoàn kết đấu tranh giành độc lập tự do

Truyền đơn kêu gọi tất cả các tầng lớp nhân dân đoàn kết lại dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam để đấu tranh chống thực dân, phong kiến. Truyền đơn nhấn mạnh sức mạnh của đoàn kết toàn dân, khẳng định chỉ có đoàn kết mới có thể đánh bại kẻ thù. Truyền đơn cũng kêu gọi các lực lượng yêu nước khác cùng tham gia vào cuộc đấu tranh chung, tạo nên sức mạnh tổng hợp để giành độc lập, tự do cho dân tộc. Truyền đơn "kêu gọi quần chúng nhân dân đấu tranh cho sự nghiệp giải phóng dân tộc", một trong những nhiệm vụ chính của công tác tuyên truyền.

3.3. Tuyên truyền đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản

Truyền đơn giải thích về đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam, về mục tiêu xây dựng một xã hội độc lập, tự do, dân chủ và công bằng. Truyền đơn tuyên truyền về chủ nghĩa Mác-Lênin, về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Truyền đơn cũng khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, củng cố niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng. Truyền đơn đóng vai trò quan trọng trong việc "bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng".

IV. Ảnh Hưởng của Truyền Đơn Cách Mạng đến Quần Chúng Việt Nam

Truyền đơn cách mạng có ảnh hưởng sâu rộng đến tư tưởng, tình cảm của quần chúng nhân dân Việt Nam. Truyền đơn giúp nâng cao nhận thức chính trị, khơi dậy lòng yêu nước, ý chí cách mạng trong quần chúng. Truyền đơn tạo ra sự đồng thuận, niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng, thúc đẩy quần chúng tham gia vào các phong trào đấu tranh. Truyền đơn cũng góp phần hình thành nên một nền văn hóa cách mạng, với những giá trị tốt đẹp như yêu nước, đoàn kết, cần cù, dũng cảm. Truyền đơn có tính chất như một biện pháp uốn nắn những nhận thức lệch lạc, đấu tranh với những quan điểm sai lầm, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

4.1. Nâng cao nhận thức chính trị và ý thức dân tộc

Truyền đơn giúp quần chúng nhân dân hiểu rõ hơn về tình hình đất nước, về bản chất của chế độ thực dân phong kiến, về vai trò của Đảng Cộng sản trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc. Truyền đơn khơi dậy lòng yêu nước, ý thức dân tộc, tinh thần tự hào về lịch sử, văn hóa của dân tộc. Truyền đơn cũng giúp quần chúng nhận thức rõ hơn về quyền lợi và nghĩa vụ của mình, về mục tiêu xây dựng một xã hội độc lập, tự do, dân chủ và công bằng.

4.2. Thúc đẩy sự tham gia vào các phong trào đấu tranh

Truyền đơn kêu gọi quần chúng nhân dân tham gia vào các phong trào đấu tranh chống thực dân phong kiến, từ các cuộc biểu tình, bãi công nhỏ lẻ đến các cuộc khởi nghĩa vũ trang lớn. Truyền đơn cung cấp thông tin về các hoạt động đấu tranh, hướng dẫn cách thức tổ chức, tham gia và bảo vệ mình. Truyền đơn cũng động viên, khích lệ tinh thần đấu tranh của quần chúng, tạo ra sự lan tỏa và sức mạnh của phong trào cách mạng.

4.3. Góp phần xây dựng văn hóa và tinh thần cách mạng

Truyền đơn góp phần xây dựng một nền văn hóa cách mạng, với những giá trị tốt đẹp như yêu nước, đoàn kết, cần cù, dũng cảm. Truyền đơn truyền bá các tư tưởng tiến bộ, phê phán những thói hư tật xấu của xã hội cũ. Truyền đơn cũng khuyến khích sáng tác các tác phẩm văn hóa nghệ thuật phục vụ cho sự nghiệp cách mạng, góp phần làm phong phú đời sống tinh thần của nhân dân.

V. So Sánh Truyền Đơn 1930 1945 và Báo Chí Cách Mạng Điểm Khác Biệt

Cả truyền đơn cách mạng và báo chí cách mạng đều là những công cụ tuyên truyền quan trọng của Đảng Cộng sản Việt Nam. Tuy nhiên, giữa hai hình thức này có những điểm khác biệt đáng chú ý. Truyền đơn có ưu điểm là nhỏ gọn, dễ phát tán, tiếp cận nhanh chóng với quần chúng, phù hợp với điều kiện hoạt động bí mật. Báo chí cách mạng có ưu điểm là cung cấp thông tin đầy đủ, sâu sắc hơn, có thể phân tích, bình luận các vấn đề một cách hệ thống. Việc so sánh truyền đơn và báo chí cách mạng giúp hiểu rõ hơn về vai trò, chức năng của từng hình thức tuyên truyền trong từng giai đoạn lịch sử.

5.1. Ưu điểm và hạn chế của truyền đơn cách mạng

Truyền đơn có ưu điểm là chi phí thấp, dễ sản xuất, dễ phát tán, tiếp cận nhanh chóng với quần chúng, phù hợp với điều kiện hoạt động bí mật. Tuy nhiên, truyền đơn có hạn chế là nội dung ngắn gọn, không thể cung cấp thông tin đầy đủ, sâu sắc, khó phân tích, bình luận các vấn đề một cách hệ thống. Do đó, truyền đơn thường được sử dụng để truyền bá những thông tin cơ bản, kêu gọi hành động, khơi dậy tinh thần cách mạng.

5.2. Ưu điểm và hạn chế của báo chí cách mạng

Báo chí cách mạng có ưu điểm là cung cấp thông tin đầy đủ, sâu sắc, có thể phân tích, bình luận các vấn đề một cách hệ thống, tạo ra dư luận xã hội. Tuy nhiên, báo chí cách mạng có hạn chế là chi phí cao, khó sản xuất, khó phát tán, dễ bị kiểm duyệt, kiểm soát, đòi hỏi trình độ đọc hiểu cao của người dân. Do đó, báo chí cách mạng thường được sử dụng để tuyên truyền, giáo dục chính trị, định hướng dư luận, xây dựng lực lượng cách mạng.

5.3. Sự phối hợp giữa truyền đơn và báo chí cách mạng

Truyền đơn và báo chí cách mạng thường được sử dụng phối hợp với nhau để đạt hiệu quả tuyên truyền cao nhất. Truyền đơn được sử dụng để truyền bá những thông tin cơ bản, kêu gọi hành động, khơi dậy tinh thần cách mạng, tạo tiền đề cho báo chí cách mạng cung cấp thông tin đầy đủ, sâu sắc, phân tích, bình luận các vấn đề một cách hệ thống. Sự phối hợp giữa truyền đơn và báo chí cách mạng giúp tăng cường sức mạnh tuyên truyền của Đảng, góp phần vào thắng lợi của cách mạng.

VI. Bài Học Kinh Nghiệm từ Truyền Đơn Cách Mạng 1930 1945

Nghiên cứu về truyền đơn cách mạng giai đoạn 1930-1945 để lại nhiều bài học kinh nghiệm quý giá cho công tác tuyên truyền, vận động quần chúng trong giai đoạn hiện nay. Bài học về việc xác định đúng đối tượng tuyên truyền, về việc lựa chọn nội dung phù hợp, về việc sử dụng các phương pháp sáng tạo, linh hoạt, về việc xây dựng mạng lưới tuyên truyền rộng khắp. Những bài học này có giá trị thiết thực trong bối cảnh thông tin đa dạng, phức tạp, đòi hỏi công tác tuyên truyền phải không ngừng đổi mới để đáp ứng yêu cầu của tình hình mới.

6.1. Xác định đúng đối tượng và nội dung tuyên truyền

Cần xác định rõ đối tượng tuyên truyền là ai, trình độ văn hóa, nhận thức của họ như thế nào, những vấn đề gì họ quan tâm. Nội dung tuyên truyền phải phù hợp với trình độ, nhận thức của đối tượng, phải giải quyết được những vấn đề bức xúc của họ, phải có tính thuyết phục cao. Việc xác định đúng đối tượng và nội dung tuyên truyền giúp thông tin đến được đúng người, đúng lúc, đạt hiệu quả cao nhất.

6.2. Sử dụng các phương pháp sáng tạo và linh hoạt

Cần sử dụng các phương pháp tuyên truyền sáng tạo, linh hoạt, phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh cụ thể. Không nên sử dụng một cách máy móc, rập khuôn các phương pháp cũ, mà cần phải đổi mới, sáng tạo để thu hút sự chú ý của quần chúng. Cần tận dụng các phương tiện truyền thông hiện đại, như internet, mạng xã hội, để lan tỏa thông tin nhanh chóng và rộng rãi.

6.3. Xây dựng mạng lưới tuyên truyền rộng khắp

Cần xây dựng mạng lưới tuyên truyền rộng khắp từ trung ương đến địa phương, từ các tổ chức đảng, đoàn thể đến các cơ sở cách mạng và quần chúng tích cực. Các thành viên trong mạng lưới phải được trang bị kiến thức, kỹ năng tuyên truyền, có tinh thần trách nhiệm cao. Mạng lưới tuyên truyền rộng khắp giúp thông tin được lan tỏa đến mọi ngóc ngách của xã hội, tạo ra sự đồng thuận và sức mạnh tổng hợp.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Nghiên cứu "Truyền đơn cách mạng ở Việt Nam từ năm 1930 đến năm 1945" do nghiên cứu sinh Trương Thị Phương thực hiện tại Học viện Khoa học Xã hội (Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam), dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS. Đinh Quang Hải và GS.TS. Phạm Hồng Tung (2024), chuyên ngành Lịch sử Việt Nam (Mã số: 92 29 013), là công trình chuyên khảo tiên phong phục dựng một cách hệ thống, toàn diện diện mạo và công năng của truyền đơn cách mạng trong tiến trình vận động giải phóng dân tộc.

Trong lịch sử báo chí và truyền thông cách mạng Việt Nam, truyền đơn giữ vị trí xung kích đặc biệt. Khi thực dân Pháp tiến hành cuộc khai thác thuộc địa lần thứ hai (1919-1929), cơ cấu xã hội Việt Nam bị phân hóa sâu sắc với mâu thuẫn kép giữa toàn thể dân tộc với đế quốc và mâu thuẫn giai cấp. Để tập hợp lực lượng cách mạng trong điều kiện khủng bố gắt gao của bộ máy mật thám Pháp (Sûreté), Đảng Cộng sản Việt Nam (sau đổi thành Đảng Cộng sản Đông Dương) đã sử dụng truyền đơn như một vũ khí tư tưởng sắc bén, có tính linh hoạt cao, nhỏ gọn, dễ tán phát và tác động trực diện đến quần chúng nhân dân.

Khoảng trống học thuật cốt lõi (research gap) mà luận án giải quyết xuất phát từ thực trạng các công trình sử học trước đây (như nghiên cứu của Trần Huy Liệu, 1956; Trần Văn Giàu và Đinh Xuân Lâm, 1963; Tạ Thị Thúy, Nguyễn Ngọc Mão, Võ Kim Cương, 2014) chủ yếu xem truyền đơn là nguồn tài liệu minh họa thứ yếu, bổ trợ cho lịch sử phong trào hoặc lịch sử Đảng bộ địa phương. Chưa có một công trình nào khảo cứu độc lập, chuyên sâu và đa chiều về truyền đơn cách mạng như một đối tượng nghiên cứu trung tâm, tích hợp cả phương diện vật thể (hình thức in ấn, chất liệu, kỹ thuật phát tán) lẫn phi vật thể (nội dung tư tưởng, khẩu hiệu, tác động tâm lý xã hội học).

Luận án đặt ra 3 câu hỏi nghiên cứu (Research Questions - RQ) và 3 giả thuyết khoa học (Hypotheses - H) tương ứng:

• RQ1: Khái niệm, nguồn gốc du nhập và các nhân tố lịch sử nào đã chi phối sự ra đời, phát triển của truyền đơn cách mạng ở Việt Nam?
  • H1: Truyền đơn là sản phẩm của văn hóa chính trị phương Tây được du nhập vào Việt Nam đầu thế kỷ XX, nhưng đã được bản địa hóa và cách mạng hóa bởi Đảng Cộng sản Đông Dương để trở thành công cụ huy động quần chúng thích ứng tối ưu với điều kiện hoạt động bí mật.
• RQ2: Đặc điểm cấu trúc, hình thức kỹ thuật và sự tiến hóa nội dung thông điệp chính trị của truyền đơn biến đổi ra sao qua các thời kỳ 1930-1935, 1936-1939 và 1939-1945?
  • H2: Cấu trúc và nội dung truyền đơn chuyển dịch tương thích với chuyển hướng chỉ đạo chiến lược của Đảng: từ nhấn mạnh đấu tranh giai cấp công - nông (1930-1935), sang đòi quyền dân sinh - dân chủ rộng rãi (1936-1939), và đỉnh cao là giương cao ngọn cờ giải phóng dân tộc, "Việt Minh hóa" toàn dân tiến tới Tổng khởi nghĩa (1939-1945).
• RQ3: Vị trí, vai trò và tác động thực tiễn của truyền đơn đối với phong trào dân tộc dân chủ và sự thức tỉnh chính trị của quần chúng lao động giai đoạn 1930-1945 đạt mức độ nào?
  • H3: Truyền đơn giữ vai trò cầu nối thông tin trực tiếp, định hướng hành động cách mạng có hiệu quả vượt trội so với báo chí và truyền miệng đối với đại đa số quần chúng ít chữ hoặc mù chữ, tạo tiền đề tư tưởng quyết định cho thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Khung lý thuyết của đề tài xác lập trên nền tảng Chủ nghĩa duy vật biện chứng và Chủ nghĩa duy vật lịch sử của Karl Marx và V.I. Lenin, kết hợp lý thuyết Truyền thông chính trị (Political Communication) và lý thuyết Văn hóa chính trị (Political Culture của Gabriel Almond & Sidney Verba). Phạm vi nghiên cứu bao quát toàn bộ lãnh thổ Việt Nam trên cả 3 xứ (Bắc Kỳ, Trung Kỳ, Nam Kỳ) từ năm 1930 đến 1945, với mẫu khảo sát đồ sộ hơn 500 truyền đơn gốc được bảo quản tại Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương Đảng, Trung tâm Lưu trữ Quốc gia I và II, Viện Lịch sử Đảng, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia và các phông tài liệu lưu trữ hải ngoại.

Literature Review và Positioning

Tổng quan nghiên cứu trong và ngoài nước cho thấy ba dòng nghiên cứu (major streams) chủ đạo:

Dòng nghiên cứu lịch sử Đảng và phong trào cách mạng Việt Nam bao gồm các công trình của Ban Chấp hành Đảng bộ Thừa Thiên Huế (1995), Viện Lịch sử Quân sự Việt Nam (2000), Ban Chấp hành Đảng bộ TP. Hà Nội (2004), Tạ Thị Thúy và cộng sự (2014), Ban Chấp hành Đảng bộ TP. Hồ Chí Minh (2015), Viện Lịch sử Đảng (2021). Các công trình này tái hiện bối cảnh vĩ mô, đường lối quân sự, quá trình "Việt Minh hóa" và chuyển hướng chỉ đạo chiến lược. Tuy nhiên, truyền đơn chỉ xuất hiện tản mạn như một dẫn chứng chứng minh mức độ lan rộng của các cuộc đình công, bãi thị, bãi khóa.

Dòng chuyên khảo về công tác tư tưởng và vận động quần chúng nổi bật với các tác phẩm của Ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương (2000), Đào Thị Diến (2000) về truyền đơn đêm trước Xô Viết Nghệ Tĩnh, Phạm Thị Huệ (2006, 2013) khảo sát phong trào Nam Kỳ qua tài liệu lưu trữ Pháp, Phạm Hồng Tung (2008, 2013, 2018) nghiên cứu phong trào dân sinh dân chủ 1936-1939 và Cách mạng Tháng Tám, Đặng Thị Minh Phượng (2015) về vận động trí thức, Trương Thị Bích Hạnh (2015) về chuyển biến tư tưởng các đảng phái. Điểm sáng của nhóm này là phân tích nghệ thuật vận động linh hoạt của Đảng, song việc phân loại hình thái học, cấu trúc văn bản và mạng lưới phân phối truyền đơn vẫn chưa được tách thành một hệ thống lý thuyết chuyên biệt.

Dòng nghiên cứu quốc tế tiêu biểu gồm:

• Công trình Révolutionnaires vietnamiens et pouvoir colonial en Indochine (communistes, trotskystes, nationalistes à Saigon de 1932 à 1937) của Daniel Hémery (1975) phân tích không gian báo chí công khai La Lutte và sự đàn áp của chính quyền thuộc địa tại Sài Gòn.
• Công trình Viet Nam the Revolutionary Path của Thomas Hodgkin (1981) xác định 8 tiền đề trực tiếp dẫn đến thắng lợi Cách mạng Tháng Tám 1945 dưới góc độ giải trừ thực dân hóa (decolonization).
• Nghiên cứu của Pierre Brocheux và Daniel Hémery (2001) về văn hóa chính trị thuộc địa Đông Dương.

Tiêu chí so sánh	Nghiên cứu của Daniel Hémery (1975)	Nghiên cứu của Thomas Hodgkin (1981)	Luận án của Trương Thị Phương (2024)
Đối tượng trọng tâm	Báo chí công khai (La Lutte), phong trào trí thức Sài Gòn (1932-1937)	Tiến trình giải trừ thực dân, 8 tiền đề thắng lợi Cách mạng Tháng Tám	Truyền đơn cách mạng của ĐCSVN và các tổ chức quần chúng (1930-1945)
Phạm vi không gian	Đô thị Nam Kỳ (Sài Gòn - Chợ Lớn)	Toàn cục Đông Dương và bình diện quốc tế	Toàn bộ 3 Kỳ (Bắc Kỳ, Trung Kỳ, Nam Kỳ), kết nối thành thị với nông thôn
Nguồn tư liệu cốt lõi	Báo chí tiếng Pháp, hồ sơ Toàn quyền Đông Dương tại Pháp	Tổng hợp sử liệu thứ cấp, văn bản chính sách quốc tế	Hơn 500 truyền đơn gốc sơ cấp tại các kho lưu trữ Trung ương, ANOM, Nga
Phương pháp tiếp cận	Lịch sử xã hội đô thị, chính trị học thuộc địa	Sử học cấu trúc - chức năng, lý thuyết phi thực dân hóa	Tiếp cận liên ngành Sử học - Khoa học Chính trị, Lịch đại kết hợp Đồng đại

Các cuộc tranh luận học thuật (scholarly debates) tập trung vào hai luồng quan điểm đối lập:

1. Luồng quan điểm thứ nhất (chủ yếu từ các nhà quan sát phương Tây thời kỳ đầu) cho rằng các cuộc rải truyền đơn trước năm 1930 mang tính tự phát, manh mún, không có sự chỉ đạo thống nhất về tổ chức.
2. Luồng quan điểm thứ hai (các nhà sử học mác-xít Việt Nam) chứng minh truyền đơn phản ánh sự trưởng thành vượt bậc về ý thức hệ của giai cấp công nhân và vai trò tiên phong của các tổ chức tiền thân như Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, Đông Dương Cộng sản Đảng.

Vị thế học thuật của luận án được xác lập rõ nét: Công trình không chỉ lấp đầy khoảng trống về tư liệu sơ cấp mà còn thiết lập một bước tiến mới trong việc mô hình hóa công cụ truyền đơn cách mạng, chuyển dịch từ việc xem truyền đơn là "vật chứng thụ động" sang nhận diện nó như "tác nhân chủ động" định hình hành vi chính trị quần chúng.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án đóng góp quan trọng vào việc mở rộng và kiểm chứng các lý thuyết khoa học xã hội trong bối cảnh phong trào giải phóng dân tộc ở một nước thuộc địa nửa phong kiến:

1. Kiểm chứng và mở rộng Chủ nghĩa duy vật lịch sử (Karl Marx & V.I. Lenin): Luận án chứng minh chân lý "cách mạng là sự nghiệp của quần chúng". Thông qua khảo cứu thực chứng, công trình làm rõ cơ chế Đảng Cộng sản chuyển hóa nhận thức giai cấp từ "tự phát" sang "tự giác" thông qua công cụ tuyên truyền vi mô là truyền đơn, biến ý thức hệ cách mạng thành lực lượng vật chất thúc đẩy lịch sử.
2. Bản địa hóa Lý thuyết Văn hóa chính trị (Gabriel Almond & Sidney Verba): Luận án chỉ ra quá trình tiếp biến văn hóa chính trị phương Tây vào thực tiễn phương Đông. Trước thời cận đại, truyền thông chính trị Việt Nam dựa trên hình thức truyền miệng, sấm truyền (sấm sét cây gạo thời Lý, viết mỡ lên lá cây thời Lê - Nguyễn Trãi). Khi truyền đơn dạng văn bản chữ Quốc ngữ du nhập, Đảng đã khéo léo kết hợp ngôn ngữ mộc mạc dân gian với tư tưởng cách mạng hiện đại, tạo nên một tiểu vùng văn hóa chính trị kháng trực tiếp văn hóa thống trị thuộc địa.
3. Cụ thể hóa Lý thuyết Bá quyền văn hóa và Tuyên truyền chính trị (Antonio Gramsci): Luận án chứng minh truyền đơn đóng vai trò giải thiêng các luận điệu mị dân, bẻ gãy thế độc quyền truyền thông của chính quyền thực dân Pháp, thiết lập sự lãnh đạo tư tưởng (hegemony) của giai cấp vô sản ngay trong lòng chế độ áp bức.

Mô hình lý thuyết của luận án được khái quát thành hệ thống mệnh đề khoa học:

• Mệnh đề 1: Hiệu quả huy động chính trị của truyền đơn tỷ lệ thuận với tính ngắn gọn, trực diện và mức độ phản ánh đúng nguyện vọng thiết thân (dân sinh, dân chủ, độc lập) của từng giai tầng xã hội.
• Mệnh đề 2: Khả năng vô hiệu hóa bộ máy đàn áp thực dân phụ thuộc vào tính phân tán, ẩn danh và mức độ quần chúng hóa của mạng lưới chế tác - phát tán truyền đơn.

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án tích hợp liên ngành giữa Sử học tư liệu và Khoa học Chính trị, vận hành trên hai trục tiếp cận:

Boundary conditions (Điều kiện biên): Khung phân tích giới hạn chặt chẽ ở các ấn phẩm truyền đơn do Đảng Cộng sản Việt Nam (sau là Đảng Cộng sản Đông Dương) cùng các tổ chức quần chúng trực thuộc phát hành; không mở rộng sang các đảng phái cải lương hoặc tổ chức không sử dụng truyền đơn có hệ thống (như Đảng Lập hiến).

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Nghiên cứu được thiết kế theo lập trường triết học Hiện thực phê phán (Critical Realism) kết hợp phương pháp luận Duy vật lịch sử. Lập trường này cho phép nhận thức các sự kiện lịch sử như những thực thể khách quan tồn tại độc lập với ý thức người nghiên cứu, đồng thời thừa nhận cấu trúc xã hội thuộc địa và quyền lực áp bức là những cơ chế ngầm chi phối trực tiếp hành vi phát tán truyền đơn.

Luận án sử dụng thiết kế nghiên cứu liên ngành định tính chuyên sâu kết hợp định lượng sử liệu (Mixed Qualitative & Archival Metrics Design), xử lý đa tầng dữ liệu:

• Tầng vĩ mô: Bối cảnh quốc tế (Quốc tế Cộng sản, Mặt trận Nhân dân Pháp, Chiến tranh Thế giới thứ hai) và chủ trương chiến lược của Đảng Cộng sản Đông Dương.
• Tầng trung mô: Hoạt động của các Xứ ủy, Tỉnh ủy, Thành ủy, Tổng Công hội, Nông hội đỏ, Mặt trận Việt Minh và phản ứng của bộ máy mật thám thực dân Pháp (Sûreté), Tòa án, Khâm sứ, Thống sứ, Thống đốc.
• Tầng vi mô: Từng bản truyền đơn cụ thể (chất liệu giấy, mực in, kỹ thuật in ấn bí mật, kích thước, cấu trúc câu chữ, mạng lưới liên lạc rải truyền đơn tại nhà máy, đồn điền, chợ búa).

Mẫu nghiên cứu bao gồm hơn 500 bản truyền đơn gốc, hàng trăm báo cáo mật thám Pháp, biên bản xét xử, bản án của tòa án thuộc địa và hơn 100 tác phẩm báo chí, hồi ký liên quan trực tiếp.

Quy trình nghiên cứu rigorous

Quy trình nghiên cứu áp dụng các chuẩn mực phương pháp luận sử học quốc tế khắt khe:

• Quy trình thu thập và phê phán sử liệu (Source Criticism):
  • Phê phán ngoại tại (External Criticism): Giám định tính xác thực của văn bản, chất liệu giấy (giấy thường, giấy bản, giấy láng, giấy bổi), mực in (mực tím, mực đỏ, in thạch, in typo, viết tay), dấu vết tàng trữ và lưu trữ của Sở Mật thám Đông Dương.
  • Phê phán nội tại (Internal Criticism): Phân tích ngữ nghĩa, giải mã ẩn ngữ chính trị, xác định mục đích người phát hành, đối chiếu ngôn ngữ văn bản với các nghị quyết chính thức của Ban Chấp hành Trung ương Đảng trong từng thời kỳ.
• Tam giác hóa tư liệu (Data Triangulation): Thiết lập sự đối chiếu chéo giữa 4 nguồn dữ liệu độc lập:
  1. Nguồn truyền đơn gốc và văn kiện nội bộ của Đảng/Mặt trận Việt Minh.
  2. Nguồn tài liệu hành chính, báo cáo an ninh mật thám Pháp (Phông Phủ Thống sứ Bắc Kỳ, Khâm sứ Trung Kỳ, Thống đốc Nam Kỳ).
  3. Nguồn báo chí công khai thời kỳ 1930-1945 (ghi nhận các vụ rải truyền đơn và xét xử).
  4. Nguồn hồi ký và phỏng vấn nhân chứng lịch sử thời kỳ tiền khởi nghĩa (Đại tá TS. Nguyễn Văn Khoan, TS. Trần Xuân Trí, nhân chứng điền dã).

Data và phân tích

Phân tích hình thái học tư liệu cho thấy đặc tính vật lý và kỹ thuật đa dạng:

• Kích thước: Đa phần có khổ nhỏ gọn (trung bình 34x22cm hoặc nhỏ hơn như khổ bàn tay) để dễ giấu kín, một số áp phích khổ đúp 4 trang giấy in chữ lớn dán nơi công cộng.
• Phương tiện kỹ thuật: Viết tay mực đỏ, chép than, in thạch (bàn in bằng gelatin), in đất sét, in thô sơ bằng bản khắc gỗ, tiến tới in máy typo bí mật ở các cơ sở in ấn ngầm của Xứ ủy.
• Phương pháp phân tích nội dung (Content Analysis) & Diễn ngôn chính trị (Discourse Analysis): Tác giả giải mã cấu trúc 3 phần chuẩn mực của truyền đơn:
  1. Phần mở đầu: Xác định đối tượng tiếp nhận ("Hỡi anh chị em thợ thuyền!", "Hỡi anh em dân cày!", "Hỡi anh em binh lính khố đỏ, khố xanh!").
  2. Phần nội dung: Tố cáo tội ác bóc lột, sưu cao thuế nặng, đánh đập cúp phạt, vạch trần bản chất áp bức của đế quốc - phong kiến, liên hệ với tình hình quốc tế (Liên Xô, phong trào công nhân Pháp).
  3. Phần kết thúc: Hệ thống khẩu hiệu đanh thép chỉ dẫn hành động ("Đánh đổ đế quốc Pháp!", "Việt Nam độc lập muôn năm!", "Thực hiện chuyên chính vô sản!").

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

1. Phục dựng bức tranh hoàn chỉnh về sự tiến hóa của cấu trúc và nội dung truyền đơn qua 3 giai đoạn: Luận án chứng minh sự thay đổi có tính quy luật của ngôn ngữ truyền thông chính trị. Trước năm 1930, đặc biệt trong năm 1929 (năm nổ ra khoảng 30 cuộc bãi công lớn), truyền đơn mang tính chất định hướng lập trường vô sản rõ nét. Giai đoạn 1930-1935, truyền đơn là "viên đạn vạch đường" xác lập liên minh công nông; giai đoạn 1936-1939, nội dung mềm dẻo, tập trung vào dân sinh, dân chủ, chống phát xít; giai đoạn 1939-1945, truyền đơn mang tính hiệu triệu cứu quốc, kết nối mọi lực lượng xã hội.
2. Khám phá và phân tích sâu sắc công tác binh vận quốc tế qua truyền đơn tiếng Pháp: Luận án làm sáng tỏ tư duy quốc tế vô sản xuất sắc của Đảng ngay từ năm 1929. Bằng chứng là truyền đơn ngày 31-7-1929 của Đông Dương Cộng sản Đảng viết bằng tiếng Pháp, in mực đỏ và tím trên 4 trang giấy khổ đúp gửi binh lính Pháp:

   "Hỡi anh em binh lính và thủy thủ Pháp, những người con của Công xã Paris! Hỡi anh em binh lính và hải quân của các thuộc địa khác của Pháp! Hỡi anh em binh lính lê dương ở Đông Dương! Hỡi các bạn! Hỡi những người anh em!" Điều này chứng minh Đảng không chỉ vận động binh lính người Việt ("khố đỏ, khố xanh") mà còn chủ động thức tỉnh lương tri của chính lực lượng quân đội viễn chinh Pháp.

3. Làm rõ các yêu sách kinh tế - xã hội cụ thể trong truyền đơn công vận và binh vận: Luận án cung cấp các trích dẫn nguyên bản chứng minh tính sắc bén, bám sát thực tiễn của truyền đơn. Ví dụ, truyền đơn ngày 4-11-1925 của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên hiệu triệu:

   "Hỡi anh em thợ thuyền! Hỡi anh em dân cày! Hỡi anh em binh lính… Đế quốc Pháp, bè lũ tay sai thi nhau đàn áp, bóc lột, cướp ruộng của anh em dân cày, cúp phạt đánh đập thợ thuyền, bắt anh em binh lính phải bắn vào đồng bào ta. Chúng ta phải đoàn kết lại, đấu tranh đánh đổ chúng." Đặc biệt, truyền đơn ngày 19-11-1929 của Đông Dương Cộng sản Đảng gửi binh lính nêu rõ 8 yêu sách rất cụ thể, thiết thực: "Chúng ta tổ chức nhau lại vào binh hội, theo Đông Dương Cộng sản Đảng chỉ đường đòi cho được: Tăng lương lên 50 phần trăm; Bỏ sự đánh đập, bỏ phạt sà lim; Bỏ cỏ vê, bỏ lệ chào; Bỏ lệ chở sang Pháp, Ma rốc, Syria, Trung Quốc; được đi giày đội mũ; Tối ai cũng được về nhà; Được tự do hội họp, xem sách báo."

4. Giải mã nghịch lý hiệu quả truyền thông trong bối cảnh đại chúng mù chữ: Một phát hiện có tính đột phá là luận án giải thích thành công cơ chế: làm thế nào truyền đơn bằng chữ viết lại giác ngộ được đa số quần chúng lao động không biết chữ? Tác giả chỉ ra rằng truyền đơn chữ Quốc ngữ ngắn gọn đóng vai trò "văn bản gốc", được những cán bộ, trí thức tiến bộ đọc và giải thích trực tiếp tại các buổi hội họp bí mật, tổ chức quần chúng, biến truyền đơn thành điểm tựa cho truyền miệng, loại bỏ nhược điểm "tam sao thất bản" của lời nói đơn thuần.
5. Chứng minh tính áp đảo tuyệt đối của truyền đơn cộng sản so với các đảng phái khác: Khảo sát thực địa và kho lưu trữ xác nhận hầu như không phát hiện được truyền đơn của các tổ chức cách mạng hoặc chính trị khác (như Đảng Lập hiến ở Nam Kỳ hoạt động rất mạnh thời kỳ Mặt trận Dân chủ nhưng hoàn toàn không sử dụng truyền đơn; Việt Nam Quốc dân Đảng lưu trữ rất ít). Điều này khẳng định Đảng Cộng sản Đông Dương là lực lượng duy nhất làm chủ và vận dụng triệt để nghệ thuật truyền thông bí mật này.

Implications đa chiều

• Về mặt lý luận lịch sử: Luận án thiết lập mô hình tiếp cận liên ngành (Sử học - Truyền thông chính trị), mở ra một nhánh nghiên cứu chuyên sâu về "Lịch sử truyền thông và tư tưởng kháng chiến".
• Về mặt phương pháp luận: Chuẩn hóa quy trình giám định, phân loại và xử lý nguồn sử liệu truyền đơn trong các kho lưu trữ quốc gia, cung cấp phương pháp luận mẫu mực cho các đề tài lịch sử Đảng và phong trào cách mạng.
• Về mặt thực tiễn công tác tư tưởng hiện đại: Cung cấp bài học kinh nghiệm sâu sắc cho công tác tuyên giáo hiện nay: tính trực diện, ngắn gọn, thấu hiểu tâm tư nguyện vọng của từng nhóm đối tượng và sự linh hoạt trong phương thức chuyển tải thông điệp chính trị.
• Về mặt giáo dục truyền thống: Cung cấp nguồn tư liệu hiện vật sinh động, xác thực cho các bảo tàng, khu di tích lịch sử và chương trình giảng dạy lịch sử cận hiện đại Việt Nam.

Limitations và Future Research

Mặc dù đạt được những kết quả xuất sắc, luận án thẳng thắn chỉ ra 3 giới hạn nghiên cứu (boundary conditions):

1. Giới hạn tiếp cận tư liệu quốc tế: Do rào cản về khoảng cách địa lý và kinh phí, nghiên cứu sinh chưa thể trực tiếp khai thác toàn diện các kho lưu trữ tại Pháp (Aix-en-Provence), Nga (RGASPI), Trung Quốc, Thái Lan và Nhật Bản; chủ yếu kế thừa qua các tài liệu đã công bố hoặc khai thác gián tiếp.
2. Sự tổn thất tự nhiên của sử liệu truyền đơn: Do tính chất hoạt động bí mật và điều kiện khí hậu nhiệt đới ẩm, nhiều bản truyền đơn in trên giấy bổi, viết tay bằng mực thảo mộc đã bị tiêu hủy hoặc rách nát, gây khó khăn cho việc thống kê tuyệt đối 100% số lượng ấn phẩm đã phát hành.
3. Mất cân đối về tư liệu so sánh phi cộng sản: Việc thiếu vắng các tài liệu truyền đơn của các lực lượng chính trị cùng thời kỳ hạn chế khả năng so sánh đối chiếu định lượng về tần suất phát hành giữa các đảng phái.

Chương trình nghiên cứu tương lai (Future Research Agenda):

• Hướng 1: Ứng dụng kỹ thuật hóa - lý hiện đại (quang phổ học, kiểm định carbon) để phân tích chất liệu mực in và xơ sợi giấy của truyền đơn, từ đó xác lập bản đồ nguồn gốc các xưởng in bí mật.
• Hướng 2: Nghiên cứu so sánh xuyên quốc gia (Comparative Historical Analysis) về kỹ thuật tuyên truyền bằng truyền đơn giữa phong trào cách mạng Việt Nam với phong trào giải phóng dân tộc tại Indonesia (PKI), Ấn Độ (INC) và Algérie (FLN).
• Hướng 3: Số hóa 3D và xây dựng cơ sở dữ liệu số liên kết ngữ nghĩa (Semantic Digital Archive) cho toàn bộ di sản truyền đơn cách mạng giai đoạn 1925-1945.
• Hướng 4: Mở rộng nghiên cứu truyền đơn sang giai đoạn kháng chiến chống Pháp (1945-1954) và kháng chiến chống Mỹ (1954-1975) để đánh giá sự kế thừa và chuyển hóa kỹ thuật tuyên truyền chính trị.

Tác động và ảnh hưởng

• Tác động học thuật (Academic Impact): Dự báo công trình sẽ trở thành tài liệu tham khảo chuẩn mực (standard reference) cho các nhà nghiên cứu lịch sử cận hiện đại Việt Nam, lịch sử báo chí truyền thông và lịch sử Đảng, với tiềm năng trích dẫn cao trong các tạp chí chuyên ngành (Tạp chí Nghiên cứu Lịch sử, Tạp chí Lịch sử Đảng, Tạp chí Khoa học Xã hội).
• Tác động văn hóa - bảo tàng (Cultural & Heritage Impact): Hỗ trợ hệ thống bảo tàng (Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, Bảo tàng Xô Viết Nghệ Tĩnh, Bảo tàng Hồ Chí Minh) thẩm định, phân loại khoa học và xây dựng không gian trưng bày chuyên đề về truyền đơn cách mạng.
• Tác động quốc tế (International Relevance): Bổ sung một trường hợp điển cứu xuất sắc từ Việt Nam vào kho tàng nghiên cứu quốc tế về lịch sử truyền thông thuộc địa (Colonial Media Studies) và tiến trình giải trừ thực dân hóa toàn cầu.

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh và Học viên cao học chuyên ngành Lịch sử, Chính trị học, Báo chí học: Tiếp cận một khung phân tích liên ngành hoàn chỉnh và nguồn tư liệu sơ cấp đã được phê phán nghiêm ngặt.
• Giảng viên và Nhà nghiên cứu Lịch sử Đảng: Sử dụng các dẫn chứng thực chứng và trích dẫn nguyên bản để làm phong phú bài giảng, nâng cao tính thuyết phục trong nghiên cứu lịch sử.
• Cán bộ lãnh đạo và chuyên viên ngành Tuyên giáo - Truyền thông: Rút ra các nguyên tắc cốt lõi về nghệ thuật tuyên truyền, phân khúc đối tượng và xây dựng thông điệp định hướng dư luận xã hội.
• Các nhà lưu trữ học và bảo tồn di sản: Nắm bắt phương pháp phân loại hình thái và tiêu chuẩn bảo tồn văn bản truyền đơn cổ.

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì và nó mở rộng lý thuyết nào?

Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất là việc mô hình hóa cơ chế tiếp biến và bản địa hóa văn hóa chính trị phương Tây vào phong trào cách mạng thuộc địa. Luận án mở rộng Lý thuyết Văn hóa Chính trị (Gabriel Almond & Sidney Verba) và Lý thuyết Truyền thông Khối (Mass Communication), chứng minh rằng truyền đơn không chỉ là văn bản truyền tin đơn thuần mà là một "thiết chế văn hóa chính trị ngầm" tạo ra sự cố kết cộng đồng bị áp bức, chuyển hóa tri thức lý luận hàn lâm Mác - Lênin thành các chỉ dẫn hành vi thường nhật của công - nông - binh.

2. Sự đổi mới về phương pháp luận của luận án so với các nghiên cứu quốc tế trước đây (như Hémery 1975, Hodgkin 1981)?

Trong khi Daniel Hémery (1975) tập trung vào báo chí công khai hợp pháp tại đô thị Sài Gòn và Thomas Hodgkin (1981) thiên về phân tích cấu trúc vĩ mô của tiến trình giải trừ thực dân, luận án của Trương Thị Phương tạo ra đột phá bằng cách tiếp cận vi mô kết hợp vĩ mô (Micro-Macro Interdisciplinary Approach). Luận án khảo sát trực tiếp văn bản truyền đơn bí mật – thứ tư liệu vốn bị phân tán và khó tiếp cận nhất – xử lý đồng thời trên trục Lịch đại (tiến trình 1930-1945) và Đồng đại (không gian 3 Kỳ và nông thôn - thành thị), áp dụng phương pháp phê phán sử liệu kép (nội tại và ngoại tại) kết hợp tam giác hóa dữ liệu với hồ sơ mật thám Pháp.

3. Phát hiện nào trong luận án gây bất ngờ nhất về mặt tư liệu lịch sử?

Phát hiện bất ngờ nhất là tài liệu truyền đơn tiếng Pháp ngày 31-7-1929 của Đông Dương Cộng sản Đảng gửi binh lính và thủy thủ Pháp, cùng bản truyền đơn ngày 19-11-1929 nêu 8 yêu sách rất chi tiết về chế độ đãi ngộ cho lính bản xứ (tăng 50% lương, bỏ phạt sà lim, bỏ lệ chào, được đi giày đội mũ, tối được về nhà). Phát hiện này bác bỏ quan điểm cho rằng công tác binh vận thời kỳ đầu của những người cộng sản Việt Nam còn sơ khai; ngược lại, nó chứng minh tư duy chiến lược mang tầm quốc tế và sự thấu hiểu tâm lý quân đội đối phương đạt độ chín muồi rất sớm.

4. Luận án có cung cấp quy trình tái lập (Replication Protocol) cho các nghiên cứu sử học tương tự không?

Có. Luận án xác lập một quy trình 4 bước chuẩn mực có thể tái lập hoàn toàn: (1) Thu thập đa nguồn sơ cấp tại các trung tâm lưu trữ; (2) Phê phán ngoại tại (giám định vật lý) và phê phán nội tại (ngữ nghĩa, hoàn cảnh); (3) Tam giác hóa tư liệu giữa hồ sơ mật thám thực dân, văn kiện Đảng và báo chí đương thời; (4) Phân loại hình thái học và phân tích cấu trúc diễn ngôn 3 phần. Quy trình này có thể áp dụng cho việc khảo cứu truyền đơn ở các giai đoạn lịch sử khác hoặc các phong trào giải phóng dân tộc khác.

5. Khung chương trình nghiên cứu 10 năm (10-Year Research Agenda) được định hình từ luận án như thế nào?

Khung nghiên cứu 10 năm bao gồm:

• Giai đoạn 1-3 năm: Xây dựng Cơ sở dữ liệu số hóa toàn văn (Digital Corpus) và bản đồ GIS về các địa điểm tán phát truyền đơn tại Việt Nam (1925-1945).
• Giai đoạn 4-6 năm: Mở rộng khảo sát điền dã tại các trung tâm lưu trữ ở Pháp (Aix-en-Provence), Nga (Moskva), Trung Quốc và Thái Lan để hoàn thiện bộ sưu tập truyền đơn hải ngoại.
• Giai đoạn 7-10 năm: Xuất bản bộ Tổng tập Truyền đơn Cách mạng Việt Nam (1925-1975) và phát triển chuyên ngành "Lịch sử Truyền thông Chính trị Việt Nam" trong hệ thống đào tạo đại học và sau đại học.

Kết luận

1. Luận án đã phục dựng thành công diện mạo lịch sử toàn diện, chân thực của truyền đơn cách mạng ở Việt Nam giai đoạn 1930-1945 trên cả hai phương diện hình thức in ấn kỹ thuật và cấu trúc nội dung thông điệp chính trị.
2. Công trình chứng minh truyền đơn cách mạng là sản phẩm kết tinh của sự tiếp biến văn hóa chính trị phương Tây, được bản địa hóa và cách mạng hóa một cách sáng tạo dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Đông Dương.
3. Luận án làm sáng tỏ tính quy luật trong sự chuyển biến nội dung truyền đơn qua ba thời kỳ (1930-1935, 1936-1939, 1939-1945), phản ánh chính xác các bước chuyển hướng chỉ đạo chiến lược cách mạng của Đảng.
4. Nghiên cứu giải mã thành công cơ chế truyền thông "văn bản hóa kết hợp truyền miệng", khẳng định truyền đơn là vũ khí tư tưởng sắc bén thức tỉnh hàng triệu quần chúng lao khổ, đưa khối liên minh công - nông - binh trở thành lực lượng quyết định thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám 1945.
5. Về mặt học thuật, công trình đóng góp một khung phân tích liên ngành chuẩn mực giữa Sử học và Khoa học Chính trị, mở ra các dòng nghiên cứu mới về lịch sử truyền thông thuộc địa và giải trừ thực dân.
6. Luận án xác lập giá trị thực tiễn bền vững, cung cấp bài học kinh nghiệm sâu sắc cho công tác tuyên giáo, bảo tồn di sản tư liệu và giáo dục truyền thống cách mạng trong kỷ nguyên hiện đại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu hoặc phần tổ chức phát hành, thậm chí chỉ có phần nội dung. Phần đầu tiên thể hiện đối tượng tuyên truyền, vận động của truyền đơn hướng đến: Hỡi anh chị em lao động, hỡi anh em binh lính, hỡi anh em dân cày… Trong từng giai đoạn lịch sử, đối tượng tuyên truyền, vận động quần chúng của Đảng lại khác nhau, ví dụ trong giai đoạn trước thành lập Đảng đến những năm 1935, đối tượng của truyền đơn đa phần là giai cấp công nhân, nông dân, binh lính mà không có các tầng lớp khác như phú hào, thân sĩ nhưng đến giai đoạn 1936-1939, đối tượng tuyên truyền lại mở rộng hơn, chi tiết hơn: anh em lái xe, người trồng thuốc, phụ nữ, hỡi quần chúng lao động bị áp bức…; giai đoạn 1939-1945, đối tượng tuyên truyền lại vừa chi tiết: công nhân, nông dân, binh lính, thân hào, địa chủ… vừa tổng hợp: hỡi quần chúng, hỡi đồng bào… Phần nội dung, truyền đơn tuyên truyền tôn chỉ, đường lối, chiến lược cách mạng; vạch ra mục tiêu tranh đấu cụ thể cho cách mạng trong từng giai đoạn; hướng dẫn, tổ chức quần chúng nhân dân đấu tranh. Phần tên tổ chức phát hành để phân biệt với các tài liệu của tổ chức khác. Tuy nhiên, do công tác bí mật nên một số truyền đơn khuyết thiếu phần thứ 3, nhưng lại có nhiều truyền đơn có đầy đủ cả tên tổ chức phát hành, địa chỉ in, thành phần tham gia soạn thảo (truyền đơn ủng hộ Đông Dương Đại hội của các ủy ban hành động).

Dưới đây là một số ví dụ: Truyền đơn kêu gọi tham gia Mặt trận Truyền đơn kỷ niệm ngày 1-5-1931 thống nhất dân tộc phản đế Đông Dương Nguồn: Trung tâm lưu trữ Quốc gia II, Phông Phủ Thống đốc Nam Kỳ Truyền đơn kêu gọi quần chúng chống thực dân, phong kiến, chống phát xít Nguồn: Bảo tàng Lịch sử quốc gia Truyền đơn kêu gọi ủng hộ Đông Dương Đại hội của Ủy ban hành động Chợ Mới Nguồn: Trung tâm lưu trữ Quốc gia II, Phông Phủ Thống đốc Nam Kỳ 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án 1. Những công trình nghiên cứu ở Việt Nam Cho đến nay vấn đề truyền đơn cách mạng là một nội dung nhỏ về lịch sử cận - hiện đại Việt Nam chưa nhận được nhiều sự quan tâm nghiên cứu của các học giả. Các ấn phẩm đã xuất bản có liên quan về vấn đề này không nhiều, hoặc cũng chỉ mới đề cập đến một số khía cạnh theo hướng quan tâm của một số tác giả, không đặt truyền đơn là đối tượng nghiên cứu chuyên biệt mà chỉ coi nó như là một phương tiện tuyên truyền của Đảng trong từng giai đoạn lịch sử.

Chúng tôi phân chia thành các nhóm công trình nghiên cứu sau: - Nhóm các nghiên cứu về lịch sử Việt Nam, lịch sử Đảng có đề cập đến công tác tuyên truyền, vận động quần chúng của Đảng Cộng sản Đông Dương giai đoạn 1930-1945 “Lịch sử Đảng bộ Thừa Thiên Huế, tập 1 (1930 - 1945)” Ban Chấp hành Đảng bộ Thừa Thiên Huế (1995), (NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội) đã góp phần khắc họa rõ nét bức tranh toàn cảnh về quá trình Đảng bộ Thừa Thiên Huế và quần chúng nhân dân lao động đấu tranh cách mạng dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Đông Dương, chuẩn bị tiến hành Cách mạng tháng Tám giành chính quyền năm 1945; quá trình “Việt Minh hóa” – hiệu quả của công tác tuyên truyền cách mạng của Đảng là nhiều giai cấp, tầng lớp nhân dân tham gia vào Mặt trận Việt Minh tạo nên những đóng góp lớn đối với phong trào khởi nghĩa giành chính quyền ở Huế. Đây là một công trình khảo cứu toàn diện về Đảng bộ Thừa Thiên Huế giai đoạn 1930 – 1945. Tập thể tác giả Viện Lịch sử quân sự Việt Nam đã thể hiện thực tiễn chân thực và sinh động hoạt động quân sự trong những năm 1897 – 1945 ở Việt Nam trong công trình: “Lịch sử quân sự Việt Nam, tập 9” (2000) (Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia). Các tác giả đã giới thiệu các hoạt động quân sự chống quân xâm lược kéo dài trong gần 50 năm, bắt đầu từ năm 1897 đến 1945 gồm: Đấu tranh quân sự giai đoạn 1897-1930; sự hình thành tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh, đường lối quân sự của Đảng và những hoạt động vũ trang đầu tiên (1930-1939); chuyển hướng chiến lược của Đảng, phát triển đấu tranh quân sự, tích cực chuẩn bị khởi nghĩa giành chính quyền (1939-1945); đấu tranh vũ trang trong cao trào tiền khởi nghĩa (9/3-13- 8-1945) và đấu tranh vũ trang trong tổng khởi nghĩa tháng Tám 1945.

Công tác tuyên truyền, vận động cách mạng được nhắc đến thông qua chủ trương đấu tranh, những chuyển hướng chiến lược trong đấu tranh cách mạng của Đảng. Cuốn “Lịch sử Đảng bộ Thành phố Hà Nội (1930 - 2000)” của Ban Chấp hành Đảng bộ Thành phố Hà Nội (2004) (Nhà xuất bản Hà Nội) với dung lượng hơn 885 trang được chia làm 4 phần: Hà Nội thời dựng Đảng; Đảng bộ Hà Nội lãnh đạo nhân dân đấu tranh giành chính quyền và kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược (1930- 1954); Lãnh đạo nhân dân xây dựng và bảo vệ thủ đô xã hội chủ nghĩa, góp phần đánh bại chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ ở miền Bắc, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (1954- 1975); Lãnh đạo nhân dân tiếp tục xây dựng và bảo vệ thủ đô xã hội chủ nghĩa, thực hiện công cuộc đổi mới (1975- 2000). Trong đó, phần I và phần II đã khắc họa lại quá trình xây dựng cơ sở Đảng, Đảng bộ Hà Nội lãnh đạo quần chúng nhân dân đấu tranh cách mạng, thực hiện chủ trương tuyên truyền, vận động, quần chúng của Đảng Cộng sản Đông Dương tạo khối đoàn kết trong tranh đấu. Tác giả Tạ Thị Thúy (Chủ biên), Nguyễn Ngọc Mão, Võ Kim Cương (2014) với công trình: “Lịch sử Việt Nam tập 9 từ năm 1930 đến năm 1945” (Nhà xuất bản Khoa học xã hội, Hà Nội).

Bằng việc khai thác nguồn gốc từ các trung tâm lưu trữ: Trung tâm Lưu trữ Quốc gia I, II, Trung tâm Lưu trữ Hải ngoại Pháp, đây là một công trình khoa học công phu về các vấn đề của Lịch sử Việt Nam thời kì 1930 – 1945. Công trình nghiên cứu bao gồm 758 trang, chia thành 6 chương. Công tác tuyên truyền, vận động quần chúng nói chung và truyền đơn cách mạng nói riêng được đề cập một cách gián tiếp dưới những trang viết về những chủ trương, chính sách và quan điểm của Đảng trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam đấu tranh chống thực dân Pháp xâm lược giành độc lập tự do cho dân tộc. “Lịch sử Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh (1930 - 1975)” là công trình khảo cứu của Ban Chấp hành Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh (2015) (Nhà xuất bản Chính trị quốc gia – Sự thật, Hà Nội) đã tái hiện quá trình lãnh đạo của Đảng bộ thành phố Hồ Chí Minh đối với quần chúng nhân dân trong suốt 45 năm (1930-1975), phong trào đấu tranh cách mạng của nhân dân Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định, quá trình xây dựng Đảng bộ, các cơ sở đảng.

Công trình được chia làm 4 phần. Công tác tuyên truyền, vận động quần chúng của Đảng Cộng sản Đông Dương, Đảng bộ Sài Gòn, Chợ Lớn, Gia Định được thể hiện trong phần: “Đảng bộ Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định ra đời và lãnh đạo cuộc Cách mạng Tháng Tám thành công tại Thành phố (1930 - 1945)”. Cuốn “Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, tập I (1930-1954), quyển I (1930- 1945)” của Viện Lịch sử Đảng (2021) (Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật, Hà Nội) bao gồm 6 chương: chương I: Nguyễn Ái Quốc xác định con đường giải phóng dân tộc và thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam; Chương II: Đảng lãnh đạo phong trào cách mạng 1930 – 1931; Chương III: Đấu tranh khôi phục hệ thống tổ chức đảng và phong trào cách mạng, Đại hội lần thứ I của Đảng (1932 – 1935); Chương IV: Đảng lãnh đạo cao trào dân chủ, chống nguy cơ phát xít và chiến tranh (1936 – 1939); Chương V: Đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên trước tiên, xúc tiến chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang (thán 9-1939 – tháng 2-1945); Chương VI: Lãnh đạo cao trào kháng Nhật, cứu nước, Tổng khởi Nghĩa, thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (tháng 3-1945 - tháng 9-1945). Công trình đã khái quát sự lãnh đạo của Đảng qua các giai đoạn lịch sử từ năm 1930 đến năm 1945, nêu lên chủ trương của Đảng Cộng sản Việt Nam về công tác quần chúng, công tác tuyên truyền cách mạng.

Đây là một tài liệu tham khảo rất có giá trị đối với chúng tôi khi nghiên cứu về công tác tuyên truyền cách mạng nói chung và truyền đơn cách mạng thời kì 1930-1945 nói riêng. Bên cạnh đó, cần phải kể đến một số công trình nghiên cứu về lịch sử chống Pháp như: Chặt xiềng (Những tài liệu lịch sủ từ chính biến tháng Ba đến cách mạng tháng Tám) của Ứng Hòe (1946); Tài liệu tham khảo lịch sử cận đại Việt Nam gồm 12 tập của Trần Huy Liệu, Nguyễn Khắc Đạm, Nguyễn Công Bình… xuất bản từ năm 1955 đến năm 1958; Lịch sử 80 năm chống Pháp của Trần Huy Liệu (1956); Lịch sử cận đại Việt Nam, 4 tập của Trần Văn Giàu, Đinh Xuân Lâm (1963)… Góp phần tìm hiểu một số vấn đề lịch sử cận đại Việt Nam của Nguyễn Văn Kiệm (2003); Lịch sử Việt Nam, tập II của Nguyễn Khánh Toàn (chủ biên), Nguyễn Công Bình, Văn Tạo, Phạm Xuân Nam, Bùi Đình Thanh (tái bản, sửa chữa, bổ sung lần thứ ba, 2004); Lịch sử Việt Nam cận hiện đại (1858 -1975) của Hà Minh Hồng (Đại học Quốc gia Tp Hồ Chí Minh, 2005); Đại cương lịch sử Việt Nam, tập 2: 1858-1945 (tái bản lần thứ 14) của Đinh Xuân Lâm, Nguyễn Văn Khánh, Nguyễn Đình Lê (2015), Lích sử Việt Nam tập III do Đinh Xuân Lâm (chủ biên), Nguyễn Văn Khánh, Phạm Hồng Tung, Phạm Xanh (Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội, 2016). Những công trình trên đây đã khái quát và tổng kết toàn diện cuộc đấu tranh chống thực dân Pháp của nhân dân Việt Nam, thông qua đó công tác tuyên truyền, cổ động nói chung và truyền đơn cách mạng nói riêng được đề cập một cách gián tiếp dưới những trang viết về bối cảnh lịch sử, về đặc điểm tính chất của cuộc đấu tranh, những khó khăn, thuận lợi và những vấn đề đặt ra đối với cách mạng Việt Nam trong từng giai đoạn; những chủ trương, chính sách và quan điểm của Đảng trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam đấu tranh chống thực dân Pháp xâm lược giành độc lập tự do cho dân tộc.