Truyền Đơn Cách Mạng Ở Việt Nam Từ Năm 1930 Đến Năm 1945

Chuyên khảo phân tích Truyền đơn cách mạng ở việt nam từ năm 1930 đến năm 1945, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

• Tác giả: Trương Thị Phương
• Người hướng dẫn: Đinh Quang Hải
• Trường học: Viện Hàn Lâm Khoa Học Xã Hội Việt Nam
• Chuyên ngành: Lịch sử Việt Nam
• Đề tài: Truyền Đơn Cách Mạng Ở Việt Nam Từ Năm 1930 Đến Năm 1945
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỤC LỤC
• Tính cấp thiết đề tài
• Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài
• Mục đích nghiên cứu
• Nhiệm vụ nghiên cứu
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• Đối tượng nghiên cứu
• Phạm vi nghiên cứu
• Cơ sở lý thuyết, phương pháp luận, phương pháp nghiên cứu và nguồn tài liệu
• Phương pháp luận, phương pháp nghiên cứu
• Nguồn tài liệu
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
• 1.1. Khái niệm về truyền đơn cách mạng
• 1.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 1.3. Những công trình nghiên cứu ở Việt Nam
• 1.4. Những công trình nghiên cứu ở nước ngoài
• 1.5. Nhận xét về kết quả nghiên cứu và những vấn đề luận án cần tiếp tục nghiên cứu
• 1.6. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: TRUYỀN ĐƠN CÁCH MẠNG TRONG PHONG TRÀO DÂN TỘC, DÂN CHỦ Ở VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 1930-1935
• 2.1. Truyền đơn ở Việt Nam trước năm 1930
• 2.2. Truyền đơn cách mạng ở Việt Nam giai đoạn 1930-1935
• 2.3. Tình hình thế giới và Việt Nam
• 2.4. Chủ trương của Đảng Cộng sản Đông Dương về việc sử dụng truyền đơn trong đấu tranh cách mạng
• 2.5. Mục đích, đối tượng, hình thức, cách thức in ấn và phân phát của truyền đơn cách mạng
• 2.6. Nội dung của truyền đơn cách mạng
• 2.7. Thực dân Pháp đàn áp các hoạt động tuyên truyền và sử dụng truyền đơn trong đấu tranh cách mạng của Đảng Cộng sản Đông Dương
• 2.8. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: TRUYỀN ĐƠN CÁCH MẠNG TRONG CUỘC VẬN ĐỘNG DÂN SINH, DÂN CHỦ Ở VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 1936-1939
• 3.1. Bối cảnh lịch sử, chủ trương, chính sách của Đảng về vấn đề truyền đơn cách mạng
• 3.2. Bối cảnh lịch sử
• 3.3. Chủ trương của Đảng về công tác tuyên truyền và truyền đơn cách mạng
• 3.4. Truyền đơn cách mạng ở Việt Nam
• 3.5. Mục đích, đối tượng, hình thức, cách thức in ấn và phân phát của truyền đơn cách mạng
• 3.6. Nội dung của truyền đơn cách mạng
• 3.7. Chính quyền thực dân Pháp đối phó với công tác tuyên truyền và sử dụng truyền đơn trong đấu tranh cách mạng của Đảng Cộng sản Đông Dương
• 3.8. Tiểu kết chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: TRUYỀN ĐƠN CÁCH MẠNG TRONG QUÁ TRÌNH VẬN ĐỘNG CÁCH MẠNG TIẾN TỚI TỔNG KHỞI NGHĨA GIAI ĐOẠN 1939-1945
• 4.1. Bối cảnh lịch sử, chủ trương, chính sách của Đảng về vấn đề truyền đơn cách mạng
• 4.2. Bối cảnh lịch sử
• 4.3. Chủ trương của Đảng về vấn đề tuyên truyền và truyền đơn cách mạng
• 4.4. Truyền đơn cách mạng ở Việt Nam
• 4.5. Mục đích, đối tượng, hình thức, cách thức in ấn và phân phát của truyền đơn cách mạng
• 4.6. Nội dung của truyền đơn cách mạng
• 4.7. Chính quyền Pháp, Nhật và tay sai đối phó với công tác tuyên truyền và hoạt động sử dụng truyền đơn trong đấu tranh cách mạng của Đảng Cộng sản Đông Dương
• 4.8. Tiểu kết chương 4
• 5. CHƯƠNG 5: NHẬN XÉT VỀ TRUYỀN ĐƠN CÁCH MẠNG TRONG PHONG TRÀO DÂN TỘC, DÂN CHỦ Ở VIỆT NAM TỪ NĂM 1930 ĐẾN NĂM 1945
• 5.1. Nhận xét về truyền đơn cách mạng
• 5.2. Những đóng góp của truyền đơn cách mạng đối với phong trào dân tộc, dân chủ ở Việt Nam
• 5.3. Tiểu kết chương 5
• DANH MỤC CÁC CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan về Truyền Đơn Cách Mạng Việt Nam 1930 1945

Từ năm 1930 đến 1945, truyền đơn cách mạng đóng vai trò then chốt trong công tác tuyên truyền của Đảng Cộng sản Việt Nam. Trong bối cảnh đất nước bị thực dân Pháp đô hộ, truyền đơn trở thành một vũ khí sắc bén, giúp lan tỏa tư tưởng cách mạng, kêu gọi quần chúng nhân dân tham gia vào cuộc đấu tranh giành độc lập. Truyền đơn không chỉ là phương tiện truyền đạt thông tin mà còn là công cụ tổ chức, vận động quần chúng, đấu tranh chống lại áp bức, bất công. Nghiên cứu về truyền đơn cách mạng giai đoạn này giúp hiểu rõ hơn về chiến lược tuyên truyền của Đảng, cũng như vai trò của quần chúng nhân dân trong sự nghiệp giải phóng dân tộc. Theo luận án, việc nghiên cứu về truyền đơn giúp "góp phần hiểu thêm về chủ trương của Đảng Cộng sản Việt Nam với việc sử dụng truyền đơn trong đấu tranh cách mạng, hình thức và nội dung của truyền đơn, qua đó rút ra những nhận xét về truyền đơn cách mạng với phong trào dân tộc, dân chủ ở Việt Nam thời kì trên".

1.1. Bối cảnh lịch sử và sự ra đời của truyền đơn cách mạng

Việt Nam dưới ách đô hộ của thực dân Pháp trải qua nhiều biến động chính trị - xã hội. Sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam năm 1930 đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong phong trào giải phóng dân tộc. Đảng nhận thức rõ tầm quan trọng của công tác tuyên truyền, đặc biệt là truyền đơn, để tập hợp lực lượng, nâng cao nhận thức cho quần chúng. Truyền đơn trở thành một phương tiện thiết yếu trong bối cảnh báo chí bị kiểm duyệt gắt gao, các hình thức tuyên truyền khác bị hạn chế. Tình hình thế giới, với sự trỗi dậy của chủ nghĩa cộng sản và phong trào giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa, cũng tác động mạnh mẽ đến sự phát triển của truyền đơn cách mạng ở Việt Nam. Nghiên cứu cũng chỉ ra truyền đơn là "một thứ vũ khí sắc bén, công cụ đắc lực cho công tác tuyên truyền cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam".

1.2. Khái niệm và đặc điểm của truyền đơn cách mạng Việt Nam

Truyền đơn cách mạng là những tờ giấy in hoặc viết tay, khổ nhỏ, nội dung ngắn gọn, dễ hiểu, được phát tán rộng rãi trong quần chúng nhằm truyền bá tư tưởng, đường lối của Đảng, kêu gọi đấu tranh chống thực dân phong kiến. Đặc điểm nổi bật của truyền đơn là tính bí mật, nhanh chóng, dễ tiếp cận với mọi tầng lớp nhân dân. Nội dung truyền đơn thường tập trung vào các vấn đề bức xúc của xã hội, như đói nghèo, áp bức, bất công, từ đó khơi dậy lòng yêu nước, ý chí cách mạng trong quần chúng. Hình thức truyền đơn đa dạng, từ những tờ rơi đơn giản đến những bản in có hình ảnh, khẩu hiệu, thể hiện sự sáng tạo và linh hoạt trong công tác tuyên truyền của Đảng. Truyền đơn cách mạng "có tính chất như một biện pháp uốn nắn những nhận thức lệch lạc, đấu tranh với những quan điểm sai lầm, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng".

1.3. Vai trò của truyền đơn trong phong trào giải phóng dân tộc

Truyền đơn đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng lực lượng cách mạng, đoàn kết toàn dân. Thông qua truyền đơn, Đảng Cộng sản Việt Nam đã vận động quần chúng tham gia các phong trào đấu tranh, từ các cuộc biểu tình, bãi công nhỏ lẻ đến các cuộc khởi nghĩa vũ trang lớn. Truyền đơn không chỉ giúp nâng cao nhận thức chính trị cho quần chúng mà còn tạo ra sự đồng thuận, niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng. Truyền đơn cũng là công cụ quan trọng trong việc vạch trần âm mưu, thủ đoạn của thực dân Pháp và chính quyền tay sai, giúp nhân dân nhận rõ bản chất của kẻ thù. Bằng việc sử dụng truyền đơn đã chứng tỏ "sự thành công trong công tác tuyên truyền cách mạng, cũng như khẳng định vai trò của Đảng Cộng sản Việt Nam với tư cách là lực lượng tiên phong".

II. Phương Pháp Sử Dụng Truyền Đơn 1930 1945 Hướng Dẫn Chi Tiết

Đảng Cộng sản Đông Dương đã áp dụng nhiều phương pháp sáng tạo để sử dụng truyền đơn cách mạng một cách hiệu quả. Việc in ấn truyền đơn thường được thực hiện bí mật, tại các cơ sở in ấn bí mật hoặc bằng phương pháp thủ công. Truyền đơn được phát tán rộng rãi ở các khu vực thành thị, nông thôn, nhà máy, hầm mỏ, chợ, trường học… Việc phân phát truyền đơn thường được thực hiện vào ban đêm hoặc trong các dịp lễ hội, mít tinh. Đảng viên và quần chúng tích cực tham gia vào việc phân phát truyền đơn, bất chấp nguy hiểm bị bắt giữ, tù đày. Nghiên cứu các phương pháp sử dụng truyền đơn giúp hiểu rõ hơn về sự sáng tạo, linh hoạt của Đảng trong công tác tuyên truyền.

2.1. Kỹ thuật in ấn và sản xuất truyền đơn bí mật

Việc in ấn truyền đơn đòi hỏi sự bí mật tuyệt đối để tránh bị phát hiện bởi chính quyền thực dân. Các cơ sở in ấn thường được đặt tại những địa điểm bí mật, như nhà dân, hầm ngầm, hoặc trong các khu rừng núi. Phương pháp in ấn chủ yếu là thủ công, sử dụng các loại máy in thô sơ hoặc in bằng tay. Giấy và mực in thường được kiếm một cách khó khăn và phải ngụy trang để vận chuyển đến các cơ sở in ấn. Các kỹ thuật in ấn bí mật giúp đảm bảo số lượng truyền đơn được sản xuất đủ để đáp ứng nhu cầu tuyên truyền của Đảng.

2.2. Phương pháp phát tán truyền đơn trong quần chúng

Việc phát tán truyền đơn đòi hỏi sự khéo léo, bí mật và gan dạ. Truyền đơn thường được rải ở những nơi công cộng, như đường phố, chợ, bến xe, nhà ga, trường học, hoặc dán trên tường, cột điện. Việc phát tán truyền đơn thường được thực hiện vào ban đêm hoặc trong các dịp lễ hội, mít tinh. Đảng viên và quần chúng tích cực tham gia vào việc phát tán truyền đơn, bất chấp nguy hiểm bị bắt giữ, tù đày. Sự gan dạ và khéo léo trong việc phát tán truyền đơn giúp thông tin cách mạng đến được với đông đảo quần chúng nhân dân.

2.3. Tổ chức mạng lưới phát hành và phân phối truyền đơn

Đảng xây dựng mạng lưới phát hành và phân phối truyền đơn từ trung ương đến địa phương. Mạng lưới này bao gồm các tổ chức đảng, đoàn thể, các cơ sở cách mạng và quần chúng tích cực. Các thành viên trong mạng lưới chịu trách nhiệm vận chuyển, cất giữ và phát tán truyền đơn đến các địa điểm đã được xác định. Việc tổ chức mạng lưới phát hành và phân phối truyền đơn một cách chặt chẽ giúp đảm bảo thông tin cách mạng được lan tỏa rộng rãi và kịp thời.

III. Nội Dung Truyền Đơn Cách Mạng 1930 1945 Phân Tích Chi Tiết

Nội dung truyền đơn cách mạng giai đoạn 1930-1945 phản ánh rõ nét đường lối, chủ trương của Đảng Cộng sản Việt Nam trong từng thời kỳ. Truyền đơn tập trung vào việc tố cáo tội ác của thực dân Pháp và chính quyền tay sai, vạch trần âm mưu xâm lược của phát xít Nhật. Truyền đơn kêu gọi quần chúng nhân dân đoàn kết đấu tranh chống áp bức, giành độc lập dân tộc, tự do, dân chủ. Truyền đơn cũng tuyên truyền về đường lối cách mạng của Đảng, về chủ nghĩa Mác-Lênin, về tương lai tươi sáng của đất nước sau khi giành được độc lập. Theo tài liệu gốc, truyền đơn có mục đích "kêu gọi quần chúng nhân dân đấu tranh cho sự nghiệp giải phóng dân tộc".

3.1. Tố cáo tội ác của thực dân Pháp và phát xít Nhật

Truyền đơn vạch trần sự tàn bạo, áp bức, bóc lột của thực dân Pháp đối với nhân dân Việt Nam. Truyền đơn lên án các chính sách cai trị hà khắc, các vụ đàn áp dã man, các cuộc cướp bóc tài sản của người dân. Truyền đơn cũng tố cáo âm mưu xâm lược của phát xít Nhật, cảnh báo về nguy cơ mất nước và kêu gọi nhân dân đứng lên chống lại ách thống trị của cả thực dân Pháp và phát xít Nhật. Nội dung này giúp khơi dậy lòng căm thù giặc, ý chí quyết tâm đấu tranh giải phóng dân tộc.

3.2. Kêu gọi đoàn kết đấu tranh giành độc lập tự do

Truyền đơn kêu gọi tất cả các tầng lớp nhân dân đoàn kết lại dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam để đấu tranh chống thực dân, phong kiến. Truyền đơn nhấn mạnh sức mạnh của đoàn kết toàn dân, khẳng định chỉ có đoàn kết mới có thể đánh bại kẻ thù. Truyền đơn cũng kêu gọi các lực lượng yêu nước khác cùng tham gia vào cuộc đấu tranh chung, tạo nên sức mạnh tổng hợp để giành độc lập, tự do cho dân tộc. Truyền đơn "kêu gọi quần chúng nhân dân đấu tranh cho sự nghiệp giải phóng dân tộc", một trong những nhiệm vụ chính của công tác tuyên truyền.

3.3. Tuyên truyền đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản

Truyền đơn giải thích về đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam, về mục tiêu xây dựng một xã hội độc lập, tự do, dân chủ và công bằng. Truyền đơn tuyên truyền về chủ nghĩa Mác-Lênin, về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Truyền đơn cũng khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, củng cố niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng. Truyền đơn đóng vai trò quan trọng trong việc "bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng".

IV. Ảnh Hưởng của Truyền Đơn Cách Mạng đến Quần Chúng Việt Nam

Truyền đơn cách mạng có ảnh hưởng sâu rộng đến tư tưởng, tình cảm của quần chúng nhân dân Việt Nam. Truyền đơn giúp nâng cao nhận thức chính trị, khơi dậy lòng yêu nước, ý chí cách mạng trong quần chúng. Truyền đơn tạo ra sự đồng thuận, niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng, thúc đẩy quần chúng tham gia vào các phong trào đấu tranh. Truyền đơn cũng góp phần hình thành nên một nền văn hóa cách mạng, với những giá trị tốt đẹp như yêu nước, đoàn kết, cần cù, dũng cảm. Truyền đơn có tính chất như một biện pháp uốn nắn những nhận thức lệch lạc, đấu tranh với những quan điểm sai lầm, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

4.1. Nâng cao nhận thức chính trị và ý thức dân tộc

Truyền đơn giúp quần chúng nhân dân hiểu rõ hơn về tình hình đất nước, về bản chất của chế độ thực dân phong kiến, về vai trò của Đảng Cộng sản trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc. Truyền đơn khơi dậy lòng yêu nước, ý thức dân tộc, tinh thần tự hào về lịch sử, văn hóa của dân tộc. Truyền đơn cũng giúp quần chúng nhận thức rõ hơn về quyền lợi và nghĩa vụ của mình, về mục tiêu xây dựng một xã hội độc lập, tự do, dân chủ và công bằng.

4.2. Thúc đẩy sự tham gia vào các phong trào đấu tranh

Truyền đơn kêu gọi quần chúng nhân dân tham gia vào các phong trào đấu tranh chống thực dân phong kiến, từ các cuộc biểu tình, bãi công nhỏ lẻ đến các cuộc khởi nghĩa vũ trang lớn. Truyền đơn cung cấp thông tin về các hoạt động đấu tranh, hướng dẫn cách thức tổ chức, tham gia và bảo vệ mình. Truyền đơn cũng động viên, khích lệ tinh thần đấu tranh của quần chúng, tạo ra sự lan tỏa và sức mạnh của phong trào cách mạng.

4.3. Góp phần xây dựng văn hóa và tinh thần cách mạng

Truyền đơn góp phần xây dựng một nền văn hóa cách mạng, với những giá trị tốt đẹp như yêu nước, đoàn kết, cần cù, dũng cảm. Truyền đơn truyền bá các tư tưởng tiến bộ, phê phán những thói hư tật xấu của xã hội cũ. Truyền đơn cũng khuyến khích sáng tác các tác phẩm văn hóa nghệ thuật phục vụ cho sự nghiệp cách mạng, góp phần làm phong phú đời sống tinh thần của nhân dân.

V. So Sánh Truyền Đơn 1930 1945 và Báo Chí Cách Mạng Điểm Khác Biệt

Cả truyền đơn cách mạng và báo chí cách mạng đều là những công cụ tuyên truyền quan trọng của Đảng Cộng sản Việt Nam. Tuy nhiên, giữa hai hình thức này có những điểm khác biệt đáng chú ý. Truyền đơn có ưu điểm là nhỏ gọn, dễ phát tán, tiếp cận nhanh chóng với quần chúng, phù hợp với điều kiện hoạt động bí mật. Báo chí cách mạng có ưu điểm là cung cấp thông tin đầy đủ, sâu sắc hơn, có thể phân tích, bình luận các vấn đề một cách hệ thống. Việc so sánh truyền đơn và báo chí cách mạng giúp hiểu rõ hơn về vai trò, chức năng của từng hình thức tuyên truyền trong từng giai đoạn lịch sử.

5.1. Ưu điểm và hạn chế của truyền đơn cách mạng

Truyền đơn có ưu điểm là chi phí thấp, dễ sản xuất, dễ phát tán, tiếp cận nhanh chóng với quần chúng, phù hợp với điều kiện hoạt động bí mật. Tuy nhiên, truyền đơn có hạn chế là nội dung ngắn gọn, không thể cung cấp thông tin đầy đủ, sâu sắc, khó phân tích, bình luận các vấn đề một cách hệ thống. Do đó, truyền đơn thường được sử dụng để truyền bá những thông tin cơ bản, kêu gọi hành động, khơi dậy tinh thần cách mạng.

5.2. Ưu điểm và hạn chế của báo chí cách mạng

Báo chí cách mạng có ưu điểm là cung cấp thông tin đầy đủ, sâu sắc, có thể phân tích, bình luận các vấn đề một cách hệ thống, tạo ra dư luận xã hội. Tuy nhiên, báo chí cách mạng có hạn chế là chi phí cao, khó sản xuất, khó phát tán, dễ bị kiểm duyệt, kiểm soát, đòi hỏi trình độ đọc hiểu cao của người dân. Do đó, báo chí cách mạng thường được sử dụng để tuyên truyền, giáo dục chính trị, định hướng dư luận, xây dựng lực lượng cách mạng.

5.3. Sự phối hợp giữa truyền đơn và báo chí cách mạng

Truyền đơn và báo chí cách mạng thường được sử dụng phối hợp với nhau để đạt hiệu quả tuyên truyền cao nhất. Truyền đơn được sử dụng để truyền bá những thông tin cơ bản, kêu gọi hành động, khơi dậy tinh thần cách mạng, tạo tiền đề cho báo chí cách mạng cung cấp thông tin đầy đủ, sâu sắc, phân tích, bình luận các vấn đề một cách hệ thống. Sự phối hợp giữa truyền đơn và báo chí cách mạng giúp tăng cường sức mạnh tuyên truyền của Đảng, góp phần vào thắng lợi của cách mạng.

VI. Bài Học Kinh Nghiệm từ Truyền Đơn Cách Mạng 1930 1945

Nghiên cứu về truyền đơn cách mạng giai đoạn 1930-1945 để lại nhiều bài học kinh nghiệm quý giá cho công tác tuyên truyền, vận động quần chúng trong giai đoạn hiện nay. Bài học về việc xác định đúng đối tượng tuyên truyền, về việc lựa chọn nội dung phù hợp, về việc sử dụng các phương pháp sáng tạo, linh hoạt, về việc xây dựng mạng lưới tuyên truyền rộng khắp. Những bài học này có giá trị thiết thực trong bối cảnh thông tin đa dạng, phức tạp, đòi hỏi công tác tuyên truyền phải không ngừng đổi mới để đáp ứng yêu cầu của tình hình mới.

6.1. Xác định đúng đối tượng và nội dung tuyên truyền

Cần xác định rõ đối tượng tuyên truyền là ai, trình độ văn hóa, nhận thức của họ như thế nào, những vấn đề gì họ quan tâm. Nội dung tuyên truyền phải phù hợp với trình độ, nhận thức của đối tượng, phải giải quyết được những vấn đề bức xúc của họ, phải có tính thuyết phục cao. Việc xác định đúng đối tượng và nội dung tuyên truyền giúp thông tin đến được đúng người, đúng lúc, đạt hiệu quả cao nhất.

6.2. Sử dụng các phương pháp sáng tạo và linh hoạt

Cần sử dụng các phương pháp tuyên truyền sáng tạo, linh hoạt, phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh cụ thể. Không nên sử dụng một cách máy móc, rập khuôn các phương pháp cũ, mà cần phải đổi mới, sáng tạo để thu hút sự chú ý của quần chúng. Cần tận dụng các phương tiện truyền thông hiện đại, như internet, mạng xã hội, để lan tỏa thông tin nhanh chóng và rộng rãi.

6.3. Xây dựng mạng lưới tuyên truyền rộng khắp

Cần xây dựng mạng lưới tuyên truyền rộng khắp từ trung ương đến địa phương, từ các tổ chức đảng, đoàn thể đến các cơ sở cách mạng và quần chúng tích cực. Các thành viên trong mạng lưới phải được trang bị kiến thức, kỹ năng tuyên truyền, có tinh thần trách nhiệm cao. Mạng lưới tuyên truyền rộng khắp giúp thông tin được lan tỏa đến mọi ngóc ngách của xã hội, tạo ra sự đồng thuận và sức mạnh tổng hợp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu hoặc phần tổ chức phát hành, thậm chí chỉ có phần nội dung. Phần đầu tiên thể hiện đối tượng tuyên truyền, vận động của truyền đơn hướng đến: Hỡi anh chị em lao động, hỡi anh em binh lính, hỡi anh em dân cày… Trong từng giai đoạn lịch sử, đối tượng tuyên truyền, vận động quần chúng của Đảng lại khác nhau, ví dụ trong giai đoạn trước thành lập Đảng đến những năm 1935, đối tượng của truyền đơn đa phần là giai cấp công nhân, nông dân, binh lính mà không có các tầng lớp khác như phú hào, thân sĩ nhưng đến giai đoạn 1936-1939, đối tượng tuyên truyền lại mở rộng hơn, chi tiết hơn: anh em lái xe, người trồng thuốc, phụ nữ, hỡi quần chúng lao động bị áp bức…; giai đoạn 1939-1945, đối tượng tuyên truyền lại vừa chi tiết: công nhân, nông dân, binh lính, thân hào, địa chủ… vừa tổng hợp: hỡi quần chúng, hỡi đồng bào… Phần nội dung, truyền đơn tuyên truyền tôn chỉ, đường lối, chiến lược cách mạng; vạch ra mục tiêu tranh đấu cụ thể cho cách mạng trong từng giai đoạn; hướng dẫn, tổ chức quần chúng nhân dân đấu tranh. Phần tên tổ chức phát hành để phân biệt với các tài liệu của tổ chức khác. Tuy nhiên, do công tác bí mật nên một số truyền đơn khuyết thiếu phần thứ 3, nhưng lại có nhiều truyền đơn có đầy đủ cả tên tổ chức phát hành, địa chỉ in, thành phần tham gia soạn thảo (truyền đơn ủng hộ Đông Dương Đại hội của các ủy ban hành động).

Dưới đây là một số ví dụ: Truyền đơn kêu gọi tham gia Mặt trận Truyền đơn kỷ niệm ngày 1-5-1931 thống nhất dân tộc phản đế Đông Dương Nguồn: Trung tâm lưu trữ Quốc gia II, Phông Phủ Thống đốc Nam Kỳ Truyền đơn kêu gọi quần chúng chống thực dân, phong kiến, chống phát xít Nguồn: Bảo tàng Lịch sử quốc gia Truyền đơn kêu gọi ủng hộ Đông Dương Đại hội của Ủy ban hành động Chợ Mới Nguồn: Trung tâm lưu trữ Quốc gia II, Phông Phủ Thống đốc Nam Kỳ 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án 1. Những công trình nghiên cứu ở Việt Nam Cho đến nay vấn đề truyền đơn cách mạng là một nội dung nhỏ về lịch sử cận - hiện đại Việt Nam chưa nhận được nhiều sự quan tâm nghiên cứu của các học giả. Các ấn phẩm đã xuất bản có liên quan về vấn đề này không nhiều, hoặc cũng chỉ mới đề cập đến một số khía cạnh theo hướng quan tâm của một số tác giả, không đặt truyền đơn là đối tượng nghiên cứu chuyên biệt mà chỉ coi nó như là một phương tiện tuyên truyền của Đảng trong từng giai đoạn lịch sử.

Chúng tôi phân chia thành các nhóm công trình nghiên cứu sau: - Nhóm các nghiên cứu về lịch sử Việt Nam, lịch sử Đảng có đề cập đến công tác tuyên truyền, vận động quần chúng của Đảng Cộng sản Đông Dương giai đoạn 1930-1945 “Lịch sử Đảng bộ Thừa Thiên Huế, tập 1 (1930 - 1945)” Ban Chấp hành Đảng bộ Thừa Thiên Huế (1995), (NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội) đã góp phần khắc họa rõ nét bức tranh toàn cảnh về quá trình Đảng bộ Thừa Thiên Huế và quần chúng nhân dân lao động đấu tranh cách mạng dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Đông Dương, chuẩn bị tiến hành Cách mạng tháng Tám giành chính quyền năm 1945; quá trình “Việt Minh hóa” – hiệu quả của công tác tuyên truyền cách mạng của Đảng là nhiều giai cấp, tầng lớp nhân dân tham gia vào Mặt trận Việt Minh tạo nên những đóng góp lớn đối với phong trào khởi nghĩa giành chính quyền ở Huế. Đây là một công trình khảo cứu toàn diện về Đảng bộ Thừa Thiên Huế giai đoạn 1930 – 1945. Tập thể tác giả Viện Lịch sử quân sự Việt Nam đã thể hiện thực tiễn chân thực và sinh động hoạt động quân sự trong những năm 1897 – 1945 ở Việt Nam trong công trình: “Lịch sử quân sự Việt Nam, tập 9” (2000) (Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia). Các tác giả đã giới thiệu các hoạt động quân sự chống quân xâm lược kéo dài trong gần 50 năm, bắt đầu từ năm 1897 đến 1945 gồm: Đấu tranh quân sự giai đoạn 1897-1930; sự hình thành tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh, đường lối quân sự của Đảng và những hoạt động vũ trang đầu tiên (1930-1939); chuyển hướng chiến lược của Đảng, phát triển đấu tranh quân sự, tích cực chuẩn bị khởi nghĩa giành chính quyền (1939-1945); đấu tranh vũ trang trong cao trào tiền khởi nghĩa (9/3-13- 8-1945) và đấu tranh vũ trang trong tổng khởi nghĩa tháng Tám 1945.

Công tác tuyên truyền, vận động cách mạng được nhắc đến thông qua chủ trương đấu tranh, những chuyển hướng chiến lược trong đấu tranh cách mạng của Đảng. Cuốn “Lịch sử Đảng bộ Thành phố Hà Nội (1930 - 2000)” của Ban Chấp hành Đảng bộ Thành phố Hà Nội (2004) (Nhà xuất bản Hà Nội) với dung lượng hơn 885 trang được chia làm 4 phần: Hà Nội thời dựng Đảng; Đảng bộ Hà Nội lãnh đạo nhân dân đấu tranh giành chính quyền và kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược (1930- 1954); Lãnh đạo nhân dân xây dựng và bảo vệ thủ đô xã hội chủ nghĩa, góp phần đánh bại chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ ở miền Bắc, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (1954- 1975); Lãnh đạo nhân dân tiếp tục xây dựng và bảo vệ thủ đô xã hội chủ nghĩa, thực hiện công cuộc đổi mới (1975- 2000). Trong đó, phần I và phần II đã khắc họa lại quá trình xây dựng cơ sở Đảng, Đảng bộ Hà Nội lãnh đạo quần chúng nhân dân đấu tranh cách mạng, thực hiện chủ trương tuyên truyền, vận động, quần chúng của Đảng Cộng sản Đông Dương tạo khối đoàn kết trong tranh đấu. Tác giả Tạ Thị Thúy (Chủ biên), Nguyễn Ngọc Mão, Võ Kim Cương (2014) với công trình: “Lịch sử Việt Nam tập 9 từ năm 1930 đến năm 1945” (Nhà xuất bản Khoa học xã hội, Hà Nội).

Bằng việc khai thác nguồn gốc từ các trung tâm lưu trữ: Trung tâm Lưu trữ Quốc gia I, II, Trung tâm Lưu trữ Hải ngoại Pháp, đây là một công trình khoa học công phu về các vấn đề của Lịch sử Việt Nam thời kì 1930 – 1945. Công trình nghiên cứu bao gồm 758 trang, chia thành 6 chương. Công tác tuyên truyền, vận động quần chúng nói chung và truyền đơn cách mạng nói riêng được đề cập một cách gián tiếp dưới những trang viết về những chủ trương, chính sách và quan điểm của Đảng trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam đấu tranh chống thực dân Pháp xâm lược giành độc lập tự do cho dân tộc. “Lịch sử Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh (1930 - 1975)” là công trình khảo cứu của Ban Chấp hành Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh (2015) (Nhà xuất bản Chính trị quốc gia – Sự thật, Hà Nội) đã tái hiện quá trình lãnh đạo của Đảng bộ thành phố Hồ Chí Minh đối với quần chúng nhân dân trong suốt 45 năm (1930-1975), phong trào đấu tranh cách mạng của nhân dân Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định, quá trình xây dựng Đảng bộ, các cơ sở đảng.

Công trình được chia làm 4 phần. Công tác tuyên truyền, vận động quần chúng của Đảng Cộng sản Đông Dương, Đảng bộ Sài Gòn, Chợ Lớn, Gia Định được thể hiện trong phần: “Đảng bộ Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định ra đời và lãnh đạo cuộc Cách mạng Tháng Tám thành công tại Thành phố (1930 - 1945)”. Cuốn “Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, tập I (1930-1954), quyển I (1930- 1945)” của Viện Lịch sử Đảng (2021) (Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật, Hà Nội) bao gồm 6 chương: chương I: Nguyễn Ái Quốc xác định con đường giải phóng dân tộc và thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam; Chương II: Đảng lãnh đạo phong trào cách mạng 1930 – 1931; Chương III: Đấu tranh khôi phục hệ thống tổ chức đảng và phong trào cách mạng, Đại hội lần thứ I của Đảng (1932 – 1935); Chương IV: Đảng lãnh đạo cao trào dân chủ, chống nguy cơ phát xít và chiến tranh (1936 – 1939); Chương V: Đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên trước tiên, xúc tiến chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang (thán 9-1939 – tháng 2-1945); Chương VI: Lãnh đạo cao trào kháng Nhật, cứu nước, Tổng khởi Nghĩa, thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (tháng 3-1945 - tháng 9-1945). Công trình đã khái quát sự lãnh đạo của Đảng qua các giai đoạn lịch sử từ năm 1930 đến năm 1945, nêu lên chủ trương của Đảng Cộng sản Việt Nam về công tác quần chúng, công tác tuyên truyền cách mạng.

Đây là một tài liệu tham khảo rất có giá trị đối với chúng tôi khi nghiên cứu về công tác tuyên truyền cách mạng nói chung và truyền đơn cách mạng thời kì 1930-1945 nói riêng. Bên cạnh đó, cần phải kể đến một số công trình nghiên cứu về lịch sử chống Pháp như: Chặt xiềng (Những tài liệu lịch sủ từ chính biến tháng Ba đến cách mạng tháng Tám) của Ứng Hòe (1946); Tài liệu tham khảo lịch sử cận đại Việt Nam gồm 12 tập của Trần Huy Liệu, Nguyễn Khắc Đạm, Nguyễn Công Bình… xuất bản từ năm 1955 đến năm 1958; Lịch sử 80 năm chống Pháp của Trần Huy Liệu (1956); Lịch sử cận đại Việt Nam, 4 tập của Trần Văn Giàu, Đinh Xuân Lâm (1963)… Góp phần tìm hiểu một số vấn đề lịch sử cận đại Việt Nam của Nguyễn Văn Kiệm (2003); Lịch sử Việt Nam, tập II của Nguyễn Khánh Toàn (chủ biên), Nguyễn Công Bình, Văn Tạo, Phạm Xuân Nam, Bùi Đình Thanh (tái bản, sửa chữa, bổ sung lần thứ ba, 2004); Lịch sử Việt Nam cận hiện đại (1858 -1975) của Hà Minh Hồng (Đại học Quốc gia Tp Hồ Chí Minh, 2005); Đại cương lịch sử Việt Nam, tập 2: 1858-1945 (tái bản lần thứ 14) của Đinh Xuân Lâm, Nguyễn Văn Khánh, Nguyễn Đình Lê (2015), Lích sử Việt Nam tập III do Đinh Xuân Lâm (chủ biên), Nguyễn Văn Khánh, Phạm Hồng Tung, Phạm Xanh (Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội, 2016). Những công trình trên đây đã khái quát và tổng kết toàn diện cuộc đấu tranh chống thực dân Pháp của nhân dân Việt Nam, thông qua đó công tác tuyên truyền, cổ động nói chung và truyền đơn cách mạng nói riêng được đề cập một cách gián tiếp dưới những trang viết về bối cảnh lịch sử, về đặc điểm tính chất của cuộc đấu tranh, những khó khăn, thuận lợi và những vấn đề đặt ra đối với cách mạng Việt Nam trong từng giai đoạn; những chủ trương, chính sách và quan điểm của Đảng trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam đấu tranh chống thực dân Pháp xâm lược giành độc lập tự do cho dân tộc.