Chương 1: Tổng quan nghiên cứu đề tài “Nâng cao hiệu quả kinh doanh nhập khẩu máy móc thiết bị xây dựng từ thị trường Châu Âu của Công ty Cổ phần Đầu tư, Thương Mại và Dịch vụ Tây Hồ”. - Chương 2: Lý luận về nhập khẩu và hiệu quả kinh doanh nhập khẩu của doanh nghiệp. - Chương 3: Thực trạng hiệu quả kinh doanh nhập khẩu máy móc thiết bị xây dựng từ thị trường Châu Âu của Công ty Cổ phần Đầu tư, Thương Mại và Dịch vụ Tây Hồ - Chương 4: Định hướng phát triển và đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh nhập khẩu máy móc thiết bị xây dựng từ thị trường Châu Âu của Công ty Cổ phần Đầu tư, Thương Mại và Dịch vụ Tây Hồ. CHƯƠNG 2: LÝ LUẬN VỀ NHẬP KHẨU VÀ HIỆU QUẢ KINH DOANH NHẬP KHẨU CỦA DOANH NGHIỆP.1 Lý thuyết về nhập khẩu 2.1 Khái niệm nhập khẩu Thương mại quốc tế là quá trình trao đổi hàng hóa và dịch vụ quan biên giới quốc gia hoặc lãnh thổ.
Đối với phần lớn các nước, đây nó có vai trò rất quan trọng và chiếm một tỷ trọng rất lớn trong GDP. Thương mại quốc tế phát triển mạnh cùng với sự phát triển của công nghiệp hoá, giao thông vận tải, toàn cầu hóa, công ty đa quốc gia và xu hướng thuê nhân lực bên ngoài. Hoạt động thương mại quốc tế bao gồm xuất khẩu và nhập khẩu. Hai hoạt động này đều có vai trò rất lớn đối với một quốc gia, một hoạt động giúp quốc gia có thể giúp một quốc gia bán được những 12 Tieu luan hàng hóa sản xuất dư thừa và mang lại một khoản lợi nhuận về cho đất nước, một hoạt động giúp quốc gia đó có được những hàng hóa cần thiết đối với nền kinh tế mà trong nước không thể sản xuất được hoặc sản xuất không đủ.
Theo Khoản 2, điều 28, chương 2 Luật Thương mại Việt Nam 2005 quy định: “ Nhập khẩu hàng hóa là việc hàng hóa được đưa vào lãnh thổ Việt Nam từ nước ngoài hoặc từ khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật.2 Đặc điểm của hoạt động nhập khẩu Ngoài những điểm chung với hoạt động kinh doanh, nhập khẩu còn có những đặc điểm phức tạp và đặc trưng của hoạt động kinh doanh quốc tế. Hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu là hoạt động giữa những doanh nhân có trụ sở tại các nước khác nhau do đó họ khác biệt nhau về ngôn ngữ, văn hóa, luật pháp và hai nền kinh tế khác nhau. Hàng hóa được di chuyển qua biên giới các quốc gia và trên quãng đường dài nên thường vận chuyển bằng nhiều phương thức vận tải khác nhau nhưng chủ yếu là vận tải bằng đường biển. Hoạt động nhập khẩu thường tiến hành thông qua hợp đồng kinh tế, quy định mọi điều khoản về hàng hóa, giá cả, vận chuyển,… Bên cạnh đó, các bên tham gia hợp đồng cũng thường quy định các luật lệ quốc tế hay các tập quán thương mại để điều chỉnh.
Khi tham gia hoạt động nhập khẩu thì đồng tiền thanh toán cho đối tác thường là ngoại tệ đối với người nhập khẩu hoặc người xuất khẩu hoặc đối với cả hai bên.3 Các hình thức nhập khẩu 2. Nhập khẩu ủy thác Nhập khẩu ủy thác là hình thức nhờ một đơn vị thứ 3 (công ty chuyên về ủy thác nhập khẩu). Đơn vị đó sẽ đại diện cho công ty bạn (công ty nhập khẩu) thực hiện nhiệm vụ nhập khẩu sản phẩm (hàng hóa) nào đó. 13 Tieu luan - Theo phương thức này, doanh nghiệp nhập khẩu (doanh nghiệp nhận ủy thác) không phải bỏ vốn, không phải xin hạn ngạch (nếu có), không phải nghiên cứu thị trường tiêu thụ hàng nhập khẩu mà chỉ đứng ra làm đại diện cho bên ủy thác giao dịch, ký kết hợp đồng, làm thủ tục nhập khẩu hàng cũng như thay mặt cho bên ủy thác khiếu nại, bồi thường với bên nước ngoài khi có tổn thất.
- Các doanh nghiệp được ủy thác nhập khẩu chỉ được tính kim ngạch nhập khẩu chứ không được tính doanh số, doanh thu. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp phải lập hai hợp đồng: Hợp đồng mua bán hàng hóa với người nước ngoài, hợp đồng ủy thác với bên ủy thác. Nhập khẩu trực tiếp Hoạt động nhập khẩu trực tiếp là hình thức nhập khẩu độc lập của một doanh nghiệp thực hiện hoạt động nhập khẩu trực tiếp các hàng hóa và dịch vụ mà không qua một tổ chức trung gian nào. Hình thức này có ưu điểm là lợi nhuận thu được từ hoạt động nhập khẩu nhiều hơn so với các hình thức khác.
Tuy nhiên đây là hình thức nhập khẩu mà tự doanh nghiệp đứng ra nhập khẩu nên doanh nghiệp phải chịu mọi chi phí, rủi ro, tổn thất cũng như lợi nhuận thu được từ hoạt động nhập khẩu của mình. Doanh nghiệp sẽ phải chịu mọi nghĩa vụ thuế liên quan đến lĩnh vực nhập khẩu như thuế nhập khẩu, thuế mặt hàng. Do đó cần phải xem xét kỹ lưỡng từng bước, từ nghiên cứu thị trường, đầu vào, đầu ra, cho đến việc ký kết và thực hiện hợp đồng, bán hàng, thu tiền về. để tránh gây tổn thất.
Trong hợp đồng này doanh nghiệp phải tự bỏ vốn để thanh toán và phải cân nhắc các khoản thu chi để đảm bảo kinh doanh có lãi. Nhập khẩu liên doanh Nhập khẩu liên doanh là hoạt động nhập khẩu hàng hóa trên cơ sở liên kết kinh tế một cách tự nguyện giữa các doanh nghiệp (trong đó có ít nhất một doanh nghiệp xuất nhập khẩu trực tiếp) nhằm phối hợp kỹ năng để cùng giao dịch và đề ra chủ trương, biện pháp có liên quan đến hoạt động nhập khẩu, thúc đẩy hoạt động 14 Tieu luan này phát triển theo hướng có lợi nhất cho hai bên theo nguyên tắc lãi cùng chia, lỗ cùng chịu. Ưu điểm của hình thức nhập khẩu liên doanh là doanh nghiệp sẽ ít phải chịu rủ ro hơn so với hình thức nhập khẩu trực tiếpbởi mỗi doanh nghiệp tham gia nhập khẩu liên doanh chỉ phải góp một phần vốn nhất định, quyền hạn và trách nhiệm của mỗi bên cũng phân bổ theo số vốn góp. Việc phân chia chi phí, các loại thuế theo tỷ lệ góp vốn, lãi lỗ tùy theo hai bên thỏa thuận phân chia.
Theo phương thức này, doanh nghiệp đứng ra nhập hàng sẽ được kim ngạch nhập khẩu nhưng khi đưa hàng về tiêu thụ chỉ được tính doanh số bán hàng trên số hàng theo tỷ lệ vốn góp và chịu thuế trên doanh số đó. Doanh nghiệp đứng ra nhập khẩu phải lập hai hợp đồng: một hợp đồng với đối tác nước ngoài, một hợp đồng với đối tác liên doanh. Nhập khẩu hàng đổi hàng Hình thức nhập khẩu hàng đổi hàng là một trong những loại hình của buôn bán đối lưu. Đây là phương thức trao đổi hàng hóa, trong đó nhập khẩu kết hợp chặt chẽ với xuất khẩu, người bán đồng thời là người mua, lượng hàng trao đi có giá trị tương ứng bằng lượng hàng nhập về, thanh toán trong trường hợp này không phải bằng tiền mà sử dụng bằng hàng hóa.
Mục đích nhập khẩu ở đây không phải chỉ để thu lãi từ hoạt động nhập khẩu mà còn nhằm xuất khẩu được hàng, thu cả lãi từ hoạt động xuất khẩu. Hình thức này mang lại sự cân bằng về mặt hàng, giá cả, tổng giá trị hàng giao nhau và cân bằng về điều kiện giao hàng trong cả hàng hóa xuất khẩu và nhập khẩu Hàng hóa xuất và nhập cũng là bạn hàng trong hoạt động xuất khẩu. Doanh nghiệp xuất nhập khẩu trực tiếp được tính cả kim ngạch nhập khẩu trực tiếp và kim ngạch xuất khẩu, doanh số tiêu thụ trên cả hai loại mặt hàng. Nhập khẩu gia công Nhập khẩu gia công là hình thức nhập khẩu theo đó bên nhập khẩu (bên nhận gia công) tiến hành nhập khẩu nguyên vật liệu từ phía người xuất khẩu (bên đặt gia công) về để tiến hành gia công theo những quy định trong hợp đồng ký kết giữa hai bên.
Nhập khẩu tái xuất Nhập khẩu tái xuất là hoạt động nhậpkhẩu hàng hoá vào trong nước nhưng không phải để tiêu thụ trong nước mà để xuất sang một nước khác nhằm thu lợi nhuận, những hàng nhập khẩu này không được qua chế biến ở nước tái xuất. Trong hoạt động nhập khẩu tái xuất luôn luôn có sự tham gia của ba nước là: nước xuất khẩu, nước nhập khẩu và nước tái xuất. Doanh nghiệp tái xuất phải thực hiện hai hợp đồng: hợp đồng nhập khẩu và hợp đồng xuất khẩu và không phải chịu thuế xuất nhập khẩu về các hình thức kinh doanh. Doanh nghiệp nhập khẩu ở nước tái xuất phải tính toán chi phí, ghép mối bạn hàng xuất và bạn hàng nhập, đảm bảo sao cho có thể thu được số tiền lớn hơn tổng chi phí bỏ ra để tiến hành hoạt động này.
Doanh nghiệp xuất nhập tái xuất trực tiếp được tính kim ngạch xuất khẩu và nhập khẩu, doanh số bán tính trên giá trị hàng xuất khẩu, do đó vẫn phải chịu thuế doanh thu. Hàng hoá nhập khẩu không nhất thiết phải qua nước tái xuất mà có thể chuyển thẳng sang nước thứ ba, nhưng trả tiền phải luôn do nước tái xuất thu từ người nhập khẩu và trả cho nước xuất khẩu. Nhiều khi người tái xuất còn thu được lợi thế về tiền hàng do thu nhanh trả chậm.4 Vai trò của nhập khẩu Thứ nhất, nhập khẩu làm đa dạng hàng hóa của một nước như: mẫu mã, loại hình, chất lượng, giá thành….để khách hàng có nhiều lựa chọn về sản phẩm và dịch vụ. Điều này làm cho khách hàng có thể tiêu thụ những sản phẩm nước ngoài phù hợp với việc sản xuất trong nước.
Đây cũng là cơ hội để có thể bổ sung hàng hóa 16 Tieu luan thiếu hụt trong nước sản xuất không được hoặc không đủ để cung cấp cho nhu cầu tiêu thụ. Bên cạnh đó, việc nhập khẩu hàng hóa đa dạng cũng làm cho người tiêu dùng có nhiều cơ hội lựa chọn dẫn đến sự cạnh tranh giá cả giữa các nhà sản xuất và họ không ngừng đưa ra giá thấp nhất có thể, người tiêu dùng có thể hưởng lợi từ giá cả cạnh tranh đó. Thứ hai, nhập khẩu trực tiếp tác động đến hoạt động sản xuất trong nước và thương mại quốc tế vì kinh doanh quốc tế cho phép nhập khẩu đầy đủ hàng hóa tiêu dùng, các nguyên vật liệu bổ sung cho sự thiếu hụt sản xuất trong nước, đảm bảo nền kinh tế cân bằng ổn định. Thứ ba, nhập khẩu góp phần thúc đẩy phát triển xuất khẩu.
Vì nhập khẩu cung cấp đầu vào cho sản xuất hàng hoá, nâng cao chất lượng sản phẩm, tạo điều kiện thuận lợi cho việc xuất khẩu hàng hoá ra thị trường nước ngoài.