CHƯƠNG I:NHỮNG VAN DE CHUNG VE TỘI NGƯỢC DAI HOẶC HANH HẠ ÔNG BÀ, CHA MẸ, VO CHONG, CON CHAU HOẶC NGƯỜI CÓ CÔNG NUÔI DƯỠNG MÌNH TRONG LUAT HÌNH SU 1.1 Những khái niệm có liên quan: Bộ luật Hình sự năm 2015 đã có những sửa đổi, bổ sung mới về các quy. định vẻ tôi ngược dai hoäc hành hạ ông bả, cha me, vợ chẳng, con, cháu hoặc. người có công nuôi dưỡng minh so với Bộ luật hình sự năm 1999. Nêu ỡ Bộ luật hình sự năm 1999 chỉ nhắc lại hảnh vi khách quan của tôi phạm như tên điểu luật và chỉ quy định chung chung vẻ dâu hiệu hậu quả "gây hậu quả nghiêm trong”.
Trong khi đó tai Điểu 185 của Bộ luật Hình sự năm 2015 sửa đổi bd sung năm 2017 đã cụ thể hóa hành vi “ngược đãi hoặc hảnh hạ” trong BLHS năm 1999 thành "đối xử tôi tệ hoặc có hảnh vi bao lực sâm phạm thân. thể" giúp dé hiểu va dé áp dung thông nhất trong thực tiễn. Đồng thời BLHS năm 2015 đã quy đính cụ thé tình tiết "gây hậu quả nghiêm trong” trong BLHS năm 1999 thành tinh tiết "Thường zuyên làm cho nạn nhân bi đau đớn. về thé xc, tinh thân”.
Điểm mới này tạo điều kiên cho mọi người dễ tiếp cân với quy định của pháp luật và có điều kiến để nhận thức rõ hành vi nào bi coi 1a tôi phạm. Những nhìn chung đù Bộ luật hình sự năm 2015 đã có quy về tôi pham nny với cụm từ chỉ hành vi: "đổi xử tàn tế” và "hành vi bao lực" nhưng cả hai Bồ luật năm 2015 và năm 1999 déu chưa nêu định nghĩa thé nao la "tội ngược đấi hoặc hành ha” ông bả, cha me, vợ chẳng, con, cháu hoặc người có công nuôi dưỡng minh mà mới chỉ đừng lại 6 việc mô tả về hành vi phạm tội ngược đi hoặc hành ha ông ba, cha mẹ, vợ chẳng, con, cháu hoặc người có công, nuôi dưỡng mảnh Các nhà lam luật chỉ khái quát một cách định tính vẻ hành. vi may, đó là: "Người nào đối xử tôi tệ hoặc có hành vi bao lực xâm phạm thân ing bà, cha mẹ, vợ chồng. con chdu và những người cô công nuôi đưỡng mình." Như vay, như thé nảo là "đối xử tôi tế" và như thé nao là "hành vi bạo lực" vẫn chưa đưc quy định rõ rang, do đỏ trong thực tế có những trường hợp rat khỏ zác định tôi danh cũng như khó khăn trong việc ác minh va chứng minh các chứng cứ trong quá trình tổ tụng, điều đó phân nao gay khó khăn cho các cơ quan có thẩm quyền trong quá trình giải quyết vụ an tình sự.
Hiện nay, chúng ta van chưa có su thông nhất cụ thé cách hiểu van dé nay. Trong qua hình nghiên cửu sách báo, luận văn cũng như tham khảo các sách tham khảo của các tác giả liên quan đến tôi danh nay thì nhìn chung các tác giả déu có cách hiểu chung chung va một số cách hiểu lại có sự khác nhau, chưa thống nhất. Do đó chúng ta cần nghiên cứu, phân tích các khái niệm xoay quanh tội nay để có thé đưa ra được một khái niệm khoa học, rõ rang va đâm bảo đây đũ các yêu tô cầu thành tội phạm của tội pham nảy. Để hiểu về tội ngược đãi hoặc hành hạ ông ba, cha me, vợ chồng, con châu hoặc người có công nuôi dưỡng minh trước tiên ta phải hiểu thé nào là “ngược dai” và thé nào la “hanh hạ”, Theo từ điền tiếng việt, "ánh ñ là làm cho dau đớn khỗ số" còn “ngược đãi là đối xử tàn tổ"^ Theo thuật ngữ pháp lý của tác giả Nguyễn Mạnh Hùng định nghĩa “Hành ha ià hành vi adi xứ tàn ác với người khác nine đánh đập, ức hiếp, ngược đãi người đó.
Hành vi đỗi xứ tan ác thường lặp đi, lặp iat nhiều iằn ” * Tại mục 71 của Thông tư liên tịch số 01/2001/TTLT-BTP-BCA-TANDTC-VKSNDTC cũng có hướng dẫn về hành vi ngược dai: *7 1. Hành vi ngược đổi, lành ha thông thường được hiễu là việc đối xử tôi tê về am, mặc, ở và về các mặt sinh hoạt hàng ngày khác đốt với người thân nine: nhiée móc, bắt nhịn ăn, nhịn uỗng, bắt chịu rét, mặc rách một cách không bình thường hoặc có hành vi bạo lực xâm phạm thân thé người bi hai nhac. đánh đập, giam hãm. lầm cho người bt hat bị dem đớn về ‘Hein 1 bile l95 BLRSaien2015 2Ngiện Ting Vit 2022), Nab Hing Độc, 484 ` N điện ng Vt (202) eb Hang De, J61 “gyn Maa Hùng 2010), Titngipap ¥, HANGIN Gh Quip, Nia Tổ 10 thé xác và tinh tf "tai Khoản 1 Diéu 50 Nghị định 167/2013/NĐ-CP ngày 1/11/2013 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hảnh chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toản xã hội, phòng, chong tệ nạn xã hội, phòng cháy.
va chữa chảy, phỏng, chống bạo lực gia đính có khái quát hành vi hành hạ, ngược đãi thánh viên gia định như sau: " Đối xứ: lệ với thành viên gia định nine: bắt nhữn ăm. nhịn uống, bắt chịu rét. mặc rách, không cho hoặc hạn chế Về sinh cá nhân, BO mặc không chăm sóc thành viên gia đình là người giả yéu, tầm tật, plu nữ có thai, pin nit nuôi con nhỏ". Như vay, theo định nghĩa ‘va hướng dẫn tại các tài liệu trên có thể hiểu hành hạ người khác lả việc thực.
hiên các hảnh vi mang tính tan ac, dã man với một người nào dé như: đảnh. đập, mắng chửi,. và cũng có thể hiểu theo chiều ngược lại la các hành vi đổi. xử tan ác với nạn nhân không nhằm mục đích cướp đoạt tính mang hay cô ý gây thương tích năng cho nạn nhân mã mục đích chính của người phạm tôi là nhằm hành ha bị hại, còn đối xử tan té là bất nhịn ăn, bắt ăn những đổ vật không dành cho người ăn, bö mặc không chăm sóc,.
Ngược đãi là sử dung ‘hanh động, lời nói lam tan thương, hãm hai vả kiểm soát người khác. đối gây nên những chắn thương khó lành vé tâm lý, những chấn thương này khác hoàn toản so với những chắn thương trên cơ thể do tai nạn gây ra. nhân của ngược đãi thường bị rơi vào trạng thái căng thẳng, so hãi và có những cảm xúc tiêu cực. Tén thương về mat tình cảm, bị tổn thất vẻ danh dự, đau khổ vé tinh than.
Tôi ngược đấi hoặc hành hạ ông ba, cha me, vợ chẳng, con, chéu hoặc người có công nuôi đưỡng mình cũng la một loại tôi pham, vì vậy nó thöa mãn đây đủ các dẫu hiệu của tôi phạm. Theo Điển 8 Bộ luật Hình sự Việt Nam năm 2015: "Tội pham la hảnh vi nguy hiểm cho zã hội được quy định trong Bộ luật hình sự, do người có năng lực trách nhiệm hình sự hoặc pháp ÕRộiphunhạc,Kậchàh sruá hật tổng hành sự Viết hươi(1999),1OB Chữ vị quốc gi, Nội 1" nhân thương mai thực hiện một cảch cổ ÿ hoặc v6 ÿ, xm phạm độc lêp, chit quyển, thông nhất, toản vẹn lãnh thổ Tổ quốc, xâm pham chế độ chính trị, chế đô kinh , nên văn hóa, quốc phòng, an ninh, trật tu, an toàn zã hội, quyển, ợi ích hợp pháp của chức, âm pham quyển con người, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, xâm phạm những lĩnh vực khác của trật tư pháp luật xã hội chủ nghĩa mà theo quy định của Bộ luật nảy phải bi xử lý hình su.” 5 Từ khái niệm nay ta có thể hiểu một cách khái quát: “Tôi phạm lả hành vi nguy. tiểm cho xã hội, có lỗi, được quy định trong luật hình sự, do người có năng. lực TNHS thực hiện và phải chiu hình phạt” Như vậy để có thé đưa ra khái niém vẻ tôi ngược dai hoặc hành ha ông ba, cha me, vợ chẳng, con, châu hoặc.
người có công nuối dưỡng mình chúng ta cũng phải dựa vào khái niệm của tôi pham nói chung. Từ những phân tích va định nghĩa về hành vi hành hạ hoặc ngược đãi kết hợp với định ngiữa tội pham được quy định tại Điểu 8 cia Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi bỗ sung năm 2017 ta có thé đưa ra một khái niêm về định nghĩa tôi ngược đãi hoặc hành ha ông ba, cha me, vo chẳng, con, châu hoặc người có công nuôi đưỡng minh như sau: tội ngược đãi hoặc "hành ha ông bả, cha me, vợ chẳng, con, cháu hoặc người có công nuôi dưỡng ‘minh là hành vi đổi xử tôi tế, xâm pham dén sức khöe, danh dự đổi với ông bả, cha me, vợ chẳng, con, cháu hoặc người có công nuôi đưỡng minh, do người có năng lực trách nhiệm hình sư thực hiện một cách cổ ý, âm phạm. chế độ hôn nhân va gia đình đồng thời zâm hai trực tiếp đến sức khỏe va danh dự của ông ba, cha me, vợ chồng, con hoặc người có công nuôi đưỡng minh được quy định trong bô luật hình sự. Rhoän 1 Đôn8 BLES Việt Nga năm 2015 ổn đi bỗ emg 2017 Giáo with Luật hạ sự Vệt Nam hn chng),Đại học iit Ha Nội, 2GD Công nhân din.
2031 12 12 Quy định của Bộ luật hình sự năm 2015 về tội ngược đãi hoặc hành hạ ông bà, cha mẹ, vợ chẳng, con, cháu hoặc người có công nuôi. dưỡng mình Tôi ngược đãi hoặc hành ha ông ba, cha mẹ, vợ chẳng, con, châu hoặc người có công nuôi dưỡng mình được quy định tại Điêu 185 Bộ luật hình sự ‘Viet Nam năm 2015 cụ thé như sau: *1. Người nảo đối xử tdi tệ hoặc có hành vi bao lực sâm phạm thân thể ông bả, cha me, vợ chồng, con, cháu hoặc người cỏ công nuối dưỡng mình thuộc một trong những trường hợp sau đây, thi bi phạt cảnh cáo, phạt cãi tao không giam giữ đến 03 năm hoặc phat tù từ 06 thang đến 03 năm: a) Thường xuyên làm cho nạn nhân bị đau đớn vé thể xác, tinh than; bb) Đã bi xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mã còn vi pham. Pham tôi thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bi phạt từ từ 02 năm đến 05 năm: a) Đôi với người đưới 16 tuổi, phụ nữ ma biết la có thai, người giả yêu, '°) Đối với người khuyết tật năng, khuyết tật đặc biệt nặng hoặc người mắc.
‘vénh hiểm nghéo.” + Rhách thé của tội ngược đãi hoặc hành ha ông bà, cha me, vợ chéng, con, chin hoặc người có công nudi ủưỡng minh: Khách thể 1a một yêu tổ quan trọng trong cau thành tội phạm. Khách thé của tôi phạm sẽ trở thành căn cứ để phân biết một hành vi có phi la tội phạm hay không. Bên cạnh đó, khách thé của tôi pham cũng là có thể trở thành căn. cứ để đánh giá tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội của hảnh vi.