chương 1 khi nói về các công cụ nghiên cứu của môn kinh tế luật, tác giả đã đề cập và phân tích về các nội dung như hiệu quả và cân bằng; định lý Coase, chi phí giao dịch. Bên cạnh đó kinh tế luật và luật hợp đồng cũng được tác giả giới thiệu và phân tích ở chương 3. Đặc biệt khi giới thiệu về kinh tế luật và luật hợp đồng, tác giả đã có đề cập đến trường hợp vi phạm hợp đồng hiệu quả. Tuy nhiên sự đề cập này của tác giả chỉ mới đang dừng lại ở mức độ nhắc tới thuật ngữ vi phạm hợp đồng hiệu quả khi nói đến hai loại hợp đồng: hợp đồng hiệu quả và hợp đồng không hiệu quả chứ chưa hề có sự giải thích hay phân tích nào về hai loại hợp đồng cũng như sự vi phạm hợp đồng này.
(2) Bài báo “Tự do hợp đồng - Từ bàn tay vô hình đến chủ nghĩa can thiệp”, của nhóm tác giả Dương Anh Sơn, Hoàng Vĩnh Long, đăng trên Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế, 2011, Số 6(397) Luận án tiến sĩ luật học 15 Tuy bài viết không đề cập trực tiếp đến vấn đề vi phạm hợp đồng, trách nhiệm pháp lý phát sinh từ vi phạm hợp đồng hay thậm chí là vi phạm hợp đồng hiệu quả nhưng đây là một trong những nghiên cứu hiếm hoi tại Việt Nam đến thời điểm hiện nay về một vấn đề cụ thể của hợp đồng dưới góc độ kinh tế học. Vấn đề mà bài viết tập trung phân tích là tự do hợp đồng và giới hạn tự do hợp đồng. Tuy nhiên bài viết đã đưa đến một cách nhìn mới mẻ đó là sử dụng các học thuyết kinh tế để lý giải và phân tích sự thay đổi của tự do hợp đồng, đặc biệt là liên quan đến yếu tố chi phí giao dịch và hiệu quả của giao dịch. Chính những phân tích mới mẻ này của bài viết là nguồn tài liệu tham khảo quý giá để luận án có thể kế thừa và phát triển thêm khi đánh giá sự tự do hợp đồng và giới hạn tự do hợp đồng trong các trường hợp vi phạm hợp đồng hiệu quả.
(3) Bài báo “Thử bàn về bản chất hợp đồng từ góc độ kinh tế học”, tác giả Dương Anh Sơn và Hoàng Vĩnh Long, đăng trên Tạp chí Nhà nước và pháp luật, 2013, số 2 (289) Bản chất của hợp đồng là sự thỏa thuận và sự thỏa thuận đó phải được thiết lập trên cơ sở tự nguyện của các bên, bài viết của tác giả Dương Anh Sơn và Hoàng Vĩnh Long đề cập đến hai vấn đề (1) cần phải tiếp cận dưới góc độ kinh tế học để hiểu rõ hơn bản chất của hợp đồng và lý giải vấn đề tại sao pháp luật cần phải thừa nhận và tôn trọng sự thỏa thuận của các bên trong hợp đồng; (2) Sự tự nguyện tham gia giao dịch của các bên cần phải được nhìn nhận ở hai góc độ: tự nguyện tự do và tự nguyện không có tự do. Sự nhìn nhận bản chất hợp đồng dưới góc độ kinh tế là nét tương đồng giữa bài viết và cách tiếp cận vấn đề nghiên cứu của luận án. Luận án kế thừa những luận điểm và lập luận của bài viết tuy nhiên điểm khác biệt của luận án là vận dụng lối phân tích này vào trong vấn đề vi phạm hợp đồng hiệu quả, cụ thể là dùng lợi ích kinh tế để xem xét sự vi phạm. Luận án tiến sĩ luật học 16 1.2 Các công trình nghiên cứu nước ngoài 1.1 Các công trình nghiên cứu làm rõ nội dung thuyết vi phạm hợp đồng hiệu quả (1) Bài báo “Breach of Contract, Damage Measures, and Economic Efficiency” của Robert L.
Birmingham đăng trên Rutgers Law Review, Vol. Có thể nói rằng “Breach of Contract, Damage Measures, and Economic Efficiency” là công trình nghiên cứu đầu tiên đề cập đến sự hiệu quả của vi phạm hợp đồng. Trong tác phẩm của mình, tác giả Robert Birmingham đặt ra nghi vấn rằng liệu việc loại bỏ đi yếu tố đạo đức trong việc giữ đúng lời hứa của hợp đồng để vi phạm hợp đồng có phải là một lợi ích. Ông đã đề cập đến sự vi phạm mang lại hiệu quả kinh tế và tìm ra biện pháp khắc phục thiệt hại chung cho sự vi phạm hiệu quả này đó là phải đặt bên bị vi phạm vào đúng vị trí lợi ích như khi hợp đồng được thực thi.
Ngoài ra công trình còn kết luận rằng loại bồi thường thiệt hại cho những kỳ vọng của bên bị vi phạm còn là biện pháp khuyến khích việc tái phân bổ tối ưu các yếu tố sản xuất hàng hóa đến nơi có giá trị cao hơn và không gây ra sự mất ổn định về vật chất. Và sự tuân thủ đúng đắn tiêu chuẩn này sẽ thúc đẩy hoạt động đúng đắn của cơ chế thị trường. Vì thế, đây là một trong những công trình có ý nghĩa kế thừa và tham khảo rất có giá trị đối với luận án. Tuy nhiên, ở phần cuối của bài viết, tác giả sử dụng các quy định của pháp luật lao động để minh họa cho sự vi phạm hợp đồng hiệu quả thông qua các phân tích về hợp đồng lao động.
Luận án sẽ không sử dụng đến những phân tích này bởi đối tượng nghiên cứu của luận án là sự vi phạm hiệu quả đối với hợp đồng dân sự, kinh doanh thương mại. (2) Sau phát biểu đầu tiên về vi phạm hợp đồng hiệu quả của Robert Birmingham vào năm 1970 trong bài viết Breach of Contract, Damage Measures, and Economic Efficiency, 7 năm sau đó, học thuyết này đã được đặt tên bởi Charles Goetz và Robert Scott tại bài viết "Liquidated Damages, Penalties, and the Just Compensation Principle: A Theory of Efficient Breach" đăng trên 77 Columbia Law Review. Luận án tiến sĩ luật học 17 Trong bài viết này, các tác giả đã phân tích ba vấn đề bao gồm (i) Thiệt hại tính trước, (ii) Phạt vi phạm và (iii) Nguyên tắc bồi thường trong bối cảnh lý thuyết chung của vi phạm hợp đồng hiệu quả. Bài viết được chia làm hai phần chính: phần I là nguyên tắc bồi thường trong vi phạm hợp đồng hiệu quả, phần II là những giả thiết được phân tích thực nghiệm để có được một mô hình đảm bảo hiệu quả nhất.
Công trình còn có những phân tích đối sánh giữa phạt vi phạm và sự thỏa thuận về bồi thường thiệt hại tính trước, từ đó chỉ ra rằng từ những phân tích về lợi ích, chi phí cho thấy quy tắc phạt vi phạm dường như đã lỗi thời do việc phát sinh chi phí giao dịch mà nên thay vào đó là nguyên tắc bồi thường thiệt hại hiệu quả. Bài viết của hai tác giả Charles Goetz và Robert Scott sử dụng nhiều thuật toán để chứng minh mô hình của vi phạm hiệu quả và và mô hình của bồi thường thiệt hại trong vi phạm hiệu quả. Luận án không sử dụng lại các thuật toán mà kế thừa những kết quả từ sự phân tích này của các tác giả về mô hình hiệu quả của sự vi phạm cũng như các dạng của hành vi vi phạm hợp đồng để làm rõ các nội dung phân tích của mình. (3) Nội dung của thuyết vi phạm hợp đồng hiệu quả không chỉ được làm rõ trong các công trình đồng thuận mà còn có thể thấy rõ thông qua các phân tích từ những công trình mang tính chỉ trích.
Có thể kể đến như sự chị trích của Ian R. Macneil trong “Efficient Breach of Contract: Circles in the Sky” trên Virginia Law Review Vol. Macneil cho rằng đã có những sai lầm trong phân tích về các trường hợp cơ bản về vi phạm hợp đồng hiệu quả (tại phần I của bài viết). Trong phân tích của mình Macneil chỉ ra rằng lý thuyết về vi phạm hiệu quả đang dừng lại ở giả định chi phí giao dịch bằng 0, và lý thuyết cho rằng lúc đó bồi thường cho những kỳ vọng của bên bị vi phạm là biện pháp tối ưu.
Tuy nhiên với Macneil, cho dù đó là bồi thường cho những gì mà bên bị vi phạm kỳ vọng, mong đợi hay buộc thực hiện đúng nghĩa vụ thì hiệu quả trong việc sử dụng nguồn lực có đạt được hay không phụ thuộc vào chi phí giao dịch phát sinh trong mỗi trường hợp. Thông qua ví dụ về sự vi phạm hiệu quả giữa Porthos và Athos đã được Peter Luận án tiến sĩ luật học 18 Linzer sử dụng trong bài phân tích vào năm 19818, bài viết tập trung vào việc chỉ ra yếu tố chi phí giao dịch ảnh hưởng như thế nào đến hiệu quả vi phạm và các biện pháp khắc phục của vi phạm hợp đồng. Và đối với Macneil đó là sự thiếu sót của mô hình lý thuyết vi phạm hiệu quả đơn giản (đại diện là các phân tích của Richard Posner) đó là chưa đề cập đến yếu tố chi phí giao dịch. Đồng thời đối với ông, sự đồng thuận với vi phạm hợp đồng hiệu quả thể hiện sự thiên vị cho lợi ích của cá nhân phi hợp tác, trái ngược với hành vi đòi hỏi sự hợp tác của các bên.
(4) Lý thuyết vi phạm hiệu quả đơn giản được Gregory Klass phân tích rất kỹ trong bài viết của mình: Efficient Breach đăng tải trong sách The Philosophical foundations of contract law, G., Oxford University Press 2014), tr. Dường như đồng quan điểm với Ian R. Macneil, Gregory Klass cho rằng thiếu sót của thuyết vi phạm hiệu quả đơn giản đó là đã bỏ qua yếu tố chi phí giao dịch. Ngoài ra Gregory Klass còn đưa ra những cách nhìn đa chiều khi phân tích những sự chỉ trích về vi phạm hợp đồng hiệu quả dưới góc độ đạo đức và từ đó đưa ra lập luận của mình cho lý thuyết sửa đổi về vi phạm hiệu quả.
Lý thuyết vi phạm hiệu quả sửa đổi này khiến cho lý thuyết đơn giản về vi phạm hiệu quả được biến đổi từ một lý thuyết về sự vi phạm hiệu quả đến một lý thuyết về các biện pháp khắc phục hiệu quả nói chung và sự cần thiết phải đưa chi phí giao dịch vào phân tích về hậu quả của hành vi vi phạm. Tác giả đã phân tích về các trường hợp nào nên lựa chọn biện pháp khắc phục nào (bồi thường thiệt hại hay phạt vi phạm) để có được hiệu quả tối ưu. (5) Công thức cụ thể của vi phạm hợp đồng hiệu quả được xác định trong “Law and Economics” của hai tác giả Robert Cooter and Thomas Ulen, tái bản lần thứ 7 năm 2011, Nhà xuất bản Addison-Wesley Longman, New York.