Tổ Chức Vận Tải Đa Phương Thức Cho Lô Hàng Xuất Nhập Khẩu Giữa Cần Thơ Và Trung Quốc

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, vận tải đa phương thức đóng vai trò then chốt trong… 66 trang · Trường Đại Học Giao Thông Vận Tải Thành Phố Hồ Chí Minh · 2023.

• Tác giả: Nguyễn Tuấn Luyện
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Thị Minh Hạnh
• Trường học: Trường Đại Học Giao Thông Vận Tải Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản Trị Vận Tải Đa Phương Thức
• Đề tài: Tổ Chức Vận Tải Đa Phương Thức Xuất Nhập Khẩu Giữa Cần Thơ Và Trung Quốc
• Loại tài liệu: tiểu luận
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU VỀ HOẠT ĐỘNG VẬN TẢI ĐA PHƯƠNG THỨC CỦA TỈNH XUẤT KHẨU VÀ TỈNH NHẬP KHẨU
• 1.1. Cơ sở hạ tầng giao thông của thành phố Cần Thơ
• 1.2. Mạng lưới giao thông của Thành phố Cần Thơ - vận chuyển trong nước và quốc tế
• 1.2.1. Mạng lưới giao thông của Thành phố Cần Thơ vận chuyển trong nước
• 1.2.2. Mạng lưới giao thông vận tải quốc tế kết nối với châu Á
• 1.2.3. Mạng lưới giao thông vận tải quốc tế kết nối với châu Âu
• 1.2.4. Mạng lưới giao thông vận tải quốc tế kết nối với châu Mỹ
• 1.3. Giới thiệu tỉnh Quảng Châu
• 1.4. Vận tải đường biển
• 1.5. Vận tải đường sắt
• 1.6. Vận tải đường bộ
• 1.7. Vận tải đường hàng không
• 2. CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TẾ CÔNG TÁC TỔ CHỨC VẬN TẢI ĐA PHƯƠNG THỨC CHO LÔ HÀNG XUẤT - NHẬP KHẨU VIỆT NAM – TRUNG QUỐC
• 2.1. Tổ chức vận tải đa phương thức cho lô hàng xuất khẩu
• 2.1.1. Thông tin về lô hàng xuất khẩu
• 2.1.2. Đề xuất các phương án vận chuyển lô hàng xuất khẩu hàng tôm đông lạnh
• 2.1.3. Phương án tối ưu cho lô hàng xuất
• 2.1.4. Giá cước thực tế tại các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ Logistics
• 2.1.5. Quy trình tổ chức vận tải đa phương thức cho lô hàng xuất khẩu
• 2.1.6. Chứng từ hàng xuất
• 2.2. Tổ chức vận tải đa phương thức cho lô hàng nhập khẩu
• 2.2.1. Thông tin về lô hàng nhập khẩu
• 2.2.2. Đề xuất các phương án vận chuyển lô hàng nhập khẩu hàng vải may mặc
• 2.2.3. Phương án tối ưu cho lô hàng nhập
• 2.2.4. Giá cước thực tế tại các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ Logistics
• 2.2.5. Quy trình tổ chức vận tải đa phương thức cho lô hàng nhập khẩu
• 2.2.6. Chứng từ hàng nhập
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Vận Tải Đa Phương Thức Cần Thơ Trung Quốc

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, vận tải đa phương thức đóng vai trò then chốt trong thương mại quốc tế. Bài viết này tập trung vào tổ chức vận tải đa phương thức giữa Cần Thơ và Trung Quốc, hai thị trường quan trọng. Mục tiêu là tối ưu hóa chuỗi cung ứng, giảm chi phí và thời gian vận chuyển. Hoạt động xuất nhập khẩu Cần Thơ và xuất nhập khẩu Trung Quốc đang ngày càng phát triển, đòi hỏi các giải pháp logistics Cần Thơ - Trung Quốc hiệu quả. Bài viết này sẽ trình bày chi tiết về cơ sở hạ tầng, quy trình và các yếu tố cần xem xét trong vận chuyển hàng hóa Cần Thơ và vận chuyển hàng hóa Trung Quốc. Nhóm 2 đã thực hiện nghiên cứu và mô tả quy trình vận chuyển thực tế bằng vận tải đa phương thức từ Cần Thơ đến Trung Quốc và ngược lại, nhận thấy được tầm quan trọng cùng với định hướng từ đề bài TKMH.

1.1. Tiềm Năng Phát Triển Logistics Cần Thơ Trung Quốc

Logistics Cần Thơ - Trung Quốc có tiềm năng phát triển lớn nhờ vị trí địa lý chiến lược của Cần Thơ tại trung tâm Đồng bằng sông Cửu Long. Cần Thơ đóng vai trò là cửa ngõ quan trọng cho hàng hóa từ khu vực này đến Trung Quốc và ngược lại. Việc đầu tư vào cơ sở hạ tầng vận tải và dịch vụ logistics sẽ thúc đẩy tăng trưởng thương mại giữa hai khu vực. Đồng thời, chính sách xuất nhập khẩu Việt Nam - Trung Quốc thuận lợi cũng tạo điều kiện cho sự phát triển này. Tỉnh Quảng Châu có cơ sở hạ tầng giao thông hoàn chỉnh, bao gồm Sân bay Quốc tế Bạch Vân, Cảng Quảng Châu và mạng lưới đường sắt, đường cao tốc. Cần khai thác hiệu quả các tuyến đường vận tải đa phương thức để nâng cao năng lực cạnh tranh.

1.2. Các Mặt Hàng Xuất Nhập Khẩu Chính Giữa Cần Thơ Và Trung Quốc

Các mặt hàng xuất nhập khẩu chính giữa Cần Thơ và Trung Quốc bao gồm nông sản, thủy sản, dệt may và điện tử. Cần Thơ xuất khẩu chủ yếu tôm thẻ chân trắng sang Trung Quốc. Ngược lại, Cần Thơ nhập khẩu vải may mặc (vải 100% cotton) từ Trung Quốc. Việc hiểu rõ đặc tính của từng loại hàng hóa là quan trọng để lựa chọn phương thức vận tải phù hợp và đảm bảo chất lượng sản phẩm trong quá trình vận chuyển. Các chứng từ hàng xuất khẩu cũng cần được chuẩn bị đầy đủ và chính xác. Dựa trên số liệu thống kê về các mặt hàng này, doanh nghiệp có thể xây dựng chiến lược kinh doanh và logistics hiệu quả.

II. Thách Thức Trong Vận Chuyển Cần Thơ Trung Quốc Hiện Nay

Mặc dù tiềm năng lớn, vận tải đa phương thức giữa Cần Thơ và Trung Quốc vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Cơ sở hạ tầng logistics còn hạn chế, đặc biệt là hệ thống kho bãi và đường sắt. Tình trạng ùn tắc giao thông trên các tuyến đường bộ cũng gây ảnh hưởng đến thời gian vận chuyển. Ngoài ra, các thủ tục hải quan Cần Thơ và hải quan Trung Quốc phức tạp có thể làm chậm quá trình thông quan hàng hóa. Thiếu thông tin về giá cước vận tải Cần Thơ - Trung Quốc và thời gian vận chuyển Cần Thơ - Trung Quốc cũng gây khó khăn cho các doanh nghiệp. Cuối cùng, sự cạnh tranh gay gắt từ các doanh nghiệp logistics lớn cũng là một thách thức đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa.

2.1. Hạn Chế Về Cơ Sở Hạ Tầng Logistics Tại Cần Thơ

Cơ sở hạ tầng logistics tại Cần Thơ còn nhiều hạn chế, ảnh hưởng đến hiệu quả của hoạt động vận tải đa phương thức. Hệ thống kho bãi còn thiếu và chưa đáp ứng được nhu cầu lưu trữ hàng hóa ngày càng tăng. Các tuyến đường bộ kết nối Cần Thơ với các tỉnh thành khác thường xuyên bị ùn tắc, gây chậm trễ trong quá trình vận chuyển. Cần Thơ hiện chưa có đường sắt kết nối với các tỉnh khác trong nước. Đây là một hạn chế trong việc phát triển vận tải đa phương thức ở tỉnh này. Tuy nhiên, hiện đã có kế hoạch xây dựng đường sắt kết nối Cần Thơ với các địa phương khác trong tương lai để cải thiện giao thông và vận tải.

2.2. Khó Khăn Trong Thủ Tục Xuất Nhập Khẩu Và Hải Quan

Thủ tục xuất nhập khẩu và hải quan phức tạp là một trong những rào cản lớn đối với hoạt động vận tải đa phương thức giữa Cần Thơ và Trung Quốc. Các quy định về kiểm tra hàng hóa, chứng từ và thuế quan thường xuyên thay đổi, gây khó khăn cho các doanh nghiệp. Việc thiếu thông tin và sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng cũng làm chậm quá trình thông quan. Doanh nghiệp cần nắm vững các quy định về chứng từ xuất nhập khẩu và Incoterms để tránh sai sót và giảm thiểu rủi ro.

III. Phương Pháp Tối Ưu Vận Tải Đa Phương Thức Cần Thơ Trung Quốc

Để vượt qua các thách thức, cần áp dụng các phương pháp tối ưu hóa vận tải đa phương thức giữa Cần Thơ và Trung Quốc. Việc lựa chọn phương thức vận tải phù hợp, xây dựng kế hoạch logistics chi tiết và sử dụng công nghệ thông tin là rất quan trọng. Doanh nghiệp cần xem xét các yếu tố như chi phí, thời gian, loại hàng hóa và yêu cầu của khách hàng để đưa ra quyết định tốt nhất. Hợp tác với các đối tác logistics uy tín cũng giúp nâng cao hiệu quả và giảm thiểu rủi ro. Ngoài ra, cần chú trọng đến việc đào tạo nhân viên và nâng cao trình độ chuyên môn về vận tải đa phương thức.

3.1. Lựa Chọn Phương Thức Vận Tải Phù Hợp Đường Bộ Biển Sắt

Việc lựa chọn phương thức vận tải phù hợp là yếu tố then chốt để tối ưu hóa chi phí và thời gian vận chuyển. Vận tải đường bộ Cần Thơ - Trung Quốc phù hợp với hàng hóa có giá trị cao và yêu cầu thời gian giao hàng nhanh. Vận tải đường biển Cần Thơ - Trung Quốc là lựa chọn kinh tế cho hàng hóa số lượng lớn và không yêu cầu thời gian gấp. Vận tải đường sắt Cần Thơ - Trung Quốc có thể là một lựa chọn tiềm năng trong tương lai khi cơ sở hạ tầng được cải thiện. Cần cân nhắc kỹ lưỡng các yếu tố như giá cước vận tải , thời gian vận chuyển và đặc tính của hàng hóa để đưa ra quyết định tối ưu. Theo thống kê từ Sở GTVT TP. Cần Thơ, khoảng 5 năm trở 2 lại đây, các phương tiện cá nhân trên địa bàn thành phố đã gia tăng rất nhanh, đến 10%.

3.2. Ứng Dụng Công Nghệ Trong Quản Lý Chuỗi Cung Ứng

Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý chuỗi cung ứng giúp nâng cao hiệu quả và minh bạch của hoạt động vận tải đa phương thức. Các hệ thống quản lý kho (WMS), hệ thống quản lý vận tải (TMS) và hệ thống theo dõi hàng hóa (Tracking System) giúp doanh nghiệp kiểm soát và theo dõi hàng hóa một cách chính xác và kịp thời. Việc sử dụng dữ liệu và phân tích để đưa ra quyết định cũng giúp tối ưu hóa các hoạt động logistics và giảm thiểu chi phí. Doanh nghiệp cần đầu tư vào các giải pháp công nghệ phù hợp với quy mô và đặc thù của mình.

3.3. Sử Dụng Dịch Vụ Ủy Thác Xuất Nhập Khẩu Để Giảm Thiểu Rủi Ro

Việc sử dụng dịch vụ ủy thác xuất nhập khẩu có thể giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro và tập trung vào hoạt động kinh doanh cốt lõi. Các công ty ủy thác có kinh nghiệm và kiến thức chuyên môn về thủ tục xuất nhập khẩu, hải quan và vận tải. Họ có thể giúp doanh nghiệp hoàn thành các thủ tục một cách nhanh chóng và chính xác, đồng thời giảm thiểu các chi phí phát sinh. Doanh nghiệp cần lựa chọn các công ty ủy thác uy tín và có kinh nghiệm để đảm bảo chất lượng dịch vụ.

IV. Ứng Dụng Thực Tế Vận Tải Đa Phương Thức Cần Thơ Trung Quốc

Nghiên cứu trường hợp cụ thể về vận chuyển tôm thẻ chân trắng từ Cần Thơ sang Trung Quốc và vải may mặc từ Trung Quốc về Cần Thơ cho thấy hiệu quả của vận tải đa phương thức. Việc kết hợp các phương thức vận tải khác nhau giúp giảm chi phí và thời gian vận chuyển so với việc sử dụng một phương thức duy nhất. Cần phân tích chi tiết các phương án vận chuyển, so sánh giá cước và thời gian để lựa chọn phương án tối ưu. Ngoài ra, cần xem xét các yếu tố như bảo hiểm hàng hóa, đóng gói và lưu trữ để đảm bảo an toàn cho hàng hóa trong quá trình vận chuyển.

4.1. Vận Chuyển Tôm Thẻ Chân Trắng Từ Cần Thơ Đi Trung Quốc

Quy trình vận chuyển tôm thẻ chân trắng từ Cần Thơ đi Trung Quốc thường bao gồm các bước sau: thu hoạch và sơ chế tại Cần Thơ, vận chuyển bằng xe lạnh đến cảng, làm thủ tục xuất khẩu, vận chuyển bằng tàu biển đến cảng Trung Quốc, làm thủ tục nhập khẩu và vận chuyển đến điểm đích cuối cùng. Việc đảm bảo nhiệt độ và độ ẩm phù hợp trong quá trình vận chuyển là rất quan trọng để duy trì chất lượng sản phẩm. Cần lựa chọn các công ty vận tải có kinh nghiệm trong vận chuyển hàng đông lạnh. Theo thống kê từ Visaba - Hiệp hội đại lý, môi giới và dịch vụ hàng hải Việt Nam, chi phí vận chuyển vào khoảng 7.000 đồng/TEU.

4.2. Vận Chuyển Vải May Mặc Từ Trung Quốc Về Cần Thơ

Quy trình vận chuyển vải may mặc từ Trung Quốc về Cần Thơ tương tự như quy trình vận chuyển tôm, nhưng có một số khác biệt. Vải thường được đóng gói trong container để bảo vệ khỏi ẩm ướt và bụi bẩn. Việc lựa chọn phương thức vận tải phù hợp phụ thuộc vào số lượng và yêu cầu về thời gian giao hàng. Cần chú ý đến các quy định về nhập khẩu vải và các loại thuế áp dụng. Doanh nghiệp cần nắm vững các quy định về chứng từ xuất nhập khẩu và Incoterms để tránh sai sót và giảm thiểu rủi ro.

V. Kết Luận Và Triển Vọng Vận Tải Đa Phương Thức Cần Thơ

Vận tải đa phương thức giữa Cần Thơ và Trung Quốc có tiềm năng phát triển lớn trong tương lai. Việc đầu tư vào cơ sở hạ tầng logistics, cải thiện thủ tục xuất nhập khẩu và ứng dụng công nghệ thông tin sẽ giúp nâng cao hiệu quả và giảm chi phí vận chuyển. Các doanh nghiệp cần chủ động nắm bắt cơ hội và xây dựng chiến lược logistics phù hợp để tận dụng tối đa lợi thế của vận tải đa phương thức. Hợp tác giữa các doanh nghiệp, chính phủ và các tổ chức liên quan là rất quan trọng để thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành logistics.

5.1. Chính Sách Hỗ Trợ Phát Triển Logistics Tại Cần Thơ

Chính phủ và chính quyền địa phương cần ban hành các chính sách hỗ trợ phát triển logistics tại Cần Thơ. Các chính sách này có thể bao gồm ưu đãi về thuế, hỗ trợ đầu tư vào cơ sở hạ tầng và đào tạo nguồn nhân lực. Việc tạo môi trường kinh doanh thuận lợi và minh bạch cũng là rất quan trọng để thu hút đầu tư và thúc đẩy sự phát triển của ngành logistics. Các chính sách hỗ trợ cần được xây dựng dựa trên nhu cầu thực tế của doanh nghiệp và phù hợp với quy định của pháp luật.

5.2. Đào Tạo Nguồn Nhân Lực Logistics Chất Lượng Cao

Đào tạo nguồn nhân lực logistics chất lượng cao là yếu tố then chốt để đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành. Các trường đại học, cao đẳng và trung tâm đào tạo cần xây dựng chương trình đào tạo phù hợp với nhu cầu của thị trường lao động. Cần chú trọng đến việc trang bị cho sinh viên kiến thức chuyên môn, kỹ năng thực hành và khả năng làm việc nhóm. Hợp tác giữa các trường đào tạo và doanh nghiệp logistics cũng giúp sinh viên có cơ hội thực tập và tiếp cận với thực tế công việc.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, vận tải đa phương thức đóng vai trò then chốt trong việc tối ưu hóa chuỗi cung ứng, giảm thiểu chi phí logistics và đảm bảo thời gian giao hàng cho các luồng hàng hóa xuất nhập khẩu. Đối với khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), thành phố Cần Thơ giữ vị thế là trung tâm kinh tế, thương mại và đầu mối giao thông của vùng. Tuy nhiên, việc tổ chức vận tải hàng hóa quốc tế từ Cần Thơ đi các thị trường trọng điểm, đặc biệt là Trung Quốc, vẫn đối mặt với nhiều rào cản do hạ tầng logistics nội vùng còn phân tán, thiếu liên kết và chưa có kết nối đường sắt trực tiếp.

Đề tài "Tổ chức vận tải đa phương thức cho lô hàng xuất nhập khẩu Cần Thơ – Trung Quốc" được thực hiện dưới dạng đồ án thiết kế môn học nhằm giải quyết bài toán vận tải thực tế cho hai luồng hàng cụ thể giữa Cần Thơ và tỉnh Quảng Đông (Trung Quốc). Các nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể bao gồm:

1. Đánh giá thực trạng cơ sở hạ tầng giao thông và mạng lưới kết nối vận tải của thành phố Cần Thơ và tỉnh Quảng Châu (Quảng Đông, Trung Quốc).
2. Xây dựng và tính toán chi tiết các phương án vận tải đa phương thức cho lô hàng xuất khẩu tôm thẻ chân trắng đông lạnh từ Cần Thơ sang Quảng Châu.
3. Xây dựng và tính toán chi tiết các phương án vận tải đa phương thức cho lô hàng nhập khẩu vải cotton 100% từ Quảng Châu về Cần Thơ.
4. Phân tích kinh tế - kỹ thuật nhằm lựa chọn phương án tối ưu dựa trên tiêu chí chi phí, thời gian và đặc thù bảo quản của từng loại hàng hóa.
5. Thiết lập quy trình tổ chức thực hiện 11 bước, kiểm soát rủi ro và hoàn thiện hệ thống chứng từ vận tải ngoại thương tương ứng.

Phạm vi nghiên cứu về không gian bao gồm tuyến hành lang vận tải kết nối giữa thành phố Cần Thơ, khu vực kinh tế trọng điểm phía Nam (TP.HCM, Bình Dương, Hải Phòng) và thành phố Quảng Châu (tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc). Về mặt thời gian, dữ liệu định giá cước, phụ phí và tỷ giá hối đoái được tham chiếu tại thời điểm tháng 11 - 12/2023 (với tỷ giá 1 USD = 24.265 VND).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Đề tài vận dụng lý thuyết quản trị vận tải đa phương thức và các quy tắc thương mại quốc tế Incoterms 2020 để xác định nghĩa vụ, phân chia rủi ro và tính toán cơ cấu chi phí giữa người mua và người bán. Cụ thể:

• Lô hàng xuất khẩu áp dụng điều kiện CIF (Cost, Insurance and Freight) tại cảng Lianhuashan (Quảng Châu), người bán chịu trách nhiệm chi trả cước vận tải biển và bảo hiểm loại A.
• Lô hàng nhập khẩu áp dụng điều kiện EXW (Ex Works) tại kho của người bán ở Quảng Châu, người mua chịu toàn bộ chi phí và rủi ro từ điểm xuất phát.

Phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa phân tích dữ liệu thứ cấp và khảo sát báo giá thực tế từ các đơn vị kinh doanh dịch vụ logistics:

• Phương pháp phân tích - tổng hợp: Đánh giá số liệu quy hoạch mạng lưới giao thông, thông số kỹ thuật hạ tầng cảng biển, cảng hàng không, luồng lạch đường thủy và lưu lượng phương tiện từ các nguồn của Bộ Giao thông Vận tải, Sở GTVT TP. Cần Thơ, Hiệp hội Đại lý và Môi giới Hàng hải Việt Nam (VISABA), Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV).
• Phương pháp so sánh định lượng: Xây dựng ma trận chi phí chi tiết bao gồm cước vận tải chặng chính (đường bộ, đường biển, đường sắt) và toàn bộ các khoản phụ phí địa phương (Local Charges), phí thủ tục hải quan, phí bốc dỡ, nâng hạ, lưu bãi, cấp container rỗng, phí niêm chì (Seal), phí kiểm dịch và phí bảo hiểm hàng hóa.
• Phương pháp khảo sát giá cước thực tế: Thu thập bảng giá và biểu cước từ các doanh nghiệp vận tải đang hoạt động như Công ty Vận tải Phương Anh Logistics, Công ty Lê Gia Logistics, VHE Express và RATRACO Solutions.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Giới thiệu về hoạt động vận tải đa phương thức của tỉnh xuất khẩu và tỉnh nhập khẩu

Chương này tập trung phân tích tổng quan thực trạng cơ sở hạ tầng giao thông tại hai điểm đầu - cuối của luồng hàng:

• Hạ tầng giao thông TP. Cần Thơ: Thành phố có 06 tuyến quốc lộ đi qua (QL1, QL91, QL80, QL91B, Nam Sông Hậu, Cần Thơ – Vị Thanh) cùng các tuyến cao tốc TP.HCM – Trung Lương (lưu lượng 50.000 lượt xe/ngày đêm, tốc độ thực tế giảm còn 60–70 km/h) và Trung Lương – Mỹ Thuận (23.000 lượt xe/ngày đêm). Mạng lưới đường thủy có 6 tuyến cấp 4 do thành phố quản lý và 144 tuyến cấp huyện (tổng chiều dài 740,28 km), tuy nhiên bị hạn chế bởi luồng cạn (kênh Thị Đội – Ô Môn bề rộng 18m, sâu 2m; luồng Định An qua sông Hậu cạn dưới 6,5m hạn chế tàu trên 20.000 DWT). Cụm cảng biển gồm cảng Trà Nóc (tiếp nhận tàu 5.000 DWT), cảng Hoàng Diệu (10.000 DWT) và cảng Cái Cui (20.000 DWT). Cảng hàng không quốc tế Cần Thơ có diện tích sàn 20.750 m², đường băng 3.000m tiếp nhận được tàu bay thân rộng (B777-300ER, B747-400), phục vụ 3 triệu lượt khách/năm nhưng chủ yếu bay nội địa và các chuyến thuê bao quốc tế. Cần Thơ chưa có đường sắt kết nối.
• Mạng lưới kết nối quốc tế từ Cần Thơ: Hàng hóa xuất khẩu thường được trung chuyển đường bộ hoặc đường thủy nội địa về TP.HCM/Cái Mép trước khi vận chuyển quốc tế sang châu Á (qua tuyến đường bộ xuyên Á AH1, cảng Cát Lái, sân bay Tân Sơn Nhất hoặc đường sắt Bắc - Nam qua cửa khẩu Đồng Đăng - Bằng Tường), châu Âu (qua đường biển Kênh Suez, đường hàng không quá cảnh hoặc đường sắt liên vận Việt - Trung - Bỉ) và châu Mỹ (đường biển qua 3 tuyến: Kênh Suez 11.000 hải lý, Mũi Hảo Vọng 12.000 hải lý, Kênh Panama 10.000 hải lý).
• Hạ tầng giao thông Quảng Châu (Trung Quốc): Là trung tâm logistics lớn tại miền Nam Trung Quốc với Cảng Quảng Châu (nằm trong top 10 thế giới, gồm các khu bến Hổ Môn, Tân Sa, Hoàng Phố và khu cảng quốc tế Nam Sa, sản lượng container năm 2007 đạt 9,2 triệu TEU), Sân bay Quốc tế Bạch Vân, Ga xe lửa Quảng Châu và mạng lưới đường cao tốc kết nối qua các Quốc lộ 105, 106, 107, 205, 324.

                    CÁC TUYẾN KẾT NỐI VẬN TẢI QUỐC TẾ TỪ VIỆT NAM

Chương 2: Phân tích thực tế công tác tổ chức vận tải đa phương thức cho lô hàng xuất - nhập khẩu Việt Nam – Trung Quốc

Chương 2 trình bày chi tiết phương án tổ chức vận tải cho hai lô hàng:

1. Lô hàng xuất khẩu: Tôm thẻ chân trắng đông lạnh

• Thông số kỹ thuật: Khối lượng 12 tấn tôm đã sơ chế (HS Code: 030617), thể tích 36 m³, giá trị 81.360 USD. Đóng gói trong 20 pallet (kích thước 1m x 1,2m), mỗi pallet chứa 30 thùng carton chống ẩm (50 x 30 x 40 cm), mỗi thùng gồm 20 túi PA hút chân không 1kg (22 x 18 x 4 cm). Vận chuyển bằng 01 container lạnh 40 feet (RF), duy trì nhiệt độ bảo quản nghiêm ngặt từ -18°C đến -25°C.
• Bên gửi/nhận: Công ty CP Thủy sản Mekong (KCN Trà Nóc, Cần Thơ) xuất khẩu cho Công ty TNHH Blueshrimp Seafood (Thuận Đức, Phật Sơn, Quảng Đông) theo điều kiện CIF Cảng Lianhuashan (Incoterms 2020).
• So sánh phương án:
  • Phương án 1 (Đường bộ + Đường biển): Vận chuyển xe tải lạnh từ KCN Trà Nóc theo QL1/CT01 đến cảng Cát Lái (184 km, 8 giờ); lấy vỏ container lạnh, đóng hàng, lưu bãi 5 ngày làm thủ tục hải quan và kiểm dịch động vật; vận chuyển đường biển bằng tàu chạy thẳng từ Cát Lái đến cảng Lianhuashan (>2.000 km, 3 ngày). Tổng thời gian: 8 ngày 8 giờ. Tổng chi phí: 44.570.000 VND.
  • Phương án 2 (Đường bộ + Đường sắt + Đường bộ + Đường biển + Đường bộ): Xe đầu kéo từ Cần Thơ đi Ga Sóng Thần (190 km, 6 giờ); tàu hỏa từ Ga Sóng Thần đi Ga Giáp Bát (1.700 km, 65 giờ); đường bộ từ Ga Giáp Bát ra Cảng Hải Phòng (125 km, 4 giờ); đường biển từ Cảng Hải Phòng đến Cảng Lianhuashan (1.200 km, 72 giờ). Tổng cự ly: 3.215 km. Tổng thời gian: 147 giờ (~6 ngày). Tổng chi phí: 80.703.000 VND.
• Quy trình vận hành: Thiết lập quy trình 11 bước gồm: Đặt booking hãng tàu; chuẩn bị P/L, C/O, CQ; điều xe tải nhận hàng; vận chuyển về Cát Lái; đóng container và mở tờ khai hải quan điện tử; hạ bãi và thanh lý tờ khai; lưu bãi 5 ngày hoàn tất kiểm dịch, cân container (VGM), mua bảo hiểm CIF; xếp hàng lên tàu và lấy Mate's Receipt; phát hành MB/L và gửi bộ chứng từ; hãng tàu truyền Manifest sau 12 giờ chạy; gửi thông báo hàng đến (A/N) và giao hàng tại cảng đích.

Tiêu chí so sánh	Phương án 1 (Bộ + Biển)	Phương án 2 (Bộ + Sắt + Bộ + Biển + Bộ)
Lộ trình chặng chính	KCN Trà Nóc → Cảng Cát Lái → Cảng Lianhuashan	KCN Trà Nóc → Ga Sóng Thần → Ga Giáp Bát → Cảng Hải Phòng → Cảng Lianhuashan
Tổng thời gian	8 ngày 8 tiếng (gồm 5 ngày lưu bãi thủ tục)	Khoảng 6 ngày (147 tiếng)
Cước vận tải chính	15.000.000 VND	55.000.000 VND
Phụ phí & Local Charges	29.570.000 VND (THC, cắm điện, kiểm dịch, HQ...)	25.703.000 VND (Cẩu ga, handling, CIC, seal...)
Tổng chi phí	44.570.000 VND	80.703.000 VND
Đánh giá lựa chọn	Được chọn (Tiết kiệm 36,13 triệu VND, đạt chuẩn <15 ngày)	Loại (Chi phí quá cao)

2. Lô hàng nhập khẩu: Vải may mặc (100% cotton)

• Thông số kỹ thuật: 100 cuộn vải cotton 100% (HS Code: 60041090), kích thước mỗi cuộn rộng 3m, đường kính 0,5m (~0,6 m³/cuộn), tổng thể tích 60 m³, giá trị lô hàng 250.000.000 VND. Đóng trong 01 container bách hóa 40 feet thường (40' DC). Đóng gói túi nilon chống ẩm và thùng carton có đai nẹp. Yêu cầu bốc dỡ thủ công bằng tay lên băng chuyền, không dùng máy móc để tránh làm rách vải.
• Bên gửi/nhận: Công ty Dệt May Quảng Đông Imp. & Exp Cotton Manu Co.Ltd (Quảng Châu) bán cho Công ty Cổ phần May Meko (KCN Trà Nóc, Cần Thơ) theo điều kiện EXW tại kho người bán (Incoterms 2020).
• So sánh phương án:
  • Phương án 1 (Đường bộ + Đường biển + Đường bộ): Vận chuyển đường bộ từ kho Quảng Châu đến Cảng Lianhuashan (45,6 km, 5 giờ); làm hàng tại cảng 1 ngày; đường biển từ Lianhuashan về Cát Lái (>2.000 km, 5 ngày); đường bộ từ Cát Lái về KCN Trà Nóc Cần Thơ (183 km, 5 giờ). Tổng thời gian: 6 ngày 10 giờ. Tổng chi phí: 30.866.000 VND.
  • Phương án 2 (Đường bộ + Đường sắt + Đường sắt + Đường bộ): Vận chuyển đường bộ từ kho Quảng Châu đến Ga Bằng Tường (774 km, 10 giờ); đường sắt liên vận qua Ga Đồng Đăng (22 km, 30 phút); đường sắt Ga Đồng Đăng về Ga Giáp Bát Hà Nội (167 km, 2 giờ); đường sắt Ga Giáp Bát vào Ga Sóng Thần (1.676 km, 65 giờ); đường bộ Ga Sóng Thần về KCN Trà Nóc (189 km, 3 giờ). Tổng cự ly: 2.828 km. Tổng thời gian: 89,5 giờ (~3 ngày 17,5 giờ). Tổng chi phí: 60.210.000 VND.

Tiêu chí so sánh	Phương án 1 (Bộ + Biển + Bộ)	Phương án 2 (Bộ + Sắt + Sắt + Bộ)
Lộ trình chặng chính	Kho Quảng Châu → Cảng Lianhuashan → Cảng Cát Lái → KCN Trà Nóc	Kho Quảng Châu → Ga Bằng Tường → Ga Đồng Đăng → Ga Giáp Bát → Ga Sóng Thần → KCN Trà Nóc
Tổng thời gian	6 ngày 10 tiếng	89,5 tiếng (3 ngày 17 tiếng 30 phút)
Cước vận tải chính	15.250.000 VND	53.363.000 VND
Phụ phí & Local Charges	15.616.000 VND (THC 2 đầu, CIC, rút ruột...)	6.847.000 VND (Cẩu bãi ga, nâng hạ, phụ phí...)
Tổng chi phí	30.866.000 VND	60.210.000 VND
Đánh giá lựa chọn	Được chọn (Tiết kiệm 29,34 triệu VND, giao hàng <15 ngày)	Loại (Chi phí cao gấp đôi)

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu đã đưa ra những kết quả định lượng cụ thể và đóng góp thực tiễn cho hoạt động giao nhận vận tải hàng hóa:

1. Hiệu quả kinh tế - kỹ thuật của phương án tối ưu:
   • Đối với lô hàng xuất khẩu tôm đông lạnh: Phương án kết hợp Đường bộ (xe lạnh) + Đường biển (Cát Lái – Lianhuashan) có tổng chi phí 44.570.000 VND, tiết kiệm được 36.133.000 VND (giảm 44,8%) so với phương án đường sắt liên vận, trong khi thời gian vận chuyển 8 ngày 8 giờ hoàn toàn đáp ứng yêu cầu giao hàng dưới 15 ngày của hợp đồng thương mại.
   • Đối với lô hàng nhập khẩu vải cotton: Phương án kết hợp Đường bộ + Đường biển + Đường bộ có tổng chi phí 30.866.000 VND, tiết kiệm 29.344.000 VND (giảm 48,7%) so với tuyến đường sắt xuyên biên giới, đảm bảo nguyên vẹn phẩm chất hàng hóa và thời gian phục vụ sản xuất.
2. Quy trình tác nghiệp chuẩn hóa: Xây dựng chi tiết chuỗi 11 bước tác nghiệp logistics đối với hàng lạnh xuất khẩu và hàng dệt may nhập khẩu, xác định rõ các mốc chuyển giao trách nhiệm rủi ro theo Incoterms 2020 (tại lan can tàu Cát Lái đối với CIF và tại cửa kho Quảng Châu đối với EXW).
3. Đóng góp về tính ứng dụng: Khác với các nghiên cứu lý thuyết thuần túy, đề tài tích hợp dữ liệu chi phí thực tế từ các doanh nghiệp vận tải (Lê Gia Logistics, Phương Anh Logistics, RATRACO) và lập bộ chứng từ ngoại thương hoàn chỉnh (B/L, Invoice, Packing List, Tờ khai hải quan, Lệnh cấp vỏ cont, Giấy báo hàng đến).

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Nghiên cứu chỉ tập trung giải quyết bài toán vận tải đơn lẻ cho hai lô hàng cụ thể (1 container 40' RF và 1 container 40' DC) với tuyến cố định Cần Thơ – Quảng Châu. Các tính toán chi phí chưa phản ánh biến động giá cước giao ngay (spot rate) theo mùa cao điểm và phụ phí biến đổi nhiên liệu (Bunker Adjustment Factor). Ngoài ra, do hạ tầng Cần Thơ chưa tiếp nhận được tàu container quốc tế cỡ lớn, toàn bộ luồng hàng đều phải chuyển tải đường bộ lên cụm cảng TP.HCM, làm gia tăng áp lực lên hệ thống đường bộ.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu phương án gom hàng bằng sà lan đường thủy nội địa từ cụm cảng Cần Thơ (Cái Cui, Trà Nóc) về cụm cảng nước sâu Cái Mép – Thị Vải để xuất khẩu trực tiếp; đồng thời đánh giá tiềm năng khai thác tuyến đường sắt TP.HCM – Cần Thơ khi dự án hoàn thành trong tương lai.

Giá trị tham khảo

Tài liệu này là nguồn tham khảo thực tiễn cho sinh viên các chuyên ngành Kinh tế vận tải, Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng, Kinh doanh quốc tế khi thực hiện đồ án môn học hoặc khóa luận tốt nghiệp. Các nội dung có giá trị ứng dụng cao bao gồm:

• Bảng bóc tách chi tiết các loại phụ phí cảng biển (THC, CIC, D/O, Seal, cấp rỗng, vệ sinh cont) và phụ phí vận tải đường sắt liên vận (cẩu cont tại các ga Bằng Tường, Đồng Đăng, Giáp Bát, Sóng Thần).
• Phương pháp tính toán dung tích đóng hàng trên pallet, quy cách chất xếp container lạnh chuyên dụng đối với thủy sản đông lạnh.
• Quy trình tác nghiệp hiện trường và quản trị rủi ro thanh toán/ngoại hối khi giao thương với đối tác Trung Quốc.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao phương án kết hợp đường sắt liên vận có thời gian vận chuyển nhanh hơn nhưng lại không được lựa chọn cho cả 2 lô hàng? Phương án đường sắt (hoặc có kết hợp đường sắt) giúp rút ngắn thời gian (nhanh hơn từ 2 đến gần 3 ngày) nhưng phát sinh chi phí quá lớn do phải chịu nhiều lần cẩu chuyển tải container tại các ga trung gian (Sóng Thần, Giáp Bát, Đồng Đăng, Bằng Tường) và đơn giá cước đường sắt cao. Cụ thể, phương án đường sắt làm tăng chi phí thêm 36,13 triệu VND đối với hàng tôm xuất khẩu và 29,34 triệu VND đối với hàng vải nhập khẩu. Trong khi đó, phương án kết hợp đường biển vẫn đáp ứng tốt yêu cầu về tiến độ giao hàng của cả hai hợp đồng (dưới 15 ngày).

2. Quy cách đóng gói và xếp dỡ lô hàng 12 tấn tôm thẻ chân trắng xuất khẩu được thiết kế như thế nào? Lô hàng 12 tấn tôm được sơ chế và đóng gói trong 12.000 túi PA hút chân không (1 kg/túi, kích thước 22 x 18 x 4 cm). Các túi được xếp vào 600 thùng carton chống ẩm (20 túi/thùng, kích thước 50 x 30 x 40 cm). 600 thùng này được xếp đều lên 20 pallet (30 thùng/pallet, kích thước pallet 1m x 1,2m) và chất xếp vừa vặn vào 01 container 40 feet lạnh (RF, thể tích 67 m³).

3. Những trở ngại lớn nhất về hạ tầng giao thông thủy tại TP. Cần Thơ được nhóm tác giả chỉ ra là gì? Hệ thống đường thủy nội địa Cần Thơ gặp hạn chế lớn do độ sâu luồng không đồng đều, phụ thuộc vào thủy triều và bồi lắng nhanh. Tuyến kênh Thị Đội – Ô Môn bị cạn hẹp với bề rộng trung bình 18m, sâu 2m. Tuyến sông Hậu qua địa bàn có bãi cạn tại khu vực cửa Định An với độ sâu dưới 6,5m, gây cản trở và hạn chế khả năng tiếp nhận tàu biển có trọng tải trên 20.000 DWT ra vào cụm cảng Cần Thơ, buộc hàng hóa phải chuyển tải đường bộ về TP.HCM.

4. Trách nhiệm và rủi ro của người bán trong lô hàng xuất khẩu tôm theo điều kiện CIF Cát Lái – Lianhuashan kết thúc tại thời điểm nào? Theo điều kiện CIF (Incoterms 2020), người bán (Công ty CP Thủy sản Mekong) kết thúc trách nhiệm về rủi ro mất mát hoặc hư hỏng đối với hàng hóa ngay sau khi hàng được xếp an toàn lên tàu tại cảng Cát Lái và lấy được biên lai thuyền phó (Mate's Receipt). Tuy nhiên, người bán vẫn phải chịu trách nhiệm chi trả cước vận chuyển đường biển và phí mua bảo hiểm hàng hải loại A cho đến khi tàu cập cảng đích Lianhuashan (Quảng Châu).

5. Hàng vải cotton nhập khẩu có yêu cầu kỹ thuật xếp dỡ đặc thù gì khi đóng trong container? Do đặc tính dễ tổn thương và biến dạng sợi vải, 100 cuộn vải cotton (thể tích 60 m³) được đóng trong túi nilon chống ẩm và thùng carton có đai nẹp. Khi xếp vào container 40' DC, hàng bắt buộc phải được bốc dỡ thủ công bằng tay đưa lên băng chuyền, tuyệt đối không sử dụng máy móc hoặc thiết bị nâng móc trực tiếp để tránh làm rách bao bì và hư hỏng chất lượng vải.

Kết luận

Đồ án môn học đã hoàn thành việc xây dựng và phân tích toàn diện phương án vận tải đa phương thức cho hai tuyến hàng xuất nhập khẩu điển hình giữa Cần Thơ và Quảng Châu (Trung Quốc). Kết quả nghiên cứu chứng minh rằng phương thức vận tải kết hợp Đường bộ và Đường biển là giải pháp tối ưu nhất về mặt chi phí và chất lượng bảo quản cho cả hàng thủy sản đông lạnh xuất khẩu (CIF) lẫn hàng dệt may nhập khẩu (EXW). Tài liệu cung cấp cơ sở dữ liệu thực tiễn có giá trị về cơ cấu chi phí, quy trình 11 bước tác nghiệp và hồ sơ chứng từ ngoại thương, hỗ trợ hiệu quả cho công tác đào tạo và tham khảo chuyên ngành logistics.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU VỀ HOẠT ĐỘNG VẬN TẢI ĐA PHƯƠNG THỨC CỦA TỈNH XUẤT KHẨU VÀ TỈNH NHẬP KHẨU 1. Cơ sở hạ tầng giao thông của thành phố Cần Thơ Thành phố Cần Thơ nằm ở trung tâm vùng hạ lưu châu thổ sông Cửu Long, trải dài trên 65 km dọc bờ Tây sông Hậu với diện tích tự nhiên là 1. Thành phố Cần Thơ tạo được những dấu ấn, khẳng định vị thế, tiềm lực kinh tế của thành phố nhờ sự chuyển biến đáng kể trên nhiều lĩnh vực, có tính chất đầu mối về thương mại, du lịch, khoa học công nghệ, y tế, đào tạo, giao thông vận tải nội vùng và liên vận quốc tế…, từng bước khẳng định vai trò trung tâm của vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL). Bản đồ vị trí địa lý Thành phố Cần Thơ (Nguồn: Internet) Hạ tầng giao thông thành phố Cần Thơ hiện bao gồm hạ tầng giao thông đường bộ, đường cao tốc, đường thủy nội địa cùng với cảng biển và cảng hàng không.

Về đường bộ, Cần Thơ có 06 quốc lộ đi qua thành phố bao gồm: Quốc lộ 1, Quốc lộ 91, Quốc lộ 80, Quốc lộ 91B, tuyến Nam Sông Hậu và tuyến Cần Thơ – Vị Thanh, kết nối thuận tiện Cần Thơ với TP. HCM và các tỉnh trong vùng. Các đường cao tốc từ TP. HCM đi Cần Thơ đã hoàn thành đoạn TP.

HCM – Trung Lương; đoạn Trung Lương – Mỹ Thuận – Cần Thơ. Theo thống kê từ Sở GTVT TP. Cần Thơ, khoảng 5 năm trở 2 lại đây, các phương tiện cá nhân trên địa bàn thành phố đã gia tăng rất nhanh, đến 10%. Tính đến ngày 24/02/2022, TP.

Cần Thơ có khoảng 46.000 xe mô tô, trong khi diện tích mặt đường và kết cấu hạ tầng lại tăng rất chậm, đã dẫn đến tình trạng ùn tắc giao thông ngày càng nghiêm trọng. Đặc biệt tại 5 nút giao: Mậu Thân - Ba Tháng Hai - Trần Hưng Đạo; Mậu Thân - Nguyễn Văn Cừ - Võ Văn Kiệt; Nguyễn Văn Linh - Nguyễn Văn Cừ; Nguyễn Văn Linh - Ba Tháng Hai và Nguyễn Văn Linh - 30 Tháng 4. Về đường thủy nội địa, hệ thống đường thủy nội địa do thành phố quản lý gồm 6 tuyến có tiêu chuẩn kỹ thuật đường thủy nội địa cấp 4 và 144 tuyến do huyện quản lý, với tổng chiều dài 740,28 km. Nhiều tuyến vận tải chịu ảnh hưởng lớn của thủy triều, phương tiện lớn phải chờ nước lên mới hoạt động được, có những đoạn có tốc độ bồi lắng cao, luồng thường xuyên bị cạn.

Dẫn chứng như tuyến đường thủy nội địa quốc gia kênh Thị Đội - Ô Môn dài 27,5 km (đoạn qua thành phố Cần Thơ dài 14,5 km) kết nối vận tải giữa thành phố Cần Thơ và tỉnh Kiên Giang bị khan cạn, luồng hẹp với bề rộng luồng trung bình chỉ đạt 18 mét, sâu khoảng 2 mét làm hạn chế vận tải đối với các phương tiện thủy lưu thông trên tuyến. Đối với tuyến sông Hậu đoạn qua địa bàn thành phố phát sinh nhiều khu vực nước nông, khu vực bãi cạn với độ sâu chưa đến 6,5m dịch chuyển theo động lực sông về phía hạ lưu làm thay đổi luồng chạy tàu, đặc biệt là khu vực cửa sông (cửa Định An). Đây là một trong những trở ngại lớn đối với giao thông thủy, gây cản trở giao thông, hạn chế khả năng ra vào cảng Cần Thơ, cụm cảng Trà Nóc và các cảng khác phía thượng lưu đối với các tàu trọng tải lớn hơn 20. Về cảng biển, Cần Thơ hiện có các cụm cảng lớn có thể kết nối, vận chuyển hàng trong khu vực và thế giới.

Trong đó có các cảng lớn: • Cảng Trà Nóc: Tiếp nhận tàu 5.000 DWT; Năng lực thông qua đạt 1,0 - 1,5 triệu tấn/năm; dự kiến năm 2020 đạt 2,5 -3,0 triệu tấn/năm.