CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU VỀ HOẠT ĐỘNG VẬN TẢI ĐA PHƯƠNG THỨC CỦA TỈNH XUẤT KHẨU VÀ TỈNH NHẬP KHẨU 1. Cơ sở hạ tầng giao thông của thành phố Cần Thơ Thành phố Cần Thơ nằm ở trung tâm vùng hạ lưu châu thổ sông Cửu Long, trải dài trên 65 km dọc bờ Tây sông Hậu với diện tích tự nhiên là 1. Thành phố Cần Thơ tạo được những dấu ấn, khẳng định vị thế, tiềm lực kinh tế của thành phố nhờ sự chuyển biến đáng kể trên nhiều lĩnh vực, có tính chất đầu mối về thương mại, du lịch, khoa học công nghệ, y tế, đào tạo, giao thông vận tải nội vùng và liên vận quốc tế…, từng bước khẳng định vai trò trung tâm của vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL). Bản đồ vị trí địa lý Thành phố Cần Thơ (Nguồn: Internet) Hạ tầng giao thông thành phố Cần Thơ hiện bao gồm hạ tầng giao thông đường bộ, đường cao tốc, đường thủy nội địa cùng với cảng biển và cảng hàng không.
Về đường bộ, Cần Thơ có 06 quốc lộ đi qua thành phố bao gồm: Quốc lộ 1, Quốc lộ 91, Quốc lộ 80, Quốc lộ 91B, tuyến Nam Sông Hậu và tuyến Cần Thơ – Vị Thanh, kết nối thuận tiện Cần Thơ với TP. HCM và các tỉnh trong vùng. Các đường cao tốc từ TP. HCM đi Cần Thơ đã hoàn thành đoạn TP.
HCM – Trung Lương; đoạn Trung Lương – Mỹ Thuận – Cần Thơ. Theo thống kê từ Sở GTVT TP. Cần Thơ, khoảng 5 năm trở 2 lại đây, các phương tiện cá nhân trên địa bàn thành phố đã gia tăng rất nhanh, đến 10%. Tính đến ngày 24/02/2022, TP.
Cần Thơ có khoảng 46.000 xe mô tô, trong khi diện tích mặt đường và kết cấu hạ tầng lại tăng rất chậm, đã dẫn đến tình trạng ùn tắc giao thông ngày càng nghiêm trọng. Đặc biệt tại 5 nút giao: Mậu Thân - Ba Tháng Hai - Trần Hưng Đạo; Mậu Thân - Nguyễn Văn Cừ - Võ Văn Kiệt; Nguyễn Văn Linh - Nguyễn Văn Cừ; Nguyễn Văn Linh - Ba Tháng Hai và Nguyễn Văn Linh - 30 Tháng 4. Về đường thủy nội địa, hệ thống đường thủy nội địa do thành phố quản lý gồm 6 tuyến có tiêu chuẩn kỹ thuật đường thủy nội địa cấp 4 và 144 tuyến do huyện quản lý, với tổng chiều dài 740,28 km. Nhiều tuyến vận tải chịu ảnh hưởng lớn của thủy triều, phương tiện lớn phải chờ nước lên mới hoạt động được, có những đoạn có tốc độ bồi lắng cao, luồng thường xuyên bị cạn.
Dẫn chứng như tuyến đường thủy nội địa quốc gia kênh Thị Đội - Ô Môn dài 27,5 km (đoạn qua thành phố Cần Thơ dài 14,5 km) kết nối vận tải giữa thành phố Cần Thơ và tỉnh Kiên Giang bị khan cạn, luồng hẹp với bề rộng luồng trung bình chỉ đạt 18 mét, sâu khoảng 2 mét làm hạn chế vận tải đối với các phương tiện thủy lưu thông trên tuyến. Đối với tuyến sông Hậu đoạn qua địa bàn thành phố phát sinh nhiều khu vực nước nông, khu vực bãi cạn với độ sâu chưa đến 6,5m dịch chuyển theo động lực sông về phía hạ lưu làm thay đổi luồng chạy tàu, đặc biệt là khu vực cửa sông (cửa Định An). Đây là một trong những trở ngại lớn đối với giao thông thủy, gây cản trở giao thông, hạn chế khả năng ra vào cảng Cần Thơ, cụm cảng Trà Nóc và các cảng khác phía thượng lưu đối với các tàu trọng tải lớn hơn 20. Về cảng biển, Cần Thơ hiện có các cụm cảng lớn có thể kết nối, vận chuyển hàng trong khu vực và thế giới.
Trong đó có các cảng lớn: • Cảng Trà Nóc: Tiếp nhận tàu 5.000 DWT; Năng lực thông qua đạt 1,0 - 1,5 triệu tấn/năm; dự kiến năm 2020 đạt 2,5 -3,0 triệu tấn/năm. • Cảng Hoàng Diệu: Tiếp nhận tàu đến 10.000 DWT; Năng lực thông qua đạt 2,0 - 2,5 triệu tấn/năm; dự kiến năm 2020 đạt 3,0 triệu tấn/năm. • Cảng Cái Cui: Tiếp nhận tàu đến 20.000 DWT; năng lực thông qua vào 3,5 - 4,0 triệu tấn/năm; dự kiến năm 2020 đạt 6 -7 triệu tấn/năm. Về đường hàng không, cảng hàng không quốc tế Cần Thơ đứng vai trò rất quan trọng trong sự phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh quốc phòng cho Cần Thơ và khu vực, thúc đẩy sự phát triển của các tỉnh khu vực đồng bằng Sông Cửu Long.
Với tổng diện tích sàn 20.750m2, phục vụ 3 triệu khách/năm, đường hạ cất cánh đạt tổng 3 chiều dài 3000m, hệ thống đèn đêm, hệ thống hạ cánh chính xác ILS có thể tiếp nhận các loại máy bay thân rộng như B777-300ER, B747-400 và tương đương, nối Cần Thơ với các nước trong khu vực và trên thế giới. Hiện tại Cần Thơ chưa có đường sắt kết nối với các tỉnh khác trong nước. Đây là một hạn chế trong việc phát triển vận tải đa phương thức ở tỉnh này. Tuy nhiên, hiện đã có kế hoạch xây dựng đường sắt kết nối Cần Thơ với các địa phương khác trong tương lai để cải thiện giao thông và vận tải.
Mạng lưới giao thông của Thành phố Cần Thơ - vận chuyển trong nước và quốc tế 1. Mạng lưới giao thông của Thành phố Cần Thơ vận chuyển trong nước 1. Đường bộ Quốc lộ 1A: Hình 1. Bản đồ Quốc lộ 1A TP HCM – Cà Mau (Màu đỏ) (Nguồn: Internet) Đoạn TP.
Hồ Chí Minh đi thành phố Cần Thơ dài 151 km qua 6 tỉnh, thành phố: TP Hồ Chí Minh, Long An, Tiền Giang, Vĩnh Long, Ðồng Tháp và TP Cần Thơ luôn luôn ở trong tình trạng căng thẳng, quá tải. Lưu lượng toàn tuyến ước tính vào khoảng 18.400 xe con quy đổi/ngày - đêm và sẽ mãn tải vào giai đoạn 2021 - 2025. Dân cư hai bên đường đông đúc, tiềm ẩn nhiều nguy cơ tai nạn giao thông, cũng như ảnh hưởng đến tốc độ khai thác của phương tiện. Cao tốc TP.HCM – Trung Lương: 4 Hình 1.
Lưu lượng xe trên đoạn cao tốc TP.HCM – Trung Lương (Nguồn: Báo Đầu tư) Được đưa vào sử dụng năm 2010, đi qua địa phận 3 tỉnh thành: TP. Hồ Chí Minh, Long An, Tiền Giang, có 4 làn xe với tốc độ thiết kế 120km/h. Ở hiện tại, lưu lượng phương tiện trên tuyến cao tốc này đã đạt 50.000 lượt xe/ngày đêm, thường xuyên gặp ùn tắc và tai nạn giao thông. Ngoài ra, khả năng thông hành của tuyến cũng đã không còn đảm bảo, khi tốc độ lưu thông thực tế chỉ đạt 60 - 70 km/h.
Cao tốc Trung Lương - Mỹ Thuận: Dự án có chiều dài hơn 51km nằm trên địa bàn tỉnh Tiền Giang, là đoạn nối dài của cao tốc TP.HCM - Trung Lương, được thông xe vào đầu năm 2022. Tuyến cao tốc giúp rút ngắn thời gian di chuyển từ TP.HCM đi Mỹ Thuận xuống gần một nửa (từ 3 tiếng xuống 1 tiếng 45 phút). Một số vấn đề cấp bách đã xuất hiện do với 4 làn xe, làn dừng xe khẩn cấp ngắt quãng, khi xe gặp sự cố va chạm giao thông, phương tiện hư hỏng… không thể tự chạy tới điểm dừng, gây ùn tắc kéo dài. Trung bình mỗi ngày tuyến đường phục vụ hơn 23.000 lượt xe, chạm mốc mãn tải.
Mạng lưới giao thông ở ĐBSCL (Quy hoạch giai đoạn 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050) (Nguồn: Bộ Kế hoạch và Đầu tư) 6 1. Đường hàng không Hình 1. Mạng lưới đường bay trong nước (Nguồn: Tổng công ty cảng hàng không Việt Nam - CTCP) Cảng hàng không quốc tế Cần Thơ hiện chủ yếu khai thác các chuyến bay nội địa và chỉ khai thác các chuyến bay quốc tế dưới dạng thuê bao (charter) bởi các hãng China Southern Airlines, China Airlines, Thai Airways, Cathay Pacific Airlines,. với các chặng bay như : Đài Bắc - Cần Thơ, Bangkok - Cần Thơ,.
Hiện sân bay chưa tiếp nhận các chuyến bay thương mại thương lệ quốc tế đến và đi từ nước ngoài. Đường thủy nội địa Do hệ thống cảng rải rác, thiếu kết nối, đa phần là các cảng nhỏ, năng suất thấp cùng với mạng lưới luồng, lạch tuy dày đặc nhưng không đồng cấp, nhất là về độ sâu, 7 độ rộng nên hiện nay có hai tuyến vận tải thủy kết nối từ cụm cảng Cần Thơ đến Cái Mép và TP.HCM, chủ yếu là đi theo tuyến sông Tiền - sông Vàm Nao với tổng chiều dài tuyến khoảng 367 km. Và tuyến luồng sông Tiền - Chợ Lách - sông Mang Thít với chiều dài khoảng 235 km. Chi phí vận chuyển vào khoảng 7.000 đồng/TEU, theo phân tích của Visaba - Hiệp hội đại lý, môi giới và dịch vụ hàng hải Việt Nam.
Thực trạng vận tải đa phương thức tại Thành phố Cần Thơ Ngay các kết nối về vận tải, lưu thông hàng hóa giữa Cần Thơ với các tỉnh ĐBSCL khác cũng còn rất hạn chế, do đường bộ đang trở nên quá tải trong khi thiếu vắng đường sắt và đường thủy nội địa chưa khai thác được tiềm năng, đường hàng không hiện tại chủ yếu khai thác các chuyến bay nội địa. Hệ thống kho bãi manh mún, mức độ áp dụng công nghệ thấp, chưa được liên thông, liên kết với nhau khiến tình trạng thừa thiếu cục bộ liên tục diễn ra và tổng thể hiệu quả Logistics thấp. Chính vì vậy, doanh nghiệp thường lựa chọn việc đưa hàng trực tiếp về khu vực Đông Nam Bộ như TP.HCM, Vũng Tàu để xuất khẩu hoặc chế biến, thay vì lựa chọn Cần Thơ như một trung tâm Logistics tại ĐBSCL. Do đó có thể thấy các tuyến vận tải đa phương thức quốc tế từ Cần Thơ thường sẽ là đường bộ hoặc thủy nội địa kết nối với TP.HCM và Vũng Tàu sau đó sẽ chuyển phương thức vận tải để vận tải quốc tế.
Một số tuyến có thể kể đến như: • Thành phố Cần Thơ kết nối với Nội Á • Thành phố Cần Thơ kết nối với Châu Âu • Thành phố Cần Thơ kết nối với Châu Mỹ Hàng sẽ được vận chuyển từ Cần Thơ bằng đường bộ qua QL91, QL1A, CT01 (TP.HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận) hoặc bằng đường thủy nội địa qua sông Hậu đến TP.HCM, từ TP.HCM hàng có thể vận chuyển kết nối với khu vực châu Á, châu Âu, châu Mỹ. Bản đồ mạng lưới giao thông Việt Nam (Nguồn: Atlat Địa lí Việt Nam) 9 1. Mạng lưới giao thông vận tải quốc tế kết nối với châu Á 1. Đường bộ Từ TP.HCM hàng có thể vận chuyển kết nối với khu vực châu Á theo tuyến đường bộ xuyên Á AH1.
Đây là tuyến đường bộ dài nhất của hệ thống xa lộ xuyên Á với tổng chiều dài 12.557 km) từ Tokyo qua Triều Tiên, Trung Quốc, Đông Nam Á và Ấn Độ đến biên giới giữa Iran, Thổ Nhĩ Kỳ và Bulgaria. Ở Việt Nam, đường Quốc lộ 22 hiện là tuyến đường chính, cùng với Quốc lộ 1 làm nên tuyến đường AH1 xuyên Á này.