Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Kiều Bích Ngọc (ngành Thanh tra, Học viện Hành chính Quốc gia, năm 2024) tiếp cận tổ chức và hoạt động của cơ quan thanh tra nhà nước cấp huyện trong bối cảnh ngành Thanh tra Việt Nam đã trải qua 79 năm xây dựng và phát triển kể từ ngày thành lập Ban Thanh tra Đặc biệt. Công tác thanh tra được xác định là một giai đoạn thiết yếu trong chu trình quản lý nhà nước, góp phần phát hiện sai phạm, phòng ngừa vi phạm pháp luật, làm trong sạch bộ máy hành chính và bảo đảm trật tự, kỷ cương kinh tế - xã hội.

Tại thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình, sau khi sáp nhập địa giới hành chính theo Nghị quyết số 830/NQ-UBTVQH14 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, khối lượng công việc quản lý hành chính, đất đai, xây dựng và ngân sách gia tăng nhanh chóng. Mặc dù Thanh tra thành phố Hòa Bình đã đạt được nhiều kết quả trong việc phát hiện vi phạm và kiến nghị xử lý kinh tế, hoạt động của đơn vị vẫn bộc lộ những hạn chế:

  • Hoạt động thanh tra chưa đáp ứng tốt yêu cầu quản lý thực tiễn của địa phương, chưa thực sự trở thành công cụ đắc lực của cơ quan quản lý nhà nước cùng cấp.
  • Cơ quan thanh tra còn chịu sự phụ thuộc lớn vào cơ quan quản lý nhà nước cùng cấp cả về mặt tổ chức và hoạt động (tính độc lập còn mang tính tương đối).
  • Hoạt động thanh tra đôi khi còn trùng lặp, chồng chéo về phạm vi và đối tượng; công tác phối hợp liên ngành còn vướng mắc.
  • Đội ngũ cán bộ, công chức còn thiếu hụt về chuyên môn sâu và kinh nghiệm công tác; công tác tham mưu xử lý sau thanh tra còn gặp khó khăn.

Trước yêu cầu đẩy mạnh cải cách hành chính, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và triển khai thi hành Luật Thanh tra năm 2022, tác giả thực hiện nghiên cứu này nhằm đạt được mục đích: làm rõ cơ sở lý luận, pháp lý về tổ chức và hoạt động của cơ quan thanh tra cấp huyện, phân tích thực trạng tại thành phố Hòa Bình giai đoạn 2021-2023, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động.

Để đạt được mục đích trên, khóa luận xác định 3 nhiệm vụ nghiên cứu:

  1. Hệ thống hóa những vấn đề lý luận và quy định pháp luật về tổ chức và hoạt động của cơ quan thanh tra cấp huyện.
  2. Phân tích, đánh giá thực trạng tổ chức bộ máy, nhân sự và hoạt động thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng chống tham nhũng của Thanh tra thành phố Hòa Bình.
  3. Đề xuất các nhóm giải pháp nhằm hoàn thiện tổ chức bộ máy và nâng cao hiệu quả hoạt động của Thanh tra thành phố Hòa Bình.
  • Đối tượng nghiên cứu: Tổ chức và hoạt động của Thanh tra thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình.
  • Phạm vi không gian: Cơ quan Thanh tra thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình.
  • Phạm vi thời gian: Giai đoạn 03 năm (2021 - 2023).
  • Phạm vi nội dung: Cơ cấu tổ chức, biên chế, nhiệm vụ, quyền hạn và kết quả thực hiện các mảng công tác chuyên môn (thanh tra hành chính, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng chống tham nhũng).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận được xây dựng dựa trên hệ thống các khái niệm lý luận hành chính học, khoa học quản lý tổ chức công và các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành của Nhà nước:

  • Khung lý thuyết và khái niệm: Tác giả phân tích khái niệm "tổ chức" dưới góc độ từ nguyên học Hy Lạp cổ (organon), tư tưởng Hồ Chí Minh ("Tổ chức trước hết là con người"), quan điểm của học giả Mitokazu (Nhật Bản), định nghĩa trong Giáo trình Quản lý nguồn nhân lực trong tổ chức công và Sổ tay nghiệp vụ cán bộ làm công tác tổ chức nhà nước (2000). Về thanh tra, tác giả sử dụng định nghĩa hoạt động thanh tra hành chính tại Điều 2 Luật Thanh tra năm 2022 và lý thuyết về nguyên tắc "song trùng trực thuộc" của cơ quan thanh tra cấp huyện (chịu sự lãnh đạo toàn diện của Ủy ban nhân dân, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện theo chiều ngang; chịu sự chỉ đạo, hướng dẫn nghiệp vụ của Thanh tra tỉnh theo chiều dọc).
  • Hệ thống văn bản pháp luật áp dụng:
    • Hiến pháp năm 2013 (Điều 4 về sự lãnh đạo của Đảng).
    • Luật Thanh tra năm 2022 (Luật số 11/2022/QH15).
    • Nghị định số 43/2023/NĐ-CP ngày 30/6/2023 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Thanh tra.
    • Nghị định số 37/2014/NĐ-CP và Nghị định số 108/2020/NĐ-CP của Chính phủ về tổ chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp huyện.
    • Thông tư số 02/2023/TT-TTCP ngày 22/12/2023 của Thanh tra Chính phủ hướng dẫn chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức của cơ quan thanh tra địa phương.
    • Nghị quyết số 830/NQ-UBTVQH14 ngày 17/12/2019 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã thuộc tỉnh Hòa Bình.
    • Quyết định số 01/2015/QĐ-UBND ngày 12/6/2015 của UBND thành phố Hòa Bình quy định vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Thanh tra thành phố Hòa Bình.
  • Phương pháp nghiên cứu:
    • Phương pháp so sánh: Đánh giá, đối chiếu biến động về cơ cấu tổ chức, nhân sự, số lượng cuộc thanh tra và kết quả giải quyết khiếu nại, tố cáo qua từng năm trong giai đoạn 2021-2023.
    • Phương pháp phân tích - tổng hợp: Phân tích các yếu tố chính trị, pháp lý, nhân sự, tài chính tác động đến cơ quan thanh tra; tổng hợp các luận điểm khoa học và quy định pháp luật để xây dựng quy trình thanh tra chuẩn mực.
    • Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Rà soát các văn bản pháp luật, nghiên cứu hệ thống báo cáo tổng kết công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng định kỳ hàng năm của Thanh tra thành phố Hòa Bình, cùng các công trình nghiên cứu của các tác giả đi trước (Ngô Thanh Nhã, 2023; Vi Thị Đương, 2020; Phạm Thị Anh Đào, 2017; Nguyễn Thị Hải Yến, 2018).
  • Nguồn dữ liệu: Dữ liệu hành chính và số liệu thực tế được trích xuất từ các Báo cáo tổng kết công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo các năm 2021, 2022 và 2023 của Thanh tra thành phố Hòa Bình; Cổng thông tin điện tử thành phố Hòa Bình.

Nội dung chính theo từng chương

CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN PHÁP LÝ CƠ BẢN VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG THANH TRA HUYỆN

Chương 1 tập trung hệ thống hóa cơ sở lý luận và các quy định pháp luật điều chỉnh tổ chức và hoạt động của cơ quan thanh tra cấp huyện, bao gồm các nội dung cốt lõi:

  1. Khái niệm và đặc điểm của tổ chức thanh tra:

    • Tác giả định nghĩa tổ chức thanh tra là một thiết chế gồm những cá nhân có mối quan hệ liên kết, tương tác, phụ thuộc chặt chẽ với nhau dựa trên nguyên tắc nhất định, được điều hành hợp pháp trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn do pháp luật quy định nhằm đạt mục tiêu chung của cơ quan thanh tra.
    • 5 đặc điểm cơ bản của tổ chức thanh tra:
      • Hoạt động theo nguyên tắc "song trùng trực thuộc" (vừa là cơ quan chuyên môn giúp việc cho UBND cùng cấp, vừa chịu sự hướng dẫn chuyên môn nghiệp vụ của Thanh tra cấp tỉnh).
      • Luôn gắn liền với hoạt động quản lý nhà nước, là một giai đoạn trong chu trình quản lý hành chính nhà nước.
      • Có tư cách pháp nhân, con dấu và tài khoản riêng, chịu trách nhiệm trước pháp luật.
      • Tập hợp đội ngũ cán bộ, công chức có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ và kinh nghiệm thực tiễn.
      • Hoạt động hướng đến mục tiêu bảo vệ lợi ích nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, làm trong sạch bộ máy nhà nước.

  2. Cơ cấu tổ chức và chức danh thanh tra huyện:

    • Cơ cấu gồm có Chánh Thanh tra, Phó Chánh Thanh tra, Thanh tra viên và công chức khác.
    • Thẩm quyền bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức Chánh Thanh tra huyện do Chủ tịch UBND cấp huyện quyết định sau khi tham khảo ý kiến bằng văn bản của Chánh Thanh tra tỉnh (Điều 6 Thông tư 02/2023/TT-TTCP). Phó Chánh Thanh tra do Chủ tịch UBND cấp huyện bổ nhiệm theo đề nghị của Chánh Thanh tra huyện.

  3. Bản chất, hình thức và quy trình thanh tra hành chính:

    • Theo Luật Thanh tra năm 2022, hoạt động thanh tra chỉ còn 02 hình thức: thanh tra theo kế hoạch và thanh tra đột xuất (bãi bỏ hình thức thanh tra thường xuyên có trong Luật Thanh tra năm 2010).
    • Quy trình tiến hành một cuộc thanh tra hành chính cấp huyện gồm 3 bước cụ thể:
      • Bước 1: Chuẩn bị thanh tra: Thu thập thông tin chuẩn bị thanh tra (Điều 58); Ban hành quyết định thanh tra (Điều 59); Xây dựng, phổ biến kế hoạch tiến hành thanh tra (Điều 61); Xây dựng và gửi đề cương yêu cầu đối tượng thanh tra báo cáo (Điều 62); Thông báo công bố quyết định thanh tra (Điều 63).
      • Bước 2: Tiến hành thanh tra trực tiếp: Công bố quyết định thanh tra (Điều 64); Thu thập thông tin, tài liệu liên quan đến nội dung thanh tra (Điều 66); Kiểm tra, xác minh thông tin, tài liệu (Điều 67); Xử lý vi phạm trong quá trình thanh tra (Điều 68); Kết thúc việc thanh tra trực tiếp (Điều 72).
      • Bước 3: Kết thúc thanh tra: Xây dựng báo cáo kết quả thanh tra trong thời hạn không quá 15 ngày, phức tạp không quá 20 ngày (Điều 73); Xem xét báo cáo kết quả thanh tra (Điều 74); Xây dựng dự thảo kết luận thanh tra trong thời hạn không quá 15 ngày, phức tạp không quá 20 ngày (Điều 75); Ký ban hành kết luận thanh tra trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận dự thảo (Điều 78); Công khai kết luận thanh tra chậm nhất 10 ngày kể từ ngày ký ban hành (Điều 79).

  4. Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn:

    • Cơ quan thanh tra cấp huyện thực hiện chức năng tham mưu, giúp UBND cấp huyện quản lý nhà nước về công tác thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; trực tiếp tiến hành thanh tra và giải quyết các vụ việc theo thẩm quyền quy định tại Điều 30, Điều 31 Luật Thanh tra năm 2022.

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG, GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA THANH TRA THÀNH PHỐ HÒA BÌNH, TỈNH HÒA BÌNH

Chương 2 phản ánh chi tiết thực trạng tổ chức và kết quả hoạt động nghiệp vụ của Thanh tra thành phố Hòa Bình qua các số liệu thu thập trong giai đoạn 2021-2023:

  1. Khái quát địa bàn và các yếu tố tác động:

    • Thành phố Hòa Bình có diện tích tự nhiên 348,65 km², dân số 138.609 người, gồm 19 đơn vị hành chính (10 phường, 09 xã) sau khi sáp nhập huyện Kỳ Sơn vào thành phố năm 2019 theo Nghị quyết số 830/NQ-UBTVQH14. Địa bàn có Nhà máy Thủy điện Hòa Bình với công suất gần 2 triệu kW/h.
    • 5 nhóm yếu tố tác động trực tiếp đến tổ chức và hoạt động của cơ quan: Sự lãnh đạo của Đảng và hệ thống chính trị; Hệ thống cơ sở pháp lý; Chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức; Mối quan hệ phối hợp giữa các cơ quan hữu quan; Yếu tố bảo đảm kinh tế và cơ sở vật chất kỹ thuật.

  2. Thực tiễn tổ chức bộ máy và nhân sự:

    • Thanh tra thành phố Hòa Bình được thành lập từ năm 1960 (tiền thân là Ban Thanh tra thị xã Hòa Bình). Tháng 12/2019, tiếp nhận sáp nhập tổ chức Thanh tra huyện Kỳ Sơn.
    • Tính đến ngày 31/12/2023, tổng biên chế của cơ quan là 09 người (100% là công chức biên chế chính thức, không có lao động hợp đồng).
Tiêu chí Phân loại Số lượng (người) Tỷ lệ (%)
Cơ cấu chức vụ Chánh Thanh tra 01 11,1%
Phó Chánh Thanh tra 02 22,2%
Thanh tra viên 05 55,6%
Công chức khác 01 11,1%
Trình độ chuyên môn Thạc sĩ 04 44,4%
Đại học 05 55,6%
Chuyên ngành đào tạo Luật (Luật, Luật kinh tế) 02 22,2%
Chuyên ngành khác (Hành chính, Kế toán, Kinh tế, Tài chính - Ngân hàng) 07 77,8%
Lý luận chính trị Cao cấp 02 22,2%
Trung cấp 06 66,7%
Sơ cấp 01 11,1%

Danh sách nhân sự cụ thể gồm: Nguyễn Việt Hùng (Chánh Thanh tra); Nguyễn Quang Hòa, Nguyễn Thị Hiền (Phó Chánh Thanh tra); Lý Văn Đức, Tô Thị Thu Hiền, Nguyễn Thị Tố Trang, Nguyễn Trung Kiên, Nguyễn Tiến Hùng (Thanh tra viên); Hoàng Xuân Trường (Công chức phụ trách kế toán đơn vị và theo dõi tài sản).

  1. Thực tiễn hoạt động thanh tra (2021 - 2023):
Năm Tổng số cuộc thực hiện Số cuộc kỳ trước chuyển sang Số cuộc triển khai trong kỳ Số cuộc theo kế hoạch Số cuộc đột xuất
2021 9 0 9 7 2
2022 8 0 8 6 2
2023 9 0 9 8 1
  • Năm 2021: Ban hành 05 kết luận thanh tra tại 13 đơn vị thuộc lĩnh vực xây dựng cơ bản và quản lý thu chi ngân sách. Phát hiện sai phạm và kiến nghị thu hồi nộp ngân sách số tiền 26.000 đồng (đã thu hồi 21.000 đồng, đạt 80%; còn 5.000 đồng chưa thu hồi tại xã Quang Tiến và xã Hợp Thành); kiến nghị truy thu thuế 3. Triển khai 04 cuộc thanh tra, kiểm tra trách nhiệm QLNN và phòng, chống tham nhũng (03 cuộc ban hành kết luận, 01 cuộc đang tiếp tục). Thanh tra dự án đầu tư xây dựng lồng ghép ngân sách: 05 cuộc tại 11 đơn vị (08 trường học, 03 phường xã). Lĩnh vực quản lý đất đai: 04 cuộc tại 05 đơn vị. Chưa phát hiện vụ việc tham nhũng.
  • Năm 2022: Ban hành 08 kết luận thanh tra tại 15 đơn vị. Phát hiện sai phạm số tiền 314.000 đồng; giảm trừ thanh toán 150.000 đồng; kiến nghị truy thu thuế nhà, đất 81.635 đồng. Đã thu nộp tài khoản tạm giữ kho bạc 82.000 đồng. Thực hiện 04 cuộc thanh tra trách nhiệm QLNN, PCTN tại 04 đơn vị; 02 cuộc thanh tra đầu tư xây dựng tại 10 đơn vị (sai phạm 180.000 đồng, giảm trừ 139); 02 cuộc thanh tra đất đai, trật tự xây dựng tại 02 đơn vị. Chưa phát hiện tham nhũng.
  • Năm 2023: Ban hành 08 kết luận thanh tra tại 09 đơn vị. Phát hiện sai phạm số tiền 247.143 đồng (kiến nghị thu hồi 31.000 đồng; truy thu thuế nhà, đất 188.143 đồng; truy thu tiền thuê đất 5% là 27.000 đồng). Đã thu nộp tài khoản tạm giữ 31.000 đồng. Triển khai 07 cuộc thanh tra trách nhiệm QLNN, PCTN tại 08 đơn vị. Lĩnh vực đầu tư xây dựng lồng ghép tài chính và đất đai: 07 cuộc tại 17 đơn vị. Chưa phát hiện vụ việc tham nhũng.
  1. Thực tiễn công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo:
Năm Tổng số đơn khiếu nại tiếp nhận Tổng số đơn tố cáo tiếp nhận Số lượt/đoàn công dân tiếp Kết quả giải quyết đơn của Thanh tra TP
2021 12 03 128 đoàn / 177 lượt người Giải quyết xong 09 đơn khiếu nại (thuộc các tổ dân phố phường Hữu Nghị, xã Trung Minh, xã Độc Lập...)
2022 09 03 353 đoàn / 461 lượt người Giải quyết xong 07 đơn khiếu nại, 01 kết luận tố cáo (vụ việc tại Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố)
2023 29 20 470 đoàn / 632 lượt người Lãnh đạo UBND tiếp trực tiếp 10 đoàn / 24 lượt người; tiếp đột xuất 01 đoàn / 25 lượt người
  • Tình hình khiếu nại, tố cáo giai đoạn 2021-2023 có xu hướng gia tăng mạnh mẽ vào năm 2023 (đơn khiếu nại tăng từ 09 đơn năm 2022 lên 29 đơn năm 2023; đơn tố cáo tăng từ 03 đơn lên 20 đơn). Nguyên nhân phát sinh chủ yếu do tranh chấp đất đai, công tác bồi thường giải phóng mặt bằng, hỗ trợ tái định cư sau sáp nhập địa giới hành chính.
  • Điển hình năm 2022, đơn vị đã tham mưu giải quyết dứt điểm vụ việc đông người, phức tạp kéo dài của công dân Nguyễn Văn Bình và Hoàng Thị Hằng (phường Thái Bình) liên quan đến việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sai diện tích, qua đó UBND thành phố đã thu hồi các giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp sai quy định.

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính

  • Khái quát hóa mô hình tổ chức: Phân tích toàn diện cơ cấu bộ máy 09 biên chế của Thanh tra thành phố Hòa Bình, chứng minh 100% cán bộ đạt chuẩn đại học và trên đại học (44,4% có trình độ thạc sĩ), 100% đã qua đào tạo lý luận chính trị; chỉ ra sự mất cân đối về chuyên ngành khi cán bộ đào tạo chuyên ngành luật chỉ chiếm 22,2%, còn lại 77,8% thuộc các khối ngành khác.
  • Tổng hợp số liệu hoạt động: Thống kê 26 cuộc thanh tra trong giai đoạn 2021-2023 (năm 2021: 9 cuộc; năm 2022: 8 cuộc; năm 2023: 9 cuộc). Trong đó, các cuộc thanh tra theo kế hoạch chiếm đa số (21 cuộc), thanh tra đột xuất chiếm 5 cuộc.
  • Hiệu quả phát hiện và kiến nghị xử lý: Hoạt động thanh tra chủ yếu tập trung vào các lĩnh vực nhạy cảm: quản lý dự án đầu tư xây dựng, quản lý ngân sách nhà nước, quản lý và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lâm nghiệp. Các kết luận thanh tra đã chỉ rõ sai phạm kinh tế, kiến nghị thu hồi ngân sách nhà nước, truy thu thuế nhà đất và giảm trừ giá trị quyết toán hàng trăm nghìn đồng qua các năm, đồng thời yêu cầu các đơn vị trực thuộc tổ chức kiểm điểm trách nhiệm tập thể, cá nhân sai phạm.
  • Giải quyết khiếu nại, tố cáo: Phân loại và xử lý hàng trăm đơn thư khiếu nại, kiến nghị mỗi năm; phối hợp tổ chức các kỳ tiếp dân định kỳ của Chủ tịch UBND thành phố, tham mưu ban hành kết luận xử lý các vụ việc tranh chấp đất đai phức tạp, kéo dài.

Đóng góp so với các nghiên cứu trước

  • Phần lớn các nghiên cứu trước đây (như nghiên cứu của Ngô Thanh Nhã năm 2023, Vi Thị Đương năm 2020) đều căn cứ trên nền tảng pháp lý của Luật Thanh tra năm 2010. Khóa luận này là công trình nghiên cứu cập nhật, đối chiếu và áp dụng trực tiếp các quy định mới của Luật Thanh tra năm 2022, Nghị định số 43/2023/NĐ-CP và Thông tư số 02/2023/TT-TTCP.
  • Đây là công trình chuyên biệt khảo sát toàn diện thực trạng tổ chức và hoạt động của cơ quan Thanh tra thành phố Hòa Bình kể từ sau sự kiện lịch sử sáp nhập huyện Kỳ Sơn vào thành phố Hòa Bình theo Nghị quyết 830/NQ-UBTVQH14, cung cấp nguồn tư liệu thực tiễn cấp huyện cho chuyên ngành Thanh tra.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

  • Hạn chế của khóa luận:
    • Phạm vi khảo sát thực tế giới hạn trong phạm vi một đơn vị hành chính cấp huyện loại II miền núi (thành phố Hòa Bình), do đó một số phát hiện đặc thù về tranh chấp đất lâm nghiệp, tái định cư thủy điện chưa mang tính đại diện cho các đô thị đồng bằng hoặc các thành phố trực thuộc Trung ương.
    • Khung thời gian nội dung tập trung vào 03 năm (2021-2023), trong đó Luật Thanh tra năm 2022 mới có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2023, do đó số liệu phản ánh việc thực thi các quy trình thanh tra hoàn toàn theo luật mới chỉ chiếm tỷ trọng ở giai đoạn cuối năm 2023.
  • Hướng nghiên cứu tiếp theo:
    • Tiếp tục theo dõi, đánh giá đầy đủ tác động của Luật Thanh tra năm 2022 đối với tổ chức bộ máy và hoạt động của Thanh tra thành phố trong các năm tiếp theo.
    • Đi sâu nghiên cứu chuyên đề về cơ chế giám sát hoạt động của đoàn thanh tra và các giải pháp bảo đảm thực hiện nghiêm túc các kết luận, kiến nghị sau thanh tra tại các cơ quan quản lý nhà nước cấp cơ sở.

Giá trị tham khảo

  • Đối tượng tham khảo: Sinh viên chuyên ngành Thanh tra, Quản lý nhà nước, Luật Hành chính tại các trường đại học, học viện; cán bộ, công chức làm công tác thanh tra, tiếp dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo tại các cơ quan thanh tra quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh.
  • Nội dung có giá trị tham khảo cao:
    • Quy trình 3 bước tiến hành cuộc thanh tra hành chính được chuẩn hóa theo từng điều khoản tương ứng của Luật Thanh tra năm 2022.
    • Phương pháp phân tích thực tiễn cơ cấu nhân sự, phân công trách nhiệm công vụ giữa Chánh Thanh tra, Phó Chánh Thanh tra và các Thanh tra viên tại một cơ quan thanh tra cấp huyện.
    • Nguồn dữ liệu số liệu thực tiễn và kinh nghiệm xử lý các vụ việc khiếu nại phức tạp về đất đai tại địa phương trong quá trình sáp nhập địa giới hành chính.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận phân tích cơ cấu tổ chức của Thanh tra thành phố Hòa Bình tính đến cuối năm 2023 như thế nào? Tính đến ngày 31/12/2023, cơ quan có tổng cộng 09 công chức biên chế (không có hợp đồng lao động), bao gồm: 01 Chánh Thanh tra, 02 Phó Chánh Thanh tra, 05 Thanh tra viên và 01 công chức phụ trách kế toán, quản lý tài sản. Về trình độ, có 04 Thạc sĩ (44,4%), 05 Đại học (55,6%); 02 người chuyên ngành Luật (22,2%) và 07 người thuộc các chuyên ngành khác (77,8%).

2. Điểm khác biệt cơ bản về hình thức thanh tra giữa Luật Thanh tra 2022 áp dụng trong khóa luận so với Luật Thanh tra 2010 là gì? Khóa luận chỉ rõ, Luật Thanh tra năm 2010 quy định 03 hình thức thanh tra gồm: thanh tra theo kế hoạch, thanh tra thường xuyên và thanh tra đột xuất. Sang Luật Thanh tra năm 2022, pháp luật bãi bỏ hình thức thanh tra thường xuyên, chỉ giữ lại 02 hình thức: thanh tra theo kế hoạch (tiến hành theo kế hoạch đã phê duyệt) và thanh tra đột xuất (khi phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật hoặc theo yêu cầu giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng chống tham nhũng).

3. Trong giai đoạn 2021-2023, Thanh tra thành phố Hòa Bình đã tiến hành bao nhiêu cuộc thanh tra và phân bổ ra sao? Tổng số cuộc thanh tra thực hiện là 26 cuộc (tất cả đều triển khai mới trong kỳ, không có cuộc từ kỳ trước chuyển sang). Cụ thể: năm 2021 thực hiện 9 cuộc (7 kế hoạch, 2 đột xuất); năm 2022 thực hiện 8 cuộc (6 kế hoạch, 2 đột xuất); năm 2023 thực hiện 9 cuộc (8 kế hoạch, 1 đột xuất).

4. Qua công tác thanh tra trách nhiệm quản lý nhà nước và phòng, chống tham nhũng giai đoạn 2021-2023, cơ quan đã phát hiện vụ việc tham nhũng nào chưa? Dữ liệu từ các báo cáo kết quả thanh tra trách nhiệm việc thực hiện pháp luật về tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng tại các đơn vị trực thuộc (04 cuộc năm 2021, 04 cuộc năm 2022, 07 cuộc năm 2023) xác nhận: trong cả 3 năm, Thanh tra thành phố Hòa Bình chưa phát hiện vụ việc nào có hành vi tham nhũng.

5. Tình hình tiếp nhận đơn khiếu nại, tố cáo tại thành phố Hòa Bình có biến động nổi bật gì trong giai đoạn nghiên cứu? Tình hình đơn thư khiếu nại, tố cáo gia tăng mạnh vào năm 2023: đơn khiếu nại tăng lên 29 đơn (so với 12 đơn năm 2021 và 09 đơn năm 2022); đơn tố cáo tăng lên 20 đơn (so với 03 đơn của năm 2021 và 03 đơn của năm 2022). Phần lớn các nội dung khiếu kiện tập trung vào lĩnh vực quản lý, sử dụng đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, bồi thường hỗ trợ tái định cư sau sáp nhập địa giới huyện Kỳ Sơn vào thành phố Hòa Bình.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Kiều Bích Ngọc là công trình nghiên cứu chuyên ngành Thanh tra, giải quyết một cách có hệ thống cả phương diện lý luận pháp lý lẫn thực tiễn tổ chức bộ máy và hoạt động công vụ của cơ quan thanh tra cấp huyện. Thông qua việc phân tích thực chứng tại Thanh tra thành phố Hòa Bình giai đoạn 2021-2023, tác giả đã làm rõ các kết quả đạt được trong việc phát hiện sai phạm kinh tế, xử lý đơn thư khiếu nại đất đai, đồng thời chỉ ra các hạn chế cố hữu về tính độc lập tương đối và cơ cấu nhân sự. Công trình đóng góp nguồn cơ sở dữ liệu thực tiễn có giá trị trong giai đoạn đầu chuyển giao áp dụng Luật Thanh tra năm 2022 tại các đơn vị hành chính cấp cơ sở.