Tổ Chức và Hoạt Động Thanh Tra Nhà Nước Tỉnh Sơn La

Luận văn thạc sĩ về tổ chức và hoạt động thanh tra nhà nước tỉnh Sơn La, phân tích các vấn đề pháp lý và thực tiễn trong lĩnh vực này.

• Trường học: Trường Đại Học
• Chuyên ngành: Quản Lý Nhà Nước
• Đề tài: Tổ Chức và Hoạt Động Thanh Tra Nhà Nước Tỉnh Sơn La: Thực Trạng và Giải Pháp
• Loại tài liệu: Luận Văn Tốt Nghiệp
• Địa điểm: Sơn La

Mục lục chi tiết

• PHẦN MỞ ĐẦU
• Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
• Tình hình nghiên cứu đề tài
• Mục đích nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Giới hạn phạm vi nghiên cứu
• Tính mới của đề tài
• Kết cấu đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CƠ QUAN THANH TRA NHÀ NƯỚC
• 1.1. Quan niệm về thanh tra
• 1.1.1. Khái niệm và đặc điểm
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA THANH TRA NHÀ NƯỚC TỈNH SƠN LA
• 2.1. Những yếu tố tác động đến tổ chức và hoạt động thanh tra nhà nước tỉnh Sơn La
• 2.2. Thực trạng tổ chức thanh tra nhà nước tỉnh Sơn La
• 2.3. Thực trạng về hoạt động thanh tra nhà nước tỉnh Sơn La
• 3. CHƯƠNG 3: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP ĐỔI MỚI TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG THANH TRA NHÀ NƯỚC TỈNH SƠN LA
• 3.1. Quan điểm đổi mới
• 3.2. Đáp ứng nhu cầu mở cửa, hội nhập quốc tế
• 3.3. Một số giải pháp cụ thể
• KẾT LUẬN
• Danh mục tài liệu tham khảo
• Phụ lục

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Thanh Tra Nhà Nước Tỉnh Sơn La Khái Niệm

Công tác thanh tra là một nội dung cơ bản của hoạt động quản lý hành chính nhà nước, một chức năng thiết yếu. Lênin từng viết: "Quản lý đồng thời phải có thanh tra, quản lý và thanh tra là một chứ không phải là hai". Quản lý nhà nước và thanh tra có mối quan hệ mật thiết. Thanh tra chỉ xuất hiện khi có nhà nước và ở đâu có quản lý nhà nước thì ở đó có thanh tra. Thực hiện hiệu quả công tác thanh tra góp phần quan trọng vào việc nâng cao hiệu lực và hiệu quả quản lý hành chính nhà nước; bảo đảm trật tự, kỷ cương; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, cơ quan, tổ chức. Một thể chế hành chính và cơ chế quản lý nhà nước sẽ không đầy đủ và kém hiệu quả nếu thiếu thanh tra. Hoạt động hiệu quả của thanh tra sẽ ngăn chặn được nguy cơ biến dạng, tuỳ tiện, thiếu kỷ cương trong hoạt động của bộ máy nhà nước.

1.1. Nguồn Gốc và Ý Nghĩa Của Thuật Ngữ Thanh Tra

Theo tài liệu về “Các Tổng thanh tra” của Pháp, thuật ngữ “inspection” có nguồn gốc từ tiếng La tinh “in- spectare” nghĩa là “nhìn vào bên trong”, chỉ một sự xem xét từ bên ngoài vào một đối tượng nhất định. Theo Từ điển pháp luật Anh – Việt năm 1994, thanh tra là “sự kiểm soát, kiểm kê đối với đối tượng bị thanh tra”. Từ điển Tiếng Việt của Viện ngôn ngữ học năm 2002 thì thanh tra có nghĩa là “kiểm soát, xem xét tại chỗ việc làm của địa phương, cơ quan, xí nghiệp”. Với nghĩa này thì thanh tra bao hàm cả nghĩa kiểm soát. Thanh tra thường đi với một chủ thể nhất định, có thể là “người làm nhiệm vụ thanh tra” hoặc “đoàn thanh tra” và “đặt trong phạm vi quyền hành của một chủ thể nhất định”.

1.2. Lịch Sử Hình Thành và Phát Triển Thanh Tra ở Việt Nam

Trong lịch sử Việt Nam, từ thời phong kiến tuy chưa xuất hiện thuật ngữ “thanh tra” nhưng đã có các chức quan làm công việc giống như thanh tra: Thời Lý có chức quan Gián nghị đại phu; thời Trần có cơ quan “Ngự sử đài”. Thời Lê có hàm Gián nghị đại phu phong tặng cho bất cứ bề tôi nào dám nói thẳng, nói đúng sự thật. Thời kỳ Việt Nam độc lập: Thuật ngữ “thanh tra” lần đầu tiên xuất hiện tại Sắc lệnh số 64/SL ngày 23/11/1945 của Chủ tịch Hồ Chí Minh thành lập Ban thanh tra đặc biệt. Sắc lệnh nêu rõ: “Chính phủ sẽ thành lập ngay một Ban thanh tra đặc biệt, có uỷ nhiệm là đi giám sát tất cả các công việc và các nhân viên của Uỷ ban nhân dân và các cơ quan của Chính phủ”.

II. Thực Trạng Thanh Tra Sơn La Vấn Đề Thách Thức Hiện Nay

Bên cạnh những thành tựu đã đạt được, tổ chức và hoạt động thanh tra thời gian qua cũng còn bộc lộ nhiều yếu kém, bất cập như: Tổ chức thanh tra còn dàn trải, thiếu tập trung, không thống nhất, hoạt động thanh tra còn chồng chéo, trùng lặp cả về phạm vi, đối tượng. Quyền hạn thanh tra còn bị hạn chế, các kết luận, kiến nghị thanh tra chưa được thực thi một cách nghiêm chỉnh và còn thiếu những biện pháp cứng rắn, chế tài đủ mạnh. Một số cán bộ thanh tra chưa đáp ứng được yêu cầu về trình độ, kỹ năng nghề nghiệp, phẩm chất đạo đức và bản lĩnh chính trị trong thực hiện nhiệm vụ được giao. Những yếu kém, bất cập trên đã ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng, hiệu quả công tác thanh tra, làm cho công tác thanh tra chưa đáp ứng được yêu cầu của quản lý và mong mỏi của nhân dân trong công cuộc đổi mới, thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

2.1. Bất Cập Trong Tổ Chức và Hoạt Động Thanh Tra

Tổ chức thanh tra còn dàn trải, thiếu tập trung, không thống nhất. Hoạt động thanh tra còn chồng chéo, trùng lặp cả về phạm vi, đối tượng. Quyền hạn thanh tra còn bị hạn chế. Các kết luận, kiến nghị thanh tra chưa được thực thi một cách nghiêm chỉnh và còn thiếu những biện pháp cứng rắn, chế tài đủ mạnh. Cần có những giải pháp để khắc phục tình trạng này.

2.2. Yếu Kém Về Năng Lực và Phẩm Chất Cán Bộ Thanh Tra

Một số cán bộ thanh tra chưa đáp ứng được yêu cầu về trình độ, kỹ năng nghề nghiệp, phẩm chất đạo đức và bản lĩnh chính trị trong thực hiện nhiệm vụ được giao. Cần có chương trình đào tạo, bồi dưỡng để nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ thanh tra. Đồng thời, cần có cơ chế kiểm tra, giám sát để đảm bảo phẩm chất đạo đức của cán bộ thanh tra.

III. Giải Pháp Thanh Tra Sơn La Nâng Cao Hiệu Lực Hiệu Quả

Cùng với việc tiến hành cải cách bộ máy nhà nước, phục vụ yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội theo đường lối đổi mới của Đảng, việc đổi mới tổ chức và hoạt động của các cơ quan thanh tra nhà nước nói chung và Thanh tra nhà nước tỉnh Sơn La nói riêng là một yêu cầu cấp thiết được Đảng và nhà nước quan tâm chỉ đạo. Để làm được điều đó cần phải đánh giá được một cách trung thực tình hình thực tiễn của công tác thanh tra nhà nước cấp tỉnh trong thời gian vừa qua, cũng như những vấn đề vướng mắc đang đặt ra về tổ chức và hoạt động của thanh tra nhà nước cấp tỉnh hiện nay để từ đó đề ra các giải pháp thích hợp nhằm nâng cao hơn nữa hiệu lực, hiệu quả của hoạt động thanh tra nhà nước cấp tỉnh trong thời gian tới.

3.1. Đổi Mới Tổ Chức và Hoạt Động Thanh Tra Theo Hướng Nào

Cần đánh giá một cách trung thực tình hình thực tiễn của công tác thanh tra nhà nước cấp tỉnh. Xác định những vấn đề vướng mắc đang đặt ra về tổ chức và hoạt động của thanh tra nhà nước cấp tỉnh. Đề ra các giải pháp thích hợp nhằm nâng cao hơn nữa hiệu lực, hiệu quả của hoạt động thanh tra nhà nước cấp tỉnh trong thời gian tới.

3.2. Các Bước Cụ Thể Để Nâng Cao Hiệu Quả Thanh Tra

Tiến hành cải cách bộ máy nhà nước. Phục vụ yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội theo đường lối đổi mới của Đảng. Đổi mới tổ chức và hoạt động của các cơ quan thanh tra nhà nước nói chung và Thanh tra nhà nước tỉnh Sơn La nói riêng.

IV. Cải Cách Hành Chính Sơn La Vai Trò Của Thanh Tra

Hoạt động thanh tra được xác định và chính thức giao cho Chính phủ. Sau đó khái niệm “thanh tra” được đề cập trong các Hiến pháp Việt Nam và các văn bản pháp luật khác, khẳng định thanh tra là một hoạt động đặc biệt không thể thiếu trong quản lý nhà nước. Hiến pháp Việt Nam năm 1946 chưa sử dụng thuật ngữ “thanh tra”. Hoạt động thanh tra, kiểm tra chưa được giao cho một cơ quan chuyên trách nào mà được giao cho Ban thường vụ của Nghị viện. Hiến pháp năm 1959 đã đề cập đến một số nội dung về kiểm tra việc thi hành các quyết định quản lý nhà nước. Hiến pháp năm 1980 thuật ngữ thanh tra được sử dụng với nội dung là một chức năng của cơ quan quản lý nhà nước.

4.1. Thanh Tra Trong Hệ Thống Pháp Luật Việt Nam

Hiến pháp năm 1992 khái niệm thanh tra được thể hiện rõ hơn tại các Điều 112, 115, 116 và 124. Khoản 7 Điều 112 quy định Chính phủ có nhiệm vụ “tổ chức và lãnh đạo công tác kiểm kê, thống kê của Nhà nước, công tác thanh tra, kiểm tra nhà nước, chống quan liêu, tham nhũng trong bộ máy nhà nước; công tác giải quyết khiếu nại tố cáo của công dân”. Văn bản pháp lý đầu tiên của hoạt động thanh tra là Pháp lệnh thanh tra năm 1990.

4.2. Pháp Lệnh Thanh Tra Năm 1990 Bước Ngoặt Quan Trọng

Pháp lệnh đã cụ thể hoá các quy định của Hiến pháp và khẳng định thanh tra là một chức năng thiết yếu của cơ quan quản lý nhà nước. Điều 1 Pháp lệnh thanh tra quy định: “Thanh tra là một chức năng thiết yếu của cơ quan quản lý nhà nước; là phương thức bảo đảm pháp chế, tăng cường kỷ luật trong quản lý nhà nước, thực hiện quyền dân chủ xã hội chủ nghĩa”.

V. Đội Ngũ Thanh Tra Viên Sơn La Phát Triển Năng Lực Thế Nào

Để nâng cao hiệu quả công tác thanh tra, cần chú trọng đến việc xây dựng và phát triển đội ngũ thanh tra viên. Cần có chính sách thu hút, tuyển dụng những người có trình độ, năng lực và phẩm chất đạo đức tốt vào đội ngũ thanh tra. Đồng thời, cần có chương trình đào tạo, bồi dưỡng thường xuyên để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho thanh tra viên. Cần có cơ chế kiểm tra, giám sát để đảm bảo thanh tra viên thực hiện đúng chức trách, nhiệm vụ được giao.

5.1. Tuyển Dụng và Đào Tạo Thanh Tra Viên Tiêu Chí Nào

Cần có chính sách thu hút, tuyển dụng những người có trình độ, năng lực và phẩm chất đạo đức tốt vào đội ngũ thanh tra. Cần có chương trình đào tạo, bồi dưỡng thường xuyên để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho thanh tra viên.

5.2. Cơ Chế Kiểm Tra Giám Sát Hoạt Động Thanh Tra Viên

Cần có cơ chế kiểm tra, giám sát để đảm bảo thanh tra viên thực hiện đúng chức trách, nhiệm vụ được giao. Cần có quy định về xử lý trách nhiệm đối với thanh tra viên vi phạm pháp luật.

VI. Phòng Chống Tham Nhũng Sơn La Thanh Tra Đóng Vai Trò Gì

Công tác thanh tra đóng vai trò quan trọng trong công tác phòng chống tham nhũng. Thông qua hoạt động thanh tra, có thể phát hiện và xử lý các hành vi tham nhũng, góp phần làm trong sạch bộ máy nhà nước. Cần tăng cường công tác thanh tra trong các lĩnh vực dễ xảy ra tham nhũng, như quản lý đất đai, đầu tư xây dựng cơ bản, quản lý tài chính công. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan thanh tra, kiểm tra, điều tra trong công tác phòng chống tham nhũng.

6.1. Thanh Tra Trong Phát Hiện và Xử Lý Tham Nhũng

Thông qua hoạt động thanh tra, có thể phát hiện và xử lý các hành vi tham nhũng, góp phần làm trong sạch bộ máy nhà nước. Cần tăng cường công tác thanh tra trong các lĩnh vực dễ xảy ra tham nhũng.

6.2. Phối Hợp Giữa Các Cơ Quan Trong Phòng Chống Tham Nhũng

Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan thanh tra, kiểm tra, điều tra trong công tác phòng chống tham nhũng. Cần có cơ chế trao đổi thông tin, phối hợp hành động giữa các cơ quan.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quản lý hành chính nhà nước không thể tách rời hoạt động thanh tra nhằm duy trì kỷ cương, pháp chế và nâng cao hiệu lực quản lý công. Sơn La là tỉnh miền núi phía Tây Bắc có diện tích tự nhiên 14.125 km2 (chiếm 4,27% diện tích cả nước, xếp thứ 3 toàn quốc) với 11 đơn vị hành chính cấp huyện và 12 dân tộc anh em cùng sinh sống. Trong bối cảnh kinh tế địa phương đạt mức tăng trưởng tổng sản phẩm (GDP) năm 2010 là 12,8% với giá trị 4.377,450 tỷ đồng, áp lực quản lý nhà nước về kinh tế - xã hội, đất đai, tài nguyên và đầu tư xây dựng hạ tầng gia tăng nhanh chóng. Thực tế này đòi hỏi một thiết chế thanh tra đủ mạnh để kiểm soát quyền lực, phòng chống tham nhũng và bảo đảm quyền lợi hợp pháp của nhân dân.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn tập trung vào sự bất cập giữa mô hình tổ chức, quy trình vận hành của Thanh tra nhà nước tỉnh Sơn La với yêu cầu cải cách hành chính trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Mục tiêu nghiên cứu là chuẩn hóa cơ sở lý luận, đánh giá khách quan thực trạng tổ chức bộ máy và hoạt động thanh tra tại Sơn La theo Luật Thanh tra năm 2010 và Quyết định số 35/2009/QĐ-UBND, từ đó xây dựng hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả thanh tra hành chính cấp tỉnh. Phạm vi nghiên cứu bao quát hệ thống văn bản pháp quy từ năm 1945 đến năm 2010 và dữ liệu thực tiễn tại 11 huyện, thành phố thuộc tỉnh. Đề tài có ý nghĩa thiết thực trong việc giải quyết triệt để tình trạng trùng lặp thanh tra, nâng cao tỷ lệ thực thi kết luận thanh tra lên trên 90% và hoàn thiện mô hình thanh tra cấp tỉnh có khả năng nhân rộng toàn quốc.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên 3 nền tảng lý thuyết cốt lõi trong khoa học pháp lý và quản lý hành chính công:

• Thuyết quản lý hành chính nhà nước của Chủ nghĩa Mác - Lênin với luận điểm chỉ đạo: quản lý và thanh tra là một thể thống nhất, ở đâu có quản lý thì ở đó có thanh tra.
• Tư tưởng Hồ Chí Minh về kiểm soát quyền lực nhà nước, kế thừa tinh thần Sắc lệnh số 64/SL ngày 23/11/1945 thành lập Ban Thanh tra đặc biệt.
• Thuyết pháp chế xã hội chủ nghĩa và nhà nước pháp quyền theo Hiến pháp năm 1992 (sửa đổi năm 2001, Điều 12), xác lập nguyên tắc quản lý xã hội bằng pháp luật và mọi công dân đều bình đẳng trước pháp luật.

Các khái niệm then chốt được chuẩn hóa bao gồm:

• Thanh tra nhà nước: Hoạt động xem xét, đánh giá, xử lý theo trình tự pháp luật của cơ quan có thẩm quyền đối với việc thực hiện chính sách, nhiệm vụ (Điều 3 Luật Thanh tra năm 2010).
• Thanh tra hành chính: Hoạt động kiểm tra, giám sát nội bộ đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trực thuộc (Khoản 2 Điều 3 Luật Thanh tra năm 2010).
• Thanh tra chuyên ngành: Hoạt động thanh tra việc chấp hành pháp luật chuyên ngành, quy định kỹ thuật theo ngành, lĩnh vực (Khoản 3 Điều 3 Luật Thanh tra năm 2010).
• Giám sát và Kiểm tra: Phân định rõ ràng về chủ thể mang tính quyền lực nhà nước và cơ chế giám sát xã hội ngoài hệ thống.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được thu thập từ 100% các báo cáo định kỳ, hồ sơ thanh tra hành chính, tài liệu giải quyết khiếu nại, tố cáo và công tác phòng, chống tham nhũng tại tỉnh Sơn La trong chu kỳ 5 năm liên tục từ 2006 đến 2010.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ 11 cơ quan thanh tra huyện/thành phố, 18 tổ chức thanh tra sở/ngành trực thuộc tỉnh và chọn mẫu có chủ đích hơn 50 hồ sơ thanh tra kinh tế - xã hội trọng điểm. Phương pháp chọn mẫu có chủ đích được áp dụng nhằm tập trung vào các lĩnh vực nhạy cảm, dễ phát sinh sai phạm như quản lý đất đai, bồi thường tái định cư và đầu tư xây dựng cơ bản.

Nghiên cứu sử dụng kết hợp phương pháp phân tích quy phạm pháp luật, phương pháp thống kê mô tả và so sánh đối chiếu. Lý do lựa chọn các phương pháp này là nhằm đánh giá chính xác mức độ tương thích giữa quy định của Luật Thanh tra năm 2010 với hiệu quả triển khai trên một địa bàn miền núi đặc thù có diện tích rừng tự nhiên lên tới 439.592 ha và nhiều biến động về kinh tế - xã hội.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu chỉ ra 4 phát hiện căn bản về thực trạng tổ chức và hoạt động của Thanh tra nhà nước tỉnh Sơn La:

• Thứ nhất, về cơ cấu tổ chức, Thanh tra tỉnh Sơn La đã được kiện toàn gồm 6 phòng chuyên môn (Phòng nghiệp vụ I, II, III, IV, V và Văn phòng tổng hợp) cùng bộ máy lãnh đạo gồm 1 Chánh Thanh tra và 3 Phó Chánh Thanh tra theo Quyết định số 35/2009/QĐ-UBND. Tuy nhiên, tính độc lập trong tác nghiệp bị hạn chế do chịu sự chỉ đạo song trùng từ UBND tỉnh và Thanh tra Chính phủ.
• Thứ hai, về công tác chuyên môn, cơ quan thanh tra đã giải quyết đạt tỷ lệ trên 85% số vụ việc khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền hàng năm, phát hiện nhiều sai phạm kinh tế và kiến nghị thu hồi hàng tỷ đồng cho ngân sách nhà nước trong bối cảnh địa phương quản lý nguồn vốn lớn cho công trình thủy điện và hạ tầng giao thông.
• Thứ ba, về tính liên kết hệ thống, tình trạng chồng chéo, trùng lặp về phạm vi và đối tượng thanh tra giữa Thanh tra tỉnh, Thanh tra sở và Thanh tra huyện vẫn chiếm khoảng 15% đến 20% tổng số cuộc thanh tra hàng năm, gây lãng phí nguồn lực công và phiền hà cho cơ sở.
• Thứ tư, về chất lượng nguồn nhân lực, tỷ lệ thanh tra viên có trình độ chuyên môn sâu về tài chính, xây dựng cơ bản và công nghệ thông tin chỉ đạt khoảng 35% đến 40% tổng biên chế, dẫn đến việc xử lý các vụ việc phức tạp còn kéo dài thời gian thẩm tra, xác minh.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản của những hạn chế trên xuất phát từ sự bất cập trong hệ thống văn bản quy phạm pháp luật: quyền hạn của cơ quan thanh tra chưa đi kèm chế tài cưỡng chế đủ mạnh, khiến nhiều kết luận thanh tra chậm được thi hành. So với đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ năm 2007 của tác giả Trần Văn Truyền và đề tài cấp Bộ năm 2010 của tác giả Nguyễn Tuấn Khanh, kết quả nghiên cứu tại Sơn La khẳng định tính phổ biến của mâu thuẫn giữa thẩm quyền và trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan hành chính các cấp.

Dữ liệu thực trạng có thể được trực quan hóa thông qua biểu đồ phân bổ thời gian thanh tra theo lĩnh vực và bảng ma trận thể hiện 6 phòng nghiệp vụ phụ trách 11 địa bàn cấp huyện cùng 18 sở, ngành. Việc mô hình hóa này chứng minh rằng nếu không có cơ chế điều phối kế hoạch tự động từ đầu năm, nguy cơ thanh tra trùng lắp tại một đơn vị sản xuất kinh doanh có thể lên tới 2 đến 3 lần/năm, làm suy giảm hiệu quả quản trị công của địa phương.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược có tính khả thi cao:

• Hoàn thiện thể chế pháp lý: Kiến nghị Quốc hội và Thanh tra Chính phủ sửa đổi các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Thanh tra năm 2010, bổ sung chế tài xử phạt hành chính trực tiếp nhằm bảo đảm 100% các kết luận thanh tra được thực thi nghiêm minh. Thời gian thực hiện: Giai đoạn 2011 - 2013 do Thanh tra Chính phủ và HĐND/UBND tỉnh chủ trì.
• Kiện toàn tổ chức bộ máy: UBND tỉnh Sơn La chỉ đạo tái cấu trúc 6 phòng chuyên môn thuộc Thanh tra tỉnh theo hướng tinh gọn, cắt giảm 30% các thủ tục hành chính nội bộ trung gian, xác định rành mạch thẩm quyền quản lý giữa Thanh tra tỉnh với 11 đơn vị thanh tra huyện. Thời hạn hoàn thành: Quý IV năm 2012.
• Nâng cao năng lực đội ngũ công chức thanh tra: Sở Nội vụ phối hợp với Thanh tra tỉnh xây dựng đề án tuyển dụng và đào tạo chuyên sâu, nâng tỷ lệ cán bộ có trình độ đại học chuyên ngành Luật và Tài chính - Kế toán lên mức tối thiểu 80% tổng biên chế. Thời gian triển khai: Giai đoạn 2011 - 2015.
• Đổi mới phương thức hoạt động và ứng dụng khoa học kỹ thuật: Xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu số hóa 100% hồ sơ thanh tra và khiếu nại, tố cáo trên địa bàn toàn tỉnh, giúp giảm 25% thời gian xử lý đơn thư và loại bỏ triệt để 100% sự trùng lặp kế hoạch thanh tra hàng năm từ năm 2012.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Cán bộ lãnh đạo và thanh tra viên ngành Thanh tra: Cung cấp cẩm nang tra cứu quy trình tổ chức, lập kế hoạch thanh tra và giải quyết khiếu nại, tố cáo cho hơn 20 cơ quan thanh tra sở, ngành và huyện thị tại các tỉnh miền núi.
• Lãnh đạo cơ quan quản lý nhà nước (UBND các cấp): Tài liệu tham chiếu quan trọng để người đứng đầu cơ quan hành chính chỉ đạo, kiểm tra và nâng cao trách nhiệm giải trình tại 11 đơn vị hành chính cấp huyện.
• Giảng viên, học viên cao học chuyên ngành Luật và Quản lý công: Nguồn học liệu giá trị với hệ thống khung lý thuyết vững chắc, kết hợp hơn 50 hồ sơ vụ việc thực chứng được phân tích theo tiến trình lịch sử từ năm 1945 đến 2010.
• Doanh nghiệp, tổ chức kinh tế và công dân: Giúp nắm vững các quy định pháp luật về quyền và nghĩa vụ của đối tượng thanh tra, nâng cao nhận thức bảo vệ quyền lợi hợp pháp khi tham gia vào quá trình thanh tra, giải quyết khiếu nại.

Câu hỏi thường gặp

• Điểm khác biệt căn bản giữa thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành là gì? Thanh tra hành chính là hoạt động kiểm soát nội bộ giữa cấp trên với cấp dưới trực thuộc việc thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao. Thanh tra chuyên ngành do cơ quan quản lý theo ngành thực hiện đối với mọi tổ chức, cá nhân nhằm kiểm tra việc chấp hành quy định chuyên môn kỹ thuật theo Điều 3 Luật Thanh tra năm 2010.

• Cơ cấu tổ chức của Thanh tra tỉnh Sơn La gồm những bộ phận nào? Theo Quyết định số 35/2009/QĐ-UBND, Thanh tra tỉnh Sơn La gồm 6 đơn vị trực thuộc: Phòng Nghiệp vụ I (tiếp dân, giải quyết khiếu tố), Phòng Nghiệp vụ II, III, IV (phụ trách các khối ngành và địa bàn huyện), Phòng Nghiệp vụ V (phòng chống tham nhũng) và Văn phòng tổng hợp.

• Nguyên nhân nào dẫn đến sự trùng lặp, chồng chéo trong hoạt động thanh tra? Nguyên nhân chủ yếu do cơ chế phân định thẩm quyền giữa thanh tra hành chính cấp tỉnh và thanh tra chuyên ngành cấp sở chưa rõ ràng, thiếu cơ sở dữ liệu dùng chung dẫn đến khoảng 15% đến 20% kế hoạch kiểm tra bị trùng đối tượng trên cùng một địa bàn.

• Vai trò của Thanh tra tỉnh trong công tác phòng, chống tham nhũng được thể hiện thế nào? Thanh tra tỉnh đóng vai trò nòng cốt trong việc tham mưu triển khai kê khai minh bạch tài sản, chủ động thanh tra các lĩnh vực nhạy cảm theo Điều 62 Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2005 và chuyển cơ quan điều tra khi phát hiện dấu hiệu vi phạm hình sự.

• Giải pháp đột phá nào giúp chuẩn hóa đội ngũ thanh tra viên tại Sơn La? Giải pháp đột phá là đổi mới quy trình tuyển dụng và chuẩn hóa chức danh thanh tra viên, đặt mục tiêu nâng tỷ lệ cán bộ có chuyên môn Luật và Kinh tế lên trên 80% trong giai đoạn 2011 - 2015 thông qua các chương trình đào tạo liên ngành.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về tổ chức và hoạt động thanh tra nhà nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh và Luật Thanh tra năm 2010.
• Phân tích sâu sắc bức tranh thực tiễn tại tỉnh Sơn La với 11 đơn vị hành chính cấp huyện, làm rõ ưu điểm và chỉ ra 4 hạn chế then chốt trong tổ chức bộ máy.
• Đóng góp luận cứ khoa học thực chứng phục vụ quá trình hoàn thiện thể chế thanh tra hành chính tại các tỉnh miền núi có điều kiện tự nhiên 14.125 km2 đặc thù.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp đột phá với lộ trình triển khai rõ ràng từ năm 2011 đến năm 2015 nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và ứng dụng công nghệ thông tin.
• Khẳng định giá trị nhân rộng mô hình tổ chức bộ máy tinh gọn, hiệu lực cao cho các địa phương trong cả nước.

Hãy tham khảo toàn văn luận văn thạc sĩ này ngay hôm nay để nắm bắt giải pháp đổi mới toàn diện tổ chức và hoạt động thanh tra nhà nước cấp tỉnh!

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được chia làm 03 chương như sau: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về tổ chức và hoạt động của cơ quan thanh tra nhà nước. Chƣơng 2: Thực trạng tổ chức và hoạt động của thanh tra nhà nước tỉnh Sơn La. Chƣơng 3: Quan điểm và giải pháp đổi mới tổ chức và hoạt động thanh tra nhà nước tỉnh Sơn La. 7 z Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CƠ QUAN THANH TRA NHÀ NƢỚC 1.

Quan niệm về thanh tra 1. Khái niệm và đặc điểm 1. Khái niệm Theo tài liệu về “Các Tổng thanh tra” của Pháp thì thuật ngữ “inspection” có nguồn gốc từ tiếng La tinh “in- spectare” nghĩa là “nhìn vào bên trong”, chỉ một sự xem xét từ bên ngoài vào một đối tượng nhất định. Theo Từ điển pháp luật Anh – Việt năm 1994, thanh tra là “sự kiểm soát, kiểm kê đối với đối tượng bị thanh tra” [23, tr.

Theo từ điển Tiếng Việt của Viện ngôn ngữ học năm 2002 thì thanh tra có nghĩa là “kiểm soát, xem xét tại chỗ việc làm của địa phương, cơ quan, xí nghiệp” [41, tr. Với nghĩa này thì thanh tra bao hàm cả nghĩa kiểm soát. Thanh tra thường đi với một chủ thể nhất định, có thể là “người làm nhiệm vụ thanh tra” hoặc “đoàn thanh tra” và “đặt trong phạm vi quyền hành của một chủ thể nhất định”. Trong cuốn sách “Thuật ngữ pháp lý phổ thông” do Nhà xuất bản pháp lý in năm 1986 định nghĩa: “thanh tra được xem là một biện pháp (phương pháp) của kiểm tra.

Nhiệm vụ thanh tra được uỷ quyền cho cho các cơ quan nhà nước có trách nhiệm” [25, tr. Theo nghĩa này, thanh tra hẹp hơn kiểm tra, thanh tra gắn liền với chức năng pháp lý trong quản lý nhà nước. Nhiệm vụ của thanh tra cũng là kiểm tra, nhưng chỉ là kiểm tra quyền sở hữu nhà nước, sở hữu tập thể có được thực hiện đúng, có được bảo vệ hay không, thẩm tra tính hợp pháp của các hoạt động kinh tế, tài chính, tính chính xác của các báo cáo thống kê, của việc thanh lý tài sản tập thể… Trong lịch sử Việt Nam, từ thời phong kiến tuy chưa xuất hiện thuật ngữ “thanh tra” nhưng đã có các chức quan làm công việc giống như thanh tra: Thời Lý có chức quan Gián nghị đại phu (tả, hữu gián nghị đại phu); thời Trần có cơ quan “Ngự sử đài”, đứng đầu Ngự sử đài là chức “Quan ngự sử” với chức năng 8 z gần giống như cơ quan thanh tra hiện nay; Thời Lê có hàm Gián nghị đại phu phong tặng cho bất cứ bề tôi nào dám nói thẳng, nói đúng sự thật; đời Lê Thánh Tông (1460-1497) đặt ra chức Giám sát ngự sử để xem xét công việc ở các đạo cho khỏi nhũng nhiễu”; nhà Nguyễn (thời Gia Long 1802-1819) có lục bộ: Bộ Lại, Bộ Hộ, Bộ Lễ, Bộ Binh, Bộ Hình, Bộ Công, ngoài lục bộ có Đô sát viện để giữ việc can gián Vua và đàn hặc các quan.172] Thời kỳ Việt Nam độc lập: Thuật ngữ “thanh tra” lần đầu tiên xuất hiện tại Sắc lệnh số 64/SL ngày 23/11/1945 của Chủ tịch Hồ Chí Minh thành lập Ban thanh tra đặc biệt. Sắc lệnh nêu rõ: “Chính phủ sẽ thành lập ngay một Ban thanh tra đặc biệt, có uỷ nhiệm là đi giám sát tất cả các công việc và các nhân viên của Uỷ ban nhân dân và các cơ quan của Chính phủ” [16, tr.

Cũng từ Sắc lệnh này quyền thanh tra được xác định và chính thức giao cho Chính phủ. Sau đó khái niệm “thanh tra” được đề cập trong các Hiến pháp Việt Nam và các văn bản pháp luật khác, khẳng định thanh tra là một hoạt động đặc biệt không thể thiếu trong quản lý nhà nước. Hiến pháp Việt Nam năm 1946 chưa sử dụng thuật ngữ “thanh tra”. Hoạt động thanh tra, kiểm tra chưa được giao cho một cơ quan chuyên trách nào mà được giao cho Ban thường vụ của Nghị viện.

Hiến pháp năm 1959 đã đề cập đến một số nội dung về kiểm tra việc thi hành các quyết định quản lý nhà nước. Hiến pháp năm 1980 thuật ngữ thanh tra được sử dụng với nội dung là một chức năng của cơ quan quản lý nhà nước. Hiến pháp năm 1992 khái niệm thanh tra được thể hiện rõ hơn tại các Điều 112, 115, 116 và 124. Khoản 7 Điều 112 quy định Chính phủ có nhiệm vụ “tổ chức và lãnh đạo công tác kiểm kê, thống kê của Nhà nước, công tác thanh tra, kiểm tra nhà nước, chống quan liêu, tham nhũng trong bộ máy nhà nước; công tác giải quyết khiếu nại tố cáo của công dân” [5, tr.

Văn bản pháp lý đầu tiên của hoạt động thanh tra là Pháp lệnh thanh tra năm 1990. Pháp lệnh đã cụ thể hoá các quy định của Hiến pháp và khẳng định thanh tra là một chức năng thiết yếu của cơ quan quản lý nhà nước. Điều 1 Pháp lệnh thanh tra quy định: “Thanh tra là một chức năng thiết yếu của cơ quan quản lý nhà nước; là phương thức bảo 9 z đảm pháp chế, tăng cường kỷ luật trong quản lý nhà nước, thực hiện quyền dân chủ xã hội chủ nghĩa” [13, tr. Theo quy định của Luật Thanh tra năm 2004 đã được thông qua tại kỳ họp thứ 5 Quốc hội khóa IX thì “Thanh tra nhà nước là việc xem xét, đánh giá, xử lý của cơ quan quản lý nhà nước đối với việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ của cơ quan, tổ chức, cá nhân chịu sự quản lý theo thẩm quyền, trình tự, thủ tục được quy định trong luật này và các quy định khác của pháp luật.

Thanh tra nhà nước bao gồm thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành”[6, tr. Luật Thanh tra năm 2010 thay thế Luật Thanh tra 2004 tiếp tục khẳng định vai trò to lớn của công tác thanh tra và có những quy định mới nhằm nâng cao vị trí và vai trò của các tổ chức thanh tra và tăng cường hiệu lực, hiệu quả của công tác thanh tra. Khoản 1 Điều 3 Luật Thanh tra 2010 quy định: “Thanh tra Nhà nước là hoạt động xem xét, đánh giá, xử lý theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan, tổ chức, cá nhân. Thanh tra nhà nước bao gồm thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành”[7, tr.

Như vậy, trong nội hàm khái niệm Thanh tra nhà nước theo Luật thanh tra 2010 nêu rõ mục đích của hoạt động thanh tra, chủ thể tiến hành thanh tra, nội dung thanh tra và đối tượng của thanh tra. Hiện nay, khái niệm thanh tra luôn tồn tại song song trong mối quan hệ với các hoạt động khác như kiểm tra, giám sát. Đây đều là các hoạt động thực hiện chức năng chung của nhà nước, mỗi loại hoạt động có vai trò, tác động xã hội nhất định, chúng phối hợp với nhau tạo thành “công lực” để đảm bảo hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước. Để hiểu hơn về thanh tra và phân định hoạt động thanh tra với các hoạt động khác thì việc cần thiết phải tìm hiểu về các khái niệm có liên quan.

Kiểm tra là “xem xét tình hình thực tế để đánh giá, nhận xét” [24, tr.504] để chỉ hoạt động của một chủ thể tác động vào đối tượng bị kiểm tra (có thể trực 10 z thuộc hoặc không trực thuộc). Như vậy, kiểm tra là khái niệm rộng, được hiểu theo hai góc độ: i) Kiểm tra là hoạt động thường xuyên của cơ quan nhà nước cấp trên với cơ quan nhà nước cấp dưới (trong mối quan hệ trực thuộc) nhằm xem xét, đánh giá mọi mặt hoạt động của cấp dưới khi thấy cần thiết hoặc trong trường hợp cần kiểm tra một vấn đề cụ thể nào đó. Vì vậy, khi tiến hành kiểm tra, cơ quan cấp trên hoặc thủ trưởng cơ quan có quyền áp dụng các biện pháp cưỡng chế kỷ luật, biện pháp bồi thường thiệt hại vật chất hoặc áp dụng các biện pháp tác động tích cực với đối tượng bị kiểm tra như động viên khen thưởng về vật chất hoặc tinh thần; ii) Kiểm tra là hoạt động của các tổ chức chính trị - xã hội như kiểm tra của Đảng, kiểm tra, giám sát của các tổ chức xã hội đối với hoạt động hành chính nhà nước. Hoạt động này ít mang tính quyền lực nhà nước và không trực tiếp áp dụng các biện pháp cưỡng chế mà chỉ áp dụng các biện pháp tác động mang tính xã hội.

Như vậy, xét về chủ thể thì phạm vi chủ thể tiến hành hoạt động kiểm tra đa dạng hơn thanh tra rất nhiều. Rõ ràng, giữa kiểm tra và thanh tra có một mảng giao thoa về chủ thể, đó là Nhà nước. Bởi vì, kiểm tra và thanh tra đều là một chức năng chung của quản lý nhà nước, là hoạt động mang tính chất “phản hồi” của chủ trình quản lý. Qua thanh tra và kiểm tra người ta có thể phân tích, đánh giá, theo dõi quá trình thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ, quản lý đã đề ra.

Quan hệ giữa “thanh tra” và “kiểm tra” là quan hệ giữa “cái chung” và “cái riêng”, là mối quan hệ đan chéo. Nếu hiểu theo nghĩa rộng thì kiểm tra bao hàm cả thanh tra, hay nói cách khác thanh tra là một loại hình đặc biệt của kiểm tra mà ở đó luôn luôn do một loại chủ thể là Nhà nước tiến hành và luôn mang tính quyền lực nhà nước, với sự độc lập tương đối. Ngược lại, nếu hiểu theo nghĩa hẹp thì thanh tra cũng bao hàm kiểm tra. Các hoạt động, các thao tác nghiệp vụ trong một cuộc thanh tra thường chính là kiểm tra (kiểm tra sổ sách, giấy tờ, tài liệu; kiểm tra kho quỹ; so sánh, đối chiếu, đánh giá các số liệu thu thập được trong quá trình thanh tra…).

Như vậy, giữa thanh tra và kiểm tra giống nhau về mục đích, bản chất đều là những hoạt động xem xét việc thực hiện đường lối, chính sách, pháp luật, nhưng khác nhau về phạm vi, chủ thể, phương thức thực hiện. Tuy nhiên, việc so sánh và phân định sự 11 z khác nhau giữa thanh tra và kiểm tra chỉ mang tính tương đối, trong nhận thức và hoạt động thực tiễn không được tuyệt đối hóa sự phân biệt này mới thực hiện tốt được các cuộc thanh tra, kiểm tra đồng thời tránh được sai lầm khi tiến hành hoạt động thanh tra, kiểm tra. Giám sát được hiểu là “sự theo dõi, xem xét làm đúng hoặc sai những điều đã quy định” hoặc được hiểu là “theo dõi và kiểm tra xem có thực hiện đúng những điều quy định không” [24, tr.