CHƯƠNG 1. THIẾT KẾ VÀ TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU VỚI SỰ TRỢ GIÚP CỦA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG TRONG DẠY HỌC ĐỊA LÝ 12. Mục đích và nguyên tắc của việc thiết kế và tổ chức các hoạt động giáo dục biến đổi khí hậu với sự trợ giúp của công nghệ thông tin và truyền thông trong dạy học Địa lý 12. Thiết kế và tổ chức bài học điện tử giáo dục biến đổi khí hậu theo tiếp cận mô đun trong dạy học Địa lý 12.
Sự cần thiết phải thiết kế bài học điện tử giáo dục biến đổi khí hậu theo tiếp cận mô đun trong dạy học Địa lý 12. Nguyên tắc thiết kế bài học điện tử giáo dục biến đổi khí hậu theo tiếp cận mô đun trong dạy học Địa lý 12. Quy trình thiết kế bài học điện tử giáo dục biến đổi khí hậu theo tiếp cận mô đun trong dạy học Địa lý 12. Thiết kế và tổ chức bài học điện tử theo tiếp cận mô đun trong Bài 8 “Thiên nhiên chịu ảnh hưởng sâu sắc của biển” trong dạy học Địa lý 12.
Thiết kế và tổ chức bài học giáo dục biến đổi khí hậu với sự hỗ trợ của WebQuest trong dạy học Địa lý 12. Mục đích và ý nghĩa của việc tổ chức bài học giáo dục biến đổi khí hậu với sự trợ giúp của WebQuest trong dạy học Địa lý 12. Quy trình thiết kế và tổ chức bài học giáo dục biến đổi khí hậu theo WebQuest trong dạy học Địa lý 12. Thiết kế và tổ chức dạy học theo WebQuest Bài 15 “Bảo vệ môi trường và phòng chống thiên tai” trong dạy học Địa lý 12.
Thiết kế và tổ chức dự án giáo dục biến đổi khí hậu với sự hỗ trợ của công nghệ thông tin và truyền thông trong dạy học Địa lý 12. Mục đích của việc tổ chức dự án giáo dục biến đổi khí hậu với sự hỗ trợ của công nghệ thông tin và truyền thông trong dạy học Địa lý 12. Quy trình tổ chức dự án giáo dục biến đổi khí hậu với sự hỗ trợ của công nghệ thông tin và truyền thông trong dạy học Địa lý 12. Tổ chức thực hiện dự án “Vấn đề sử dụng và bảo vệ tự nhiên ở Hải Phòng” với sự hỗ trợ của công nghệ thông tin và truyền thông trong dạy học Địa lý 12 .111 TIỂU KẾT CHƯƠNG 2.
THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM. Mục đích và nhiệm vụ thực nghiệm. Mục đích thực nghiệm. Nhiệm vụ của thực nghiệm.
Nguyên tắc tổ chức thực nghiệm. Đối tượng, địa bàn và thời gian thực nghiệm. Nội dung thực nghiệm. Phương pháp thực nghiệm.
Các bước tiến hành thực nghiệm. Phương pháp đánh giá kết quả thực nghiệm. Tổ chức thực nghiệm .140 TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 .146 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ .147 CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN .151 TÀI LIỆU THAM KHẢO .160 DANH MỤC KÍ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ BĐKH Biến đổi khí hậu BHĐT Bài học điện tử CHĐH Câu hỏi định hướng CNDH Công nghệ dạy học DA Dự án ĐC Đối chứng DH Dạy học DHDA Dạy học dự án GDBĐKH Giáo dục biến đổi khí hậu GDPTBV Giáo dục vì Sự phát triển bền vững GV Giáo viên HS Học sinh ICT Information and Communication Technologies Công nghệ thông tin và truyền thông IPCC Intergovernmental Panel on Climate Change Ban Liên Chính phủ về biến đổi khí hậu PPDH Phương pháp dạy học PTBV Phát triển bền vững SGK Sách giáo khoa THPT Trung học phổ thông TN Thực nghiệm TNSP Thực nghiệm sư phạm UNDP United Nations Development Programme Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc UNESCO United Nations Educational Scientific and Cultural Organization Tổ chức Giáo dục, Văn hóa và Khoa học của Liên Hợp Quốc DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1. Yêu cầu và định hướng đổi mới việc thiết kế và tổ chức hoạt động GDBĐKH.
Các thành tố của mô hình tổ chức GDBĐKH theo tiếp cận Blended Learning. Cấu trúc chương trình Địa lý 12 [53]. Nội dung GDBĐKH tích hợp trong chương trình Địa lý 12. Những yêu cầu chủ yếu của việc thiết kế BHĐT theo tiếp cận mô đun.
Các công cụ ICT trong các giai đoạn của dự án. Kết quả kiểm tra thực nghiệm 1. Tỉ lệ điểm kiểm tra thực nghiệm 1. Các tham số kiểm định kết thực nghiệm 1.
Kết quả kiểm tra thực nghiệm 2. Tỉ lệ điểm kiểm tra thực nghiệm 2. Các tham số kiểm định kết quả thực nghiệm 2. Kết quả kiểm tra thực nghiệm 3.
Tỉ lệ điểm kiểm tra thực nghiệm 3. Các tham số kiểm định kết quả thực nghiệm 3. Điểm trung bình về kỹ năng HS sau thực nghiệm .144 DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 1. Gia tăng nhiệt độ Trái Đất thời kì từ năm 1850 đến năm 2100.
Quan điểm về giáo dục biến đổi khí hậu vì sự PTBV. Sơ đồ về các bộ phận cấu thành của CNDH. Cấu trúc một WebQuest. Quy trình xây dựng BHĐT về GDBĐKH theo tiếp cận mô đun.
Sơ đồ quy trình vận dụng DHDA trong dạy học tích hợp .106 GDBĐKH với sự trợ giúp của ICT. Phân phối tần suất điểm sau thực nghiệm của lớp TN và lớp ĐC. Học sinh trình bày kết quả làm việc trong BHĐT theo tiếp cận mô đun. Phân phối tần suất điểm sau thực nghiệm của lớp TN và lớp ĐC (Trường THPT Hải An).
Học sinh trình bày báo cáo và thực địa khi thực hiện WebQuest. Phân phối tần suất điểm sau thực nghiệm của lớp TN và lớp ĐC (Trường THPT Lê Quý Đôn). HS các nhóm lớp Thực nghiệm đi thực tế. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI Thế giới đang thay đổi một cách mạnh mẽ và nhiều mặt, trong đó Biến đổi khí hậu (BĐKH) toàn cầu được xem là mối quan tâm hàng đầu của thế giới hiện đại bởi nó đe doạ đến mục tiêu phát triển bền vững và tương lai của nhân loại.
Trong bối cảnh đó, giáo dục biến đổi khí hậu (GDBĐKH) được xem là giải pháp mang tính chiến lược và là nội dung cốt lõi của phts triển bền vững (PTBV). Giáo dục là nhân tố quan trọng để thế giới hiện đại ứng phó với BĐKH và giúp thế hệ trẻ hiểu và giải quyết các tác động của sự nóng lên toàn cầu, khuyến khích thay đổi thái độ và hành vi thích ứng với BĐKH. Theo UNDP (Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc), Việt Nam được coi là một trong năm quốc gia dễ bị tổn thương nhất của BĐKH. Vì vậy, việc nâng cao nhận thức và năng lực ứng phó với BĐKH cho các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ còn ngồi trên ghế nhà trường đã trở thành nhiệm vụ cấp bách đối với nhà trường phổ thông ở Việt Nam.
Để đạt được mục tiêu đó, GDBĐKH ở nhà trường phổ thông cần phải được coi trọng và tăng cường một cách thích đáng. Ở nước ta, trên cơ sở Chương trình mục tiêu quốc gia ứng phó với BĐKH theo Quyết định số 158/2008/QĐ-TTg của Thủ tướng chính phủ, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã triển khai thực hiện hành động ứng phó với BĐKH trong ngành giáo dục. Quyết định số 4620/QĐ-BGDDT ngày 12 tháng 10 năm 2010 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu đưa nội dung GDBĐKH vào trong chương trình các cấp học, bậc học, ngành học theo hướng tích hợp trong tổng thể kiến thức của một số môn học. Vì vậy, việc triển khai nghiên cứu và áp dụng các phương pháp hình thức tổ chức dạy học phù hợp với mục đích, nội dung của GDBĐKH hiện nay là cần thiết và có ý nghĩa.
Giáo dục Địa lý có một vai trò đặc biệt quan trọng trong việc nâng cao nhận thức của học sinh (HS) trước những thách thức của BĐKH ở Việt Nam. Môn học Địa lí có khả năng giúp cho HS nắm vững các kiến thức BĐKH phạm vi toàn cầu, quốc gia và khu vực và có được khả năng “Tư duy toàn cầu và hành động địa phương”. Ở Việt Nam, GDBĐKH mặc dù là nội dung giáo dục bắt buộc trong chương trình giáo dục phổ thông [14] nhưng trên thực tế nó chưa được xây dựng thành một môn học riêng mà chỉ mới được tích hợp, lồng ghép vào một số môn học thích hợp mà Địa lý là một trong những môn học cốt lõi. Vì vậy, việc vận dụng các phương pháp và công cụ dạy học tích cực để tích hợp nội dung GDBĐKH vào trong quá trình dạy học Địa lý ở nhà trường phổ thông là hết sức quan trọng và cần thiết.
Trong xu thế đổi mới phương pháp dạy học (PPDH) Địa lý hiện nay, việc sử 2 dụng công nghệ thông tin và truyền thông (ICT) để tổ chức GDBĐKH trong quá trình dạy học Địa lý ngày càng được coi trọng và đã trở thành một xu thế mới trong dạy học Địa lý phổ thông. Lí luận và thực tiễn đã chứng tỏ rằng ICT là một công cụ hữu hiệu để tiến hành GDBĐKH ở nhà trường phổ thông. Ưu thế và giá trị lớn nhất của ICT đem lại cho GDBĐKH là ở chỗ nó giúp cho HS có khả năng tiếp cận với một nguồn thông tin phong phú về BĐKH, thúc đẩy tương tác giữa GV-HS và HS - HS. Điều này phù hợp với giá trị cốt lõi mà GDBĐKH hướng tới là tạo nên kết nối cộng đồng, sự thay đổi nhận thức và cam kết hành động của HS trước những vấn đề về BĐKH ở địa phương nơi HS sinh sống.
Vì vậy, việc tổ chức các hoạt động GDBĐKH với sự trợ giúp của ICT có vai trò quan trọng vàý nghĩa thực tiễn sâu sắc trong dạy học Địa lý ở nhà trường phổ thông ở Việt Nam hiện nay. Nhận thức sâu sắc về những vấn đề nêu trên, với mong muốn góp phần GDBĐKH cho thế hệ trẻ đang ngồi trên ghế nhà trường nói chung và HS các trường THPT ở Hải Phòng nói riêng, tác giả lựa chọn nghiên cứu đề tài “Tổ chức các hoạt động giáo dục biến đổi khí hậu trong dạy học Địa lý 12 Trung học phổ thông với sự trợ giúp của công nghệ thông tin và truyền thông” trong khuôn khổ làm luận án Tiến sĩ về khoa học giáo dục của mình. MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ CỦA ĐỀ TÀI 2.